I SA/Op 441/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 12 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia : odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji. W dniu 16 października 2017 r. R. K. (dalej określany jako strona lub skarżący) działający przez pełnomocnika wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 12 września 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej określana jako "P.p.s.a."), z uwagi na wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki w zakresie wydolności finansowej skarżącego. Wysokość zaległości, tj. kwota 11.904,00 zł oraz ewentualne odsetki mogą wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ nie odniósł się do powyższego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie mógł zostać uwzględniony. W myśl art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (z wyjątkiem i zastrzeżeniem niemającym w tej sprawie zastosowania). Zatem wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym między innymi w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia), opisane w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania decyzji (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków) rozumiane są jako powstanie tego rodzaju szkody majątkowej lub niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., II GZ 770/15). Z przywołanego przepisu wynika, że to strona jest zobowiązana skonkretyzować we wniosku rodzaj grożącej jej szkody czy też nieodwracalnych skutków na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Oznacza to, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej spoczywa na wnioskodawcy. Składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien on wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06). Konieczne jest wyjaśnienie, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a to powinno znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. W takim przypadku strona obowiązana jest dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z ewentualną egzekucją zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 761/16). W orzecznictwie ugruntowany jest jednolity pogląd, iż brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA z dnia: 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 i z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Zatem podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla uwzględnienia wniosku. Odnosząc powyższe do stanu tej sprawy należy wskazać, że skarżący nie przytoczył żadnych konkretnych okoliczności mogących wskazywać na zastosowanie wobec niego ochrony tymczasowej. Powody opisane we wniosku stanowią w istocie powtórzenie przesłanek sformułowanych przez ustawodawcę, co uniemożliwia zweryfikowanie zasadności wniosku w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.. Wskazanie na możliwą utratę płynności finansowej ma charakter ogólnikowy i nie zostało poparte przytoczeniem żadnych okoliczności faktycznych, gdyż określenie tylko kwoty zaległości, powiększonej o ewentualne odsetki, w żadnym razie nie pozwala na ocenę wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w ww. przepisie. Jak wyżej wskazano, aby Sąd mógł stwierdzić ich wystąpienie, niezbędne jest przytoczenie we wniosku konkretnych okoliczności świadczących o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, choćby takich jak wysokość dochodów, stan majątkowy, ewentualne obciążenia finansowe, sytuację rodzinną i zdrowotną – o ile rzutują one na istnienie wskazywanych przez stronę przesłanek. Sąd, w przypadku braku należytego uzasadnienia wniosku w tym przedmiocie, nie może działać za stronę. Zaznaczyć trzeba, że faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma co do zasady charakter odwracalny, gdyż w przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności przewidziane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami szczególnymi, nadzwyczajnymi, bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1350/13, że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. także postanowienie WSA w Krakowie z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1247/15; WSA w Rzeszowie z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 474/15 Reasumując, ponieważ skarżący ani nie przedstawił szczegółowo konkretnych okoliczności faktycznych wskazujących na spełnienie przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a., ani też nie dołączył do wniosku żadnych dokumentów potwierdzających ich spełnienie, wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Z przedstawionych powyżej przyczyn postanowiono jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a.