II SA/Op 545/18
WyrokWSA w Opolu2019-09-24
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, jest zobowiązany do merytorycznej weryfikacji przypisanego kierowcy wykroczenia, czy też może opierać się wyłącznie na informacji o ujawnieniu czynu przekazanej przez Policję?Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami ma charakter związany. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do weryfikowania merytorycznego przypisanego kierowcy wykroczenia ani badania okoliczności jego popełnienia. Podstawą wydania decyzji jest wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, przekazana przez podmiot ujawniający naruszenie. Weryfikacja ta należy do wyłącznej kompetencji sądu powszechnego.Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy. Podstawą zatrzymania było przekroczenie prędkości w obszarze zabudowanym o 68 km/h, co zostało stwierdzone przez Policję, a skarżący przyjął mandat karny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych i domagając się przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Sąd zawiesił postępowanie do czasu uchwały NSA w sprawie rozbieżności orzeczniczych dotyczących podstaw zatrzymania prawa jazdy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 7 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. G. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej: organ II instancji lub w skrócie SKO) z dnia 7 września 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego (dalej również: organ I instancji) z dnia 18 lipca 2018 r. o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii A, B, C, D, BE, CE, DE nr [...], na okres trzech miesięcy od dnia 5 czerwca 2018 r. do dnia 5 września 2018 r.
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] zawiadomieniem z dnia 5 czerwca 2018 r. poinformował Starostę Strzeleckiego, że J. G. popełnił w tym dniu wykroczenie drogowe polegające na przekroczeniu prędkości dozwolonej w obszarze zabudowanym o 68 km/h.
Starosta Strzelecki wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, o czym zawiadomił skarżącego zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2018 r.
Po przeprowadzeniu postępowania Starosta Strzelecki, działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.) dalej w skrócie u.k.p. w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2017 r. poz. 1260, ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.r.d oraz art. 104 K.p.a. orzekł o zatrzymaniu J. G. prawa jazdy kategorii wyżej wymienionych na okres od dnia 5 czerwca 2018 r. do dnia 5 września 2018 r. Decyzji tej organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
J. G. wniósł odwołanie od tej decyzji, zachowując ustawowy termin do jej zaskarżenia.
W odwołaniu zarzucił naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego, a w szczególności:
- art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez taką interpretację art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy jakoby przepis ów zawieszał obowiązywanie przepisów proceduralnych dotyczących zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału, celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej oraz zasady swobodnej oceny materiału dowodowego,
- art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz innych ustaw (znowelizowanego przez art. 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw), w związku z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, a te w związku z art. 7 K.p.a. przez przyjęcie błędnej jego interpretacji, że podstawą zatrzymania przez Starostę prawa jazdy jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy przez Policję, a nie fakt rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym, a tym samym błędne przyjęcie, że zasada prawdy obiektywnej nie ma zastosowania do postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy za zarzucany czyn,
- art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 K.p.a. przez naruszenie zasad postępowania administracyjnego w sposób w odwołaniu opisany.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z 7 września 2018 r., utrzymało w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego z 18 lipca 2018 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny i stwierdził, że podstawą orzekania był przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Organ podniósł, że w omawianym przepisie ustawodawca jasno sprecyzował co jest źródłem ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h. Podniósł, że wynika to wprost z art. 7 ust. 1 pkt 2, w związku z pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 poz. 541, ze zm.), zgodnie z którym podstawą wydania spornej decyzji jest informacja podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Zdaniem SKO, regulacja art. 7 ust. 1 pkt 2 i 3 cytowanej ustawy z 20 marca 2015 r. jednoznacznie przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ I instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wskazana wyżej informacja podmiotu, który ujawnił popełnienie wykroczenia drogowego. Wreszcie SKO zaznaczyło, że literalne brzmienie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami dowodzi, że orzeczenie ma charakter związany i rozstrzygnięcie nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Końcowo zaznaczyło SKO, że kierujący pojazdem przyjął mandat karny.
W skardze sądowoadministracyjnej J. G. zarzucił decyzjom organów I i II instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w takim samym zakresie jak w treści odwołania.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Poza argumentacją dotyczącą wymienionych przepisów ustawy o kierujących pojazdami i cyt. ustawy z dnia 20 marca 2015 r. oraz przepisów procedury administracyjnej skarżący zaznaczył, że rozstrzygnięcie Starosty Strzeleckiego jest stronnicze i nacechowane złą wolą, gdyż nie zbadano okoliczności faktycznych sprawy. Przede wszystkim nie podjęto kroków o zabezpieczenie nagrania wideorejestratora, które wykazałoby może przekroczenie prędkości, ale nie w zarzucanym przez Policję stopniu. Ponadto podniósł, że przyjął mandat w nieświadomości, w pośpiechu i w wyniku chęci szybkiego zakończenia sprawy, gdyż miał obowiązki związane z odwiezieniem dzieci do szkoły w [...]. Wskazał również na rozbieżne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w sprawach o podobnych stanach faktycznych.
W dniu 29 listopada 2018 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej w skrócie: RPO) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej w skrócie: NSA) o wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych tj. rozstrzygnięcie:
1) Czy podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym?
2) Czy prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.?
Postanowieniem z 19 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie do czasu podjęcia uchwały przez NSA.
W dniu 1 lipca 2019 r., NSA podjął uchwałę (sygn. akt I OPS 3/18) w sprawie
z wniosku RPO: o następującej treści:
1) Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym;
2) Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.
Sąd podjął zawieszone postępowanie.
Na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. skarżący wyjaśnił, iż kwestia związana z rzekomym przekroczeniem prędkości objęta jest dwoma postępowaniami: przed Komendantem Miejskim Policji w [...] w przedmiocie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy i składania fałszywych zeznań oraz przed Głównym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych w [...] w zakresie ujawnienia danych osobowych przez funkcjonariuszy i Dyrektora WORD w [...]. Podtrzymał swoje dotychczasowe wnioski dowodowe. Jednocześnie wskazał, iż odnośnie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 6 lutego 2019 r. w przedmiocie uchylenia mandatu, nie zapadły inne rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty inne niż zgodne z prawem zakwestionowanego aktu, tu decyzji.
Po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Podstawą prawną kontrolowanej decyzji jest art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przy czym w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz innych ustaw (Dz. U. 2015r., poz.541) zmienionego ustawą z dnia 30 listopada 2016r. o zmianie ustawy (...), (Dz. U. 2016r., poz. 2001 z dniem 1 stycznia 2017r.) podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d. lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. Podstawą wydania decyzji w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3.
Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że przesłanką do wydania przez organ administracji orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy jest przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podstawą wydania decyzji jest informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d. lub prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie.
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest decyzją związaną. Świadczy o tym ta część powyższego przepisu zgodnie, z którą starosta "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem". Rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie zostały pozostawione uznaniu organu. Z treści art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. wynika, że podstawę wydania takiej decyzji może stanowić informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o 50 km/h na obszarze zabudowanym.
W związku ze stosowaniem art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. powstała rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
W pierwszej grupie orzeczeń przyjmowano, iż organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 4 u.k.p. nie jest uprawniony do weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym. Przyjmując związany charakter tego rozstrzygnięcia. Sądy te przyjmowały, że na skutek zawiadomienia właściwego organu o naruszeniu przepisu (o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym), starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ administracyjny nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego naruszenia prędkości, lecz z woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego (np. wyroki: NSA z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2190/16, WSA w Olsztynie z 24 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 209/18, WSA w Gdańsku z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 900/17, WSA w Gliwicach z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 1098/17, WSA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 250/18).
Zgodnie z odmiennym stanowiskiem z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wynika obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ale tylko wtedy jeżeli prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy administracyjnej odpowiada temu przepisowi, to jest kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W sytuacji, kiedy kierujący pojazdem kwestionuje fakt popełnienia spornego wykroczenia, orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy nie może być wydane jedynie w oparciu o przekazaną staroście informację Policji (np. wyroki: NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2809/17, NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2452/17, WSA w Opolu z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 400/16, WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 812/16).
W dniu 5 czerwca 2018 r. J. G. został zatrzymany przez patrol Policji, w związku z przekroczeniem przez niego dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Funkcjonariusz zatrzymał mu prawo jazdy. Skarżący przyjął mandat.
Okoliczność ta w przedmiotowej sprawie jest szczególnie istotna, bowiem wszystkie rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na które wskazuje skarżący odnosiły się do stanów faktycznych, w których kierowca kwestionował przekroczenie prędkości o 50 km/h w terenie zabudowanym i równolegle do postępowania o zatrzymanie prawa jazdy przed właściwym starostą toczyło się postępowanie wykroczeniowe przed sądem powszechnym w związku z odmową przyjęcia mandatu karnego. Jak wynika z akt sprawy oraz kopii postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 6 lutego 2019 r. odmówiono J. G. rozpatrzenia wniosku o uchylenie mandatu, wskazując na uchybienie terminu do złożenia takiego wniosku.
Jednym z zarzutów podnoszonych przez skarżącego przed organami administracyjnymi obu instancji, jak również w skardze do Sądu, jest okoliczność nieprzeprowadzenia w toku postępowań administracyjnych dodatkowych dowodów, o które wnioskował. W jego ocenie, świadczy to o braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. J. G. kwestionował między innymi miejsce, gdzie został wykonany pomiar prędkości (w terenie zabudowanym czy poza nim) oraz rzetelność przeprowadzonego pomiaru, w tym jakość urządzenia.
Podniesiony przez skarżącego zarzut jest powiązany z jednym z pytań RPO do poszerzonego składu NSA co do tego, czy art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. może być stosowany automatycznie w sytuacji sporu, co do popełnienia wykroczenia. NSA w dniu 1 lipca 2019 r. w uchwale siedmiu sędziów (sygn. akt I OPS 3/18), uchwalił, że "1. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. [...] może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym; 2. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.)".
Wskazane w tej uchwale rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym odnosiły się jak już zaznaczono głównie do postępowań administracyjnych, gdy kierowca, któremu zatrzymano prawo jazdy, odmówił przyjęcia mandatu i toczyło się postępowanie wykroczeniowe, w którym badano zasadność czy faktycznie doszło do popełnienia wykroczenia. Skarżący mandat przyjął, następnie próbował tą czynność niejako "przyznania popełnienia wykroczenia" kwestionować w rozmowie z policjantami ruchu drogowego a następnie na etapie postępowania administracyjnego przed Starostą Strzeleckim w sprawie o zatrzymanie prawa jazdy.
Powołana uchwała NSA rozstrzyga jednak zagadnienie (wokół, którego ogniskuje się problem sprawy) na niekorzyść skarżącego. Mianowicie przesądza, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną. Jej celem jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Instytucja zatrzymania prawa jazdy jest instrumentem, który w założeniu ustawodawcy ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a przez to przyczyniać się do ochrony życia i zdrowia jego uczestników. Tym samym odnosząc się do jednego z zarzutów skarżącego, w toku postępowania o zatrzymanie prawa jazdy organ ma obowiązek dbać przede wszystkim o dobro jakim jest bezpieczeństwo innych uczestników ruchu drogowego, a nie osobistego interesu konkretnego kierowcy, który w terenie zabudowanym rażąco przekroczył dozwoloną prędkość w terenie zabudowanym, tj. powyżej 50 km/h.
Podkreślić należy, że informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d. jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym starosta rozpatrując sprawę o zatrzymanie prawa jazdy nie może powoływać ani z urzędu ani na wniosek dowodów na okoliczności potwierdzenia czy też weryfikacji treści zawartych w nim informacji. Ponadto organ ten nie jest uprawniony do kwestionowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym jak i badania okoliczności, w których skarżący dopuścił się tego wykroczenia. Takie uprawnienie posiada wyłącznie sąd powszechny. Rozstrzygnięcie, które zapada w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter związany i starosta ma obowiązek zatrzymać prawo jazdy bez uprzedniego postępowania wyjaśniającego w jakich okolicznościach doszło do wykroczenia drogowego oraz czy pomiar prędkości został przeprowadzony prawidłowo.
Dodatkowo podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania jedyny wyjątek od obowiązku zatrzymania prawa jazdy z art. 102 ust. 1aa u.k.p. J. G. odwożąc dzieci do szkoły oraz jadąc do pracy w dniu 5 czerwca 2019 r. nie przekroczył prędkości działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego.
Reasumując, skoro tylko sąd powszechny (sąd karny) mógł orzekać o uchyleniu mandatu karnego a skarżący uchybił terminowi do zaskarżenia tej czynności w postępowaniu mandatowym, to ani Starosta, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ani tym bardziej sąd administracyjny w sprawie o zatrzymanie prawa jazdy nie mogły prowadzić postępowania dowodowego we wnioskowanym przez J. G. zakresie.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło