I SA/Op 242/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 7 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wskutek wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania. Pismem z dnia 13 wrześia 2017 r. skarżący zwrócił się do tut. Sądu z wnioskiem o wstrzymanie czynności w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonych przez Burmistrza Lewina Brzeskiego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie zainicjowanej jego skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 7 kwietnia 2017 r. w przedmiocie określenia ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do wniosku załączono upomnienie przedegzekucyjne zobowiązujące stronę do zapłaty kwoty 598,60 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do rozpoznania wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd uznał, iż wniosek ten dotyczy wstrzymania wykonania decyzji określającej ryczałtową opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż ona jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Pozbawione jest natomiast podstaw prawnych żądanie skarżącego, dotyczące wstrzymania czynności postępowania egzekucyjnego do prawomocnego zakończenia postępowania w tej sprawie. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego w sprawach z zakresu postępowania egzekucyjnego mogą być bowiem jedynie wydane w tym postępowaniu postanowienia, na które służy zażalenie. Zatem tylko tego rodzaju akty objęte są dyspozycją przepisu art. 61 § 3 ustawy. Sąd nie może natomiast wstrzymać czynności egzekucyjnych czy postępowania egzekucyjnego jako całości. Przepis art. 61 § 3 ppsa nie daje bowiem podstaw do wstrzymywania postępowania egzekucyjnego, co pozostaje uprawnieniem organu egzekucyjnego działającego na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. postanowienie NSA z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt II FZ 641/15). Jak trafnie wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2017 r. sygn. akt II FZ 85/17 "sądy administracyjne nie posiadają prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie czynności egzekucyjnych czy samego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym przypadku postępowania egzekucyjnego." Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: [ppsa], wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 ppsa chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale o szkoda i skutki kwalifikowane tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 694/04; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ppsa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku niezbędne jest przedstawienie konkretnych okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie aktu lub czynności. W postanowieniu z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 7/13 wskazano, że sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania decyzji przede wszystkim na podstawie oświadczeń strony. To w jej interesie leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania. Twierdzenia te winny zaś zostać poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących jej sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie – przychylenie się do zgłoszonego żądania (podobnie: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 373/11; z 3 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 74/11 i z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09). W tymże orzecznictwie akcentuje się – i jest to stanowisko ugruntowane – że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Twierdzenia skarżącego powinny być też poparte dokumentami źródłowymi, które pozwalają na weryfikację okoliczności faktycznych przytoczonych przez wnioskodawcę (por. postanowienia NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 37/2012; z 6 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 116/2012; z 29 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 59/2012; z 14 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 171/14). Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał istnienia określonych w art. 61 § 3 ppsa przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania. W uzasadnieniu wniosku wskazano jedynie na fakt toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Tego rodzaju okoliczność nie stanowi jednak o wystąpieniu zagrożenia wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak już bowiem wyżej wskazano, regułą jest, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu, zatem fakt toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, wbrew przekonaniu skarżącego, nie wstrzymuje prowadzenia egzekucji, w celu wykonania decyzji ostatecznej. Również akta sprawy nie wskazują, by zastosowanie ochrony tymczasowej było w przypadku skarżącego uzasadnione. Informacje przedstawione przez stronę na potrzeby postępowania o udzielenie prawa pomocy, w szczególności wysokość uzyskiwanych w gospodarstwie strony dochodów (łącznie ok. 3.300 zł) w powiązaniu z posiadanym majątkiem (oszczędności w wys. ok. 5.000, gospodarstwo rolne i działka rekreacyjna) nie wskazują bowiem, by przymusowe dochodzenie należności objętych zaskarżoną decyzją (niecałe 600 zł) spowodowało zagrożenie bytu skarżącego i jego rodziny. Podkreślić należy, że obowiązek uregulowania należności publicznoprawnych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków. Wyegzekwowanie należności pieniężnych samo w sobie nie może być uznane jako powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, bowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Nadto, zgodnie art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Z tego względu subiektywne obawy skarżącego dotyczące skutków egzekucji nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 189/10). Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.