I SA/Op 627/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 19 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za wrzesień 2010 r. w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi postanawia: oddalić wniosek. 6 Pismem z dnia 25 listopada 2015r. T. M. (dalej jako; skarżący, strona), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 19 października 2015 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za wrzesień 2010 r. Ponieważ skarga nie została opłacona, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 grudnia 2015 r., pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1000 złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie z adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 24 akt sądowych), wezwanie z dnia 29 grudnia 2015r. zostało odebrane przez pełnomocnika skarżącego w dniu 7 stycznia 2016 r. Ponieważ wpis od skargi w kwocie 1000 zł został zaksięgowany na rachunku bankowym tut. Sądu w dniu 15 stycznia 2016 r. (k. 25 akt sądowych), zarządzeniem Sądu z dnia 20 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do przedłożenia oryginału dokumentu potwierdzającego uiszczenie wpisu od skargi. Pismem z dnia 21 stycznia 2016 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu podniósł, że w ostatnim dniu terminu do uiszczenia wpisu (14 stycznia 2016 r.) skarżący nie mógł uiścić wpisu z uwagi na zły stan zdrowia i brak możliwości wykonania przelewu za pośrednictwem płatności elektronicznych. Rachunek bankowy skarżącego został zajęty przez komornika, przez co nie ma on możliwości dokonywania płatności online. Przyczyna uchybienia ustała natomiast w dniu 15 stycznia 2016 r. kiedy to skarżący uiścił należny wpis. Dodatkowo zaznaczył, że nieuwzględnienie wniosku spowoduje dla strony ujemne skutki procesowe, bowiem uniemożliwi sądową kontrolę zaskarżonej decyzji. Do wniosku załączono: wydruk ze strony internetowej rachunku bankowego obejmujący listę blokad, kopię zaświadczenia wystawionego przez lekarza psychiatrę o odbytej wizycie lekarskiej w dniu 14 stycznia 2016 r., oraz kopię potwierdzenia uiszczenia wpisu przelewem tradycyjnym w dniu 15 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści przepisu art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). – dalej określanej jako p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, jednakże zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogów formalnych z art. 87 § 1 i 4 p.p.s.a. oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości fakt, że skarżący nie uiścił w terminie wpisu od skargi. Jak wynika z akt sprawy, odpis zarządzenia o wezwaniu pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu należnego od skargi w kwocie 1000 zł został mu doręczony w dniu 7 stycznia 2016 r. (k. 24 akt sądowych). Zatem termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg 8 stycznia 2016 r. i upłynął dnia 14 stycznia 2016 r. Natomiast skarżący w dniu 15 stycznia 2016 r. dokonał wpłaty wpisu sądowego w kwocie 1000 zł (kopia potwierdzenia przelewu, k. 31 akt sądowych). Termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął zatem bezskutecznie w dniu 14 stycznia 2016 r. Zaznaczyć także należy, że rozpoznając wniosek w przedmiocie przywrócenia terminu, Sąd w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać, czy przedmiotowy wniosek został złożony w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Przy czym początek terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. będzie przypadał na dzień następujący po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 83 § 1 p.p.s.a. i art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego), a jego koniec na dzień złożenia wniosku o przywrócenie terminu w sądzie lub oddania go m.in. w polskim urzędzie pocztowym (art. 83 § 1 i § 3 i art. 111 § 1 Kodeksu cywilnego). Z wyjaśnień pełnomocnika strony wynika, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 15 stycznia 2016 r., kiedy to skarżący uiścił należny wpis od skargi. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany za pośrednictwem poczty w dniu 21 stycznia 2016 r., a zatem w siedmiodniowym terminie ustawowym, określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżący dokonał także czynności, dla której został określony uchybiony termin – uiścił należny wpis od skargi. W sprawie spełnione zatem zostały warunki określone w art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a., co umożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku strony. Przechodząc do oceny okoliczności podanych przez stronę w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku trzeba wskazać, że przywrócenia terminu może domagać się strona, która przyznaje, że nie dokonała czynności w terminie i jest w stanie uprawdopodobnić, iż stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać. Zatem brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt II FZ 750/15, dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1075/15). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Natomiast do negatywnych przesłanek przywrócenia terminu zalicza się m.in. niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), nieznajomość prawa (wyrok NSA z 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97). Dodać należy, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w ocenie Sądu w sprawie nie zostało uprawdopodobnione, aby uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi było przez skarżącego niezawinione. Z uzasadnienia przedmiotowego wniosku wynika, że pełnomocnik upatruje przesłanki przywrócenia terminu w tym, że skarżący nie miał możliwości wykonania przelewu za pośrednictwem płatności elektronicznych, bowiem wypłaty z jego rachunku bankowego zostały zablokowane w związku z dokonanym zajęciem komorniczym, a jednocześnie zły stan zdrowia w ostatnim dniu uchybionego terminu (14 stycznia 2016 r.) uniemożliwiał mu uiszczenie wpisu inną drogą. W związku z powyższym zaznaczyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany (lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć). Poza tym musi zostać przedstawione zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, określonym okresie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności (zob. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 839/10, postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 111/08, postanowienie NSA z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08, postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I GZ 143/08). Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy Sąd zauważa, że przedstawione przez pełnomocnika zaświadczenie lekarskie nie wskazuje na wystąpienie u skarżącego schorzeń, które uniemożliwiłby mu podejmowania jakichkolwiek czynności w dniu 14 stycznia 2016 r., a tylko w takim przypadku możliwe byłoby przyjęcie, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło bez winy strony. Z treści tego zaświadczenia wynika bowiem jedynie, że w dniu 14 stycznia 2016 r. skarżący odbył wizytę lekarską. Pełnomocnik skarżącego uzasadnienie wniosku w tym aspekcie ograniczył jedynie do stwierdzenia, że skarżący nie miał możliwości uiszczenia wpisu w dniu 14 stycznia 2016 r. z uwagi na zły stan zdrowia. Nie wskazał przy tym na żadne nagłe i nieprzewidywalne okoliczności (takie jak np. niespodziewane wystąpienie pogorszenia stanu zdrowia), które w obiektywny sposób uniemożliwiłoby samodzielne uiszczenie wpisu od skargi lub wyręczenie się w tym celu inną osobą w dniu 14 stycznia 2016 r. W ocenie Sądu z podniesionych we wniosku okoliczności i załączonych dokumentów nie wynika, że w okresie, w którym upływał termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, dolegliwości skarżącego uniemożliwiły mu podjęcie jakichkolwiek czynności procesowych ani też, że nie mógł w tym zakresie posłużyć się osobą trzecią. W tej sytuacji wskazana we wniosku okoliczność związana z brakiem możliwości wykonania przelewu za pośrednictwem płatności elektronicznych, z uwagi na zajęcie rachunku bankowego strony przez komornika, nie może stanowić samoistnej przesłanki przywrócenia terminu, uprawdopodobniającej brak winy skarżącego w nieterminowym uiszczeniu wpisu. Jak już wyżej wyjaśniono, z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika, aby skarżący w terminie otwartym do uiszczenia wpisu, a zatem również w dniu 14 stycznia 2016 r. nie miał możliwości uiszczenia wpisu od skargi inną drogą niż za pośrednictwem płatności elektronicznych, przykładowo w formie przelewu tradycyjnego, co też uczynił w dniu 15 stycznia 2016 r. Dodatkowo, brak możliwości dokonywania przelewów drogą internetową nie stanowił dla skarżącego nagłej okoliczności. Z załączonego do wniosku wydruku ze strony internetowej rachunku bankowego obejmującego listę blokad, wynika, że zajęcia egzekucyjne zostały zarejestrowane w styczniu, kwietniu i maju 2015 r., przedmiotowa skarga została natomiast wniesiona w listopadzie 2015 r. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.