II SAB/Op 64/11
PostanowienieWSA w Opolu2012-01-23
Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie oceny kwalifikacyjnej funkcjonariusza służby celnej oraz w przedmiocie niewydania decyzji o zwolnieniu ze służby podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Ocena kwalifikacyjna funkcjonariusza służby celnej na zakończenie służby przygotowawczej nie jest decyzją administracyjną, a zatem nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podobnie, rozwiązanie stosunku służbowego funkcjonariusza z upływem okresu służby przygotowawczej następuje z mocy prawa i nie wymaga wydania decyzji, która mogłaby być przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym, skarga na bezczynność organu w tych kwestiach podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz celny A. H., wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w Opolu, zarzucając nierozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie oceny kwalifikacyjnej na zakończenie służby przygotowawczej oraz niewydanie decyzji o zwolnieniu ze służby. Skarżący kwestionował negatywną ocenę kwalifikacyjną, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy oraz prawa do odwołania od ocen okresowych. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że ocena kwalifikacyjna nie podlega zaskarżeniu, a rozwiązanie stosunku służbowego następuje z upływem terminu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. H. na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w Opolu w przedmiocie oceny kwalifikacyjnej funkcjonariusza służby celnej postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu A. H. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
A. H., powołując się na przepis art. 5 § 2 pkt 8 , art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270 ze zm.), wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w Opolu. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 38 ust. 7 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.) oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2000 r.
w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy dokonywaniu ocen funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 27, poz. 322) przez rażące naruszenie terminów załatwienia sprawy.
Wobec powyższego, wniósł o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej w Opolu do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, poprzez rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie oceny kwalifikacyjnej na zakończenie służby przygotowawczej. Jednocześnie, w razie nieuwzględnienia przez Sąd złożonego wniosku, skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej w Opolu do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. Dodatkowo wnosił
o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, w pierwszej kolejności, skarżący wskazał na przepisy prawne, które jego zdaniem, winny znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie, przytaczając ich treść. Wywodził, że zgodnie z art. 226 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej
z 2009 r., która weszła w życie dnia 31 października 2009 r., do funkcjonariusza celnego, który przed dniem wejścia w życie nowej regulacji rozpoczął i nie zakończył służby przygotowawczej stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Podniósł, że rozpoczął służbę przygotowawczą w dniu 1 lutego 2008 r. zatem jego sprawę należy rozpatrywać z uwzględnieniem przepisów ustawy o Służbie Celnej z 24 lipca 1999 r. Ponadto zwrócił uwagę, że wypełnił warunek wniesienia skargi określony
w art. 52 § 1 P.p.s.a., bowiem złożył w dniu 12 maja 2011 r. do Szefa Służby Celnej zażalenie w trybie art. 37 K.p.a., czym wyczerpał przysługujące mu w sprawie na bezczynność środki zaskarżenia. Równocześnie zaznaczył, że skargę do sądu wniósł w terminie określonym w art. 53 § 1 P.p.s.a.
Zasadność skargi argumentował następująco:
Oceną kwalifikacyjną funkcjonariusza celnego na zakończenie służby przygotowawczej, doręczoną skarżącemu 28 stycznia 2011 r., Dyrektor Izby Celnej w Opolu stwierdził zakończenie służby przygotowawczej przez skarżącego z wynikiem negatywnym. Skarżący nie godził się z tą oceną i zażądał uchylenia zaskarżonej opinii. W swoim piśmie z 10 lutego 2011 r. zwrócił uwagę, że wszystkie dotychczasowe oceny i opinie sporządzone w okresie pełnienia przez niego służby w Izbie Celnej w [...] były pozytywne, potwierdzały jego przydatność do służby i wręcz stwierdzały, że robi duże postępy.
Wywodził, że zarzuty podniesione w negatywnej ocenie kwalifikacyjnej na zakończenie służby przygotowawczej wskazywały na okoliczności, które pojawiły się dopiero w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym wobec skarżącego,
a niezakończonym jeszcze w dacie wydawania opinii, a także opierały się na upomnieniu skarżącego, które uległo już zatarciu.
Z uwagi na bezpodstawność zarzutów przedstawionych w ocenie kwalifikacyjnej skarżący złożył do Dyrektora Izby Celnej w Opolu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi uzyskał od organu jedynie informację, że dopuszczalność zaskarżenia oceny w służbie przygotowawczej jest "wysoce wątpliwa". Organ nie dokonał ponownego zbadania zasadności merytorycznej złożonego wniosku.
