II SAB/Op 72/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. C. na bezczynność Burmistrza Miasta Grodkowa w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania prawa do lokalu mieszkalnego z zasobu gminnego na skutek wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 9 października 2014 r. K. C. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Grodkowa, tj. brak rozpatrzenia w trybie ustawy K.p.a. pisma w sprawie odmowy zakwalifikowania na listę osób oczekujących na przyznanie mieszkania z zasobów gminnych oraz odmowy przydziału lokalu mieszkalnego osobie niepełnosprawnej. Wniósł o zobowiązanie Burmistrza Grodkowa do wydania decyzji przyznającej mu prawo do lokalu mieszkalnego usytuowanego na parterze w miejscowości [...], z uwagi na poważną niepełnosprawność skarżącego. Zażądał także zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając skargę podał, że zarzuca skarżonemu organowi naruszenie przepisów uchwały Rady Miejskiej w Grodkowie nr XXIII/241/02 z dnia 27 lutego 2002 r., przez brak uznania, że skarżący nie jest osobę pozostającą w trudnej sytuacji materialnej, a zarazem naruszenia art. 80 K.p.a., przez brak oceny udowodnienia okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a ponadto naruszenia art. 7 K.p.a., przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do naruszenia słusznego interesu obywatela, a także naruszenia art. 10 K.p.a., przez niedostateczne wysłuchanie skarżącego jako strony w toku postępowania. W dalszej części skargi opisał przebieg postępowania związany z ubieganiem się przez skarżącego o przydział lokalu z zasobów Gminy Grodków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uznanie skargi za bezzasadną. Burmistrz Grodkowa przedstawił szczegółowo przebieg postępowania wszczętego z wniosku K. C. o przydział lokalu komunalnego. Podniósł, że wniosek skarżącego został zaopiniowany przez Społeczną Komisję Mieszkaniową negatywnie, dlatego Burmistrz odmówił umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na przydział lokalu. Ponadto, rozpoznając wniosek pod kątem spełniania kryteriów określonych w uchwale Rady Miejskiej w Grodkowie z dnia 27 lutego 2002 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Grodków (Dz. Urzędowy Woj. Opolskiego z 2002 r. Nr 37, poz. 536), uznano, że nie spełnia on kryteriów trudnych warunków mieszkaniowych i niskich dochodów. Stąd odmówiono skarżącemu umieszczenia na liście osób oczekujących na mieszkanie. Ponowny wniosek skarżącego z dnia 28 lipca 2014 r. w tym zakresie, został rozpoznany przez Burmistrza Grodkowa negatywnie pismem z dnia 9 września 2014 r., a K. C. nie godząc się z nim, wezwał Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa w związku z odmową umieszczenia na liście osób oczekujących na przydział mieszkania. Burmistrz Grodkowa odpowiedział w dniu 17 października 2014 r. na wezwanie, podtrzymując swoje stanowisko z dnia 9 września 2014 r. K. C. odpowiedź odebrał w dniu 22 października 2014 r., a skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł w dniu 13 października 2014 r. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, wezwano skarżącego pismem z dnia 18 listopada 2014 r., do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, przez: - sprecyzowanie żądania skargi, tj. wskazanie, czy jest to tylko skarga na bezczynność Burmistrza Miasta Grodkowa polegającą na niewydaniu decyzji przyznającej skarżącemu prawa do lokalu mieszkalnego usytuowanego na parterze w miejscowości [...], czy skarga zawiera także inne żądania (wątpliwość wynika z tego, że w skardze jest także mowa o decyzji, której skarżący zarzuca naruszenie przepisów uchwały Rady Miejskiej w Grodkowie z dnia 27 lutego 2002 r., Nr XXIII/241/02, w tym, że nie podaje skarżący daty i numeru decyzji; nadto skarżący wspomina w skardze o piśmie w sprawie odmowy zakwalifikowania na listę osób oczekujących na przyznanie mieszkania z zasobów gminnych oraz odmowy przydziału lokalu mieszkalnego); - wskazanie, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność złożył skarżący zażalenie na bezczynność Burmistrza Miasta Grodkowa do organu wyższego stopnia, tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Wezwanie powyższe, zawierające pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści spowoduje odrzucenie skargi, zostało doręczone na adres podany w skardze i odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 21 listopada 2014 r., co potwierdza adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, znajdującym się w aktach sprawy (k-12 akt sądowych). Pismem, nadanym przesyłką pocztową w dniu 27 listopada 2014 r., skarżący odpowiadając na wezwanie Sądu wskazał, że nie zrozumiał wezwania. Odnosząc się jednakże do niego podał, że sprecyzowanie żądania stanowi "skargę po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa". Dalej przytoczył treść przepisu art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm.). Natomiast odwołując się do wskazania, czy złożył zażalenie na bezczynność Burmistrza Miasta Grodkowa do organu wyższego stopnia podał, że: "uważam, iż nie było to konieczne mając na uwadze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2011 (sygnatura akr II OSK 2294/11), który zaznaczono, że "Nie można instytucji wezwania traktować jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie bez ograniczeń. Taki pogląd pozbawiałby wezwanie znaczenia prawnego, a skarżących decyzje organów gminy stawiałby w uprzywilejowanej pozycji – czytamy w uzasadnieniu postanowieni NSA". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem - skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 320-321; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne w programie komputerowym LEX, pod numerem 552419). W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010, s. 573), w tym również wówczas, gdy strona nie uzupełniła braków skargi w terminie (por. B.Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 473). Takie okoliczności zachodzą w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Stosownie natomiast do treści art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga wnoszona do sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Skarga K. C. z dnia 9 października 2014 r. "na bezczynność" Burmistrza Grodkowa niewątpliwie nie spełnia wymogu wskazanego w art. 57 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarżący określił bowiem przedmiot zaskarżenia w niejednoznaczny sposób wskazując, że jest nim: "brak rozpatrzenia w trybie ustawy K.p.a. pisma w sprawie odmowy zakwalifikowania na listę osób oczekujących na przyznanie mieszkania z zasobów gminnych oraz odmowy przydziału lokalu mieszkalnego osobie niepełnosprawnej". Dlatego, opisanym wyżej wezwaniem z dnia 18 listopada 2014 r., strona została zobowiązana do uzupełnienia braku formalnego skargi przez jednoznaczne określenie przedmiotu zaskarżania, to jest: - sprecyzowania żądania skargi, tj. wskazanie, czy jest to tylko skarga na bezczynność Burmistrza Miasta Grodkowa polegającą na niewydaniu decyzji przyznającej skarżącemu prawa do lokalu mieszkalnego usytuowanego na parterze w miejscowości [...], czy skarga zawiera także inne żądania (wątpliwość wynika z tego, że w skardze jest także mowa o decyzji, której skarżący zarzuca naruszenie przepisów uchwały Rady Miejskiej w Grodkowie z dnia 27 lutego 2002 r., Nr XXIII/241/02, w tym, że nie podaje skarżący daty i numeru decyzji; nadto skarżący wspomina w skardze o piśmie w sprawie odmowy zakwalifikowania na listę osób oczekujących na przyznanie mieszkania z zasobów gminnych oraz odmowy przydziału lokalu mieszkalnego); - wskazanie, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność złożył skarżący zażalenie na bezczynność Burmistrza Miasta Grodkowa do organu wyższego stopnia, tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. W wezwaniu zawarto pouczenie o treści art. 58 § 1pkt 3 P.p.s.a. Siedmiodniowy termin na wykonanie wskazanego wezwanie upłynął w dniu 28 listopada 2014 r. Pomimo nadesłania pisma z dnia 26 listopada 2014 r., K. C. nie określił przedmiotu zaskarżenia zgodnie z wystosowanym do niego wezwaniem. Nie uzupełnił więc w wyznaczonym terminie braku formalnego wniesionej skargi. Konsekwencją powyższego jest, że przedmiotowa skarga "na bezczynność Burmistrza Grodkowa" podlega odrzuceniu. Jako oczywiście bezzasadna skutkuje ona oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podobne stanowisko zajmował już Naczelny Sąd Administracyjny np. w postanowieniach: z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 284/08; z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 296/08; z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II OZ 1053/10; z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 420/13; z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II OZ 486/13 (dostępne na stronie: www.nsa.orzeczenia.pl). Odnosząc się do pisma K. C. z dnia 26 listopada 2014 r., należy zaznaczyć, że w art. 57 § 1 P.p.s.a. zostały określone wymogi jakie powinna spełniać skarga do sądu administracyjnego. Wynika z nich m.in. obowiązek dla strony do określenia: zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; czy określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego. Przepis ten jest konsekwencją zasady skargowości, co oznacza, że tylko strona skarżąca w skardze może wskazać przedmiot zaskarżenia, który podlegać będzie kontroli sądu administracyjnego. Ani Sąd, ani organ administracji, za pośrednictwem którego strona wniosła skargę, ani ktokolwiek inny nie jest uprawniony do określenia przedmiotu zaskarżenia za skarżącego. To skarżący decyduje, który konkretnie akt lub czynność albo bezczynność będą przedmiotem kontroli legalności dokonywanej przez sąd administracyjny. Pomoc prawna, udzielana jest natomiast w sprawie. Zatem skarżący, ubiegając się o przyznanie prawa pomocy (czy to w toku, czy to przed wszczęciem postępowania), zobligowany jest najpierw określić przedmiot zaskarżenia. K. C. nie określił jednoznacznie czego się domaga. Z jednej strony bowiem skarży bezczynność Burmistrza Grodkowa w zakresie przyznania mu lokalu mieszkalnego, z drugiej strony kwestionuje odmowę przyznania mu takiego lokalu. Jednocześnie nie odpowiedział, czy złożył zażalenie na bezczynność Burmistrza do organu wyższego stopnia, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Dalej, na wezwanie Sądu wskazał na przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm.), regulujący tryb zaskarżania uchwał samorządu gminnego do sądu, co sugeruje z kolei, że skarżący być może pragnie zaskarżyć uchwałę Rady Miejskiej w Grodkowie z dnia 27 lutego 2002 r., Nr XXIII/241/02 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Grodków. Tym samym w sprawie zaistniała oczywista bezzasadność skargi, bowiem nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie, powoduje niemożność nadania skardze biegu i zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., będzie skutkować jej odrzuceniem. Rodzi to z kolei konsekwencje w postaci konieczności odmowy przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, na zasadzie przywołanego na wstępie art. 247 P.p.s.a. Podkreślić warto, iż stanowisko Sądu w tym zakresie zbieżne jest z poglądem powszechnie wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym w postanowieniach wymienionych wyżej. Mając na względzie powyższe, Sąd działając na zasadzie art. 247 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.