I SA/Op 100/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 3 lutego 2016 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek w związku z wnioskiem skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskiem zawartym w skardze pełnomocnik A spółka z o.o. w [...] (dalej określana jako skarżąca lub Spółka) zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 3 lutego 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek. W uzasadnieniu, wskazując na istotę zastosowania tego środka ochrony tymczasowej, którym jest zapobieżenie nieodwracalnym skutkom wykonania skarżonego aktu czy też wyrządzenia znacznej szkody w sytuacji, gdyby akt w wyniku sądowej kontroli został uznany za wadliwy, podniósł, że podatnik posiada środki jedynie na bieżące utrzymanie produkcji, nie zabezpieczył natomiast środków na opłaty z tytułu podatku dochodowego pozostając w przekonaniu, że podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Ponieważ na tym założeniu opierała się kalkulacja produkcji, to ze sprzedaży bulw i sadzonek nie uzyskano zysku, który pozwoliłby na zapłatę podatku dochodowego. Aktualnie wykonanie decyzji może doprowadzić do upadłości Spółki, czego skutkiem będzie zwolnienie pracowników i niemożność zatrudnienia pracowników sezonowych a także pozbawienie środków bieżących na produkcję. Spółka nie ma poczynionych żadnych oszczędności Pełnomocnik wskazał ponadto na fakt dotychczasowego wywiązywania się podatnika ze zobowiązań publicznoprawnych oraz na niezakwestionowanie, mimo wcześniejszych kontroli, przyjętego przez Spółkę sposobu opodatkowania podatkiem rolnym. Załączone sprawozdanie finansowe za 2014 r. dowodzi, że Spółka nie uzyskała dodatniego wyniku finansowego za ten okres. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważyło, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jak wskazuje się w piśmiennictwie (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, str. 162) – warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnie wskazanych zdarzeń – nie wystarczy powtórzenie przepisu. Brak takiego należytego uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę zasadności żądania. Również orzecznictwo podkreśla konieczność przedstawienia konkretnych okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie aktu lub czynności. W postanowieniu z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 7/13 (publ. CBOSA), WSA wskazał, że sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania decyzji przede wszystkim na podstawie oświadczeń strony. To w jej interesie leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania. Twierdzenia te winny zaś zostać poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących jej sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie – przychylenie się do zgłoszonego żądania (podobnie: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 marca 2011 r., II GSK 373/11, LEX nr 783884; z dnia 3 lutego 2011 r., I OZ 74/11, LEX nr 741996; z dnia 18 marca 2010 r., II FSK 502/09, LEX nr 569795; z dnia 1 października 2009 r., I FSK 1312/08, LEX nr 573178; z dnia 30 lipca 2009 r., I OZ 754/09, LEX nr 552410; z dnia 19 czerwca 2009 r., II GSK 466/09, LEX nr 563508; z dnia 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, LEX nr 564208; z dnia 16 kwietnia 2009 r., II GSK 257/09, LEX nr 575347 – wszystkie dostępne – podobnie jak dalsze przytaczane orzeczenia, na stronie internetowej NSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tymże orzecznictwie akcentuje się – i jest to stanowisko ugruntowane – że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Twierdzenia skarżącego powinny być też poparte dokumentami źródłowymi, które pozwalają na weryfikację okoliczności faktycznych przytoczonych przez wnioskodawcę (por. postanowienia NSA z 7 marca 2012 r., I FSK 37/2012; z 6 marca 2012 r., I OZ 116/2012; z 29 lutego 2012 r., II FZ 59/2012; z 14 marca 2014 r., II FSK 171/14). Z powyższego wprost wynika, że prawidłowo sporządzony wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien zawierać uzasadnienie na tyle konkretne, aby umożliwiało dokonanie oceny, czy ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zostały spełnione. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane ustawowe przesłanki (art. 61 § 3 p.p.s.a.) istotnie mają charakter nieostry, jednak sposób ich rozumienia został wypracowany w orzecznictwie. Przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy jej pierwotnych cech (por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2012 r., II FZ 819/11). Dalej wskazuje się, że o znacznej szkodzie, w tym szkodzie majątkowej, można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną, jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Zatem do stwierdzenia, że istnieje takie zagrożenie, konieczne jest wskazanie, na czym konkretnie polegałoby to zagrożenie oraz przedstawienie dokumentów źródłowych, zwłaszcza dotyczących sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 26 stycznia 2012 r., II FSK 2910/11 i z 9 września 2011 r., II OZ 751/11). Jednakże sama kwota określonego decyzją zobowiązania nie świadczy o zajściu niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc powyższe do stanu tej sprawy wskazać trzeba, że pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wskazał ogólnikowo, że "strona posiada jedynie środki na bieżące utrzymanie produkcji, nie przewidziała też środków na opłaty z tytułu podatku dochodowego" oraz że wskutek wykonania decyzji dojdzie do zagrożenia Spółki upadłością, łącznie z koniecznością zwolnienia pracowników, w tym sezonowych. Zdaniem Sądu, z uzasadnienia wniosku nie wynika jednak w żadnym stopniu, czy i w jakim ewentualnie zakresie kwota zobowiązania podatkowego przekracza możliwości płatnicze skarżącej. Treść odpowiedzi na skargę wskazuje jedynie, że różnica między podatkiem zadeklarowanym przez Spółkę a określonym w skarżonej decyzji wynosi 24.858 zł. Jednakże ta kwota zaległości podatkowej (o ile to ona miałaby być uiszczona), nie może rozstrzygać o zasadności wniosku, albowiem nie wiadomo, jakie są aktualne możliwości płatnicze Spółki. Załączony do skargi bilans, datowany na dzień 5.02.2015 r., obrazował jej sytuację na 2014 r. zaś rachunek zysków i strat – dotyczy grudnia 2014 r. Tymczasem dla prawidłowej oceny zasadności wniosku niezbędna jest wiedza o aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy, przynajmniej na dzień złożenia wniosku (luty 2016 r.). Dlatego z załączonych dokumentów nie wynika, jakimi środkami finansowymi skarżąca dysponuje obecnie, jaki jest jej stan majątkowy, czy i jakie posiada nieruchomości i ruchomości, jaki jest obecny stan zatrudnienia, czy otrzymuje dopłaty z funduszy unijnych, i jeśli tak, to w jakiej kwocie, gdyż np. z rachunku zysków i strat za grudzień 2014 r. wynika, że w pozycji "dotacje" ujęto kwotę 347.894 zł (czy ewentualnie jest to kwota z innego tytułu). Strona nie przedstawiła, w czym – na chwilę obecną – wyraża się zagrożenie upadłością Spółki. Sam ujemny wynik finansowy nie może tego bezspornie dowodzić. Powyższe okoliczności nie wynikają także z argumentacji wnioskodawcy. Sąd podkreśla zatem, że te dane, które są zawarte w dołączonych do skargi dokumentach, nie obrazują aktualnej sytuacji Spółki i przez to uniemożliwiają merytoryczną ocenę zasadności wniosku. Powyższe dotyczy również stwierdzenia, że Spółka poniosła stratę, gdyż ten argument również odnosił się do wyniku bilansowego skarżącej za 2014 r. Stwierdzić więc należy, że argumentacja zawarta we wniosku nie odnosi się, po pierwsze, do aktualnej sytuacji Spółki, jej kondycji finansowej i ewentualnie innych okoliczności, oraz po drugie, jest na tyle ogólnikowa, że również nie może być przez Sąd zweryfikowana z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – Tymczasem te wszystkie okoliczności powinny być Sądowi wyraźnie i w pełny, a nie szczątkowy i ogólnikowy sposób, przedstawione celem prawidłowej oceny, czy spełniona została jedna z ustawowych przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej wymieniona w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę (por. postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14). Dodatkowo jedynie Sąd wskazuje, że wywieranie określonych skutków finansowych dla strony, w przypadku konieczności zapłaty podatku określonego decyzją podatkową, jest normalną konsekwencją ewentualnej egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14). Mając na względzie przedstawione powyżej rozumienie art. 61 § 3 p.p.s.a., odniesione do opisanych powyżej okoliczności Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji miało doprowadzić do jej upadłości lub też zaprzestania przez nią działalności hodowlanej, co musiało prowadzić do odmowy uwzględnienia wniosku.