II SA/Op 513/10
WyrokWSA w Opolu2010-12-28
Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego, wydane w związku z niewykonaniem przez radę gminy obowiązku podjęcia uchwały w tej sprawie, jest zgodne z prawem, gdy radny pełnił funkcję prezesa zarządu spółdzielni prowadzącej działalność z wykorzystaniem mienia komunalnego?Ratio decidendi
Zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego jest zgodne z prawem, jeśli radny naruszył zakaz łączenia mandatu z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, a rada gminy nie podjęła stosownej uchwały w tym zakresie, nawet po wezwaniu przez Wojewodę. Niewykonanie przez radę gminy obowiązku podjęcia uchwały w terminie 30 dni od wezwania Wojewody uzasadnia wydanie zarządzenia zastępczego.Stan faktyczny
Gmina Grodków wniosła skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia 12 sierpnia 2010 r., które stwierdziło wygaśnięcie mandatu radnego J.S. Wojewoda uznał, że radny naruszył zakaz łączenia mandatu z zarządzaniem działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia komunalnego (dzierżawa gruntu gminnego przez spółdzielnię, której radny był prezesem). Rada Miejska w Grodkowie nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu, mimo wezwania Wojewody, co skutkowało wydaniem zarządzenia zastępczego. Gmina zarzuciła błędną interpretację przepisów przez Wojewodę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Gminy Grodków na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia 12 sierpnia 2010 r., nr NK.III-LM-0911-4-3/2010 w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.
Wojewoda Opolski, zarządzeniem zastępczym z dnia 12 sierpnia 2010 r., nr NK.III-LM-0911-4-3/2010, wydanym na podstawie art. 98 a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), wobec bezskutecznego upływu terminu 30 dni od wezwanie Rady Miejskiej w Grodkowie do podjęcia odpowiedniej uchwały i po powiadomieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego – J.S.
W uzasadnieniu swego aktu organ nadzoru wywodził, że zgodnie z art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Organ wskazał na przepis art. 24 f ust. 1a ww ustawy, stanowiący o obowiązku zaprzestania przez radnego prowadzenia działalności gospodarczej, o jakiej mowa w ust. 1 tego przepisu, w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie tego obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 ustawy z dnia 26 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547 ze zm.). Organ uznał, że radny zarządzający działalnością gospodarczą, która jest prowadzona z wykorzystaniem mienia komunalnego po upływie okresu, w którym powinien był zaprzestać zarządzania tą działalnością narusza podstawowy zakaz łączenia mandatu radnego z wykonywaniem działalności określonych w przepisach prawa. Stosownie do treści art. 190 ust. 5 przywołanej wyżej Ordynacji wyborczej, jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w art. 190 ust. 1 pkt 2a ww ustawy, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Oznacza to, zdaniem Wojewody, że po upływie tego okresu mandat wygasa z mocy prawa. W takiej sytuacji, rada na podstawie art. 190 ust. 6 ww ustawy, stwierdza wygaśnięcie mandatu w drodze uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od upływu tego terminu. Uchwała taka ma charakter deklaratoryjny i tym samym wywołuje skutki od dnia, w którym upłynął trzymiesięczny termin do zaprzestania tego rodzaju działalności.
W świetle powyższego, w ocenie organu nadzoru, J.S. naruszył ustawowy zakaz łączenia mandatu radnego Rady Miejskiej w Grodkowie z funkcją prezesa zarządu Spółdzielni Produkcji Rolnej w W.
