I SA/Op 155/10

WyrokWSA w Opolu2010-05-26

Skład orzekający: Gerard Czech, Marta Wojciechowska, Anna Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny, prowadząc równolegle postępowanie celne i podatkowe, może oprzeć się na ustaleniach z postępowania celnego przy określaniu wysokości podatku VAT, nie czekając na ostateczność lub prawomocność rozstrzygnięć w zakresie należności celnych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ celny, prowadząc równolegle postępowanie celne i podatkowe, jest uprawniony do oparcia się na ustaleniach z postępowania celnego przy określaniu wysokości podatku VAT, nawet jeśli postępowanie celne nie jest jeszcze ostateczne. Jest to dopuszczalne, ponieważ ustalenia dotyczące wartości celnej i długu celnego, zapadłe w postępowaniu celnym, są wiążące dla postępowania podatkowego, zwłaszcza gdy decyzja celna stała się ostateczna lub prawomocna w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A" dokonała zgłoszenia celnego towaru. W związku z wątpliwościami dotyczącymi wartości celnej i podatku VAT, wszczęto postępowanie celne i podatkowe. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję określającą dług celny, a następnie decyzję określającą podatek VAT w wyższej kwocie niż zadeklarowana. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję podatkową. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz wykorzystanie nieprzetłumaczonych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 31 grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru oddala skargę Spółka z o.o. "A" w W. za pośrednictwem filii agencji celnej B w P., dokonała w dniu 26.10.2005 w Oddziale Celnym w Nysie zgłoszenia celnego towaru w postaci tkaniny z włókien syntetycznych o wartości 1680,66 USD, wnioskując o objęcie towaru procedurą celną dopuszczenia do obrotu. Zgłoszenie celne zarejestrowano w ewidencji pod nr [...]. Po dokonaniu kontroli zgłoszenia pod względem formalnym oraz przeprowadzeniu rewizji i uregulowaniu przez stronę zadeklarowanych należności celnych i podatkowych w dniu 27.10.2005r. towar dopuszczono do wnioskowanej procedury i w dniu 31.10.2005r. towar zwolniono. W związku z wątpliwościami dotyczącymi prawidłowości zadeklarowanego pochodzenia oraz wartości celnej towaru, Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu postanowieniem z dnia 11.09.2008r. wszczął postępowanie celne w zakresie określenia prawidłowej wartości celnej dotyczącej towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu oraz postępowanie podatkowe w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu. Decyzją z dnia 23 września 2008r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu wydał wobec firmy "A" spółka z o.o. w W. decyzję, w której zaksięgował retrospektywnie pozostającą do pokrycia kwotę należności wynikającą z długu celnego powstałego w związku ze zgłoszeniem celnym nr [...] w wysokości 6962,80 PLN. Decyzja ta stała się ostateczną w związku z utrzymaniem jej w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 31 lipca 2009r. nr [...]. Od decyzji tej Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, która wobec nie uiszczenia w terminie wpisu sądowego została odrzucona. Z kolei w ramach prowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu wydał wobec firmy "A" spółka z o.o. w W. decyzję z dnia 24 września 2008r. Nr [...], w której określił Spółce z urzędu podatek od towarów i usług z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] w kwocie 21.954 PLN. W stosunku do zadeklarowanego przez stronę podatku VAT kwota tego podatku uległa zwiększeniu o 20.679,30 PLN. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że wobec retrospektywnego zaksięgowania brakującej kwoty cła i dokonania korekty zgłoszenia celnego zgodnie z decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 23 .09.2008r. zmieniła się podstawa do obliczenia kwoty podatku od towarów i usług, gdyż podstawę stanowi wartość celna towaru powiększona o należne cło, przy czym nie uległa zmianie stawka podatku VAT, która wynosi 22 %. Od decyzji tej Spółka wniosła odwołanie, w którym domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, podnosząc m.in. zarzut naruszenia art. 194 §1 i1 w związku z art.180 Ordynacji podatkowej (dalej O.p.) oraz art. 200 §1 i 123 wskazanej ustawy. W szczególności Spółka wskazała na wadę formalną dowodu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia i wady proceduralne ograniczające udział strony w postępowaniu, oparcie postępowania o sprzeczny z prawem dowód w postaci nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego określającej wartość celną i powiadamiającej o kwocie długu celnego, którą organ celny zdaniem Skarżącej, wydał z naruszeniem art.122, art. 123 §1, art. 191 oraz art.210 §4 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia 31 grudnia 2009r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art.34 ust. 3 i 4 oraz art. art. 5 ust. 1 pkt.3, art. 17 ust.1 pkt 1, art. 19 ust. 7, 29 ust. 13 i 15, art. 41 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług Dyrektor Izby Celnej w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor Izby Celnej w Opolu wskazał, iż zgodnie z art.4 O.p. obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nie skonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Ustawy podatkowe – to m.in. ustawy dotyczące podatków, a w niniejszej sprawie taką ustawą jest ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 z 2004r. poz. 535 z późn. zm.)( (dalej zwana ustawą VAT)), natomiast zdarzeniem powodującym obowiązek podatkowy zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 3 O.p., jest import towaru -przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju (art. 2 pkt 7 ustawy VAT). Dalej Dyrektor wskazał, iż momentem powstania obowiązku podatkowego w imporcie towarów, zgodnie z art.19 ust. 7 O.p. jest moment powstania długu celnego. Dług celny z kolei, stosownie do art. 201 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powstał w odniesieniu do przedmiotowego towaru w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Wynikiem powstania obowiązku podatkowego, zgodnie z art.5 O.p., jest powstanie zobowiązania podatkowego - tzn. skonkretyzowanego zobowiązania podatnika do zapłacenia (w tym przypadku na rzecz Skarbu Państwa), podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonym w przepisach prawa podatkowego. Zatem, jak stwierdził Dyrektor, należne kwoty zobowiązania podatkowego powstają z mocy prawa (dotyczy to również długu celnego), a obowiązek ich obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym ciąży, zgodnie z art. 33 ust.1 O.p., na podatniku. Organ celny może, zarówno przed zwolnieniem towaru jak i w wyniku kontroli po zwolnieniu towaru do obrotu, sprawdzić prawidłowość kwoty podatku obliczonego i wykazanego przez podatnika w zgłoszeniu celnym. W przypadku zaistnienia i stwierdzenia nieprawidłowości polegających na tym, że kwota podatku została wykazana przez podatnika nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Natomiast stosownie do art. 33 ust. 2 ustawy VAT naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatku w decyzji dotyczącej należności celnych. Nie ma zatem, zdaniem Dyrektora, przeszkód do wydania dwóch odrębnych decyzji odnośnie należności celnych i podatkowych w tym samym czasie. Ta kwestia była rozważana przez WSA w Rzeszowie, który w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 sygn. akt. I SA/Rz 801/07 sformułował tezę, że skoro obydwa zobowiązania, tj. w zakresie długu celnego i podatku, powstają z mocy prawa w jednakowym czasie, a jedynie ich wysokość może być w późniejszym czasie korygowana, to organ celny, będący równocześnie organem podatkowym, może albo w jednakowym, albo w różnym czasie te zobowiązania określać. Przy czym jak podkreślił organ odwoławczy wskazując na treść uzasadnienia przywołanego wyroku, w postępowaniu w sprawie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru orzekający organ jest związany własnymi ustaleniami co do elementów stosunków z zakresu prawa celnego ustalonych w toku równolegle prowadzonego postępowania celnego. Z tych też względów w postępowaniu w sprawie podatku od towarów i usług prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, art.17 ust. 1 pkt 1, art.33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług organ podatkowy nie może ponownie dokonywać oceny elementów ukształtowanego już stosunku z zakresu prawa celnego, w tym także badać poprawność zastosowanej stawki celnej, poprawność postępowania