I SA/Po 1333/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-09-23
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy wykazali przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) poprzez wykazanie, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie przedstawili wyczerpujących informacji dotyczących swojej sytuacji materialnej i finansowej, mimo wezwań sądu. Brak pełnej współpracy i uchylanie się od obowiązku przedstawienia danych uniemożliwiło rzetelną ocenę ich możliwości płatniczych, co skutkuje oddaleniem wniosków.Stan faktyczny
Skarżący EŻ i MŻ wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie kary pieniężnej i jednocześnie wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Mimo wezwań sądu do uzupełnienia wniosków i przedłożenia szczegółowych danych dotyczących ich sytuacji materialnej, dochodów, wydatków, posiadanych nieruchomości i pojazdów, skarżący nie przedstawili wszystkich wymaganych informacji. W szczególności nie wyjaśnili dochodów syna, nie podali szczegółów dotyczących posiadanych samochodów, kosztów utrzymania, nie przedłożyli wyciągów bankowych, a także nie przedstawili pełnych danych dotyczących sytuacji majątkowej żony skarżącego MŻ.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek EŻ o przyznanie prawa pomocy. Oddalono wniosek MŻ o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków EŻ i MŻ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E i MŻ na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: 1) oddalić wniosek EŻ o przyznanie prawa pomocy, 2) oddalić wniosek MŻ o przyznanie prawa pomocy.
Wpis od skargi wynosi [...].
Skarżący EŻ i MŻ pismem z dnia [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej. Równocześnie wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Na wezwanie z dnia [...] skarżący złożyli wypełnione na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca EŻ w uzasadnieniu wniosku podała, że maszyna, która stała w lokalu, nie była jej własnością, użyczyła tylko powierzchni firmie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem MŻ i z [...]-letnim synem MŻ. Skarżąca oświadczyła, że posiada budynek jednorodzinny, budynek barowy oraz [...] pokoi gościnnych. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, posiada samochód osobowy o wartości ok. [...]. Syn skarżącej MŻ posiada samochód o wartości ok. [...]. Wnioskodawczyni z tytułu renty otrzymuje [...], mąż z tytułu renty [...], z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawczyni uzyskuje ok. [...].
Skarżący MŻ oświadczył, że jest w spółce z mamą, maszyna stała w lokalu na podstawie umowy użyczenia powierzchni. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem M (jak się później okazało, t.j. porównując złożone zeznania roczne podatkowe ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca wpisał swoją datę urodzenia). Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, posiada samochód o wartości [...]. Skarżący podał, że pozostaje z żoną KŻ w rozdzielności majątkowej. Wnioskodawca z tytułu zatrudnienia uzyskuje dochód w wysokości [...], z tytułu działalności gospodarczej w wysokości [...].
Pismem z dnia [...] wezwano skarżącą EŻ do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:.
1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez skarżącą i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym,
2. złożenie wyciągów z rachunków i lokat bankowych, w tym rachunków kart kredytowych za ostatnie [...] miesięcy należących do skarżącej i do osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym,
3. podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki (np. ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, kablówka, Internet, raty kredytów – z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat itp.),
4. podanie czy skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają udziały w spółkach, pełnią funkcję członka zarządu lub prokurenta w spółkach, jeżeli tak należy wymienić w jakich spółkach, jaka jest wartość nominalna tych udziałów, czy z tytułu posiadania udziałów w spółkach lub pełnienia w.w funkcji uzyskują jakieś dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości, jeżeli nie to dlaczego,
5. podanie marki, typu, roku produkcji i wartości rynkowej pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji, które posiada skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym,
6. podanie w jakiej wysokości od początku roku skarżąca z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskała przychody, w jakiej wysokości poniosła koszty uzyskania przychodów, należy przedłożyć odpis książki przychodów i rozchodów za ostatnie [...] miesięcy, deklaracji VAT-7 za ostatnie [...] miesięcy, ewidencję środków trwałych, należy podać ilu skarżąca zatrudnia pracowników, przedłożyć wyciągi oraz wykaz z wszystkich firmowych rachunków bankowych za ostatnie [...] miesięcy, jeżeli rachunki są zajęte należy przedłożyć zaświadczenia wystawione przez banki informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych skarżącej w okresie ostatnich [...] miesięcy,
7. podanie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu syn skarżącej, z którym wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, uzyskuje miesięczne dochody.
Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego MŻ do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
2. złożenie wyciągów z rachunków i lokat bankowych, w tym rachunków kart kredytowych za ostatnie [...] miesięcy należących do skarżącego i do osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
3. podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki (np. ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, kablówka, Internet, raty kredytów – z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat itp.),
4. podanie czy skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają udziały w spółkach, pełnią funkcję członka zarządu lub prokurenta w spółkach, jeżeli tak należy wymienić w jakich spółkach, jaka jest wartość nominalna tych udziałów, czy z tytułu posiadania udziałów w spółkach lub pełnienia w.w funkcji uzyskują jakieś dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości, jeżeli nie to dlaczego,
5.podanie marki, typu, roku produkcji i wartości rynkowej pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji, które posiada skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
6.podanie w jakiej wysokości od początku roku skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał przychody, w jakiej wysokości poniósł koszty uzyskania przychodów, należy przedłożyć odpis książki przychodów i rozchodów za ostatnie [...] miesięcy, deklaracji VAT-7 za ostatnie [...] miesięcy, ewidencję środków trwałych, należy podać ilu skarżący zatrudnia pracowników, przedłożyć wyciągi oraz wykaz z wszystkich firmowych rachunków bankowych za ostatnie [...] miesięcy, jeżeli rachunki są zajęte należy przedłożyć zaświadczenia wystawione przez banki informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych skarżącej w okresie ostatnich [...] miesięcy,
7. podanie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu żona skarżącego uzyskuje miesięczne dochody,
8.podanie czy żona skarżącego posiada jakieś nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe, przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro,
9.złożenie odpisu umowy lub orzeczenia o ustanowieniu rozdzielności majątkowej w małżeństwie skarżącego oraz odpisu umowy lub orzeczenia o podział majątku wspólnego między małżonkami,
10.podanie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu syn skarżącego uzyskuje miesięczne dochody.
W odpowiedzi skarżący przedłożyli zeznania roczne podatkowe za [...], z których wynika, że skarżąca EŻ w [...] uzyskała dochód z tytułu renty w wysokości [...], uzyskała przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [...], poniosła koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] i uzyskała dochód w wysokości [...], z innych źródeł uzyskała dochód w wysokości [...], mąż skarżącej uzyskał dochód z tytułu renty w wysokości [...], z tytułu działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...], w [...] skarżąca uzyskała dochody z tytułu renty w wysokości [...], z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskała przychód w wysokości [...], poniosła koszty w wysokości [...] i uzyskała dochód w wysokości [...], z innych źródeł uzyskała dochód w wysokości [...], mąż skarżącej uzyskał dochód z tytułu renty w wysokości [...], skarżący MŻ w [...] uzyskał dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...], przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...], dochód [...], w [...] dochód skarżącego z wynagrodzenia za pracę wyniósł [...], przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...], dochód skarżącego z działalności wykonywanej osobiście wyniósł [...]. Z załączonych przez skarżących deklaracji VAT-7 złożonych przez spółkę cywilną, której skarżący są wspólnikami wynika, że podstawa opodatkowania za miesiąc [...] wynosiła [...], podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...], w [...] podstawa opodatkowania wynosiła [...], podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...], w [...] podstawa opodatkowania wynosiła [...], podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...], w [...] podstawa opodatkowania wynosiła [...], podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...], w [...] podstawa opodatkowania wynosiła [...], podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...], w [...] podstawa opodatkowania wynosiła [...], podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...]. Z załączonej deklaracji PIT za [...] oraz wydruków z księgi podatkowej za miesiące [...] wynika, że przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie [...] wyniósł [...] ([...] udział w spółce cywilnej, w której skarżąca ma [...] udział, przychód spółki wyniósł [...], a zatem przychód skarżącej [...]), koszty uzyskania przychodów skarżącego [...] (koszty uzyskania przychodów w spółce [...], a zatem koszty uzyskania przychodów skarżącej [...]), dochód skarżącego [...] (dochód w spółce [...], a zatem dochód skarżącej [...]). Skarżący przedłożyli umowę spółki cywilnej oraz zaświadczenie z dnia [...] o zatrudnieniu wnioskodawcy.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów postępowania. Zauważyć jednak należy, że to strona musi wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek (pkt 1) lub też pełnych (pkt 2) kosztów postępowania, o czym świadczy użycie w przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Taka konstrukcja znajduje uzasadnienie w tym, że najszerszą wiedzę o okolicznościach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy posiada sam wnioskodawca. Wobec tego, pochodzące od niego informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej i sytuacji majątkowej. Zatem to w interesie strony skarżącej pozostaje przedstawienie jak najpełniejszej informacji, pozwalającej na dokonanie oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Zauważyć należy, że referendarz sądowy nie ma możliwości poszukiwania z urzędu faktów mających przemawiać na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, może jedynie oceniać te fakty, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie art. 255 w.w ustawy. Zgodnie z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak wynika jednak z tego przepisu, i w tym wypadku odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Rola referendarza sądowego ogranicza się tu jedynie do poinstruowania wnioskodawcy, jakimi środkami dowodowymi może on wykazać zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II FZ 797/06). Konstrukcja art. 255 P.p.s.a. ma bowiem umacniać wyjątkowość stosowania instytucji prawa pomocy. Ma ona zapewnić możliwość zastosowania postępowania uzupełniającego, tak by referendarz sądowy mógł wydać orzeczenie w oparciu o zasadę prawdy materialnej.
W przedmiotowej sprawie skarżący EŻ i MŻ wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wnioski o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie skarżący EŻ i MŻ nie wykazali przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich od kosztów sądowych.
Z oświadczeń skarżącej EŻ wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z [...]-letnim synem. Wnioskodawczyni posiada budynek jednorodzinny, budynek barowy, [...] pokoi gościnnych, samochód osobowy o wartości [...], syn MŻ posiada samochód osobowy o wartości [...]. Skarżąca uzyskuje dochody z tytułu renty w wysokości [...] oraz z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [...], mąż uzyskuje z tytułu renty w wysokości [...]. Skarżąca mimo wezwania nie wyjaśniła czy syn MŻ uzyskuje dochody, jeżeli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Wnioskodawczyni mimo wezwania nie podała jakiej marki ona i jej syn MŻ posiadają samochody osobowe i jaki jest ich rok produkcji. Skarżąca nie podała również kosztów miesięcznego utrzymania jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawczyni mimo wezwania nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych należących do niej i do osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie [...] miesięcy, nie wyjaśniła nawet czy rachunki bankowe posiadają.
Z oświadczeń skarżącego MŻ wynika, że nie posiada nieruchomości, posiada samochód osobowy o wartości ok. [...]. Skarżący pozostaje w związku małżeńskim, przy czym w małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkowa. Skarżący uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [...] oraz z tytułu zatrudnienia, przy czym z zaświadczenia o zatrudnieniu wynika, że na jego ROR wpłynęły z tego tytułu za miesiąc [...] środki w wysokości [...], za [...], za [...], za [...], za [...], za [...]. Skarżący mimo wezwania nie podał czy jego żona uzyskuje miesięczne dochody, jeżeli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, czy posiada ona jakieś nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe i przedmioty o wartości pow. 3.000 euro. Referendarz sądowy zauważa, że wyjaśnienie tej kwestii ma znaczenie dla sprawy rozpoznawanej z wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm., dalej jako "K.r.o.") małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Skoro małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy, przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenia osobiste, ale i pieniężne, małżonka ma obowiązek udzielenia pomocy małżonkowi w zakresie prowadzenia przez niego procesów sądowych. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska, małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, pozostają w separacji faktycznej, nie stanowi okoliczności, w której to żona nie może pomóc swojemu mężowi w uiszczeniu kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 196/11, postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt I FZ 395/11, postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FZ 519/14, postanowienie NSA z dnia 08 października 2014 r. sygn. akt I FZ 388/14, postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 42/12, postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt I GZ 486/14, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć bowiem należy, że obowiązek wzajemnej pomocy małżonków wygasa bowiem dopiero w momencie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 60 K.r.o.) i sądowego orzeczenia separacji (art. 61 ze znaczkiem 4 § 1 K.r.o.), a zatem bez względu na fakt pozostawania w ustroju rozdzielności majątkowej okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 K.r.o. skutkuje tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt II OZ 1266/11, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd wysokość osiąganych przez małżonkę skarżącego dochodów wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe przyjąć zatem należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadne jest ustalenie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu małżonka uzyskuje miesięczne dochody, czy posiada majątek, jeżeli tak to jaki, gdyż sytuacja majątkowa i finansowa małżonki wpływa na ocenę możliwości płatniczych skarżącego. Dopiero bowiem zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych wydatków pozwala na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Ponadto zauważyć należy, że skarżący mimo wezwania nie podał również kosztów miesięcznego utrzymania, nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie [...] miesięcy, odpisu umowy lub orzeczenia o ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej oraz odpisu umowy lub orzeczenia o podziale majątku wspólnego między małżonkami, nie wyjaśnił nawet czy podział majątku wspólnego miał miejsce.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący EŻ i MŻ nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny w przedmiotowej sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] (wpis od skargi). Skoro bowiem skarżący, pomimo wezwania, nie dopełnili w pełni ciążącego na nich obowiązku przedstawienia swojej sytuacji materialnej, gdyż odpowiedzieli tylko częściowo na wezwania z dnia [...], to nie zrealizowali oni zatem swojej powinności wynikającej z art. 255 P.p.s.a., czym uniemożliwili ewentualne przyznanie prawa pomocy. Natomiast złożone przez nich oświadczenia są niewystarczające do stwierdzenia, że wnioski o przyznanie prawa pomocy są zasadne. Wskazać należy, że uchylanie się skarżących od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 418/05, z dnia 30 sierpnia 2013 r. sygn. akt I FZ 242/13, z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt I FZ 476/13, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że brak współpracy skarżących ubiegających się o przyznanie prawa pomocy skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskujących. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaki jest rzeczywisty stan majątkowy skarżących, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie czy też niepełne wykonanie wezwań do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji majątkowej skarżących (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I GZ 170/11, www.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy należało oddalić. Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne bowiem tylko wtedy, jeżeli wnioskujący o przyznanie prawa pomocy przedstawią w sposób wyczerpujący informacje dotyczące ich sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżących ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonych przez nich wniosków w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło