II SA/Op 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi S. P. i A. P. na uchwałę Rady Gminy Turawa z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącym S. P. i A. P. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z 18 października 2021 r. S. P. i A. P. (dalej zwani również skarżącymi), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Gminy Turawa z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru wsi Z. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności ww. uchwały w całości ewentualnie w części odnoszącej się do końcowego sformułowania § 35 ust. 3 pkt 3 o treści "zakazuje się lokalizacji nowych budynków mieszkalnych". Zażądali również zasądzenia od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga została nadana listem poleconym złożonym w placówce pocztowej w dniu 22 listopada 2021 r., co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przesyłkę (k. 25 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Gmina Turawa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jej oddalenie. Jednocześnie wskazania wymaga, że jak wynika z akt sprawy, pismem z: 1) 30 kwietnia 2019 r. skarżący złożyli bezpośrednio w Urzędzie Gminy Turawa adresowany do Przewodniczącego Rady Gminy Turawa wniosek o zmianę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego § 35 ust. 3 pkt 3 poprzez usunięcie końcowego zapisu o treści "zakazuje się lokalizacji nowych budynków mieszkalnych"; w odpowiedzi z 11 i 12 lipca 2019 r. organy Gminy Turawa, w pierwszej kolejności organ wykonawczy, a w drugiej organ stanowiący, wyjaśniły skarżącym, że zarówno podtrzymują dotychczasowe stanowisko jak także, że wniosek "zostanie rozważony w ocenie aktualności miejscowych planów, która wykonana zostanie w trakcie obecnej kadencji Rady Gminy Turawa", a następnie 2) 13 lipca 2021 r. skarżący wezwali organ do – jak określili – podjęcia czynności w kierunku zmiany treści uchwały mającej na celu zmianę § 35 ust. 3 pkt 3 poprzez usunięcie końcowego zapisu o treści "zakazuje się lokalizacji nowych budynków mieszkalnych"; pismo zostało nadane 19 lipca 2021 r. w placówce pocztowej, w odpowiedzi organ za pismem z 20 sierpnia 2021 r. przekazał pełnomocnikowi skarżących uchwałę Rady Gminy Turawa z dnia 19 sierpnia 2021 r., Nr XXXIII/218/2021, w przedmiocie odmowy uchylenia uchwały tej Rady z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru wsi Z.; przesyłka została odebrana przez adresata 23 sierpnia 2021 r. (k. 148 akt sądowych). Tym samym, jak wskazano powyżej na wezwanie z 13 lipca 2021 r. organ podjął uchwałę z dnia 19 sierpnia 2021 r., Nr XXXIII/218/2021, w przedmiocie odmowy uchylenia uchwały tej Rady z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru wsi Z. Przesyłka zawierająca uchwałę została odebrana przez adresata 23 sierpnia 2021 r. W tych okolicznościach, co wymaga powtórzenia i podkreślenia, nie może zatem budzić najmniejszych wątpliwości, że po rozpatrzeniu powyższego wezwania Rada Gminy Turawa podjęła w dniu 19 sierpnia 2021 r. uchwałę Nr XXXIII/218/2021, w sprawie odmowy uchylenia uchwały Nr XX/125/2012. Powyższa uchwała została doręczona skutecznie pełnomocnikowi skarżących w dniu 23 sierpnia 2021 r., co dokumentuje zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki listowej (k. 148 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawie skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Taki właśnie akt stał się przedmiotem skargi S. P. i A. P., którzy zakwestionowali legalność uchwały Rady Gminy Turawa z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru wsi Z. - w odniesieniu do § 35 ust. 3 pkt 3, a zwłaszcza końcowego jego postanowienia o treści: "zakazuje się lokalizacji nowych budynków mieszkalnych". Możliwość wniesienia skargi na akt prawa miejscowego przewidziana została w przepisie szczególnym, tj. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (na dzień wniesienia skargi: Dz. U. z 2021 r., poz. 1372, z późn. zm., obecnie: Dz. U. z 2022 r., poz. 559), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wyjaśnić trzeba, że obecne brzmienie wskazanego przepisu obowiązuje od 1 czerwca 2017 r., natomiast przed tą datą art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powołane ostatnio brzmienie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 r. - ma zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Przepis ten stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. W przedmiotowej sprawie zaskarżona uchwała podjęta została w dniu 7 grudnia 2012 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Stosownie natomiast do art. 53 § 2 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), w przypadku, o którym mowa m.in. w art. 52 § 4 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, a także postanowienia NSA z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1624/18; 24 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2407/18; sygn. akt 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 262/19, oraz wszystkie przytaczane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, wskazania wymaga, że uchwała i orzeczenia przytaczane we wskazanych postanowieniach nie straciły na swej aktualności). W świetle podniesionego dotychczas stwierdzić należy, że zaskarżenie uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego wydanej przed 1 czerwca 2017 r. jest możliwe po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W związku z tym termin do wniesienia skargi na uchwałę podjętą przed 1 czerwca 2017 r., zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji, wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia stronie skarżącej odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W sytuacji udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, od dnia doręczenia wzywającemu tej odpowiedzi rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni do złożenia skargi, przewidziany w art. 53 § 2 P.p.s.a. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że z treści art. 53 § 2 P.p.s.a. wynika, że termin 30 dni do wniesienia skargi rozpoczyna swój bieg dopiero po doręczeniu przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zatem by termin 30 dni zaczął bieg nie wystarczy wyłącznie sporządzenie odpowiedzi na wezwanie ani nawet wiedza strony, że takowa odpowiedź została sporządzona. Przepis powyższy jednoznacznie mówi o doręczeniu stronie przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Doręczenie to powinno nastąpić najpóźniej w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Takie stanowisko, co do liczenia biegu terminu przewidzianego w art. 53 § 2 P.p.s.a., jest utrwalone w orzecznictwie sądowym (por. uchwała NSA z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07; postanowienia NSA z: 21 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1570/17; 7 marca 2018 r., sygn. akt II OZ 192/18). Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że skarżący kwestionując uchwałę z dnia 7 grudnia 2012 r., wystosowali do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które organ zareagował udzielając odpowiedzi podjętą uchwałą z dnia 19 sierpnia 2021 r., Nr XXXIII/218/2021, przesłaną za pismem organu z 20 sierpnia 2021 r., a doręczoną adresatowi 23 sierpnia 2021 r. Tymczasem skarga została natomiast wniesiona przesyłką poleconą nadaną w placówce pocztowej w dniu 22 listopada 2021 r. (k. 25 akt sądowych). Równocześnie podkreślenia wymaga, że wprawdzie przepisami art. 2 pkt 1 oraz art. 9 pkt 2 i 3 ustawy zmieniającej z dnia 7 kwietnia 2017 r. został zniesiony z dniem 1 czerwca 2017 r. zawarty w wyżej przytoczonym przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym obowiązek wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa, a przepis art. 52 § 4 P.p.s.a. został uchylony oraz zmieniony został termin określony w art. 53 § 2 P.p.s.a., jednak na mocy art. 17 ust. 2 powołanej ustawy zmieniającej zmiany te dotyczą wyłącznie aktów lub czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie tej ustawy. Wystąpienie z wezwaniem w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym warunkuje zatem możliwość skutecznego zaskarżenia uchwały podjętej przed dniem 1 czerwca 2017 r. i warunek ten odnosi się do niniejszej sprawy, w której przedmiotem skargi jest uchwała z dnia 7 grudnia 2012 r. Do rozpoznania skargi w przedmiotowej sprawie zastosowanie miały zatem przepisy P.p.s.a. obowiązujące do dnia 31 maja 2017 r. Tak więc termin do wniesienia skargi wynosił 30 dni i biegł od dnia doręczenia skarżącym uchwały z dnia 19 sierpnia 2021 r. o odmowie uchylenia uchwały objętej skargą, co miało miejsce w dniu 23 sierpnia 2021 r. Termin ten rozpoczął bieg w dniu 24 sierpnia 2021 r. i upłynął z dniem 22 września 2021 r. (środa). Skoro zatem przedmiotowa skarga nadana w placówce pocztowej w dniu 22 listopada 2021 r., to tym samym została wniesiona po upływie wymaganego terminu, a w takim przypadku zastosowanie znajduje art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Powyższe stwierdzenia, co wymaga powtórzenia, potwierdza konsekwentna linia orzecznicza sądów administracyjnych, wskazująca, iż art. 53 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz, iż skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 Kpa w związku z art. 101 ust. 3 u.s.g.), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Aktualność tej tezy potwierdzona została w również w innych orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym przytoczonych powyżej, a także tut. Sądu w postanowieniach z 19 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Op 8/22, czy z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Op 158/19, utrzymanym w mocy postanowieniem NSA z 10 stycznia 2020 r., sygn. akt II OZ 1167/19, gdzie podkreślono, iż już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg terminu na wniesienie skargi. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Z tego względu Sąd w punkcie 1 sentencji postanowienia orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego solidarnie przez skarżących wpisu od skargi orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.