dowodowego w sprawie celnej. Przy odmiennym założeniu mogłoby dojść do ponownego załatwienia sprawy z zakresu długu celnego w odrębnej decyzji wydanej w postępowaniu w przedmiocie podatku od towarów i usług. Z tych względów, w sytuacji, gdy organ celny zdecydował się prowadzić równolegle postępowanie celne i postępowanie podatkowe, nie narusza prawa przyjmując dla potrzeb określenia prawidłowej kwoty podatku VAT - ustalenia z postępowania celnego i nie musi oczekiwać na ostateczność, czy prawomocność rozstrzygnięć w zakresie należności celnych. Jednocześnie Dyrektor wskazał, że wartość celna sprowadzonego towaru oraz należne cło wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu nr [...] z dnia 23.09.2008r. oraz z prawomocnej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu nr [...] z dnia 31.07.2009r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Wartość ta wynosi 28944,70 USD i ustalono ją w oparciu o fakturę nr [...] z dn. 15.08.2005r. wystawioną przez indonezyjskiego eksportera tj. firmę P, a po przeliczeniu według kursu z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (3,1923 PLN/USD) wynosi ona 92400,00 PLN. Obliczona od tej wartości kwota długu celnego (wg stawki celnej 8% właściwej do zadeklarowanego kodu Wspólnej Taryfy Celnej) wynosi 7392,00 PLN. Z kolei podstawa opodatkowania w podatku VAT z tytułu importu towaru, to zgodnie z art. 29 ust. 13 i ust 15 ustawy VAT wartość celna powiększona o należne cło, a stawka podatku VAT, w myśl art. 41 ust.1 ustawy VAT dla sprowadzonego towaru wynosi 22%. Podstawa opodatkowania podatkiem VAT wynosi zatem: 92400,00 PLN (wartość celna) + 7392,00 PLN (należne cło), co równa się kwocie 99792,00 PLN, a prawidłowa kwota podatku VAT z tytułu importu przedmiotowego towaru wynosi 21954,00 PLN. Strona przed zwolnieniem towaru do procedury dopuszczenia do obrotu wpłaciła podatek VAT w kwocie 1274,70 PLN, zatem do zapłacenia pozostała kwota 20679,30 PLN. Odnośnie odsetek za zwłokę, Dyrektor wskazał, że termin płatności podatku minął, stosownie do art.47 § 3 O.p., z upływem ostatniego dnia, w którym zgodnie z przepisami prawa podatkowego (tu ustawy VAT), powinna nastąpić wpłata podatku. Zgodnie z art.33 ust. 1 O.p., podatnik winien prawidłowo obliczyć i wykazać w zgłoszeniu celnym powstały z mocy prawa podatek. Wykazanie w zgłoszeniu celnym i opłacenie kwoty podatku VAT, powoduje, że po upływie terminu płatności podatku, powstaje zaległość podatkowa i zgodnie z art.51 § 1 O.p. obowiązek naliczania odsetek za zwłokę stosownie do art. 53 § 1 tejże ustawy. Dyrektor na poparcie swojego stanowiska odwołał się do wyroku NSA z dnia 22 listopada 2007 r. sygn. akt I FSK 1343/06 i stwierdził, iż w niniejszej sprawie z upływem terminu 10 dni od dnia powiadomienia strony o długu celnym i podatku VAT (co nastąpiło wraz z odbiorem karty nr 6 SAD w dniu 31.10.2005r.) - upłynął termin płatności wynikający z art.47 § 3 O.p. Zatem, naliczenie odsetek za zwłokę dokonane przez podatnika od kwoty 20679,30PLN stanowiącej zaległość podatkową, winno nastąpić od dnia 11.11.2005r. z uwzględnieniem wyłączeń wynikających z art. 54 O.p. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu Dyrektor wskazał, że forma określona przepisami prawa, o której mowa w art.194 §1 O.p. nie dotyczy ostateczności, czy prawomocności decyzji. W przepisie tym chodzi bowiem o wymaganą przepisami prawa formę aktu administracyjnego tzn. załatwienie określonej sprawy poprzez wydanie wymaganej prawem np. decyzji, świadectwa, zaświadczenia, potwierdzenia itp., a przypadku decyzji warunki te zostały określone w art.210 O.p. Oparcie się w postępowaniu podatkowym na dowodach z dokumentów urzędowych, jest uzależnione od spełnienia przesłanek wynikających bezpośrednio z treści przepisu art. 194 §1 oraz od istnienia opisywanego w doktrynie domniemania autentyczności i wiarygodności stwierdzeń urzędowych (Patrz: Komentarz do art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II.). W niniejszej sprawie organ celny urzędowo stwierdził w wymaganej formie (decyzji) powstanie długu celnego, powiadomił o jego kwocie, zobowiązał do uregulowania określonych kwot (cło, odsetki), co uzasadnił i udowodnił wiarygodnymi dowodami. Nie wystąpiły podstawy do odmowy domniemania wiarygodności decyzji celnej, której ustalenia posłużyły do wydania decyzji podatkowej. Do czasu ewentualnego wzruszenia domniemania prawidłowości ustaleń z postępowania celnego, wykazanych w decyzji celnej, organ celny będący jednocześnie organem podatkowym, jest związany tymi ustaleniami w postępowaniu podatkowym. Skoro decyzja ta została stronie doręczona i pozostaje w obrocie prawnym, organ podatkowy, stosownie do art.212 O.p. jest nią związany. Przy czym, jak podkreślił Dyrektor, wystarczającym jest, gdy decyzje te (celna i podatkowa) doręczone zostaną w tym samym czasie. Brak tym samym podstaw do twierdzenia, że wydanie decyzji podatkowej opiera się na decyzji celnej nie wprowadzonej wcześniej do obrotu prawnego i w tej kwestii organ odwoławczy wskazał na wyrok z dnia 5 czerwca 2007 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie IFSK 1021/06. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że w ramach postępowania celnego Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Odnośnie naruszenia art. 200§ 1 O.p. Dyrektor wskazał, iż stronie umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranego materiału, jednak strona z tego prawa nie skorzystała. Postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu nr [...] z dn.11.09.2008r. organ celny wyznaczył stronie 7 dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy, ponadto pouczył w uzasadnieniu tego postanowienia o prawie wglądu strony do akt sprawy, wypowiadania się na ich temat i zgłaszania ewentualnych uwag, żądań, czy przedstawiania nowych dowodów w sprawie. Strona nie zapoznała się z aktami, ani nie wypowiedziała odnośnie zgromadzonych dowodów. Wypowiedzi i wyjaśnień, które mogłyby wpłynąć na rozstrzygnięcie nie przedstawiono również w odwołaniu, jak i w całym postępowaniu odwoławczym. Nadto Dyrektor zwrócił też uwagę na tezę nr 2 Uchwały NSA o sygn. FPS 6/ 4 z dn. 25.04.2005r. wskazującą, iż naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dyrektor wskazał przy tym, że przedmiotem sprawy jest prawidłowa kwota podatku VAT, która jest zależna od wartości celnej towaru i powstałego długu celnego. Jak wynika z kolei ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie celnej, eksporterem towaru na obszar celny Wspólnoty z przeznaczeniem do Polski była firma P z Indonezji. Firm ta wystawiła w dniu 15.08.2005r. fakturę eksportową o nr [...] ustalając wartość towaru na kwotę 28944,70 USD i wystąpiła do właściwego urzędu w Indonezji o legalizację certyfikatu na Formularzu A (tzw. FORM A) potwierdzającego indonezyjskie preferencyjne pochodzenie. Wniosek powyższy, jak wynika z zapisu w polu 12 dokumentu FORM A został złożony w dniu 07.09.2005r. i w tym samym dniu zalegalizowany stosownym stemplem w polu 11 FORM A. Świadectwo takie jest dostępne dla eksportera od chwili faktycznego dokonania wywozu lub zapewnienia jego dokonania. Wynika z powyższego, że dopiero w dniu 07.09.2005r. (lub po tym dniu) indonezyjski eksporter tj. firma P mogła dokonywać eksportu. Dlatego informacje zawarte w fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego wskazujące na to, że to firma chińska S CO. LTD dokonała sprzedaży tego towaru w dniu 15.08.2005r. polskiej firmie "A" Sp. z o.o., organ uznał za niewiarygodne. W fakturze chińska firma występując jako eksporter potwierdziła indonezyjskie pochodzenie towaru, a przecież nie była ani eksporterem, ani nie mogła zadeklarować pochodzenia, nim nie dokonał tego uprawniony organ kraju eksportu lub upoważniony eksporter. Niewiarygodność danych zawartych w załączonej do zgłoszenia fakturze potwierdza ponadto fakt, że w dniu 07.09.2005r. tj. ponad trzy tygodnie po wystawieniu faktury chińskiej na kwotę 1680,66USD - indonezyjski eksporter przed dokonaniem eksportu, dokumentując spełnienie reguł pochodzenia towaru, przedstawił fakturę, z której wynika, że wartość transakcji wynosi 28944,70 USD. Nadto chiński kontrahent wystawiając fakturę posłużył się identyczną numeracją. Certyfikat pochodzenia FORM A w polu 10 musi zawierać nr faktury eksportera oraz jej datę. Załączony do zgłoszenia, autentyczny FORM A (co potwierdziła weryfikacja), zawierał te dane i były one prawdziwe. Dostosowanie w tej sytuacji numeracji faktury chińskiej do numeracji faktury indonezyjskiej, która była wpisana w dokumencie FORM A, miało uwiarygodnić fakturę przedłożoną organom celnym przez Spółkę. Z tych względów organ odwoławczy uznał, że stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony i chociaż organ zobowiązał stronę do dostarczenia w toku postępowania także innych dokumentów, w tym bilansu Spółki, rachunku zysków i strat już po wyznaczeniu terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, to te materiały, zdaniem organu nie posiadają cech dowodu wynikających z art.180 O.p., albowiem nie przyczyniły się do wyjaśnienia sprawy. Dyrektor nie podzielił także innych zarzutów dotyczących wadliwości prowadzonego postępowania i podkreślił, że cały zgromadzony materiał dowodowy został poddany swobodnej ocenie organu celnego, a strona miała możliwość składania wniosków, wnoszenia dowodów, wypowiadania się, lecz tego nie uczyniła, w szczególności nie wskazała istotnych dowodów przeciwnych. Z tych względów nie nastąpiło naruszenie art.122 O.p. Poczynione przez organ ustalenia stały się podstawą określenia prawidłowej kwoty należnego cła, a tym samym podstawy opodatkowania i kwoty podatku VAT powstałego w związku z importem przedmiotowego towaru. Dyrektor nie podzielił także zarzutu naruszenia art.210 § 4 O.p., gdyż wydana decyzja zawiera uzasadnienie faktycznego i prawne, wskazuje dowody na podstawie których ustalono wartość towaru i które posłużyły do określenia jego wartości celnej i należnego cła. Nie godząc się z powyższą decyzją skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów. W skardze Spółka podniosła zarzuty naruszenia: • art.180 § 1 O.p. w zw. 34 ust. 4 ustawy o podatku od towaru i usług i w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim oraz w zw. z art.27 Konstytucji poprzez dopuszczenie jako dowodu w sprawie w szczególności nieprzetłumaczonej urzędowo faktury nr [...] z dnia 15.08.2005 r. wystawionej przez indonezyjską spółkę P, • art.122 O.p., art.187 § 1 O.p., art.191 O.p. oraz art.229 O.p. w zw. z art. 34 ust. 4 ustawy VAT, poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego i nie wyczerpujące zebranie i rozważenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie dodatkowych czynności w celu uzupełnienia postępowania dowodowego, a w konsekwencji błędne rozstrzygnięcie sprawy, • art. 29 pkt 13 ustawy VAT. i art. 33 ust. 2 tejże ustawy w zw. z art. 29 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej "WKC"), poprzez błędne określenie podstawy opodatkowania w imporcie towarów wskutek błędnego ustalenia za wartość transakcyjną (w rezultacie wartość celną) kwoty wymienionej w ujawnionej fakturze nr [...] z dnia 15.08.2005 r. wystawionej przez indonezyjską spółkę P, a w rezultacie wydanie wadliwej decyzji określającej nieprawidłową kwotę podatku od towaru i usług z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 26 października 2005 r., • art.121 § 1 O.p. w zw. z art.123 § 1 O.p. i w zw. z art.200 § 1 O.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych-celnych, co jest w szczególności następstwem nieuwzględnienia przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu okoliczności, że zaniechanie wyznaczenia skarżącej terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego miało wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy okoliczności sprawy wskazują właśnie, że naruszenie art.200 § 1 O.p. miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Uzasadniając zarzuty skarżąca podniosła, że obcojęzyczne dokumenty, które nie zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego na język polski nie mogą być dowodem w sprawie jako pozostające w sprzeczności z ustawą o języku polskim i art. 27 Konstytucji RP. Ponieważ w/w faktura posłużyła organom celnym za podstawę wszelkich ustaleń w sprawie (zarówno celnych, jak również podatkowych), to wobec jej nieprzetłumaczenia skarga zasługuje na uwzględnienie. Nadto Skarżąca wskazała, że nawet, gdyby do takiego przetłumaczenia doszło, faktura ta została błędnie oceniona przez organy i jako taka nie mogła być podstawą rozstrzygnięcia, gdyż organy pominęły fakt zakupu towaru przez skarżącą od chińskiego przedsiębiorcy S Co. Ltd. z magazynów celnych w Hamburgu, a nie od firmy P. Towar ujęty w fakturze nr [...] z dnia 15.08.2005 r. wystawionej przez indonezyjską spółkę P., którego pierwotnym odbiorcą była firma H Gmbh, Hamburg, Germany (na tego odbiorcę wystawiona została faktura P), został kupiony w Hamburgu przez chińską firmę S Co. Ltd., a następnie przez nią sprzedany spółce "A" Sp. z o.o. z magazynów celnych w Hamburgu po przecenie spowodowanej jego uszkodzeniem w trakcie transportu do Europy. Z powodów utraty cech wymaganych przez odbiorcę pierwotnego, niepełnowartościowy towar był oferowany z magazynów każdemu zainteresowanemu klientowi. Sprzedany w celu wywozu z magazynów celnych na obszar Wspólnoty towar był w drugim gatunku, gorszym niż wydany z magazynów exportera P. oraz w opcji "ex stock" (towar zalegający). Zarzucono, że organy zaniechały zbadania powyższych przyczyn uzasadniających obniżenie ceny towaru, co narusza obciążający ich z mocy art.122 O.p. obowiązek wyczerpującego, a nie pobieżnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a następnie wszechstronnego rozpatrzenia zebranych dowodów. Przyjęty przez organy stan faktyczny nie znajduje oparcia w zgromadzonych dowodach i nie mógł być podstawą rozstrzygnięcia. Nadto zdaniem Skarżącej, organy celne bezkrytycznie oparły swoje ustalenia na ujawnionej fakturze nr [...] z dnia 15.08.2005 r. wystawionej przez indonezyjską spółkę P. I nie podjęły koniecznych kroków w celu dokładnego, pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to doprowadziło do błędnego określenia wartości celnej i należnego cła, czyli podstawy opodatkowania w imporcie towarów, co skutkowało z kolei wydaniem wadliwych decyzji ustalających wysokość kwoty podatku od towaru i usług z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 26 października 2005 r. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie mogła być poprawna w sytuacji błędnego przypisania szczególnej mocy dowodowej dokumentom otrzymanym od władz indonezyjskich w połączeniu z brakiem ustaleń w zakresie rzeczywistych rozliczeń stron kontraktu i okoliczności wystawienia faktury nr [...] z dnia 15.08.2005 r. przez S Co. Ltd. Odnośnie naruszenia art.200 O.p. skarżąca wskazała, że wypowiedzenie się przez stronę w terminie siedmiodniowym w sprawie zebranego materiału dowodowego jest jej prawem, którym strona rozporządza, a zatem powinna być prawidłowo pouczona o prawie do wypowiedzenia się oraz ustawowym terminie do realizacji tego prawa. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu poprzez nie wyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego pozbawił stronę czynnego udziału w postępowaniu (prawa do obrony), a zatem strona nie miała możliwości wszechstronnego poznania materiału dowodowego i jego oceny, zwłaszcza, że organ celny w wydanym w dniu 11 września 2008 r. postanowieniu wzywał stronę do przedstawienia nowych dowodów, innymi słowy dalej gromadził materiał dowodowy. W czasie pomiędzy wydaniem wskazanego postanowienia, a wydaniem decyzji nie został doręczony stronie również żaden dokument wypełniający dyrektywę art.200 § 1 O.p. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując całość dotychczasowych wywodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej p.p.s.a], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Przechodząc do meritum sprawy należy stwierdzić, iż nie zasługują na uwzględnienie zarzuty podniesione przez pełnomocnika Skarżącej, a dotyczące naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji dyspozycji art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz 229 i 180 O.p., które miało polegać na błędnym ustaleniu stanu faktycznego i dokonanej ocenie wadliwie ustalonego stanu faktycznego, a w konsekwencji spowodować nieprawidłowe określenie samego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług oraz naruszenia art. 180§ 1 O.p. w zw. z art. 34 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług i w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim . W pierwszej kolejności należy zauważyć, na co zwracał już szczególną uwagę organ odwoławczy, iż do wydania decyzji podatkowej doszło w następstwie uprzedniego zakończenia postępowania celnego, w ramach którego Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu decyzją stwierdził powstanie z mocy prawa długu celnego z tytułu importu spornego towaru. Decyzja ta wywołuje implikacje w postaci związania ustaleniami poczynionymi przez organy celne w tym postępowaniu, a dotyczącymi wartości celnej towaru, powstania długu celnego, w tym momentu jego powstania oraz wysokości długu. Taki pogląd ukształtowany jest jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych i sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go aprobuje (por. w tym zakresie wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 4.06.2006 sygn. akt I SA/Wr 992/05, WSA w Szczecinie z dnia 15.10.2008 r. sygn. akt I SA/Sz 676/07 czy WSA w Gliwicach z dnia 20.10.2008 sygn. akt III SA/Gl 620/08, także wyrok NSA z dnia 10.12.2007 r. sygn. akt I FSK 169/07–Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Okoliczność, że ten sam organ orzekał w powyższym przedmiocie jako organ celny oraz, że w ramach obecnie zaskarżonej decyzji jako organ podatkowy określił wysokość zobowiązania w podatku VAT, nie oznacza, iż podjęta wobec skarżącego decyzja celna została podjęta w granicach tej samej sprawy, której dotyczy zaskarżona decyzja podatkowa. Nie można zapominać, że inna jest podstawa materialnoprawna obowiązków nałożonych tamtą decyzją. Podkreślić w tym miejscu należy, iż skarżąca w ramach podjętych przez siebie środków odwoławczych nie doprowadziła ostatecznie do uchylenia obowiązków ciążących na niej na podstawie przepisów prawa celnego, w szczególności swej odpowiedzialności za dług celny określony decyzją ostateczną, gdyż organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a WSA w Opolu skargę na tę decyzję odrzucił. Skarżąca złożyła wprawdzie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i jej opłacenia, wniosek ten jednak został załatwiony odmownie, a NSA postanowieniem z dnia 24.03.2010 sygn. akt I GZ 66/10 (dostępny w bazie internetowej NSA) oddaliło zażalenie. Zatem ostatecznie (w toku postępowania przed organami celnymi) i prawomocnie (w postępowaniu sądowoadministracyjnym) została rozstrzygnięta kwestia wartości celnej, co oznacza, że stosownie do art. 170 p.p.s.a., prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, a moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, a w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia (por. wyrok NSA z dnia 13.04. 2010 sygn. akt I GSK 1071/08 dostępny w bazie internetowej NSA). W tej sytuacji, skoro w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne rozstrzygnięcie zagadnienia związanego z określeniem wartości celnej importowanego towaru, to Sąd jest uprawniony jedynie do rozpatrzenia tylko tych zarzutów, które związane są jedynie z wymiarem podatku VAT, nie może natomiast rozpatrywać zarzutów dotyczących wymiaru cła i ustaleń poczynionych w toku tego postępowania. Wartość celna towaru oraz cło nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów, co oznacza że wszelkie zarzuty procesowe, a także materialne sformułowane w skardze w tym przedmiocie uznać należy za chybione. Wprawdzie organ odwoławczy w wydanej decyzji odniósł się do ustaleń poczynionych w toku postępowania celnego, to zdaniem Sądu brak było podstaw do zajmowania przez organ stanowiska w kwestii oceny wydanej decyzji celnej, jak i zgromadzonego w tamtej sprawie materiału dowodowego. Jak już wskazano wyżej, sprawa celna jest odrębną sprawą w ujęciu materialnoprawnym, chociaż ustalenie wartości celnej ma znaczenie prawne dla określenia podatków akcyzowego oraz od towarów i usług z tytułu importu towaru (por. postanowienie NSA w składzie 7 sędziów z 21 stycznia 2008 r. sygn. akt I GPS 2/07), na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 593/08 wskazując, że kwestionowanie przez skarżącego podstaw faktycznych i prawnych decyzji w przedmiocie określenia należności celnych - jako mających wpływ na podstawę opodatkowania podatkiem VAT oraz akcyzowym - pozbawione jest racji bytu (podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.04.2010 sygn. akt VIII SA/Wa 841/09). W ocenie Sądu organy celne prawidłowo określiły kwotę należnego podatku od towarów i usług . Wartość celna towaru, zgodnie z wydaną w tej sprawie decyzją wynosi 28944,70 USD, a po przeliczeniu według kursu z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (3,1923 PLN/USD) wynosi ona 92400,00 PLN. Obliczona od tej wartości kwota długu celnego (wg stawki celnej 8% właściwej do zadeklarowanego kodu Wspólnej Taryfy Celnej) wynosi 7392,00 PLN. Zgodnie z art. 29 ust. 13 i ust 15 ustawy VAT podstawą opodatkowania w podatku VAT z tytułu importu towaru jest wartość celna powiększona o należne cło, a stawka podatku VAT, w myśl art. 41 ust.1 ustawy VAT dla sprowadzonego towaru wynosi 22%. Podstawa opodatkowania podatkiem VAT wynosi zatem: 92400,00 PLN (wartość celna) + 7392,00 PLN (należne cło), co równa się kwocie 99792,00 PLN, a prawidłowa kwota podatku VAT z tytułu importu przedmiotowego towaru wynosi 21954,00 PLN. Strona przed zwolnieniem towaru do procedury dopuszczenia do obrotu wpłaciła podatek VAT w kwocie 1274,70 PLN, zatem do zapłacenia pozostała kwota 20679,30 PLN. Nie budzą wątpliwości także wskazania Dyrektora odnośnie odsetek za zwłokę. Termin płatności podatku minął, stosownie do art. 47 § 3 O.p., z upływem ostatniego dnia, w którym zgodnie z przepisami prawa podatkowego powinna nastąpić wpłata podatku, a w myśl art. 33 ust. 1 O.p., podatnik winien prawidłowo obliczyć i wykazać w zgłoszeniu celnym powstały z mocy prawa podatek. Nieopłacenie w należytej wysokości podatku VAT skutkuje powstaniem zaległości podatkowej i zgodnie z art. 51 § 1 O.p. rodzi obowiązek naliczania odsetek za zwłokę stosownie do art. 53 § 1 tejże ustawy. Prawidłowo zatem wskazał organ odwoławczy, że naliczenie odsetek za zwłokę dokonane przez podatnika od kwoty 20679,30PLN stanowiącej zaległość podatkową, winno nastąpić od dnia 11.11.2005r. z uwzględnieniem wyłączeń wynikających z art. 54 O.p. Odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia art. 200 § 1 O.p., słusznie wskazuje skarżąca, iż organ I instancji nie poinformował prawidłowo strony o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, o którym mowa w art. 200 § 1 O.p. Jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji postanowieniem z dnia 11 września 2008r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe i jednocześnie wyznaczył stronie 7-dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy dodatkowo wzywając stronę do przedłożenia aktualnych dokumentów firmy, potwierdzenia adresu i ostatniego bilansu oraz rachunku zysków i strat. W treści uzasadnienia do wydanego postanowienia organ poinformował stronę o prawach wynikających z art. 123, 178 O.p. i wskazał, że przysługuje jej prawo czynnego udziału w postępowaniu oraz wglądu do akt sprawy, także wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i zgłaszania wniosków dowodowych. Treść tych pouczeń jednoznacznie wskazuje, że strona była świadoma swoich uprawnień, wyznaczono jej 7- dniowy termin do zapoznania się z aktami, chociaż nie wyartykułowano wprost przy informacji dotyczącej zapoznania się z materiałami, że przysługuje jej także wynikające z art. 200 O.p. uprawnienie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co należałoby potraktować jako naruszenie tego przepisu. Jednak, jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Celnej odwołując się do uchwały NSA FPS 6/04, że naruszenie takie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie dotyczyło podatku VAT, stronie wyznaczono 7-dniowy termin do zapoznania się z aktami po zakończeniu postępowania dowodowego, a dodatkowe wezwanie strony do przedłożenia dokumentów dotyczących jej bieżącej działalności nie miało wpływu na gromadzony materiał dowodowy. Nadto z treści uzasadnienia wspomnianego postanowienia strona mogła wyciągnąć wnioski dotyczące jej uprawnień w postępowaniu podatkowym, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że strona nie miała możliwości wszechstronnego poznania materiału dowodowego i jego oceny. Dlatego też Sąd doszedł do przekonania, że "niepełne pouczenie" przez organ I instancji nie powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, zwłaszcza, że w pouczeniu zawartym w postanowieniu zachowano siedmiodniowy termin i wyartykułowano w treści uzasadnienia także prawo do wypowiadania się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego. Podkreślić jednocześnie należy, iż Skarżącą w sposób prawidłowy poinformowano w postępowaniu odwoławczym o uprawnieniach wynikających z art. 200 O.p. Mając powyższe na uwadze sąd uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270) orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło