II SO/Op 3/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. M. o wymierzenie grzywny Staroście Nyskiemu za nieprzekazanie skargi w sprawie na bezczynność w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia : 1) wymierzyć Staroście Nyskiemu grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych, 2) zasądzić od Starosty Nyskiego na rzecz K. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2017 r., K. M. powołując się na przepis art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r. poz.1369, z późn. zm.), dalej: P.p.s.a., zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wymierzenie grzywny Staroście Nyskiemu za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w terminie skargi na bezczynność tegoż Starosty w sprawie zwrotu nieruchomości. W załączeniu skarżąca przesłała kopię skargi z dnia 23 października 2017 r., w przedmiocie bezczynności, w której wskazała, że w dniu 29 lipca 2016 r. złożyła do tego organu wniosek o zwrot działek a i b położonych w [...] przy ul. [...], ale do dnia złożenia skargi organ nie wydał decyzji. W odpowiedzi na powyższy wniosek, otrzymany przez organ w dniu 2 maja 2018 r. (patrz zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru - k. 13 akt sąd.), organ, przesłał skargę na bezczynność Starosty Nyskiego w postępowaniu w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wyjaśnił w niej, że na skutek wniosku skarżącej z 29 lipca 2016 r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, dnia 9 sierpnia 2016 r. zawiadomił strony postępowania, tj. skarżącą i Burmistrza [...] o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu. Ze względu na brak środków finansowych w ramach dotacji celowej otrzymywanej od Wojewody Opolskiego, niezbędnych do pozyskania opinii biegłego rzeczoznawcy, Starosta Nyski kilkukrotnie wnioskował oraz pisemnie monitował o przyznanie z rezerwy celowej środków finansowych, które pozwoliłyby na oszacowanie wartości nieruchomości. Wojewoda Opolski na skutek rozpatrzenia zażalenia skarżącej wyznaczył 2 miesięczny termin na rozpatrzenie sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W dniu 24 października 2017 r., po uzyskaniu środków finansowych, Starosta Nyski zawarł umowę z rzeczoznawcą majątkowym, której przedmiotem była również ocena nieruchomości objętej wnioskiem skarżącej o zwrot. W tym samym dniu wpłynęła skarga K. M. na bezczynność organu, skierowana za pośrednictwem Starosty Nyskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W tej sytuacji Kierownik Oddziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa skontaktował się ze skarżącą, informując, że obecnie zostanie zlecona wycena nieruchomości i będzie dalej prowadzone postępowanie. Pismem z 20 listopada 2017 r. strony postępowania zostały pisemnie powiadomione o możliwości zapoznania się materiałami postępowania, w tym z operatem szacunkowym. Kierownik Oddziału Gospodarki Nieruchomościami w tym celu udał się do miejsca zamieszkania skarżącej. W dniu 16 kwietnia 2018 r. wpłynął do Starostwa Powiatowego w Nysie wniosek skarżącej o niezwłoczne wydanie decyzji administracyjnej, jednocześnie strona zwróciła się o uwzględnienie roszczeń dotyczących poniesionej szkody, wskutek nie posiadania przedmiotowej nieruchomości od 2000 r. Organ wyjaśnił także, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy istnieje konieczność wyznaczenia rozprawy administracyjnej, co nastąpi w dniu 25 maja 2018 r. Podniósł też, że skarga strony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie została przekazana w terminie wskutek błędu, za który Starosta Nyski przeprosił, informując zarazem, iż postępowanie administracyjne zakończone zostanie decyzją administracyjną do końca maja 2018 r. Skargę na bezczynność Starosty Nyskiego w sprawie zwrotu nieruchomości złożono wraz z odpowiedzią, do Sądu w dniu 9 maja 2018 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) i została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Op 47/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest wniosek skarżącej o wymierzenie Staroście Nyskiemu grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 23 października 2017 r., na bezczynność Starosty Nyskiego w sprawie zwrotu nieruchomości wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Zgodnie z art. 54 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2). Powołany przepis ustanawia obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Rozpoczęcie takiej kontroli uwarunkowane jest jednak posiadaniem przez Sąd materiałów koniecznych do jej przeprowadzenia, a także wiedzy, że skarżący wszczął postępowanie. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, które według Komunikatu Prezesa GUS z 9 lutego 2017 r. (M.P. z 2017 r., poz. 183) – aktualnie wynosi kwotę 4.047,21 zł. Powołane wyżej przepisy statuują dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny. Pierwszym z nich jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, natomiast drugim - złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Wobec tego przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca określił wyłącznie górną granicę grzywny, nie wskazał natomiast jej minimalnej kwoty oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania. Ustalając grzywnę w określonej wysokości, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Należy też zauważyć, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. z uchybieniem terminu nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wskazano w uchwale NSA z dnia 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09, (dostępna pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA), skoro z art. 54 § 2 P.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (por. postanowienie NSA z 30 stycznia 2013 r., I OZ 45/13 - CBOSA). W przekonaniu Sądu, podzielić należy też pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu (por. postanowienia NSA: z 23 września 2014 r., I OZ 759/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 6 czerwca 2013 r., I OZ 429/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13 - CBOSA). W związku z tym przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, nie mają znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą one mieć wpływ jedynie na wysokość grzywny. W ocenie Sądu, wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Starosta Nyski nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Skoro skarga z dnia 23 października 2017 r. wpłynęła do organu w dniu 24 października 2017 r., co wynika z prezentaty na skardze, a przekazanie przez organ odpisu skargi nastąpiło natomiast w dniu 9 maja 2018 r., czyli wielokrotnie po upływie 30 dniowego terminu, to zasadność wniosku jest oczywista. Określając natomiast wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, że organ wypełnił ten obowiązek niezwłocznie po otrzymaniu wniosku. Sąd uznał, że opóźnienie w realizacji ustawowego obowiązku przekazania skargi nie posiadało cech celowego, umyślnego naruszenia przepisów, w świetle przedstawionej argumentacji w odpowiedzi na wniosek. Zdaniem Sądu, grzywna w kwocie 300 zł jest adekwatna do wagi naruszenia dokonanego przez organ i wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji dyscyplinującej, jak i represyjnej oraz prewencyjnej, zapobiegając popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń, narażających strony na negatywne skutki bezczynności. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania, które obejmują uiszczony wpis od skargi, orzeczono na wniosek skarżącego na podstawie art. 200 i 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.