W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że radny Rady Miejskiej w Grodkowie w chwili składania ślubowania zarządzał działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia gminnego, tj. Spółdzielnią Produkcji Rolnej w W., prowadzącą działalność z wykorzystaniem mienia należącego do Gminy Grodków, co wynika z umowy dzierżawy gruntu gminnego zawartej w dniu 25 listopada 2005 r. na czas nieokreślony pomiędzy Gminą Grodków a Spółdzielnią Produkcji Rolnej w W., której prezesem jest J.S. Dodatkowo Wojewoda podkreślił, że umowa dzierżawy dotyczy gruntu rolnego i w konsekwencji również skutkuje naruszeniem zakazu z art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie bowiem z tym zakazem prowadzenie, jak wywodził organ nadzoru, działalności wytwórczej w rolnictwie z wykorzystaniem gruntów rolnych dzierżawionych od gminy, w której radny uzyskał mandat, a będących jej mieniem, jest naruszeniem wskazanego przepisu.
Organ podał, że w przedmiotowej sprawie Rada Miejska w Grodkowie nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaszenie mandatu w terminie wyznaczonym w art. 190 ust. 6 ustawy ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. W związku z powyższym Wojewoda Opolski pismem z dnia 14 czerwca 2010 r. wezwał Radę Miejską w Grodkowie do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego J.S. Po upływie 30 dniowego terminu do podjęcia uchwały, organ nadzoru uzyskał informację, że Rada Miejska nie podjęła uchwały, tym samym wydanie zarządzenia zastępczego stało się uzasadnione i konieczne.
W skardze do Sądu, wniesionej na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia 12 sierpnia 2010 r., Rada Miejska w Grodkowie wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu z powodu istotnego naruszenia prawa, tj. art. 24 f ust. 1 i art. 24 f ust. 1 a w związku z art. 98 a ustawy o samorządzie gminnym lub o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia zastępczego.
Skarżąca zarzuciła, że zaskarżony akt jako wydany z rażącym naruszeniem prawa budzi jej uzasadniony sprzeciw. Wojewoda Opolski dokonał, bowiem błędnej interpretacji art. 24 f ust. 1 i 1 a ustawy o samorządzie gminnym. Przywołane regulacje ustanowiły zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem lub pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności, zdaniem skarżącej nie oznaczają zakazu działalności gospodarczej ogólnie. Skarżąca wywodziła, że pełnienie funkcji prezesa zarządu nie wypełnia dyspozycji ww przepisu. Zakaz wynikający z art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym nie obejmuje osób fizycznych pełniących funkcje w organach osób prawnych. Osoba fizyczna w przedmiotowej sprawie, prezes zarządu spółdzielni, pełniąc funkcję w organach osoby prawnej nie prowadzi działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami. Argumentowała, że zgodnie z art. 48 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze ( Dz. U. z 2003 r., Nr 188, poz. 1848 ze zm.) zarząd kieruje działalnością spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz, zatem działalność prowadzi osoba prawna, gdyby zaś wolą ustawodawcy było wprowadzenie takiego zakazu dla radnych zakaz pełnienia funkcji w organach osób prawnych byłby wymieniony również w ustawie o samorządzie gminnym. Dodała, że istotnym pozostaje, iż w prowadzonej działalności Spółdzielnia Produkcji Rolnej w W. korzysta wyłącznie z własnych nakładów na przedmiotową nieruchomość dzierżawioną od Gminy Grodków, w związku z czym przy prowadzeniu działalności statutowej wykorzystuje własne środki oraz pracę członków Spółdzielni.
Z ostrożności procesowej Rada Miejska w Grodkowie wskazała, że na sesji Rady w dniu 30 czerwca 2010 r. podjęła stanowisko w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego J.S., wobec czego wydanie zaskarżonego aktu narusza zasadę samodzielności i podmiotowości gminy oraz stanowi zbyt daleko idącą ingerencję Wojewody w działalność jednostki samorządu terytorialnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie. Wywodził, że zakaz wynikający z art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym dotyczy prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na swoją rzecz, a także zarządzania taką działalnością, w tym również prowadzoną przez innym podmiot. W przypadku spółdzielni działającej przez swoje organy, za zarządzanie należy uznać również członkostwo w ich kolegialnych organach ustawowo i statutowo upoważnionych do reprezentowania i dokonywania czynności w ich imieniu. Wskazał, że myśl art. 1 § 1 Prawa spółdzielczego – spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą, zwracając uwagę, iż z kolei § 39 ust. 1 Statutu Spółdzielni Produkcji Rolnej w W. stanowi, że to zarząd kieruje działalnością Spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz, zaś do składania oświadczeń woli w imieniu Spółdzielni uprawnieniu są dwaj członkowie zarządu i osoba przez zarząd do tego upoważniona (§ 43 ust. 1 Statutu). Fakt, że radny sprawował zakazany prawnie zarząd potwierdza umowa zawarta dnia 2 listopada 2005 r., którą w imieniu Spółdzielni Produkcji Rolnej podpisał m.in. J.S., jako osoba reprezentująca ww podmiot. Wojewoda Opolski podkreślił, że zakaz wyrażony w art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym należy interpretować jako zakaz sprawowania zarządu działalnością gospodarczą w szerokim tego słowa znaczeniu. Zatem zarzut, że radny pozostaje poza zakresem tego przepisu, ponieważ zakaz ten nie obejmuje osób fizycznych pełniących funkcję w organach osób prawnych, a działalność gospodarczą prowadzi tutaj osoba prawna, uznał za bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badana jest wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.
Na wstępie należało rozważyć kwestię dopuszczalności wniesienia skargi przez Radę Miejską w Grodkowie, reprezentowaną przez jej Przewodniczącego.
Zauważyć należy, że brzmienie art. 98 ust. 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), zwaną dalej u.s.g. wskazuje, iż inicjatywę do wdrożenia postępowania sądowoadministracyjnego będzie miała rada gminy (w przypadku, gdy rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy uchwały rady gminy gminy), bądź wójt – odpowiednio burmistrz, prezydent (w przypadku, gdy rozstrzygnięcie dotyczy zarządzenia organu wykonawczego gminy). Jeżeli rada gminy podejmie uchwałę o wyrażeniu woli w przedmiocie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze (zarządzenie zastępcze), to rada gminy nie jest obowiązana do wskazywania osoby uprawnionej do podpisania wniesionej skargi sądowej. W takiej sytuacji, bezsprzecznie, uprawnienie do reprezentowania gminy w postępowaniu oraz do wniesienia i podpisania skargi będzie miał wójt (burmistrz, prezydent) na podstawie art. 31 u.s.g. Jeżeli natomiast w uchwale inicjującej wszczęcie postępowania sądowego, rada gminy upoważni jej przewodniczącego lub inną osobę do reprezentowania gminy oraz do wniesienia skargi to, w ocenie Sądu, nie ma wątpliwości, że w takiej sytuacji organem uprawnionym do reprezentacji gminy będzie jej rada, a wskazaną w uchwale osobę traktować należy jako jej pełnomocnika. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 706/07 (niepubl.) oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r. sygn. akt IV S.A./Wa 821/905 (LEX nr 192932), że wykładnia art. 98 ust. 3 w powiązaniu z ust. 3 a u.s.g. przemawia za przyjęciem tezy, iż uprawnienie do wniesienia skargi sądowej na rozstrzygnięcie nadzorcze (w przedmiotowej sprawie na zarządzenie zastępcze - art. 98 a ust. 3 u.s.g.) przysługuje również radzie gminy (podobnie: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 lipca 2007 r. , sygn. akt III SA/Po 491/07; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2381/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt VIII SA/Wa 48/07; postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 343/06).
W świetle powyższego i wobec podjęcia przez Radę Miejską w Grodkowie w dniu 15 września 20010 r. uchwały Nr XLII/429/10, postanawiającej o wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia 12 sierpnia 2010 r. i upoważnieniu Przewodniczącego Rady K.G. do reprezentowania skarżącej w tym postępowaniu, należało uznać wniesienie skargi przez Radę Miejską w Grodkowie i jej podpisanie przez Przewodniczącego Rady za prawnie skuteczne.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia zastępczego Wojewody wykazała, że odpowiada ono przepisom prawa. Wydane bowiem zostało w granicach ustawowego upoważnienia przy jednoczesnym zachowaniu warunków formalnych trybu określonego w art. 98 a ust. 2 u.s.g.
Ponadto stwierdzić należało, iż w odniesieniu do radnego Rady Miejskiej w Grodkowie, J.S., zaistniały materialne przesłanki wygaśnięcia mandatu radnego, uprawniające właściwy organ do stwierdzenia jego wygaśnięcia. Merytoryczne rozważania w zakresie dokonanej oceny rozpocząć należy od wskazania, iż w myśl art. 190 ust. 1 pkt 2 a i ust. 5 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 z późn. zm.) - zwanej dalej Ordynacją, wygaśnięcie mandatu radnego następuje z mocy prawa na skutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności, jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał tę funkcję lub prowadził tę działalność i nie zaprzestał jej prowadzenia w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Ustawowy zakaz, o którym mowa w art. 190 ust. 1 pkt 2 a Ordynacji, w zakresie działalności prowadzonej przez radnego gminy, ustala art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Przepis ten wprowadza generalny zakaz używania mienia komunalnego gminy w prowadzonej, czy też zarządzanej, bądź reprezentowanej przez radnego działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny do wykorzystywania mienia gminy. Jednocześnie użyte przez ustawodawcę sformułowanie "z wykorzystaniem" odnosić należy do wszelkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności, bez względu na to czy owo wykorzystywanie ma podstawę prawną, czy też nie, jest stałe bądź jednorazowe oraz odpłatne bądź też nie.
Sankcję za naruszenie zakazu określonego w art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zawiera art. 24 f ust. 1a tej ustawy, zgodnie z którym realizowanie gospodarczej aktywności określonej w art. 24 f ust. 1 przed rozpoczęciem wykonywania mandatu radnego i nie zaprzestanie jej prowadzenia w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania stanowi podstawę stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 Ordynacji.
W rozpatrywanej sprawie przedmiot sporu sprowadza się do kwestii, czy zarządzanie przez radnego J.S. Spółdzielnią Produkcji Rolnej w W. objęte jest hipotezą cytowanego art. 24 f ust. 1 u.s.g.
Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że Gmina Grodków w dniu 2 listopada 2005 r., na czas nieokreślony, zawarła umowę dzierżawy nr 40. W § 1 umowy postanowiono, że wydzierżawiający (Gmina Grodków) oddaje w dzierżawę Spółdzielni Produkcji Rolnej w W. grunt gminny, stanowiący działkę nr 338/1 o powierzchni 1,17 ha, położony na terenie wsi W. Czynsz dzierżawny strony ustaliły na kwotę 187, 20 zł płatny w stosunku rocznym w terminie o 30 września każdego roku, na konto Urzędu Miejskiego w Grodkowie. Niesporny w sprawie pozostaje fakt, że J.S. wchodzi w skład organu uprawnionego do reprezentacji Spółdzielni Produkcji Rolnej w W., pełniąc funkcję prezesa zarządu, uprawnionego do reprezentacji wskazanej osoby prawnej łącznie z innym członkiem zarządu lub osobą przez zarząd do tego upoważnioną.
Jak wyżej powiedziano, stosownie do art. 24 f u,s,g. formę aktywności gospodarczej w postaci pełnienia członka władz zarządzających przedmiotowej Spółdzielni uznać należało za zarządzanie działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia gminy. Jednocześnie, skoro radny w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania nie wykonał obowiązku określonego w art. 190 ust. Ordynacji w zw. z art. 24f ust. 1a u.s.g., tj. nie zaprzestał pełnienia wskazanej funkcji, przyjąć należało, że zaistniała przesłanka wygaśnięcia jego mandatu, o której mowa w art. 190 ust. 1 pkt 2 a Ordynacji. Sąd podziela stanowisko, że ustawodawca wprowadził generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny (por. P. Sitniewski, wygaśnięcie mandatu radnego, Warszawa 2007, str. 172. W przypadku osób prawnych za zarządzanie należy uznać właśnie członkostwo w kolegialnych organach osób prawnych, ustawowo i statutowo uprawnionych do reprezentowania i dokonywania czynności w imieniu osoby prawnej, stąd sprawowanie funkcji jednego z członka zarządu spółdzielni, tu prowadzącej działalność gospodarczą wykorzystaniem mienia gminnego, mieści się w zakresie ustawowego zakazu zarządzania taką działalnością przez radnego, jako podmiotu sprawującego funkcję publiczną.
Wobec zaistniałych okoliczności faktycznych, w myśl art. 190 ust. 6 Ordynacji, Rada Miejska w Grodkowie obowiązana była zatem do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego J.S. Skoro jednak uchwala w tym przedmiocie nie została podjęta, wobec niewykonania przez radę gminy obowiązku z art. 190 ust. 6 Ordynacji, jako prawidłowe i mieszczące się w granicach upoważnienia ustawowego uznać w niniejszej sprawie należało wydanie przez Wojewodę zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcia mandatu radnego, w trybie art. 98 a ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 98 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w przypadku gdy właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 Ordynacji, o której mowa w art. 24 b ust. 6, art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 214, poz. 1806) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, obsadzenia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie zaś bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, w myśl art. 98 a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu stwierdzić należało, iż przy wydaniu zaskarżonego zarządzenia zastępczego nie doszło do jakiegokolwiek naruszenia przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie zaistniały bowiem przesłanki materialnoprawne do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu. Rada nie podjęła stosownej uchwały ani z własnej inicjatywy, ani też na wezwanie Wojewody, a zarządzenie wydane zostało z zachowaniem trybu określonego w art. 98 a ustawy o samorządzie gminnym.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej Rady, że samo skierowanie na sesję Rady Miejskiej w Grodkowie w dniu 30 czerwca 2010 r. projektu uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego J.S., a następnie nieprzegłosowanie tej uchwały, wyczerpuje znamiona art. 190 ust 2 Ordynacji ("wygaśnięcie mandatu radnego stwierdza rada w drodze uchwały"), i nie pozwala tym samym organowi nadzoru na wydanie zarządzenia zastępczego, na podstawie przywołanego art. 98 ust. 2 a ustawy o samorządzie gminnym. Jak wynika bowiem z cytowanej regulacji, obowiązkiem rady gminy jest podjęcie uchwały, która stwierdza wygaśnięcie mandatu. Rada gminy, wezwana przez Wojewodę do stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego, ma wprawdzie prawo do odmiennej, niż dokonana przez Wojewodę w wezwaniu, oceny faktów skutkujących z mocy prawa wygaśnięcia mandatu określonej osoby. Taka ocena może przybierać postać milczenia, gdy rada nie podejmuje odpowiedniej uchwały bądź postać uchwały o treści odmiennej niż w wezwaniu. Bezskuteczny upływ terminu 30 dniowego oznacza brak odpowiedniego, jak stanowi u.s.g. aktu, termin odpowiedni należy interpretować jako akt o treści żądanej przez wojewodę (stwierdzający wygaśnięcie mandatu). Bezskuteczny upływ
terminu rodzi po stronie wojewody kompetencję do wydania zarządzenia zastępczego (tak: WSA w Krakowie w wyroku z 19 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 839/07, LEX 366739).
Niezależnie od powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu nadzoru, że okoliczność, iż umowa dzierżawy nr 40 z 2 listopada 2005 r. dotyczyła gruntu rolnego skutkuje naruszeniem zakazu z art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym, bowiem prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie z wykorzystywaniem gruntów rolnych dzierżawionych od gminy a będących jej mieniem stanowi naruszenie tegoż przepisu.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło