II SO/Op 69/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2009 r. w sprawie ze skargi D., M., M. i J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego zażalenia skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 września 2006 r., sygn. akt II SO/Op 69/05, w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów i asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] od rozpoznania sprawy ze skargi postanawia: odrzucić zażalenie. D. W., M. W., M. W. i J. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] w przedmiocie nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. Skarżąca D. W. wystąpiła z wnioskiem o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] od orzekania w sprawie w/w skargi. Postanowieniem z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II OW 67/05, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączeniu sędziów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 25 września 2006 r. oddalił wniosek skarżących o wyłączenie asesora i sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...]. Na postanowienie to skarżący wnieśli zażalenie, w związku z czym na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, z dnia 7 listopada 2006 r., zostali wezwani do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. Na zarządzenie to skarżący w piśmie z dnia 4 grudnia 2006 r., wnieśli zażalenie, które postanowieniem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt I OZ 88/07, zostało oddalone. Po doręczeniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 14 lutego 2007 r., na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, z dnia 4 kwietnia 2007 r., skarżący zostali poinformowani o obowiązku solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, od zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 25 września 2006 r., sygn. akt II SA/Op 69/05, w terminie 7 dni od otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Dodatkowo również skarżący powiadomieni zostali, iż od niniejszego pisma informującego nie przysługują środki zaskarżenia. Pismo doręczone zostało skarżącym w dniu 25 kwietnia 2007 r. Skarżący nie uiścili wpisu od zażalenia i pismem z dnia 27 kwietnia 2007 r., określonym jako "zażalenie" wskazali, że skarżą "zarządzenie z dnia 5 kwietnia", wnieśli też o przyznanie im prawa pomocy. Skarżący zostali wezwani do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez wskazanie zaskarżonego "zarządzenia" lub ewentualnie wskazania jaki inny akt lub czynność została zaskarżona, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma z dnia 27 kwietnia 2007 r. bez rozpoznania. Skarżący nie odpowiedzieli na wezwanie i ich zażalenie zawarte w piśmie z dnia 27 kwietnia 2007 r. zostało zarządzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2007 r. pozostawione bez rozpoznania. Zarządzenie to zaskarżyli D. W. i M. W. w piśmie z dnia 21 października 2007 r. Zażalenie to zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1012/07. NSA doręczył w dniu 7 lutego 2008 r., skarżącym postanowienie z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1012/07, z pouczeniem, że jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w związku z ich wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wezwał każdego z nich do przesłania wniosku na urzędowym formularzu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Skarżący odebrali wezwania w dniu 8 czerwca 2007 r. W dniu 9 czerwca 2008 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) wpłynął do tut. Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu podpisany w sposób nieczytelny, a w rubryce nr 2 do tego przeznaczonej, nie wskazano, kto jest wnioskodawcą. Wobec tego tut. Sąd wezwał skarżących do wskazania, kto jest wnioskodawcą. Wezwanie to skarżący odebrali w dniu 7 sierpnia 2007 r. W piśmie przesłanym 13 sierpnia 2007 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) D. W. oświadczyła, że wniosek składa ona oraz M. W. i M. W. Do pisma nie dołączyła pełnomocnictw od wskazanych osób do występowania w ich imieniu, została zatem wezwana przez Sąd do ich przedłożenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosków o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Określony przez Sąd termin upłynął bezskutecznie. Wnioski o przyznanie prawa pomocy M. W. i M. W., jako niezłożone na urzędowym formularzu pozostawiono zarządzeniami z dnia 10 marca 2008 r. bez rozpoznania. J. W. nie odpowiedział na wezwanie w ogóle, w związku z tym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem tut. Sądu z dnia 16 lipca 2007 r. pozostawiono bez rozpoznania. Na zarządzenia z dnia 10 marca 2008 r. o pozostawieniu wniosków M. W. i M. W.o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania zażalenie wnieśli D. W. i M.W. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił to zażalenie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 416/08, w stosunku do zarządzenia dotyczącego M. W., a odrzucił to zażalenie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 417/08 w stosunku do zarządzenia dotyczącego M. W. Wniosek D. W. o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany odmownie postanowieniem tut. Sądu z dnia 18 sierpnia 2008 r., na które zażalenie wnieśli D. W. i M. W. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt I OZ 832/08, zażalenie D. W. zostało oddalone, a M. W. zostało odrzucone. Postanowienie to zostało doręczone żalącym się jako ostateczne i nie podlegające zaskarżeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż podstawę prawną obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stanowią przepisy ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony obowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 205 § 1 P.p.s.a, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się m.in. koszty sądowe, które w myśl art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowym w myśl art. 212 § 1 P.p.s.a. są z kolei wpis oraz opłata kancelaryjna. Jak stanowi przepis art. 230 § 1 P.p.s.a. wpis stosunkowy bądź stały, pobierany jest od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, do których w myśl art. 230 § 2 P.p.s.a., należy zażalenie. Wysokość oraz zasady pobierania wpisu określone zostały przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), które wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 233 P.p.s.a. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł. Stosownie do regulacji art. 219 § 1 P.p.s.a, obowiązek uiszczenia wpisu powstaje w dacie wniesienia do sądu pisma podlegającego opłacie. Obowiązek ten – w myśl – art. 214 P.p.s.a., spoczywa na osobie wnoszącej pismo, jeżeli jednak pismo wnoszone jest przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, pismo podlega jednej opłacie. W przeciwnym zaś razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Przepis art. 220 § 3 P.p.s.a. stanowi o odrzuceniu pisma, od którego nie został uiszczony należny wpis, jeżeli pismem tym jest m.in. zażalenie. W niniejszej sprawie, w myśl wskazanych powyżej regulacji, skarżący obowiązani byli do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 września 2006 r., w kwocie 100 zł. Ponieważ jednak wpis ten nie został przez skarżących uiszczony, na mocy art. 220 § 1 zd. drugie w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a., zostali oni wezwani do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie nastąpiło w drodze zarządzenia Przewodniczącego z dnia 7 listopada 2006 r., na które to zarządzenie skarżący złożyli zażalenie stosownie do art. 227 P.p.s.a. Zażalenie to jednak zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone i stąd też Przewodniczący Wydziału pismem z dnia 4 kwietnia 2007 r. poinformował skarżących o wynikającym z zarządzenia obowiązku uiszczenia wpisu. Zaskarżona czynność dokonana została w drodze zarządzenia. Na podstawie zaś art. 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielić stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przyjąć zatem należy, iż termin w jakim strona winna zastosować się do zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, w sytuacji, gdy wniesione na zarządzenie zażalenie zostało oddalone, wynosi 7 dni od daty doręczenia jej postanowienia o oddaleniu zażalenia. Realizując zasadę wyrażoną w art. 6 P.p.s.a., sąd winien jednak pouczyć stronę działającą bez pełnomocnika profesjonalisty o obowiązku uiszczenia opłaty od zażalenia oraz o skutkach zaniedbania w tym zakresie. Ponadto winien określić termin, w którym nie będzie stosować sankcji, w postaci odrzucenia zażalenia (patrz. w/w postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006 r.). Jak już wcześniej wspomniano, pismo zawierające takie informacje, nie stanowi jednak zarządzenia zaskarżalnego wmyśl art. 227 § P.p.s.a. Takiego charakteru tej czynności nie zmienia przy tym fakt, iż wystosowanie do strony pisma następuje na skutek zarządzenia przewodniczącego wydziału, a pismo zawiera informacje zbliżone do elementów wezwania do uiszczenia opłaty. Przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują zaskarżalności zarządzeń wydawanych w celu realizacji przez sąd obowiązku wynikającego z art. 6 P.p.s.a. Odnośnie odrzucenia zażalenia skarżących na postanowienie tut. Sądu z dnia 25 września 2006 r., którym oddalono wniosek o wyłączenie sędziów i asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], wskazać należy, w myśl przywołanych wyżej regulacji zawartych w art. 199, art. 230 §. 219 i art. 220 P.p.s.a., iż skarżący obowiązani byli do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. Ponieważ jednak wpis ten nie został uiszczony, na mocy art. 220 § 1 zdanie drugie w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a., zostali oni wezwani do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie nastąpiło w drodze zarządzenia Przewodniczącego z dnia 7 listopada 2006 r., na które to zarządzenie skarżący złożyli zażalenie, a po otrzymaniu pisma z dnia 4 kwietnia 2007 r. skierowanego do nich na podstawie art. 6 P.p.s.a., złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o prawo pomocy dla skarżącej D. W. został rozstrzygnięty odmownie, a wnioski M. W., M. W. i J. W. zostały pozostawione bez rozpoznania. Zażalenie natomiast na zarządzenie o uiszczeniu wpisu od zażalenia zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt I OZ 88/07, co skutkowało tym, iż pierwotne zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia pozostało w mocy, wiążąc strony oraz Sąd. Stosownie do tego, ponowne wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej w formie określonej w art. 220 § 1 P.p.s.a. jest zatem zbędne (por. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GZ 14/06, niepublikowane). Termin w jakim strona winna zastosować się do zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu wynosił 7 dni od daty doręczenia jej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o oddaleniu zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Realizując jednak wyrażoną w art. 6 P.p.s.a zasadę udzielania informacji stronom występującym w sprawie bez adwokata bądź radcy prawnego, pismem z dnia 4 kwietnia 2007 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu poinformował skarżących o wynikającym z zarządzenia obowiązku uiszczenia wpisu. Ponadto, określił 7 dniowy termin, liczony od dnia doręczenia informacji, powstrzymania się od zastosowania przez Sąd sankcji w postaci odrzucenia zażalenia z uwagi na brak wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GZ 14/06, niepublikowane). Przyjąć tym samym należało, iż ostateczny termin do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 25 września 2006 r. upływał w 2 maja 2007 r., w tym bowiem dniu upłynął 7 - dniowy termin liczony od dnia 25 kwietnia 2007 r., to jest dnia doręczenia skarżącym pisma Przewodniczącego Wydziału II z dnia 4 kwietnia 2007 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie uiścili jednak wymaganego wpisu od zażalenia, co skutkować musiało jego odrzuceniem, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.