Zdaniem skarżącego, takie postępowanie organu jest niezgodne z obowiązującymi przepisami, ponieważ zarówno w nowej ustawie o Służbie Celnej jak i w przepisach obowiązujących poprzednio, w stosunku do funkcjonariusza w służbie przygotowawczej przewidziana jest droga odwoławcza od wydawanych ocen okresowych i opinii. Skarżący podkreślił, że możliwość drogi odwoławczej od oceny kwalifikacyjnej
w przypadku funkcjonariusza w służbie przygotowawczej, opartej o art. 38 ust. 7 ustawy z 24 lipca 1999 r., przyjmuje także wprost orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując na sygnatury spraw: WSA w Bydgoszczy (II SA/Bd 1320/10), WSA
w Olsztynie (II SA/Ol 411/08).
Skarżący zakwestionował stanowisko organu, że jedynie oceny okresowe oraz opinie służbowe wydane w czasie trwania służby przygotowawczej podlegają trybowi odwoławczemu przewidzianemu w art. 38 ustawy o Służbie Celnej oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów. Nie aprobował stanowiska organu, że wskazane regulacje nie mają zastosowania w przypadku ocen kwalifikacyjnych na zakończenie służby przygotowawczej. Na poparcie swojego wywodu przedstawił fragmenty uzasadnienia rządowego projektu ustawy o Służbie Celnej z 2009 r., postulującego ujednolicenie terminologii zasad oceniania i opiniowania funkcjonariuszy. Dlatego też,
w ocenie skarżącego, Dyrektor Izby Celnej w Opolu winien rozpatrzyć merytorycznie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie czyniąc tego przez okres ponad siedmiu miesięcy pozostaje w stanie bezczynności, co sprawia, że skarga jest uzasadniona.
Dodatkowo skarżący przytoczył w skardze obszerne fragmenty uzasadnień wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego
w sprawach dotyczących bezczynności organu, opiniowania funkcjonariuszy innych służb mundurowych oraz w sprawach dotyczących rozwiązania stosunku służbowego.
Na zakończenie stwierdził, że stosunek służbowy funkcjonariusza celnego w służbie przygotowawczej podlega takiej samej ochronie jak stosunek służbowy funkcjonariusza w służbie stałej i jego zwolnienie ze służby może nastąpić wyłącznie w trybie określonym w rozdziale 7 ustawy o Służbie Celnej. Zatem podstawą zwolnienia mogą być okoliczności wymienione w art. 25 lub art. 26 ww. ustawy. Zwolnienie ze służby następuje w drodze decyzji, od której służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący dowodził, że powyższe wymogi nie zostały w niniejszej sprawie zachowane.
Reasumując skarżący stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej w Opolu, chcąc skutecznie rozwiązać z nim stosunek służbowy winien uprzednio rozpoznać merytorycznie wniosek o ponowne rozpatrzenie oceny kwalifikacyjnej na zakończenie służby przygotowawczej, a w razie jego nieuwzględnienia i utrzymania w mocy zaskarżonej oceny, winien wydać decyzję o zwolnieniu ze służby, w której zostanie wskazana podstawa prawna zwolnienia, a także droga odwoławcza.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu wniósł o jej oddalenie.
Powołując się na przepisy ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. wyjaśnił, że ustawodawca odróżnił oceny okresowe wystawiane w przebiegu służby przygotowawczej od oceny kwalifikacyjnej na zakończenie tej służby. Zróżnicowanie to uwarunkowane jest konsekwencjami prawnymi, jakie niesie za sobą pozytywna bądź negatywna ocena okresowa lub ocena kwalifikacyjna. Pozytywna ocena kwalifikacyjna na zakończenie służby przygotowawczej stanowi podstawę do mianowania funkcjonariusza celnego do służby stałej. Jeśli natomiast w opinii kwalifikacyjnej negatywnie zweryfikowano służbę funkcjonariusza, stosunek służby przygotowawczej ulega rozwiązaniu. Zdaniem organu, wyrazem świadomego nazywania przez ustawodawcę, raz – oceny okresowej, dwa – oceny kwalifikacyjnej, jest przyznanie funkcjonariuszowi prawa do kwestionowania wyłącznie oceny okresowej, po myśli art. 38 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej. Takiego uprawnienia ustawodawca nie przyznał funkcjonariuszowi w odniesieniu do oceny kwalifikacyjnej. Organ zaakcentował, że ocena kwalifikacyjna, jako opinia
o funkcjonariuszu, wydawana jest na zakończenie służby przygotowawczej, skoro zaś upływa trzyletni okres służby przygotowawczej i stosunek służbowy funkcjonariusza ulega rozwiązaniu, to tym samym już były funkcjonariusz traci legitymację do kwestionowania opinii kwalifikacyjnej. System ocen funkcjonariusza celnego w służbie przygotowawczej jest wyrazem specyfiki tej służby oraz jej charakteru jako wstępu do służby stałej. Organ stwierdził, że skoro upływ okresu służby przygotowawczej powoduje rozwiązanie stosunku służbowego, przez co istotnie zbliża się on do stosunku pracowniczego nawiązanego w oparciu o umowę o pracę na czas określony, to nie zachodzą żadne przesłanki, aby po zakończeniu służby przygotowawczej już były funkcjonariusz celny mógł zaskarżać negatywną ocenę kwalifikacyjną. Tym samym Dyrektor Izby Celnej uznał, że nie zostały naruszone przepisy dotyczące oceny kwalifikacyjnej, w tym art. 38 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej, jak i przepis § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 3 kwietnia 2000 r.
Jednocześnie organ uznał, za pozbawione doniosłości prawnej rozważania
w przedmiocie konieczności wydawania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby,
a przedstawiona interpretacja wyroku NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 287/09, pomija okoliczność upływu 3 letniego okresu służby przygotowawczej skarżącego. Stąd nie do zaakceptowania jest wniosek skarżącego o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej w Opolu do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi jest zarzucana bezczynność Dyrektora Izby Celnej w Opolu polegająca na nierozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie oceny kwalifikacyjnej wydawanej na zakończenie służby przygotowawczej pełnionej przez funkcjonariusza celnego oraz na niewydaniu decyzji w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby przygotowawczej.
Na wstępie należy rozważyć, czy tak określone żądanie skargi podlega kognicji sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 1-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), dalej P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2) i postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3). Ponadto sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7) i bezczynność organów w przypadkach określonych w punktach 1-4 (pkt 8).
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a).
Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że
w sprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. została sporządzona ocena kwalifikacyjna na zakończenie pełnienia przez skarżącego - funkcjonariusza celnego, służby przygotowawczej oraz, że w stosunku do niego nie został wydany żaden akt administracyjny o zwolnieniu skarżącego ze służby (przygotowawczej), który podlegałby zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Wobec skarżącego z mocy art. 226 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o Służbie Celnej ( Dz. U. Nr 168, poz.1323 ze zm.) zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej ( tj. Dz. U. z 2004 r., Dz. U. Nr 156, poz.1641 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Niesporne było, że skarżący został mianowany funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej, która to służba, zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy, jest służbą terminową, trwającą trzy lata. W aktach administracyjnych (karta 42) znajduje się informacja, że skarżący do służby przygotowawczej został mianowany dnia 1 lutego 2009 r., a trzyletni okres służby przygotowawczej upływał 31 stycznia 2011 r.
Przepisy ustawy przewidują mianowanie do służby przygotowawczej (art. 10 ust. 2)
i mianowanie do służby stałej ( art. 13). Stosunek służbowy oparty na mianowaniu do służby przygotowawczej nie przekształca się w związku z pozytywnym zakończeniem tej służby w stosunek służbowy w służbie stałej. W myśl art. 13 ustawy konieczne jest mianowanie do służby stałej ( "po zakończeniu służby przygotowawczej z wynikiem pozytywnym funkcjonariusz celny zostaje mianowany do służby stałej").
Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że z upływem okresu służby przygotowawczej stosunek służbowy funkcjonariusza rozwiązuje się, podobnie jak stosunek pracy, nawiązany w oparciu o umowę o pracę zawartą na czas określony. Stosunek służbowy rozwiązuje się automatycznie, niezależnie od tego, czy funkcjonariusz w służbie przygotowawczej uzyskał wynik negatywny, czy pozytywny - ta ostatnia sytuacja uzasadnia jedynie nawiązanie nowego stosunku służbowego na podstawie mianowania do służby stałej.
Skutek w postaci rozwiązania stosunku służbowego w związku z upływem okresu służby przygotowawczej następuje ex lege (z mocy samego prawa) i nie wymaga wydania przez organ decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza celnego w służbie przygotowawczej ze służby. Takie stanowisko jak powyżej prezentuje także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2006 r. , sygn. akt I OSK 1236/06
(niepublikowany) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku wydanym w następstwie w/w wyroku NSA - z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 119/07 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), jak również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 287/09 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Trafnie zatem Dyrektor Izby Celnej nie wydał decyzji ani innych aktów, dotyczących zwolnienia A. H. ze służby.
Mając na uwadze powyższe rozważania jak i ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy, mówiący o zwolnieniu funkcjonariusza celnego nie ma w sytuacji dotyczącej skarżącej zastosowania ( a co za tym idzie także art. 81 ust. 1 i 3 ustawy).
Tak więc skarga została złożona na bezczynność organu, w sytuacji, gdy nie był on zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej lub innego aktu o zwolnieniu funkcjonariusza celnego ze służby przygotowawczej, objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego, określonego w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. ). Podobnie: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniu z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 248/11 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przechodząc do rozważań dotyczących bezczynności organu, polegającej na nierozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy oceny kwalifikacyjnej, należy stwierdzić, że Sąd nie może kontrolować zasadności kwestionowanej przez skarżącego oceny okresowej, a także oceniać bezczynność (bądź nie) organu w jej wydaniu.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem, że opinii służbowej nie można traktować jako orzeczenia administracyjnego bezpośrednio kształtującego stan prawny w jakiejkolwiek sprawie, a w szczególności jako akt wywołujący bezpośrednio skutki zewnętrzne w sferze stosunku służbowego funkcjonariusza. Opinia służbowa lub inny akt mający charakter opinii stanowi jedynie ocenę- stan wiedzy bezpośredniego przełożonego lub kierownika urzędu o określonych cechach opiniowanego. Jest ona zatem oświadczeniem wiedzy nie zaś oświadczeniem woli, za które powszechnie uznaje się decyzję administracyjną. Opinia, czy też ocena niczego nie rozstrzyga. Nie jest nakierowana na wywoływanie bezpośrednich skutków prawnych. Sama w sobie nie kreuje nowej sytuacji prawnej oraz nie kształtuje bezpośrednio sfery praw i obowiązków opiniowanego. Przedmiotowa opinia (inna ocena) nie jest zatem decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest bowiem kwalifikowanym aktem administracyjnym stanowiącym przejaw woli organu administracji publicznej, wydawanym na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego,
o charakterze władczym zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę określonej osoby oraz w postępowaniu unormowanym przez przepisy procedury administracyjnej.
Oceny okresowe, jak i oceny kwalifikacyjne funkcjonariuszy celnych dokonywane przez kierownika urzędu na podstawie art. 10 ust. 4 i art. 12 ust. 1 ustawy, nie są decyzjami administracyjnymi, a zatem nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 kwietnia 2003 r., sygn.. akt II SA 1434/02, LEX 142367 oraz w uchwałach z 5 grudnia 2011 r., sygn. akt
I OPS 2/11, i sygn. akt I OPS 3/11 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych ).
Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy decyzję w sprawach osobowych funkcjonariuszy wydaje się jedynie w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby, przeniesienia albo zlecenia mu wykonywania innych obowiązków służbowych, przeniesienia na niższe stanowisko bądź zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Wówczas przysługuje funkcjonariuszowi prawo złożenia wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do postępowań tych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 81 ust. 2 ustawy). Przedstawiona regulacja nie obejmuje więc spraw opiniowania lub oceniania funkcjonariuszy, stąd nieuprawniony byłby pogląd jakoby sporządzona ocena mogła zostać zakwalifikowana jako decyzja
w sprawie indywidualnej funkcjonariusza.
W tym miejscu należy podnieść, że przedmiotowa ustawa rozróżnia oceny okresowe (o których mowa w art. 12 i art. 38 oraz rozporządzeniu Ministra Finansów
z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy dokonywaniu ocen funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 27, poz. 322), opinie służbowe
(o których mowa w art. 38 ust. 6 i ust.8), jak i w odniesieniu do funkcjonariusza celnego w służbie przygotowawczej - końcową ocenę kwalifikacyjną (art. 10 ust. 4).
Z przepisu art. 12 ust. 1 ustawy wynika, że funkcjonariusz służby przygotowawczej podlega ocenie okresowej, a ponadto na mocy art. 10 ust. 4 ustawy końcowej ocenie kwalifikacyjnej. Z powyższego wynika więc, że końcowa ocena kwalifikacyjna nie jest oceną okresową.
Natomiast dokonując wykładni art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy ("funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku nieprzydatności do służby, stwierdzonej
w ocenie okresowej lub opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej") przyjąć należy, że końcowa ocena kwalifikacyjna nie jest również opinią służbową, o której mowa w art. 38 ust. 6 ustawy. Równocześnie końcowa ocena kwalifikacyjna nie została wskazana w art. 38 ust. 7 i ust 8 ustawy jako ocena, bądź opinia od której funkcjonariusz celny może w terminie 14 dni od dnia powiadomienia złożyć wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy lub odwołać się do kierownika urzędu. Zatem, powiedzieć przyjdzie, że nie przesądza o formie decyzji użyte przez ustawodawcę określenie "odwołanie" czy "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" jako nazwy środka prawnego przysługującego funkcjonariuszowi w terminie 14 dni od zapoznania się z opinią (oceną). Samo użycie jako nazwy środka prawnego określenia zbieżnego
z funkcjonującym w Kodeksie postępowania administracyjnego, bądź zakreślenie terminu do jego wniesienia odpowiadającego terminowi z art. 129 § 2 K.p.a. nie może być uznane za wystarczające do uznania opinii, czy też oceny okresowej oraz oceny kwalifikacyjnej, jako decyzji, zaś środka przewidzianego w art. 38 ust. 7 i ust. 8 ustawy jako odwołania od decyzji w brzmieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydanie opinii czy oceny, jak już powiedziano należy zakwalifikować jako wydanie aktu o charakterze wewnętrznym, wynikającego z podległości służbowej pracownika, tj. aktu nie objętego rygorami postępowania administracyjnego.
Z przedstawionych rozważań wynika wyłączenie ocen oraz opinii z kognicji sądu administracyjnego. W konsekwencji, na ocenę kierownika urzędu celnego bądź opinię bezpośredniego przełożonego funkcjonariusza celnego jak i na bezczynność organu
w tym przedmiocie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi, zauważyć przyjdzie, że powołane w skardze wyroki sądów administracyjnych, wyrok WSA w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 1320/10), jak
i wyrok WSA w Olsztynie (sygn. akt II SA/Ol 411/08) wydane zostały w sprawach,
w których sądy oceniały legalność decyzji o zwolnieniu funkcjonariuszy ze służby – podlegających kognicji sądów administracyjnych. W sprawach tych odnoszono się więc do innego przedmiotu zaskarżenia, ocenie podlegała decyzja, a nie akt mający cechy opinii. Nadmienić przyjdzie, że Sąd w Bydgoszczy wyraźnie wskazał, że wydanie opinii służbowej nie podlega kognicji sądu administracyjnego, natomiast Sąd w Olsztynie wskazał jedynie, że nieprawidłowy tryb wydania opinii miał wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji o zwolnieniu ze służby. W żadnym z tych wyroków nie przesądzono zatem o możliwości wniesienia do sądu skargi w sprawie dotyczącej wydania opinii służbowej czy oceny kwalifikacyjnej na koniec służby. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w sprawie sygn. akt II SA/Op 197/09, wydany został na gruncie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw
i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, a dokonując oceny co do możliwości zaskarżenia opinii do sądu administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę kasacyjną uwzględniły zapis
w rozporządzeniu o "opinii ostatecznej" oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego (OTK-B2006,nr 6, poz.253), do którego Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się
w przywołanych uchwałach z 5 grudnia 2011 r.
W myśl art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sytuacja taka ma miejsce m.in. wówczas, gdy skarga nie dotyczy aktu lub czynności objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego, co wyżej wykazano.
O zwrocie skarżącemu kwoty uiszczonego wpisu sądowego orzeczono, mając na uwadze treść przepisu art. 222 P.p.s.a., zgodnie z którym nie żąda się opłat od pisma podlegającego odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło