II SA/Op 95/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 14 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 14 grudnia 2015 r., nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze A. P., reprezentowany przez pełnomocnika, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a gdyby organ nie uwzględnił przedmiotowego wniosku, skarżący wniósł o wstrzymanie zaskarżonej decyzji przez Sąd, na zasadzie art. 61 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że wobec niego prowadzone są postępowania na podstawie tytułów wykonawczych na około 300.000,00 zł. Ciężar finansowy związany z ilością wydanych i aktualnie przymusowo egzekwowanych decyzji organów podatkowych, powoduje w chwili obecnej istotną dolegliwość. Podniósł, że zatrzymane w toku postępowań karnoskarbowych z art. 107 § 1 K.k.s. urządzenia, które wraz ze środkami pieniężnymi zostały wydane na mocy postanowień odpowiednich prokuratur rejonowych lub sądów rejonowych, są zajmowane w magazynach i na kontach depozytowych skarżącego przez poborców działających w imieniu dyrektorów izb celnych. Skarżący szacuje, że w ten sposób zostały zajęte środki w wysokości 300.000 – 400.000 zł na poczet niezapłaconych kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący stwierdził, że nałożony na niego obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. Jednakże zdaniem skarżącego, nie można skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z ilością spraw tego rodzaju rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi, może wpłynąć na ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Dodał, że tylko Dyrektor Izby Celnej w Opolu utrzymał w mocy, poza sprawą niniejszą, jeszcze cztery inne decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu, na kolejne 48.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Na gruncie niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że z treści odpowiedzi na skargę wynika, iż organ nie rozpoznawał wniosku Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z tego względu, po przekazaniu skargi, wniosek mógł zostać rozpoznany przez Sąd. Zaznaczyć także trzeba, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny stanu rzeczy lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 224). Jak wskazuje się w orzecznictwie, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA: z 3 lipca 2008 r., II OZ 714/08; z 19 października 2012 r., II OZ 921/12, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki, to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Ocena tej przesłanki nie może się ograniczyć do sytuacji materialnej strony jedynie w kontekście wykonania zaskarżonej decyzji, bez uwzględnienia pozostałych, toczących się spraw dotyczących nałożenia kar pieniężnych (por. postanowienia NSA z 30 września 2014 r., II GZ 497/14; z 10 czerwca 2014 r., II GZ 275/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji gdy Sąd ma wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności strona skarżąca musi wykazać we wniosku okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wnioskujący musi dokładanie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie sądu (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/05). Wywody zawarte we wniosku powinny być połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco danych obrazujących sytuację strony (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 257/09, publ. LEX nr 575347). W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Skarżący nie wykazał jaki jest jego ogólny stan majątkowy, nie przedłożył bowiem żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jego aktualnej kondycji finansowej. Podkreślenia wymaga, że w przypadku przedsiębiorców, jakim jest również skarżący – kondycję finansową obrazują konkretne informacje dotyczące danych o zyskach i stratach przedsiębiorstwa, stanie kont, wysokości stałych kosztów utrzymania itp. Tymczasem skarżący tego rodzaju informacji nie przedstawił, uniemożliwiając Sądowi pełną ocenę jego sytuacji w kontekście wymogów stawianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W ocenie Sądu, nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania określonej kwoty długu celnego przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie, nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, bowiem w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie stronie zwrócona. Podkreślić należy, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682 - powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://www.nsa.gov.orzeczenia.pl). Podkreślić należy, że wprawdzie w art. 61 § 3 P.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to jednak, że samo przekonanie skarżącego, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu przez wykonanie zaskarżonej decyzji znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji