I SA/Op 821/25

WyrokWSA w Opolu2026-03-19

Skład orzekający: Beata Kozicka, Tomasz Judecki, Remigiusz Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za wykonywanie przewozu pojazdem z usterką podwozia zakwalifikowaną jako niebezpieczna została nałożona prawidłowo, w szczególności czy organ prawidłowo ocenił stan techniczny pojazdu i czy zasadnie odmówił zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły stan techniczny pojazdu na podstawie kontroli organoleptycznej, która jest wystarczająca do stwierdzenia usterek podwozia. Kara pieniężna została nałożona prawidłowo na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące administracyjnych kar pieniężnych (w tym odstąpienie od ukarania) nie mają zastosowania, ponieważ ustawa o transporcie drogowym zawiera własne, szczególne regulacje w tym zakresie (art. 92c utd), które wyłączają stosowanie przepisów k.p.a. Skarga została oddalona jako niezasadna.
Stan faktyczny
Przedsiębiorca J. Z. został ukarany karą pieniężną w wysokości 2.000 zł za wykonywanie krajowego transportu drogowego osób autobusem, który posiadał usterki podwozia zakwalifikowane jako niebezpieczne (pęknięcia poprzeczek, nadmierna korozja). Skarżący kwestionował prawidłowość kontroli technicznej, twierdząc, że nie została przeprowadzona szczegółowa kontrola, oraz domagał się zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących odstąpienia od ukarania. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając kontrolę za prawidłową i przepisy k.p.a. za niestosowalne.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 września 2025 r., nr BP.501.2491.2024.2410.BD2.DM w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez J. Z. [dalej: skarżący, strona] jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego [dalej: GITD, organ odwoławczy] z 12 września 2025 r., nr BP.501.2491.2024.2410.BD2.DM, utrzymująca w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego [dalej: WITD, organ pierwszej instancji] z 25 września 2024 r., nr WITD.DI.0152.II1311/63/24, o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 20 maja 2024 r. w miejscowości N., na autostradzie [...], został zatrzymany do kontroli przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego [dalej: ITD] autobus marki [...]. W momencie zatrzymania środka transportu do kontroli drogowej przedsiębiorstwo J. z siedzibą w N. [...], wykonywało tym pojazdem krajowy transport drogowy osób (dzieci) na trasie O.-W. W trakcie wstępnej organoleptycznej kontroli stanu technicznego inspektor ITD stwierdził, że autobus posiada usterki ujęte w lp. 6.1.1. lit. a zdanie drugie oraz lp. 6.1.1. lit. c zdanie drugie załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. poz. 2141 ze zm.) [dalej: krd] kwalifikowane jako niebezpieczne, tj. 6. Podwozie i elementy przymocowane do podwozia. 6.1. Podwozie lub rama i elementy do nich przymocowane. 6.1.1. Stan, metoda – kontrola organoleptyczna, lit. a niewielkie pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzeczek / poważne pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzeczek; lit. c nadmierna korozja mająca wpływ na sztywność konstrukcji / niewystarczająca wytrzymałość części. W wyniku kontroli stanu technicznego pojazdu inspektor ITD stwierdził usterki niebezpieczne, tj. pęknięcia poprzeczek oraz nadmierną korozję podłużnic i poprzeczek kratownicy pojazdu wpływającą na sztywność konstrukcji i wytrzymałość poszczególnych części. Usterkę stwierdzono na całej długości podwozia, pomiędzy 1 a 2 osią oraz za 2 osią po lewej stronie. Nadmierna korozja spowodowała znaczące ubytki w poprzeczce znajdującej się w środkowej części podwozia, dodatkowo poprzeczka w części podtrzymującej silnik, pod wpływem korozji, utraciła połączenie od kratownicy pojazdu. Z powyższych powodów inspektor ITD stwierdził wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, stanowiące naruszenie ujęte pod lp. 9.2. załącznika nr 3 do ustawy ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (aktualny tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 1490 ze zm.) [dalej: utd]. Naruszenie tego rodzaju jest zaliczane do kategorii najpoważniejszych naruszeń (NN) pod poz. 5.2. załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U.UE.L. z 2016 r. Nr 74, str. 8 ze zm.) [dalej: rozporządzenie 2016/403], opisanych jako nieutrzymywanie pojazdu w stanie zapewniającym bezpieczeństwo i w stanie zdatności do ruchu drogowego powodujące bardzo poważną usterkę układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół/opon, zawieszenia lub podwozia lub innego wyposażenia mogącą spowodować bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego prowadzące do podjęcia decyzji o unieruchomieniu pojazdu. Ustalenia powyższe zostały utrwalone w protokole kontroli drogowej z 20 maja 2024 r., protokole wstępnej drogowej kontroli technicznej, protokole oględzin pojazdu oraz uwidocznione na wykonanych zdjęciach. Kierujący pojazdem podpisał protokół kontroli drogowej bez zastrzeżeń, a przesłuchany w charakterze świadka potwierdził ustalenia dotyczące złego stanu technicznego pojazdu opisane w tym protokole. Zeznał też, że nie wiedział, że podwozie pojazdu jest w tak złym stanie technicznym. Kierujący pojazdem zeznał ponadto, że wykonuje obsługę codzienną pojazdu. Sprawdził oświetlenie pojazdu, stan ogumienia oraz płyny eksploatacyjne. Nie sprawdził jednak stanu podwozia. Sprawdził wyłącznie podstawowe układy. Kierujący pojazdem zeznał, że samodzielnie sprawdza stan techniczny pojazdu i nie wie, czy ktokolwiek z przedsiębiorstwa dokonał kontroli tego autobusu. Z protokołu kontroli drogowej wynika również, że inspektor ITD zatrzymał dowód rejestracyjny pojazdu oraz wydał zakaz dalszej jazdy. Pismem z 23 maja 2024 r. WITD zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. W piśmie z 5 czerwca 2024 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu strony. W uzasadnieniu podkreślił, że pojazd posiadał ważne badanie techniczne, a wykazana usterka mogła powstać w trakcie przejazdu. Podniósł, że nie miał wpływu na powstałe naruszenie i wprowadził w przedsiębiorstwie procedury, które mają zapobiegać podobnym sytuacjom, ponieważ przed wyjazdem w trasę pojazdy zostaną odprawione wg tzw. check listy (listy kontrolnej). W celu przestrzegania nie tylko terminów przeglądów pojazdów, ale również kontroli stanu technicznego pojazdów przed ich wyjazdem w trasę i bezpieczeństwa w trakcie jazdy, skarżący wyposażył i zapoznał kierowców z listą kontrolną kierowcy autobusu, tym samym dokonał wszystkiego, czego można od niego rozsądnie wymagać, żeby nie doszło do ponownego popełnienia naruszenia. Strona zaznaczyła, że jeżeli chodzi o usterki pojazdów, to mogą się one zdarzyć niezależnie od tego, jak mocno dba się o pojazd, i mogą zdarzyć się w trakcie jazdy. Strona opisała wprowadzony plan naprawczy, a także przedstawiła dowody potwierdzające jego wprowadzenie. Uzasadnia to, w ocenie skarżącego, odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu. Strona stanęła na stanowisku, że w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) [dalej: kpa], ustawa o transporcie drogowym nie zawiera bowiem kompleksowej regulacji dotyczącej zasad nakładania kar, odstępowania od nich i ich miarkowania. Decyzją z 29 września 2024 r. WITD nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 2.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 utd w zw. z lp. 9.2. załącznika nr 3 do utd. Podstawę faktyczną decyzji stanowiły opisane wyżej ustalenia podjęte w toku kontroli. Organ pierwszej instancji nie znalazł w sprawie okoliczności przemawiających za umorzeniem postępowania albo zastosowaniem art. 92c utd. WITD wskazał, że wystąpienie usterki jest okolicznością, którą przewoźnik wykonujący przewóz, jako profesjonalista, nie tylko może, ale w powyższym przypadku – powinien stwierdzić. Korozja elementów konstrukcji podwozia, prowadząca do osłabienia poszczególnych części, nie jest zdarzeniem nadzwyczajnym, ale normalnym następstwem wykonywania przewozów danym pojazdem. Nie jest również usterką, która powstała nagle i niespodziewanie w dniu kontroli drogowej, lecz jest wynikiem długotrwałego zaniedbywania stanu technicznego podwozia pojazdu. Zdaniem organu pierwszej instancji powyższe świadczy o tym, że strona nie utrzymuje w należytym stanie technicznym taboru, którym świadczy działalność transportową, a prowadzone doraźne kontrole stanu technicznego są niedokładne i przede wszystkim nieskuteczne, ponieważ nie prowadzą do usuwania na bieżąco stwierdzanych w ich wyniku usterek. Korozja elementów konstrukcji podwozia mogła zostać stwierdzona w toku zwykłej kontroli organoleptycznej. Oceniając wzrokowo stan podwozia, bez jakiejkolwiek ingerencji w pojazd, czy konieczności użycia specjalistycznego sprzętu diagnostycznego, można było stwierdzić, że poszczególne elementy podwozia są skorodowane do tego stopnia, że obniżona jest ich wytrzymałość, co ma wpływ na sztywność konstrukcji pojazdu. W ocenie WITD strona miała wpływ na powstanie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę podwozia zakwalifikowaną jako niebezpieczna. Strona, jako prawny użytkownik kontrolowanego pojazdu, poprzez brak odpowiednich rozwiązań organizacyjnych i skutecznych procedur kontroli, jak również przez zaniechanie odpowiednich obsług i napraw, miała też bezpośredni wpływ na jego stan techniczny. Od opisanej decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1, 7 pkt 1 utd oraz lp. 9.2. załącznika nr 3 do utd w zw. z § 6 ust. 2 i § 5 ust. 7 pkt 3 krd, poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenie z tytułu wykonywania przewozu pojazdem posiadającym usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczna (najpoważniejsze naruszenie NN), w sytuacji, gdy nie została przeprowadzona szczegółowa drogowa kontrola techniczna, która jest wymagana do stwierdzenia tego typu naruszeń; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 kpa i wyrażonych w tych przepisach zasad procesowych w zw. z art. 189a § 1 kpa, art. 189a § 2 pkt 1-3 kpa a contrario oraz art. 189f kpa, poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w utd przepisów kpa dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa kpa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie utd, a zostały przez organ pominięte, pomimo że kary pieniężne w utd zostały uregulowane w sposób jedynie częściowy, nieuwzględniający wszystkich kwestii wymienionych w art. 189a § 2 pkt 1-6 kpa, przez co koniecznym jest odwołanie się w niniejszej sprawie do uregulowań działu IVa kpa. Decyzją z 12 września 2025 r. GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję WITD. W uzasadnieniu potwierdził ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji oraz ich ocenę prawną zawartą w objętej odwołaniem decyzji. Odnosząc się do zarzutów strony, że kontrola została przeprowadzona nieprawidłowo i bez zastosowania odpowiedniej metodologii, organ odwoławczy stwierdził, że są one niezasadne. Stosownie do pkt. 6.1.1. załącznika nr 1 do krd, kontrola podwozia lub ramy i elementów do niej przymocowanych jest przeprowadzana organoleptycznie. Oznacza to, że do ich stwierdzenia nie są wymagane żadne urządzenia specjalnego przeznaczenia. Kontrolujący inspektorzy w wyniku oględzin pojazdu, a zatem organoleptycznej kontroli stanu technicznego stwierdzili usterki w powyższym zakresie i sporządzili na tę okoliczność protokół oględzin. Tym samym w ocenie organu odwoławczego kontrola została przeprowadzona w sposób właściwy i zgodny z przepisami prawa. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu strony, że stwierdzone usterki musiały powstać w trakcie przewozu i tym samym strona nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Wyjaśnił, że nadmierna korozja, która spowodowała ubytki w elementach konstrukcyjnych pojazdu, nie mogła powstać z dnia na dzień, jest to proces długotrwały i możliwy do wykrycia na każdym etapie jej powstawania. Do jej ujawnienia nie są wymagane specjalistyczne narzędzia ani wiedza. Taki stan podwozia kontrolowanego autobusu, jaki ujrzeli kontrolujący inspektorzy, świadczy o nadmiernym wyeksploatowaniu mającym wpływ na bezpieczeństwo uczestnictwa pojazdu w ruchu drogowym. GITD podkreślił, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia WITD. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej. W konsekwencji organ odwoławczy uznał zarzuty strony w zakresie naruszenia przepisów proceduralnych za efekt braku akceptacji stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji. Zdaniem GITD w rozpatrywanej sprawie nie stosuje się art. 189f kpa z uwagi na normę kolizyjną z art. 189a § 2 pkt 2 kpa. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej, na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd, okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także w art. 92b ust. 1 utd. Zastosowanie zatem przez organy przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej określonych w art. 189f § 1 pkt 2 kpa, byłoby niezgodne z prawem. Dalej GITD wyjaśnił, że wysokość kary nie jest uznaniowa, lecz jest ściśle określona w załączniku nr 3 do utd. Ustalona kara nie podlega obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego zdarzenia. W przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów utd i organ zastosował obowiązujące przepisy prawa. GITD podkreślił, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej w relacji do możliwości finansowych, zdarzeń losowych, sytuacji rodzinnej czy rodzaju wykonywanego zawodu przez skarżącego. Na opisaną wyżej decyzję strona wniosła skargę. Zaskarżonej decyzji zarzuciła (tak jak w odwołaniu) naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1, 7 pkt 1 utd oraz lp. 9.2. załącznika nr 3 do utd w zw. z § 6 ust. 2 i § 5 ust. 7 pkt 3 krd, poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenie z tytułu wykonywania przewozu pojazdem posiadającym usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczna (naruszenie najpoważniejsze NN), w sytuacji, gdy nie została przeprowadzona szczegółowa drogowa kontrola techniczna, która jest wymagana do stwierdzenia tego typu naruszeń; 2) przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 kpa i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 i 2 pkt 1-3 kpa a contrario oraz art. 189f kpa, poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w utd przepisów kpa dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa kpa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie utd, a zostały przez organ pominięte, mimo że kary pieniężne w utd zostały uregulowane w sposób jedynie częściowy, nieuwzględniający wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 kpa, przez co koniecznym jest odwołanie się w niniejszej sprawie do uregulowań działu IVa kpa, a ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania w całości, ewentualnie 2) uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia, 3) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona zwróciła uwagę na fakt, że ani z protokołu kontroli, ani z decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, nie wynika, aby została przeprowadzona szczegółowa, wnikliwa kontrola i jakie przyrządy kontrolno-pomiarowe zostały użyte do jej przeprowadzenia, a WITD sam wskazał w decyzji, że naruszenie stwierdzono w trakcie wstępnej organoleptycznej kontroli stanu technicznego kontrolowanego środka transportu. W przypadku usterek niebezpiecznych, określonych jako usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu, należy przeprowadzić szczegółową drogową kontrolę techniczną zgodnie z treścią § 6 ust. 2 krd. W tym zakresie skarżący zaznaczył, że z protokołu kontroli, jak i z decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, wynika tylko tyle, że pojazd został poddany organoleptycznej kontroli stanu technicznego. Z kontroli nie został sporządzony także protokół, który byłby zgodny ze wzorem protokołu określonym w załączniku 2 do krd. Zdaniem strony taka kontrola była zbyt ogólna i powierzchowna oraz nie pozwalała na prawidłowe stwierdzenie usterek, a zwłaszcza na zakwalifikowanie ich do kategorii usterek niebezpiecznych. Strona podniosła, że nie zbagatelizowała przedmiotowego postępowania, ale niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania wprowadziła w przedsiębiorstwie plan naprawczy, celem wyeliminowania niebezpieczeństwa powtórzenia się w przyszłości tożsamych lub podobnych naruszeń, za które może zostać nałożona kara pieniężna. Wdrożone działania naprawcze powinny pozwolić na wyeliminowanie ryzyka popełnienie podobnych naruszeń w przyszłości i zapewnić wykonywanie przewozów bez naruszeń przepisów prawa. W ocenie skarżącego za odstąpieniem od nałożenia kary za powyższe naruszenia przemawia regulacja kpa, dotycząca administracyjnych kar pieniężnych, która powinna znaleźć zastosowanie w sprawie, a w szczególności art. 189f § 2 pkt 1 kpa. W przedmiotowym postępowaniu strona opisała wprowadzony plan naprawczy, a także przedstawiła dowody potwierdzające jego wprowadzenie, co uzasadnia odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu. Dalej skarżący wywodził, że w art. 189f kpa nie określono rodzajów administracyjnych kar pieniężnych (na przykład: kary biegnące, kary miarkowane, kary określone sztywno), zatem zgodnie z dyrektywą wykładni lege non distinguente przyjąć należy, że przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mogą mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów administracyjnych kar pieniężnych. Uregulowania z art. 92c utd nie są zbieżne z art. 189f kpa. W tym aspekcie art. 189f kpa może stanowić uzupełnienie regulacji wskazanych w art. 92c utd. Ustawa o transporcie drogowym nie zawiera bowiem przepisów pozwalających na odstępowanie od kary, tj. jednoczesne stwierdzenie naruszenia, odpowiedzialności za nie, ale zaniechanie ukarania z uwagi np. na znikomą wagę naruszenia. Z tego względu, w ocenie strony, uzasadnione jest, by w sprawie znalazły zastosowanie przepisy kpa dotyczące kar pieniężnych, w szczególności te pozwalające na odstępowanie od nakładania kar. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie przedstawił dowodów, mogących podważyć prawidłowość ustaleń organów administracyjnych. Dalej GITD podniósł, że odpowiedzialność za naruszenia przepisów usankcjonowane w utd nie opiera się na zasadzie winy, a do nałożenia kary pieniężnej wystarczy sam fakt stwierdzenia naruszenia. Wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów utd jest ściśle określona i organy nie mają możliwości jej miarkowania. Organ odwoławczy podtrzymał też swoje stanowisko w zakresie braku możliwości zastosowania w sprawie przepisów art. 189f kpa ze względu na wyrażoną w art. 189a § 2 kpa regułę kolizyjną. Zaznaczył, że przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów utd zostały uregulowane w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, który ma pierwszeństwo zastosowania względem przepisów zawartych w dziale IVa kpa. Zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 utd (w praktycznym wymiarze) ma ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f kpa, gdyż za zaistniałe i ujawnione naruszenie kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IVa kpa nie mają zastosowania, istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 kpa uregulowano w przepisach odrębnych i nie jest istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa kpa lub czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) [dalej: ppsa]. Na podstawie art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję: 1) uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 ppsa, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 795/07). Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czyli weryfikuje czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. W konsekwencji sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy: kierując się zasadami współżycia społecznego, zasadami ekonomiki obrotu gospodarczego, czy uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji – orzekając w sprawie – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albo wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Nie żądała też tego strona. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. W niniejszej sprawie nie jest wątpliwe ani sporne, że strona jest przewoźnikiem drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 15 utd, to jest przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, który w dniu kontroli drogowej wykonywał transport drogowy (art. 4 pkt 3 utd) i znajdują do niej zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 3 ust. 1 utd wyłączające stosowanie ustawy o transporcie drogowym. W sprawie niniejszej ustalenia faktyczne dotyczące złego stanu technicznego pojazdu zostały utrwalone w protokole kontroli drogowej, do którego dołączono szereg dokumentów, w tym protokół oględzin pojazdu, kopię licencji dotyczącej zarobkowego przewozu osób, kopię zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym, kopię dowodu rejestracyjnego, protokół przesłuchania świadka, dokumentację fotograficzną i protokół wstępnej drogowej kontroli technicznej. Kierujący pojazdem bez zastrzeżeń podpisał protokół kontroli oraz złożył zeznania, które potwierdził swoim podpisem. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 74 ust. 1 zd. 2 utd w przypadku stwierdzenia naruszeń uzasadniających nałożenie kary pieniężnej lub stwierdzenia wykroczeń uzasadniających nałożenie grzywny inspektor sporządza protokół kontroli. Protokół podpisują inspektor i kontrolowany (art. 74 ust. 2 zd. 1 utd). Oryginał protokołu kontroli zatrzymuje kontrolujący, a kopię doręcza się kontrolowanemu kierowcy, przedsiębiorcy lub podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy (art. 74 ust. 3 utd). Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (art. 74 ust. 4 utd). Protokół kontroli stanowi dowód dokonanych w nim ustaleń i w zasadzie jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (wyrok NSA z: 10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 115/20). Jego walor, jako dowodu, wyraża się w tym, że skoro jest on sporządzany podczas kontroli drogowej, to w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania umożliwia odzwierciedlenie w jego treści – i to niemal na bieżąco – nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych to przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć, istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób. Protokołowi kontroli drogowej przysługuje walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, dlatego sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania – stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (wyroki NSA: z 19 października 2023 r., sygn. akt II GSK 704/20, z 3 września 2024 r., sygn. akt II GSK 709/24). To powoduje, że korzysta on z "podwyższonej" mocy dowodowej w zakresie jego treści. Oczywiście fakty w nim ustalone mogą być obalone przez stronę, ale przez wykazanie sporządzenia tego dokumentu z naruszeniem prawa, a nie kwestionowanie zawartych w nim ustaleń bez przedstawienia dowodu ich nieprawidłowości. Zatem w tym zakresie strona powinna uczestniczyć aktywnie w postępowaniu, a nie tylko twierdzić, że ustalenia faktyczne sprawy są niepełne i niewłaściwie ocenione (wyrok NSA z 3 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 6/20). Sąd, uwzględniając powyższą wykładnię prawa, stwierdził, że ustalenia faktyczne organów, wynikające z protokołu kontroli drogowej i pozostałych dowodów zebranych w czasie kontroli, opisane następnie w uzasadnieniach decyzji, są prawidłowe. Zasadnie zatem organy, po stwierdzeniu w kontrolowanym pojeździe pęknięcia poprzeczek oraz nadmiernej korozji podłużnic i poprzeczek kratownicy pojazdu, co wpływa na sztywność konstrukcji i wytrzymałość poszczególnych części oraz ustaleniu, że nadmierna korozja spowodowała znaczące ubytki w poprzeczce znajdującej się w środkowej części podwozia, a dodatkowo poprzeczka w części podtrzymującej silnik pod wpływem korozji utraciła połączenie od kratownicy pojazdu, ustaliły zaistnienie naruszenia opisanego w lp. 9.2. załącznika nr 3 do utd, zgodnie z którym wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowanego jako niebezpieczne (najpoważniejsze naruszenie), zagrożone karą administracyjną w kwocie 2.000 zł. Naruszenie to jest typizowane pod poz. 5.2. w załącznika I do rozporządzenia 2016/403, której treść była już cytowana wyżej. Poziom przewinienia NN oznacza kierowanie pojazdem z usterkami, co stwarza bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa drogowego. W kontekście art. 12 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylająca dyrektywę 2000/30/WE (Dz.U.UE.L. z 2014 r. nr 127, str. 134 ze zm.) [dalej: dyrektywa 2014/47/UE] są to usterki niebezpieczne stanowiące bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub oddziaływujące na środowisko, skonkretyzowane pod. poz. 6.1.1. lit. a i lit. c załącznika II do tej dyrektywy jako poważne pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzecznic oraz niewystarczająca wytrzymałość części. W świetle załącznika II do dyrektywy 2014/47/UE właściwą metodą kontroli pojazdu w powyższym zakresie jest kontrola wzrokowa. W przypadku gdy dla danej pozycji przewidziano kontrolę wzrokową, oznacza to, że funkcjonariusz służb kontrolnych w miarę możliwości nie tylko ogląda dany element, ale również, w stosownych przypadkach, sprawdza go dotykowo, ocenia wydawany przez niego dźwięk lub używa jakichkolwiek innych odpowiednich sposobów kontroli bez użycia przyrządów. Odpowiednio do treści dyrektywy 2014/47/UE w rozporządzeniu w sprawie kontroli ruchu drogowego w załączniku nr 1 wskazano, że do kontroli podwozia lub ramy i elementów do nich przymocowanych właściwa jest metoda kontroli organoleptycznej, co zapisano w poz. 6.1.1. tego załącznika. Zarówno w wymienionej dyrektywie, jak i w krd nie zostało zawarte w omawianym zakresie wskazanie P – pozycja, której sprawdzenie wymaga użycia przyrządów, albo +P – pozycja, którą bez użycia przyrządów można sprawdzić tylko w ograniczonym stopniu. Zatem przeprowadzona przez inspektora ITD kontrola stanu pojazdu metodą organoleptyczną była prawidłowa i wystarczająca do podjęcia istotnych w sprawie ustaleń dotyczących stanu technicznego autobus marki [...]. Dalej Sąd wyjaśnia, że na podstawie § 5 ust. 1, 2, 5, 6 i 7 krd pojazd wytypowany przez kontrolującego do drogowej kontroli technicznej podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Drogowa kontrola techniczna obejmuje identyfikację pojazdu oraz sprawdzenie stanu technicznego, w szczególności – podwozia i elementów przymocowanych do podwozia. Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tej kontroli są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Kontrolę stanu technicznego pojazdu przeprowadza się z wykorzystaniem dostępnych technik i sprzętu. Kontrola ta może także obejmować sprawdzenie, czy odpowiednie części i elementy pojazdu odpowiadają wymogom w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska. Usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie, a w tym usterki niebezpieczne – powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. W opisanych uwarunkowaniach prawnych inspektor ITD ujawnił istotne w sprawie usterki niebezpieczne w obszarze podwozia, zakwalifikowane następnie jako nieprawidłowości z lp. 9.2. załącznika nr 3 do utd. Według § 6 ust. 1 pkt 2 krd podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący przeprowadza wzrokową ocenę stanu technicznego pojazdu. Na podstawie wyników wstępnej drogowej kontroli technicznej pojazdu użytkowego kontrolujący decyduje, czy pojazd ten poddać szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Szczegółową drogową kontrolę techniczną przeprowadza się w szczególności w przypadku, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że pojazd użytkowy zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego (§ 6 ust. 2 krd). W przypadku gdy poddanie pojazdu użytkowego szczegółowej drogowej kontroli technicznej wymaga jego przejazdu do mobilnej stacji kontroli drogowej lub wyznaczonego punktu przeprowadzania kontroli drogowej, kontrolujący nadzoruje ten przejazd (§ 6 ust. 3 krd). Z przeprowadzonej szczegółowej drogowej kontroli technicznej pojazdu użytkowego kontrolujący, który ją przeprowadził, sporządza protokół zawierający wykaz kontrolny. W protokole w części "10. Różne/uwagi" kontrolujący wpisuje pozycje z wykazu kontrolnego, które podlegały szczegółowej kontroli. Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach. Pierwszy egzemplarz protokołu pozostawia się w dyspozycji organu kontroli ruchu drogowego, natomiast drugi egzemplarz kontrolujący niezwłocznie przekazuje kierowcy kontrolowanego pojazdu. Wzór protokołu szczegółowej drogowej kontroli technicznej zawierającego wykaz kontrolny jest określony w załączniku nr 2 do krd (§ 6 ust. 5-7 krd). W stanie prawnym i faktycznym sprawy, w ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że przeprowadzenie szczegółowej drogowej kontroli technicznej nie wymagało przejazdu do mobilnej stacji kontroli drogowej lub wyznaczonego punktu przeprowadzania kontroli drogowej, ponieważ załącznik nr 1 do krd wprost uznaje za metodologicznie właściwe przeprowadzenie kontroli organoleptycznej (wzrokowej), co było już opisane wyżej. W sprawie niniejszej zasadnie inspektor ITD stwierdził, że zachodzi podejrzenie, że pojazd zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przeprowadzona kontrola drogowa i kontrola techniczna pojazdu w pełni potwierdziły tę okoliczność. W aktach sprawy administracyjnej przedłożonych Sądowi znajduje się protokół sporządzony zgodnie ze wzorem z załącznika nr 2 do krd. Okoliczność, że został on oznaczony jako "protokół wstępnej drogowej kontroli technicznej", pozostaje nieistotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Protokół ten podpisał bez zastrzeżeń kierujący pojazdem. Nadmienić też należy, że kierujący pojazdem, przesłuchany w charakterze świadka, potwierdził opisany przez inspektora ITD stan techniczny autobusu. Sąd, wbrew stanowisku skarżącego, nie dostrzegł zatem wadliwości w podjętych czynnościach kontroli drogowej, uznając tym samym protokół kontroli drogowej wraz z pozostałymi dokumentami za podstawę ustaleń faktycznych prawidłowo poczynionych w sprawie przez organy obu instancji. Powracając na grunt przepisów utd Sąd wskazuje, że kary administracyjne z załącznika nr 3 do utd zostały określone kwotowo w sposób "sztywny" i nie podlegają miarkowaniu przez organy ITD. Organy nie mają wpływu na ich wysokość, a decyzja wydana na podstawie art. 92a utd, nakładająca karę pieniężną, ma charakter związany. Odpowiedzialność za naruszenia opisane w tym załączniku ma charakter obiektywny i nie jest związana z wystąpieniem zawinienia po stronie podmiotu, na który nałożono karę pieniężną, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, co oznacza, że określona w art. 92a utd kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, a nie konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa (wyroki NSA: z 3 września 2024 r., sygn. akt II GSK 709/24; z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 1703/18). Sąd nie podzielił stanowiska strony, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 189f kpa dotyczący odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Kwestie zasad nakładania kar pieniężnych zostały bowiem uregulowane w utd w sposób wykluczający możliwość stosowania przepisów kpa, a przepisy art. 92a i art. 92c utd stanowią regulacje szczególne, o których mowa w art. 189a § 2 kpa. Z art. 189a § 2 kpa wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych w tym paragrafie, a w szczególności odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, jest wystarczające do przyjęcia, że przepisy tego działu IVa kpa nie mają zastosowania do kar z art. 92a utd, i nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa kpa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w art. 189a § 2 kpa w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa kpa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa kpa nie ma zastosowania. Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że oczekiwanie strony odnośnie do zasadności zastosowania art. 189f § 1 kpa w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, podobnie, jak i osadzony na gruncie braku zaspokojenia tego oczekiwania, zarzut naruszenia tego przepisu prawa przez jego niezastosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone art. 189a § 2 kpa przesłanki zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f kpa (wyroki NSA: z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 248/21; z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1878/18; z 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1560/23). Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 kpa in fine, a mianowicie z art. 92c utd wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 utd, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jeżeli z przywołanych przepisów wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 utd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że – jako przepisy odrębne w relacji do przepisów działu IVa kpa – regulują one zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f kpa. Konsekwencją ich zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna. Stosowanie art. 92c utd w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f kpa, albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa kara ta nie jest nakładana. Zatem przepisy utd nie mogą być uzupełniane ani modyfikowane odpowiadającymi im regulacjami działu IVa kpa. Należy także przyjąć, że relacje między tymi przepisami nie są kwalifikowane według reguły kolizyjnej lex generalis – lex specialis, ponieważ nie chodzi o to, czy przepisy działu IVa kpa mają szerszy zakres zastosowania niż odnośne przepisy odrębne, lecz jedynie o to, czy przepisy odrębne regulują w jakiś sposób zagadnienia wymienione w art. 189a § 2 kpa (wyroki NSA: z 17 lipca 2019 r.; sygn. II OSK 1774/18; z 3 grudnia 2019 r., sygn. II OSK 3087/18). Dopiero w przypadku gdy przepisy odrębne w ogóle nie regulują zagadnienia uregulowanego w art. 189a § 2 kpa, przepisy działu IVa kpa stosuje się wprost w oznaczonym zakresie. Uwzględniając treść, zakres, a w tym aspekcie też zakładaną kompletność normowanej działem IVa kpa regulacji, należy uznać, że została nim objęta całość problematyki związanej z: wymierzaniem, nakładaniem (odstąpieniem od nałożenia), przedawnieniem nakładania i egzekucji, odsetkami i udzielaniem ulg, odnośnie do administracyjnej kary pieniężnej. Posługując się siatką pojęciową, która została użyta w dziale IVa kpa, trzeba zatem przyjąć, że kwestia odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej to niewątpliwie rezygnacja z nałożenia tej kary, zarówno w aspekcie odstąpienia od jej wymierzenia w decyzji, jak i niewydanie decyzji o karze – rezygnacja ze wszczęcia postępowania albo umorzenie już wszczętego w sytuacji, gdy brak jest, zdaniem ustawodawcy, racji do ukarania sprawcy deliktu administracyjnego. Sąd podziela więc wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że art. 92c ust. 1 utd, jako przepis odrębny w relacji do przepisów działu IVa, reguluje właśnie to zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 kpa, to jest rezygnacji z wymierzenia administracyjnej kary, mając w praktycznym wymiarze ten sam skutek, który przewidziano w art. 189a § 2 pkt 2 kpa, czyli odstąpienie od nałożenia kary. Podzielenie stanowiska skarżącego odnośnie do stosowania do administracyjnych kar pieniężnych, wymierzanych w sprawach toczących się na gruncie utd, zarówno art. 92c ust. 1 utd, jak i art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f § 1-3 kpa (odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenie pouczenia), oznaczałoby uchybienie treści reguły kolizyjnej o której mowa w art. 189a § 2 kpa i nierespektowanie tego, że zagadnienie, którego dotyczy art. 189a § 2 pkt 2 kpa, zostało odmiennie, z uwzględnieniem specyfiki regulacji, unormowane w przepisach odrębnych, to jest w przepisach rozdziału 11 utd (wyrok NSA z 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1560/23). Z tych też względów nie można zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie należało zastosować art. 189f § 1 pkt 1 kpa. Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia art. 189f, art. 189a § 1 i 2 pkt 1-3 kpa należało uznać za nieusprawiedliwiony, a prezentowaną w jego uzasadnieniu argumentację za nietrafną. Warunki zwolnienia podmiotu wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności zostały określone w art. 92c ust. 1 utd i nie ma podstawy do stosowania w tym zakresie powołanych w skardze przepisów kpa. Wynika z nich, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 utd, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli spełniona została choćby jednak z przesłanek wymienionych w przywołanych wyżej punktach 1-3. Sąd podziela w powyższej kwestii ocenę organów, że nie zostało wykazane przez skarżącego, że nie miał on wpływu na powstanie naruszenia i powstało ono wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Stanowisko strony, w którym powołała się na możliwość wystąpienia usterki niebezpiecznej w czasie wykonywania przewozu, a także na podjęcie następczo działań zmierzających do zapobieżenia podobnym zdarzeniom w przyszłości, nie może zostać uwzględnione, ponieważ jak słusznie zauważyły organy, skarżący miał możliwość wykonania oględzin pojazdu i wzrokowej kontroli stanu jego podwozia, a więc czynności niewymagających użycia żadnego specjalistycznego oprzyrządowania, przed rozpoczęciem przewozu. Stwierdzone naruszenie było skutkiem niezapewnienia należytej organizacji pracy w prowadzonym przedsiębiorstwie transportowym i dotyczyło kwestii związanej ze stanem technicznym pojazdu. W ocenie Sądu wykonywanie przewozu osób (dzieci) pojazdem, w którym inspektor ITD stwierdził usterkę niebezpieczną, jest oczywistym zaniedbaniem strony wykonującej przewozy drogowe. Nie budzi wątpliwości, że skarżący powinien zastosować takie mechanizmy, które wyeliminowałyby powstawanie jakichkolwiek naruszeń, a w tym tak ewidentnych i przewidywalnych jak zużycie, czy skorodowanie, pojazdu z powodu długotrwałej jego eksploatacji. W szczególności strona powinna była tak zorganizować przygotowanie pojazdu do wykonywania przewozu osób, by móc z wyprzedzeniem podjąć odpowiednie działania i nie dopuścić do powstania naruszenia. Nie sposób uznać, że skarżący wypełnił powyższe obowiązki, skoro dopuścił do sytuacji, w której kontrolowany pojazd nie mógł być dopuszczony do dalszej jazdy. Istotne jest też to, że opisane przez skarżącego działania naprawcze miały charakter następczy, już po dopuszczeniu się naruszenia, a zatem pozostawały bez wpływu na ocenę możliwości zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. Wagi stwierdzonego naruszenia nie można było też ocenić jako znikomej, ponieważ zostało one przez ustawodawcę sklasyfikowane jako naruszenie najpoważniejsze. W sprawie nie zaistniały też inne przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 utd. Sąd nie dopatrzył się również innego rodzaju uchybień, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji, a w tym nie można stwierdzić, że organy obu instancji uchybiły zasadom prowadzenia postępowania administracyjnego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, wystarczający do wydania decyzji i został prawidłowo oceniony w postępowaniu administracyjnym (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa). Organy obu instancji działały na podstawie i w granicach prawa (art. 6, art. 7 kpa), a także wystarczająco opisały przyczyny wydania decyzji w przedmiocie kary administracyjnej, realizując zasadę przekonywania i zasadę budzenia zaufania do władzy publicznej (art. 8, art. 11, art. 107 § 3 kpa). W ocenie Sądu argumentacja skarżącego stanowi wyłącznie polemikę z poprawnymi, uzasadnionymi w okolicznościach niniejszej sprawy ustaleniami organów, które uprawniały i zarazem zobowiązywały je do zastosowania przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Sąd wydał wyrok w trybie uproszczonym, to jest na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów, ponieważ strona skarżąca nie sprzeciwiła się wnioskowi organu złożonemu w tej kwestii na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa. Z podanych względów, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę w całości jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło