II SO/Op 14/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. C. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w Namysłowie za nieprzekazanie skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1) wymierzyć Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w Namysłowie grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 2) zasądzić od Powiatowego Lekarza Weterynarii w Namysłowie na rzecz S. C. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem datowanym na 23 lipca strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o wymierzenie Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w Namysłowie (dalej także organ) grzywny za nie przekazanie w terminie ustawowym jej skargi z 30 czerwca 2021 r. skierowanej do tut. Sądu na jego bezczynność w rozpoznaniu jej wniosku kierowanego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 z późn. zm.), dalej: ustawa lub "u.d.i.p.". Równocześnie pełnomocnik wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W jego uzasadnieniu podniosła, że w dniu 30 czerwca 2021 r. nadana została za pośrednictwem operatora pocztowego skarga na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej o udzielnie informacji publicznej, którą organ odebrał 2 lipca 2021 r. Wskazując na regulacje prawne zaznaczyła, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy organ, za pośrednictwem którego została skierowana skarga na jego bezczynność w rozpoznaniu kierowanego do niego wniosku o udzielenie informacji publicznej ma 15 dni za jej przekazanie do sądu wraz z aktami sprawy. Wyjaśniła także, że termin na przekazanie skargi minął 19 lipca 2021 r., albowiem upływ 15 dniowego terminu wypadał na sobotę 17 lipca 2021 r. Tymczasem, na co zwróciła uwagę, organ powinności tej nie wykonał do dnia kierowania skargi, czyli do 23 lipca 2021 r. Pismem z 4 sierpnia 2021 r. organ wniósł o oddalenie skargi w całości i umorzenie postępowania. Argumentując wyjaśnił, że na wniosek strony z 15 czerwca 2021 r., o udzielenie informacji publicznej odpowiedź została jej udzielona 29 czerwca 2021 r. Ponieważ – jak wskazał – zakres odpowiedzi nie odpowiadał stronie skarżącej, czemu dała wyraz w skardze, która wpłynęła do niego 2 lipca 2021 r., a której nie poprzedziła ponagleniem, to stwierdził, że "brak ponaglenia uniemożliwia złożenie skargi na bezczynność organu". Tym samym uznał brak jej zasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania, jak wskazano również na wstępie, jest wniosek S. C. o wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., za nieprzekazanie tut. Sądowi skargi, nadanej przez nią 30 czerwca 2021 r., za pośrednictwem operatora pocztowego, a doręczoną organowi 2 lipca 2021 r., na jego bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Sąd uznaje za uzasadnione wnioski i zarzuty podniesione we wniosku oraz argumenty wywiedzione na ich poparcie. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej ani ponagleniem, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 oraz z 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1949/19 – wszystkie przywoływane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego Sąd uznał wniosek za dopuszczalny i poddał ocenie jego zasadność. Przedstawienie przyczyn, jakie legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że prawo do informacji publicznej realizowane jest na zasadach i w trybie cyt. wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej nadal w skrócie u.d.i.p. Ustawa ta reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, określając zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2). Z kolei zgodnie z art. 55 ust. 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołany art. 54 § 2 P.p.s.a. ustanawia obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Rozpoczęcie takiej kontroli uzależnione jest od posiadania przez sąd materiałów koniecznych do jej przeprowadzenia, a także wiedzy, że skarżący wszczął postępowanie. Na gruncie niniejszej sprawy odnotować trzeba, że zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Taką właśnie ustawą szczególną jest przytaczana już powyżej ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej u.d.i.p., której art. 21 pkt 1 stanowi jednoznacznie, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu z przedmiotu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym – z tą odmiennością, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje nie w terminie 30 dni, a w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Ten przepis – jak zasadnie podnosi strona skarżąca – wyłącza stosowanie art. 54 § 2 P.p.s.a., w zakresie terminu przekazania skargi, na zasadach lex specialis. Ponadto podkreślenia wymaga, że w świetle przytoczonych przepisów należy uznać, iż obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga jest czy nie jest zasadna, należy, czy nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji albo nie jest dysponentem żądanych informacji. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Sąd bowiem, a nie organ za pośrednictwem którego została ona przekazana, dopiero w toku postępowania zainicjowanego nią zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga będąca pismem kierowanym do sądu mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ wykonał ciążące na nim obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. Równocześnie powtórzyć należy, że stosownie do przytoczonego wcześniej art. 55 § 1 P.p.s.a. sąd orzeka o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powołane przepisy statuują dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, i tak: pierwszym z nich jest stwierdzenie uchybienia przez organ ustawowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, natomiast drugim z nich jest złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Wobec tego, nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Zauważyć należy, że ustawodawca określił wyłącznie górną granicę grzywny, nie wskazał natomiast jej minimalnej kwoty oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania. Ustalając grzywnę w określonej wysokości, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Dodać trzeba, że późniejsze dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., z uchybieniem terminu, nie skutkuje czy to oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, jak widzi to organ. Podkreślenia wymaga przy tym, z uwagi na argumenty organu podnoszone w odpowiedzi na wniosek strony skarżącej, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, orzekł, że skoro z art. 54 § 2 P.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w niezastosowaniu się do obowiązków, będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. W istocie zatem, co również wymaga podkreślenia, przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (por. postanowienie NSA z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, z którym utożsamia się tut. Sąd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu – postanowienia NSA: z 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 4560/21, z 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 278/13). Tym samym podkreślenia wymaga, że przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, nie mają znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, czego jakby nie dostrzega skarżony organ. Mogą one mieć, i mają też, wpływ na określenie wysokości grzywny. Sąd stwierdził tym samym, że ustalone w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przytaczanego powyżej art. 55 § 1 P.p.s.a., wobec czego wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony i podlega uwzględnieniu. Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Określając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę argumentację przedstawioną w odpowiedzi na wniosek skarżącej. Jednocześnie Sąd uznał, że opóźnienie w realizacji ustawowego obowiązku przekazania skargi nie posiadało cech uporczywego, celowego czy umyślnego naruszenia przepisów. Ukaranie organu służy przy tym zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. powołana uchwała NSA z 3 listopada 2009 r., a także postanowienie NSA z 30 stycznia 2013 r.). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia, uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 64 § 3 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez skarżącą wpis od wniosku w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).