II SA/Op 216/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Opolskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 15 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Z. M. (zwaną dalej też skarżącą) jest decyzja Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu (dalej w skrócie: OPWIS) z dnia 15 marca 2018 r., nr [...], mocą której organ ten uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu (dalej w skrócie: PPIS) w całości i orzekł o odmowie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu. Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu: Decyzją z dnia 8 września 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A S.A., OPWIS utrzymał w mocy decyzję PPIS w Opolu z dnia 3 czerwca 2014 r., nr [...], stwierdzającą u Z. M. chorobę zawodową w postaci wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, wymienioną w pozycji 15.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 896, [obecnie Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 – dopisek Sądu]), zwanego dalej rozporządzeniem z 2009 r. Na skutek rozpoznania skargi wywiedzionej przez A S.A., wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 568/14 WSA w Opolu uchylił obie wydane w sprawie decyzje. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że organy orzekające w sprawie przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów K.p.a., a także § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2009 r. Zdaniem Sądu, zakres ustaleń i ocena dokonana w sprawie nie odpowiada regulacjom art. 235¹ i art. 235² K.p., a zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd przypomniał, że podstawą stwierdzenia u Z. M. choroby zawodowej przez organy, było orzeczenie lekarza jednostki orzeczniczej I stopnia, które w toku postępowania zostało uzupełniane o dodatkowe wyjaśnienia. Wydając decyzje organy wskazały na orzeczenie o rozpoznaniu u Z. M. schorzenia wskazanego w pkt. 15.2 wykazu chorób zawodowych. Jednakże rozpoznając sprawę w postępowaniu administracyjnym organy zobowiązane są samodzielnie dokonać oceny co do zaistnienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. W tej sprawie organy bezkrytycznie natomiast przyjęły orzeczenie lekarskie i nie dokonały samodzielnie ustaleń co do zaistnienia przesłanek rozpoznania choroby zawodowej. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby ocena w tym zakresie została dokonana na podstawie analizy oceny narażenia zawodowego. Organy nie ustaliły i nie wyjaśniły - w oparciu o materiał dowodowy - związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą, a rozpoznanym schorzeniem. Na podstawie orzeczenia przyjęły natomiast, że okres narażenia zawodowego wynosił 19 lat i związany był z nadmiernym wysiłkiem głosowym w związku z wykonywaniem pracy na stanowisku telefonistki w okresie od [...] 1977 r. do [...] 1996 r. Natomiast organy zupełnie, pominęły analizę w kontekście art. 2352 K.p. i nie dokonały ustaleń co do tego, czy późniejsza praca wykonywana była przez skarżącą również w narażeniu zawodowym oraz nie przeprowadziły postępowania dowodowego w zakresie udokumentowania tego, czy po zakończeniu pracy w takim narażeniu objawy chorobowe wystąpiły w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Sąd wskazał, że zgodnie z pkt 15.2 wykazu chorób zawodowych, dla rozpoznanego w sprawie schorzenia ustalono 2 letni okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Mając na uwadze regulację art. 2352 K.p., organy rozpoznając sprawę miały zatem obowiązek ustalić, kiedy i w jakim zakresie u Z. M. wystąpiły udokumentowane objawy choroby. W świetle tej regulacji dla ustalenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wystąpieniem choroby, a pracą w narażeniu zawodowym i rozpoznania choroby zawodowej nie jest wystarczające samo stwierdzenie w orzeczeniu lekarskim, że przez określony okres czasu strona wykonywała pracę w narażeniu zawodowym. Konieczne jest bowiem rozpoznanie choroby w trakcie pracy w narażeniu zawodowym, a w przypadku jej ustania - stwierdzenie choroby zawodowej uzależnione jest od wystąpienia jej objawów w ustalonym okresie, który w niniejszym przypadku wynosi 2 lata. Sąd zauważył, że narażenie zawodowe, które według orzeczenia lekarskiego doprowadziło do powstania u Z. M. schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, ustało w 1996 r., a zatem dwuletni okres, w którym mogły wystąpić udokumentowane objawy choroby, upływał w dniu [...] 1998 r. Natomiast do diagnostyki zgłosiła się Z. M. na podstawie skierowania wystawionego w 2013 r. W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jednak jakiejkolwiek dokumentacji na potwierdzenie, że objawy choroby wystąpiły w tym dwuletnim okresie, tj. do 1998 r. Ponadto, brak jest dokumentacji potwierdzającej, że objawy te wystąpiły w latach następnych, kiedy Z. M. wykonywała pracę kolejno na stanowisku: referenta, radcy, sprzedawcy i konsultanta oraz potwierdzającej, że był to okres potencjalnego narażenia zawodowego. Wyjaśnienie wskazanych kwestii w sprawie było konieczne dla prawidłowego jej rozpoznania i ewentualnego stwierdzenia choroby zawodowej. Jeśli rozpoznanie choroby następuje w trakcie zatrudnienia dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest wykazanie, że praca aktualnie jest wykonywana w narażeniu zawodowym, które bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodowało chorobę. W sytuacji, gdy rozpoznanie choroby zawodowej następuje po ustaniu zatrudnienia w narażeniu zawodowym, z którym wiązać można wystąpienie choroby, udokumentowane objawy chorobowe muszą wystąpić w ustalonym okresie od ustania tego zatrudnienia (art. 235² K.p.). W ocenie Sądu, samo stwierdzenie lakoniczne, niepoparte stosowanymi ustaleniami, że istotne narażenie zawodowe istniało w trakcie zatrudnienia przez wymagany czas (co najmniej 15 lat) w okresie od 1977 r. do 1996 r., nie rozstrzyga kwestii niezbędnego dla rozpoznania choroby zawodowej związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy warunkami pracy, a stanem zdrowia pracownika. Wprawdzie, w toku wcześniejszego postępowania organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z 13 listopada 2013 r. dostrzegł potrzebę wyjaśnienia kwestii wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych, jednak wydając decyzję w ogóle nie dokonał ustaleń i oceny w tym zakresie, jak również nie dostrzegł tego braku w zakresie działania organu pierwszej instancji. Organ nie rozpoznał zatem sprawy w sposób wyczerpujący. Reasumując Sąd stwierdził, że w sprawie nie wyjaśniono, czy udokumentowane objawy chorobowe ujawniły się przed datą [...] 1998 r., a więc w okresie dwóch lat od zakończenia pracy na stanowisku telefonistki, jak również nie ustalono w decyzjach jednoznacznie, czy także w późniejszym okresie zatrudnienia na innych stanowiskach występowało narażenie zawodowe, z którym można by wiązać ewentualne późniejsze wystąpienie objawów choroby. Organy nie dokonały w sprawie samodzielnej oceny orzeczenia, przyjmując jako własne, stanowisko wyrażone w tym orzeczeniu lekarskim. W powyższych okolicznościach Sąd uznał, że decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę PPIS w Opolu pozyskał od Z. M. kopię dokumentacji medycznej z leczenia w latach 1982-2003 w ZOZ w [...] Gminnym Ośrodku Zdrowia w [...]. Dokumenty te zostały przesłane do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z siedzibą w [...] (dalej WOMP), który po ich przeanalizowaniu, w piśmie z dnia 15 września 2015 r. stwierdził, że dokumentacja zawiera informacje o częstych infekcjach dróg oddechowych. Poinformował, że praca w wieloletnim narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy przed 1998 r. i częste infekcje dróg oddechowych, były przyczyną powstania zmian chorobowych w narządzie głosu Z. M.. Potwierdził swoje stanowisko o rozpoznaniu choroby zawodowej, zawarte w orzeczeniu z dnia 2 sierpnia 2013 r., nr [...]. W ślad za tym, organ pierwszej instancji, decyzją z dnia 19 listopada 2015 r., nr [...], ponownie stwierdził chorobę zawodową u Z. M.. W wyniku rozpoznania odwołania wywiedzionego przez A S.A., OPWIS decyzją z dnia 19 stycznia 2016 r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Stwierdził bowiem, że nie wykonano wskazań zawartych w ww. wyroku WSA w Opolu z dnia 13 stycznia 2015 r, sygn. akt II SA/Op 568/14. Rozpoznając sprawę po raz kolejny, PPIS w Opolu zwrócił się do PPIS w [...] o przeprowadzenie dochodzenia epidemiologicznego w oparciu o dokumenty, będące w posiadaniu A S.A. z siedzibą w [...]. PPIS w [...], w sporządzonej w dniach 28 kwietnia 2016 r. i 5 maja 2016 r. "Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" potwierdził, że praca na stanowisku telefonistki, wykonywana przez skarżącą w latach 1977-1996 wymagała mówienia podniesionym głosem. Obciążenie głosu wynikało ze słabej jakości stosowanych wówczas aparatów telefonicznych. Ten okres narażenia zawodowego wskazano jako mogący stanowić przyczynę zachorowania. W kolejnych okresach zatrudnienia nie wykazano narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. PPIS w [...] ustalił powyższe, opierając się o zakresy czynności telefonistki (z dnia [...] 1995 r.) i referenta w obsłudze Punktu Usług Telekomunikacyjnych (z dnia [...] 1997 r.), a także dokumentację oceny ryzyka zawodowego dla stanowiska radcy (z dnia [...] 2005 r.) i konsultanta (z dnia [...] 2009 r.), Karty stanowisk pracy: przedstawiciela handlowego - radcy (z dnia [...] 2002 r.), konsultanta ds. sprzedaży aktywnej - radcy (z dnia [...] 2005 r.), konsultanta ds. sprzedaży aktywnej - referenta/radcy/specjalisty (z dnia [...] 2006 r.), konsultanta ds. sprzedaży aktywnej - starszego sprzedawcy aktywnego (z dnia [...] 2008 r.). Organ ten ustalił ponadto, na podstawie zaświadczeń lekarskich z badań okresowych Z. M., że w trakcie zatrudnienia nie stwierdzano przeciwwskazań do pracy. Badania lekarskie dotyczyły okresu od [...] 1977 r. do [...] 2013 r. Prowadząc dalsze postępowanie wyjaśniające PPIS w Opolu, zwrócił się do jednostek służby zdrowia o informację, czy w trakcie badań profilaktycznych stwierdzano u Z. M. objawy choroby narządu głosu. Uzyskał informację od SPZOZ [...] w [...], SPZOZ w [...], SPZOZ [...] w [...], B Sp. z o.o. z siedzibą w [...] [...] B w [...], C gabinetu lekarskiego lek. Med. Pracy E. S. w [...]. Wszystkie ww. jednostki poinformowały pisemnie, że w ich dokumentacji brak było wzmianki o zmianach w stanie zdrowia związanych z chorobą narządu głosu. Ponadto SPZOZ w [...] w piśmie z dnia 13 czerwca 2016 r. poinformował, że podczas badań lekarskich wykonywanych w sierpniu i listopadzie 1996 r. oraz w grudniu 1998 r. skarżąca nie zgłaszała dolegliwości w tym zakresie, z kolei SPZOZ [...] w piśmie z dnia 15 czerwca 2016 r. poinformowało, że stanowisko pracy sprzedawcy aktywnego nie wymagało przeprowadzania konsultacji laryngologicznych PPIS w Opolu dwukrotnie przedstawił powyższe ustalenia o narażeniu zawodowym i o wynikach badań profilaktycznych WOMP w [...] z/s w [...]: pismem z dnia 7 września 2016 r. i pismem z dnia 27 września 2016 r. Jednostka orzecznicza dwukrotnie: pismami z dnia 12 września 2016 r. i z dnia 3 października 2016 r. poinformowała, że podtrzymuje swoje stanowisko o zawodowej etiologii dolegliwości narządu głosu Z. M.. W tak ustalonym stanie faktycznym PPIS w Opolu decyzją z dnia 5 grudnia 2016 r. ponownie stwierdził u Z. M. chorobę zawodową - wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych. Pismem z dnia 22 grudnia 2016 r. A S.A. odwołała się od ww. decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego oraz kwestionując stwierdzenie choroby zawodowej, pomimo braku przesłanki wystąpienia objawów choroby w ustalonym prawem okresie. W toku postępowania odwoławczego, OPWIS pismem z dnia 21 lutego 2017 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] (dalej w skrócie: IMPiZŚ) o konsultację w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W odpowiedzi na powyższe, IMPiZŚ w [...] przy piśmie z dnia 30 października 2017 r. przesłał kartę wypisową z pobytu Z. M. w Instytucie pozostawiając w gestii Poradni Chorób Zawodowych WOMP w [...] wydanie stosownego orzeczenia. W uzasadnieniu karty wypisowej IMPiZŚ w [...] stwierdził, że skarżąca zakończyła pracę w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy w 1996 r., a w dostępnej dokumentacji medycznej, w tym laryngologicznej, brak jest danych obiektywnie potwierdzających istnienie zmian patologicznych narządu głosu i leczenia z tego powodu w okresie udokumentowanego narażenia zawodowego pacjentki na nadmierny wysiłek głosowy lub do dwóch lat od jego ustania (tj. do 1998 r.). Brak jest zatem podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu. W dniu 4 grudnia 2017 r. WOMP w [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczenie to, wraz z pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania do jednostki orzeczniczej II stopnia, zostało doręczone Z. M. w dniu 11 grudnia 2017 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie złożyła wniosku o skierowanie na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Pismem z dnia 2 stycznia 2018 r. WOMP w [...] wniósł do PPIS w Opolu o niestwierdzenie choroby zawodowej u Z. M., informując jednocześnie, że skarżąca nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownych badań w jednostce orzeczniczej II stopnia zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 15 marca 2018 r., nr [...] OPWIS, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu u Z. M.. W ocenie organu odwoławczego, rozpoznana u skarżącej choroba nie spełnia kryteriów prawnych, umożliwiających rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej. Organ wyjaśnił, że stwierdzenie choroby zawodowej narządu głosu jest możliwe wtedy, gdy objawy choroby ujawnią się w okresie narażenia zawodowego lub w okresie dwóch lat po zakończeniu pracy w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. PPIS w Opolu ustalił bezspornie, że narażenie Z. M. na nadmierny wysiłek głosowy zakończyło się [...] 1996 r. wraz ze zmianą stanowiska pracy na stanowisko referenta. Z. M. w trakcie pracy w okresie od [...] 1996 r. do [...] 2014 r. posługiwała się głosem prowadząc bezpośrednie lub telefoniczne rozmowy z klientami. Odbywało się to jednak bez nadmiernego wysiłku głosowego, co wynika z zapisów Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 28 kwietnia i 5 maja 2016 r., Kart stanowiska pracy, zawierających opis zadań realizowanych na stanowiskach: przedstawiciela handlowego - radcy (z dnia [...] 2002 r.). konsultanta ds. sprzedaży aktywnej - radcy (z dnia [...] 2005 r.), konsultanta ds. sprzedaży aktywnej - referenta/radcy/specjalisty (z dnia [...] 2006 r.) oraz konsultanta ds. sprzedaży aktywnej - starszego sprzedawcy (z dnia [...] 2008 r.). Organ wyjaśnił, że w liście zadań szczegółowych, realizowanych na tych stanowiskach wymienia się bezpośrednie kontakty z klientami, co z zasady nie wymaga nadmiernego obciążenia głosu, bezpośrednią obsługę klienta w zakresie przyjmowania zleceń oraz zawierania umów, prace biurowe - sporządzanie raportów, przygotowywanie ofert, wypełnianie kart klienta, prowadzenie zeszytu kontaktów z klientami, prowadzenie ewidencji, przyjmowanie skarg i reklamacji, przygotowywanie dokumentów sprzedażowych, obsługa kasy fiskalnej i systemów finansowo-księgowych, sporządzanie raportów finansowych, prowadzenie gospodarki magazynowej towarów, prowadzenie bazy zamówień. Wymienione zagrożenia na tych stanowiskach pracy to: przeciążenie narządu wzroku, przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego, upadek, wypadek drogowy, porażenie prądem, urazy mechaniczne. W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że aby rozpoznane w 2013 r. schorzenie narządu głosu mogło zostać uznane za zawodowe, jego objawy musiałyby zostać udokumentowane w 1998 r. lub wcześniej. Tymczasem, zapisy w dokumentacji z badań profilaktycznych, przeprowadzanych przez lekarzy medycyny pracy w okresie zatrudnienia Z. M. w A S.A. dowodzą, że w trakcie badań skarżąca nie zgłaszała tego typu dolegliwości. Zgodnie z informacją zawartą w Karcie wypisowej z IMPiZŚ w [...] z dnia 27 października 2017 r., która to jednostka poza badaniami Z. M. dokonała analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej, brak jest zapisów obiektywnie potwierdzających istnienie dolegliwości i leczenie z tego powodu w okresie udokumentowanego narażenia zawodowego lub do dwóch lat od jego ustania. Zdaniem organu odwoławczego, podawane przez Z. M. w wywiadach lekarskich informacje o pierwszych objawach tego typu dolegliwości są niespójne, albowiem w Karcie wypisowej z dnia 27 października 2017 r. podała, że był to okres od 1996 r. do 1999 r., w WOMP w [...] z/s w [...] poinformowała, że był to rok 2009, z kolei podczas badań zleconych przez Sąd Okręgowy w [...] w 2014 r. i 2016 r. przez biegłego sądowego z zakresu otolaryngologii zgłaszała, że pojawiły się ok 2004 r. - 2006 r. W świetle tych rozbieżności, organ odwoławczy uznał, jako udokumentowane dowody świadczące o pojawieniu się dolegliwości, zapisy dokumentacji medycznej z 2012 r. Dodatkowo organ wskazał, że WOMP w [...] z siedzibą w [...] po uwzględnieniu wyników badania konsultacyjnego Z. M. w IMPiZŚ w [...] oraz opinii Instytutu zawartej w Karcie wypisowej, orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia 4 grudnia 2017 r. odmówił stwierdzenia choroby zawodowej u Z. M. - zmieniając tym samym treść wcześniej wydanego orzeczenia. Brak zatem rozpoznania choroby zawodowej przez uprawnioną do tego jednostkę służby zdrowia uniemożliwia jej stwierdzenie decyzją administracyjną przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, podniosła zarzuty względem wydanych w sprawie dwóch sprzecznych opinii. Wywodziła, że organ nie wyjaśnił sprawy, nie dokonał analizy przebiegu pracy z uwzględnieniem rodzaju wykonywanych przez skarżącą czynności. Podniosła, że organ w sytuacji, gdy dysponuje niepełnym materiałem dowodowym może żądać od lekarza uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkowe konsultacje. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, pomimo iż pomiędzy poszczególnymi orzeczeniami lekarskimi istnieją rozbieżności w diagnozie skarżącej, organ sanitarny powołał się na związanie treścią orzeczenia lekarskiego bez poddania go ocenie w kontekście całokształtu, zwłaszcza w oderwaniu od dołączonej do akt sprawy Karty oceny narażenia zawodowego, z której wprost wynikało, iż narażenie skarżącej miało miejsce przez 19 lat. Organ sanitarny poprzestał na orzeczeniu lekarskim nie konfrontując go z kartą oceny narażenia zawodowego z dokumentami świadczącymi o sposobie wykonywania pracy na stanowisku telefonistki. Zdaniem skarżącej, każde orzeczenie lekarskie winno zawierać odniesienie się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez tę jednostkę, ale także do treści orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. Podnosił, że art. 235 §1 Kodeksu pracy nie przewiduje obowiązku stwierdzenia z całą pewnością wystąpienia choroby zawodowej, ale opiera się na stopniu wysokiego prawdopodobieństwa jej wystąpienia. Zwracał uwagę, że jedynie Instytut w [...], jako jednostka orzecznicza, zaprzeczyła istnieniu związku przyczynowo skutkowego stwierdzonego schorzenia z pracą. Ponawiał argument, że zebrany w sprawie obszerny materiał dowodowy, ze względów słusznościowych, przemawia za uznaniem choroby zawodowej. Wnosił o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz cofnął wniosek o zwolnienie skarżącej z kosztów, bo sprawa jest zwolniona z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wykazała, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja OPWIS, którą organ ten uchylił decyzję PPIS w Opolu i orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych - wymienionej w pozycji 15.2 wykazu chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 2009 r. Odnotować przyjdzie, że w niniejszej sprawie wydanie decyzji organów obu instancji nastąpiło w granicach związania wynikającego z art. 153 P.p.s.a., a ocena prawna oraz wskazania co do postępowania w tej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku WSA w Opolu z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 568/14. Stosownie do powyższego wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Natomiast naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Dostrzec również trzeba, że związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, na co wprost wskazuje brzmienie art. 153 P.p.s.a, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie, a więc okoliczności, które nie zaistniały w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia wiążącego Sąd w niniejszej sprawie wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r., wynika, że zasadniczym powodem uchylenia decyzji wydanych przez organy obu instancji był brak wyjaśnienia, czy udokumentowane u skarżącej objawy chorobowe ujawniły się przed datą [...] 1998 r., a więc w okresie dwóch lat od zakończenia pracy na stanowisku telefonistki, jak również brak ustalenia, czy w późniejszym okresie zatrudnienia na innych stanowiskach występowało narażenie zawodowe, z którym można by wiązać ewentualne późniejsze wystąpienie objawów choroby. Ponadto, w ocenie Sądu, organy nie ustaliły i nie wyjaśniły - w oparciu o materiał dowodowy - związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą, a rozpoznanym schorzeniem. Na podstawie orzeczenia przyjęły, że okres narażenia zawodowego wynosił 19 lat i związany był z nadmiernym wysiłkiem głosowym w związku z wykonywaniem pracy na stanowisku telefonistki w okresie od [...] 1977 r. do [...] 1996 r. Natomiast organy zupełnie, pominęły analizę w kontekście art. 2352 K.p. i nie dokonały ustaleń co do tego, czy późniejsza praca wykonywana była przez skarżącą również w narażeniu zawodowym oraz nie przeprowadziły postępowania dowodowego w zakresie udokumentowania tego, czy po zakończeniu pracy w takim narażeniu objawy chorobowe wystąpiły w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Sąd przypomniał, że zgodnie z pkt 15.2 wykazu chorób zawodowych, dla rozpoznanego w sprawie schorzenia ustalono 2 letni okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Mając na uwadze regulację art. 2352 K.p., organy rozpoznając sprawę miały zatem obowiązek ustalić, kiedy i w jakim zakresie u Z. M. wystąpiły udokumentowane objawy choroby. W przekonaniu Sądu, dla ustalenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wystąpieniem choroby, a pracą w narażeniu zawodowym i rozpoznania choroby zawodowej nie jest wystarczające samo stwierdzenie w orzeczeniu lekarskim, że przez określony okres czasu strona wykonywała pracę w narażeniu zawodowym. Konieczne jest bowiem rozpoznanie choroby w trakcie pracy w narażeniu zawodowym, a w przypadku jej ustania - stwierdzenie choroby zawodowej uzależnione jest od wystąpienia jej objawów w ustalonym okresie, który w niniejszym przypadku wynosi 2 lata. Sąd stwierdził, że organy nie dokonały w sprawie samodzielnej oceny orzeczenia przyjmując jako własne, stanowisko wyrażone w orzeczeniu lekarskim. Bez względu na przewidziany prawem tryb orzekania w zakresie chorób zawodowych przez lekarza uprawnionej jednostki diagnostycznej, na organach inspekcji sanitarnej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie zaistnienia ustawowych przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, zbadania wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń oraz oceny na podstawie wszechstronnego (rozważonego) materiału dowodowego. Sąd zauważył ponadto, iż powołany w zaskarżonej decyzji fakt dobrego zaadoptowania do warunków anatomicznych narządu głosu można jedynie przyjąć, że dla ustalenia, że mamy do czynienia z zaistnieniem szkodliwych czynników w środowisku pracy może mieć znaczenie także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika i nie jest w tym zakresie konieczne stwierdzenie przekroczenie dopuszczalnych norm. Bowiem w przypadku ustania narażenia zawodowego, stwierdzenie choroby zawodowej uzależnione zostało od wystąpienia zobiektywizowanych objawów chorobowych w oznaczonym okresie (art. 235² K.p.). Analizując kwestionowane decyzje pod tym kątem, stwierdzić należy, że orzekając w sprawie organ odwoławczy - wbrew zarzutom skargi - prawidłowo zastosował się do oceny prawnej oraz wskazań wynikających z przytoczonego wyroku. Podkreślić należy, że organ odwoławczy uwzględnił stanowisko Sądu, prawidłowo dokonując oceny okoliczności faktycznych sprawy w kontekście wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych, zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy. Wyjaśnić przyjdzie, iż zgodnie z art. 235 1 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. między innymi wyroki WSA w Bydgoszczy, z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 538/11, w Krakowie, z dnia 16 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1183/10 oraz we Wrocławiu, z dnia 12 czerwca 2012, sygn. akt IV SA/Wr 134/12 - wszystkie dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 Kodeksu pracy). Oznacza to, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej charakterem i warunkami jej wykonywania). Ocena zaistnienia powyższych przesłanek następuje w postępowaniu uregulowanym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - zwanego nadal rozporządzeniem z 2009 r. Stosownie do § 8 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia z 2009 r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy, decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydawana jest na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jej wydanie poprzedza zatem postępowanie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej. We wskazanym rozporządzeniu, co do niektórych schorzeń sprecyzowano dodatkowo, że związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje jedynie wówczas, gdy udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie istnienia narażenia zawodowego albo w okresie nie dłuższym niż wskazany w tym rozporządzeniu. Obowiązkiem organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej jest zgromadzenie, przed skierowaniem pracownika na badania lekarskie we właściwej jednostce orzeczniczej, dokumentacji, o jakiej mowa w § 6 ww. rozporządzenia. Dodatkowo w ust. 5 § 6 przewidziano, że jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do podmiotów wymienionych w punktach od 1 do 5 ustępu 5 § 6 rozporządzenia z 2009 r. W myśl ust. 2 § 8 rozporządzenia z 2009 r., jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Użycie w ww. przepisie zwrotów "dodatkowe uzasadnienie tego orzeczenia", "dodatkowa konsultacja", czy wreszcie "czynności niezbędne do uzupełnienia" nakazują wprost uznać, że postępowanie w tym zakresie ma charakter uzupełniający (dodatkowy) w porównaniu do wydanych uprzednio w sprawie orzeczeń lekarskich. Musi ono, zatem pozostawać w związku z nimi, a nawet odwoływać się do nich poprzez porównanie pojawiających się w sprawie wątpliwości z dotychczas ustalonymi wynikami postępowania medycznego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że organ inspekcji sanitarnej, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest związany danym orzeczeniem lekarskim i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 800/11 i powołane w nim orzecznictwo - dostępny na ww. stronie internetowej). Orzeczenia lekarskie, wydane w toku takiego postępowania przez właściwe jednostki, mają bowiem wartość dowodową opinii biegłego (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. II OSK 9/11). Dodać wypada, że orzeczenie jednostki diagnostycznej w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej stanowi opinię w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z nią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów. W świetle powiedzianego powyżej, podstawową kwestią w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowe, zgodne z przepisami art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a. zgromadzenie materiału dowodowego sprawy, a następnie dokonanie jego oceny w myśl art. 80 K.p.a. W szczególności niezbędne jest zgromadzenie dokumentacji lekarskiej, jak również dowodów pozwalających na ustalenie warunków wykonywanej pracy i ich ewentualnego wpływu na powstanie choroby zawodowej. Temu celowi służą opisane wyżej uprawnienia organów sanitarnych i jednostek orzeczniczych. Jednocześnie przepis art. 10 § 1 K.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu, w celu między innymi umożliwienia stronie zgłoszenia wniosków dowodowych, ma ważkie znaczenie z punktu widzenia wynikającej z art. 7 K.p.a. zasady podejmowania przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania oceny dowodów i poczynionych w oparciu o tę ocenę ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji OPWIS w Opolu. W sprawie pozostaje poza sporem, że wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych - stanowią chorobę wymienioną w pozycji 15.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Jednakże prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do uznania zawodowego charakteru schorzenia występującego u Z. M.. Przechodząc do realiów badanej sprawy zauważyć należy, że skarżąca, wykonująca ponad 19 lat pracę w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy, była badana w dwóch jednostkach medycznych, to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] (dalej nadal WOMP) oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] (dalej nadal IMPiZŚ). Lekarze orzecznicy WOMP w [...] w orzeczeniu z dnia 2 sierpnia 2013 r., nr [...]. rozpoznali u skarżącej chorobę narządu głosu o charakterze zawodowym, a orzeczenie to stanowiło podstawę wydania decyzji w przedmiocie rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. W toku postępowania odwoławczego, OPWIS pismem z dnia 21 lutego 2017 r. zwrócił się do MPiZŚ w [...] o konsultację w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W odpowiedzi na powyższe, IMPiZŚ w [...] przy piśmie z dnia 30 października 2017 r. przesłał kartę wypisową z pobytu Z. M. w Instytucie pozostawiając w gestii Poradni Chorób Zawodowych WOMP w [...] wydanie stosownego orzeczenia. W uzasadnieniu karty wypisowej IMPiZŚ w [...] stwierdził, że skarżąca zakończyła pracę w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy w 1996 r., a w dostępnej dokumentacji medycznej, w tym laryngologicznej, brak jest danych obiektywnie potwierdzających istnienie zmian patologicznych narządu głosu i leczenia z tego powodu w okresie udokumentowanego narażenia zawodowego pacjentki na nadmierny wysiłek głosowy lub do dwóch lat od jego ustania (tj. do 1998 r.). Jednostka ta stwierdziła brak podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu. W następstwie powyższego, w dniu 4 grudnia 2017 r. WOMP w [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. W orzeczeniu tym jednostka orzecznicza wyjaśniła, że skarżąca była zatrudniona od 1977 do 1996 r. jako telefonistka w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Następne lata pracowała jako referent, radca konsultant ds. sprzedaży aktywnej i konsultant ds. sprzedaży bezpośredniej. IMPiZŚ w [...], w wyniku przeprowadzonych badań rozpoznał u skarżącej zmiany przerostowe z komponentem obrzękowym fałdów głosowych i dysfonię funkcjonalną. Stwierdził również, że zmiany przerostowe wymienione w pozycji 15.2 wykazu chorób zawodowych nie są patognomoniczne tylko dla skutków narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Ich przyczyną mogą być także czynniki infekcyjne (bakterie, wirusy). Ponadto, badana nie posiada żadnej dokumentacji, w tym laryngologicznej, obiektywnie potwierdzającej istnienie dolegliwości zgłaszanych obecnie, czy od kilku lat oraz leczenia z tego powodu, w okresie udokumentowanego narażenia zawodowego lub do 2 lat po ustaniu tego narażenia. W ocenie lekarzy orzeczników, zapisy we wcześniejszej dokumentacji lekarskiej o leczeniu częstych infekcji gardła nie dokumentują wprost wystąpienia w tym okresie objawów chorobowych związanych z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Z tego powodu jednostka orzecznicza przychyliła się do opinii IMPiZŚ w [...] i stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W ocenie Sądu, orzeczenie lekarskie WOMP w [...] oraz opinia uzupełniająca IMPiZŚ w [...], nie budzą wątpliwości, są jasne i logiczne. Z uzasadnienia tych orzeczeń wynika, jakie dane uwzględniono przy ocenie wystąpienia związku rozpoznanej u skarżącej choroby z narażaniem zawodowym. Oznacza to, że wydając orzeczenia lekarze dysponowali materiałem dowodowym wystarczającym do ich wydania. Wobec zbieżności rozpoznania dokonanego przez jednostki orzecznicze, tj. stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej popartego wyczerpującym i przekonującym uzasadnieniem tego stanowiska, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do kwestionowania przez organy inspekcji sanitarnej orzeczeń lekarskich. Tym samym, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r., zaskarżona decyzja została prawidłowo wydana na podstawie tych orzeczeń. Jak już wcześniej wyjaśniono, organy są związane ustaleniami orzeczeń lekarskich i jeśli nie dysponują przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają możliwości kwestionowania stanowiska zajętego przez kompetentne jednostki orzecznicze. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym również utrwalił się pogląd, że zarówno organy orzekające w przedmiocie choroby zawodowej, jak i sąd administracyjny nie mogą podważać merytorycznych opinii jednostek medycznych. Podkreśla się też, że w sytuacji, gdy materiał dowodowy wskazuje na jednoznaczne wnioski, że choroba nie ma zawodowej etiologii, to organy nie mają obowiązku poszukiwania innych przyczyn choroby (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2519/14). Ponadto przypomnieć przyjdzie, że Sąd w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. wskazał, iż dla ustalenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wystąpieniem choroby, a pracą w narażeniu zawodowym i rozpoznania choroby zawodowej nie jest wystarczające samo stwierdzenie w orzeczeniu lekarskim, że przez określony okres czasu strona wykonywała pracę w narażeniu zawodowym. Konieczne jest bowiem rozpoznanie choroby w trakcie pracy w narażeniu zawodowym, a w przypadku jej ustania - stwierdzenie choroby zawodowej uzależnione jest od wystąpienia jej objawów w ustalonym okresie, który w niniejszym przypadku wynosi 2 lata. Skoro wydane w sprawie orzeczenia lekarskie spełniały wymogi formalne, wydane zostały w oparciu o wymagany materiał dowodowy, zostały należycie uzasadnione oraz były zgodne i jednoznaczne, zatem prawidłowo organy inspekcji sanitarnej uznały, że mogą one stanowić podstawę rozstrzygnięcia o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Dostrzec przy tym należy, że wydając zaskarżoną decyzję organ dokonał samodzielnej oceny materiału dowodowego, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r. Na tej podstawie ustalił, że jakkolwiek rozpoznana u skarżącej jednostka chorobową jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, to z uwagi na upływ okresu czasu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej - pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu – który w odniesieniu do chorób narządu głosu wynosi 2 lata, przez co nie został spełniony warunek z art. 2352 Kodeksu pracy. Zgodzić należało się z organem odwoławczym, iż narażenie Z. M. na nadmierny wysiłek głosowy zakończyło się [...] 1996 r. wraz ze zmianą stanowiska pracy na stanowisko referenta. Wynika bezpośrednio z zapisów Karty oceny narażenia zawodowego oraz Kart stanowiska pracy, zawierających opis zadań realizowanych na stanowiskach: przedstawiciela handlowego - radcy (z dnia [...] 2002 r.). konsultanta ds. sprzedaży aktywnej - radcy (z dnia [...] 2005 r.), konsultanta ds. sprzedaży aktywnej - referenta/radcy/specjalisty (z dnia [...] 2006 r.) oraz konsultanta ds. sprzedaży aktywnej - starszego sprzedawcy (z dnia [...] 2008 r.). W liście zadań szczegółowych, realizowanych na ww. stanowiskach, wymienia się bowiem bezpośrednie kontakty z klientami, bezpośrednią obsługę klienta w zakresie przyjmowania zleceń oraz zawierania umów, prace biurowe - sporządzanie raportów, przygotowywanie ofert, wypełnianie kart klienta, prowadzenie zeszytu kontaktów z klientami, prowadzenie ewidencji, przyjmowanie skarg i reklamacji, przygotowywanie dokumentów sprzedażowych, obsługa kasy fiskalnej i systemów finansowo-księgowych, sporządzanie raportów finansowych, prowadzenie gospodarki magazynowej towarów, prowadzenie bazy zamówień, co, jak słusznie akcentował organ odwoławczy z zasady nie wymaga nadmiernego obciążenia głosu. Stwierdzić też przyjdzie, że dokonanie przez organ odwoławczy odmiennej od oczekiwań skarżącej oceny materiału dowodowego, nie świadczy o naruszeniu przepisu art. 2352 Kodeksu pracy i przepisów rozporządzenia z 2009 r. Jednocześnie zaakcentować przyjdzie, że skarżąca nie przedstawiła dowodu w postaci orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego do tego lekarza i w ramach odpowiedniej jednostki orzeczniczej, który wprost obalałby tezy ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...]. Z przyczyn powyższych nie można było uznać, aby skarżąca wskazała na jakiekolwiek okoliczności sprawy, które kwestionowałyby ustalony, na podstawie wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich i dodatkowych konsultacji lekarskich, stan faktyczny. Wobec tego nie było również potrzeby prowadzenia dalszych wyjaśnień przez uprawnione jednostki medyczne, tym bardziej, że skarżąca pomimo skutecznego doręczenia jej orzeczenia lekarskiego WOMP w [...] z dnia 4 grudnia 2017 r., nr [...], stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownych badań w jednostce orzeczniczej II stopnia, zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Reasumując, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy - wbrew zarzutom skarżącej - dokonał wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia, ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, który jednoznacznie dowiódł, że brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Zauważyć również trzeba, że organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające, które miało na celu usunięcie wątpliwości zgłoszonych przez skarżącą w odwołaniu. Prowadzone było ono jednak w granicach wyznaczonych przez organ pierwszej instancji i miało na celu jedynie uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie ustalonych już przez organ pierwszej instancji okoliczności faktycznych. Tym samym nie można postawić organowi odwoławczemu zarzutu przekroczenia granic postępowania uzupełniającego i związanego z tym naruszenia ustalonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności. Prawidłowo też organ odwoławczy konwalidował swoją decyzją braki w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto OPWIS, stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a., odniósł się w sposób szczegółowy do zarzutów odwołania, prezentując w tym zakresie prawidłowe stanowisko. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.