I SA/Po 579/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-11-28
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, pomimo posiadania znacznego majątku i generowania przychodów z różnych źródeł, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym z uwagi na trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja majątkowa i dochody, w tym z działalności gospodarczej, rolniczej oraz wynajmu nieruchomości, a także posiadane zasoby, jednoznacznie wykluczają go z grona osób uprawnionych do uzyskania prawa pomocy. Obciążenia związane ze spłatą kredytów i postępowania egzekucyjne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do odstąpienia od zasady ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca PB złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odmowy potrącenia zaległości podatkowych. W trakcie postępowania wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na problemy finansowe związane z zakończeniem działalności gospodarczej i koniecznością spłaty kredytów. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące majątku i dochodów. Po analizie złożonych dokumentów i wyjaśnień, sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy potrącenia (kompensaty) zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2011r. ze zgłoszonymi wierzytelnościami postanawia: oddalić wniosek.
PB pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].
Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...].
Skarżący w odpowiedzi wniósł o zwolnienie od wpisu od skargi.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] oddalił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Na to postanowienie Skarżący nie wniósł sprzeciwu.
Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] doręczono Skarżącemu odpis prawomocnego zarządzenia z dnia [...] o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...].
Skarżący w odpowiedzi złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] odrzucił skargę PB na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonego na urzędowym formularzu w dniu [...] Skarżący podał, cyt.
"- brak znacznych dochodów,
- utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy przy uprzednim funkcjonowaniu w układzie jako pracodawca, właściciel dobrze działającej firmy,
- niemożność funkcjonowania w systemie sprzed [...], t.j. przed wydaniem decyzji Starosty zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej,
- obsługa znacznych kwot kredytowych i leasingowych przy braku dochodów, które uprzednio przynosiła stacja kontroli pojazdów."
Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W związku małżeńskim obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Wskazał, że posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Podał, że z tytułu pracy uzyskuje dochód brutto w wysokości [...] miesięcznie. Wyjaśnił, że w budynkach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie prowadzi działalności gospodarczej, ponieważ Starosta wydał w dniu [...] decyzję zakazującą prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli, która była jego głównym źródłem utrzymania. Z tego okresu pozostały jemu do spłaty zobowiązania w wysokości ok. [...]. Zobowiązania te spłaca z przychodów z dzierżawy części budynków, w których prowadził kiedyś działalność gospodarczą.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 p.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 06.07.2011r., I OZ 466/11 z 06.07.2011r., II OZ 504/11 z 28.06.2011r. publ. w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu zauważyć jednak należy, że art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z uwagi na to, że w.w przepis formułuje nieostre kryteria ocenne, szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 14 września 2006r., sygn. akt II FZ 574/06). Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem, jak już wyżej wskazano, odstępstwo od generalnej zasady wynikającej z przepisu art. 199 p.p.s.a.
Wobec faktu, że złożone przez Skarżącego na urzędowym formularzu oświadczenie majątkowe budziło wątpliwości w świetle okoliczności znanych z urzędu – sytuacja materialna i rodzinna ujawniona przy okazji rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach zawisłych przez tutejszym Sądem (np. sygn. akt [...]) - pismem z dnia [...] wezwano Skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: złożenie odpisów z kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do Skarżącego i do osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, podanie czy Skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają samochody osobowe, jeżeli tak należy podać markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową, podanie kosztów miesięcznego utrzymania Skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki (ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, kablówka, środki czystości, raty kredytów – z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat itp.), złożenie przez Skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oświadczeń o posiadanych przedmiotach wartościowych, w tym pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji, należy podać markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową, złożenie przez Skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oświadczeń co do posiadanych nieruchomości (zarówno użytkowane, jak i oddane w dzierżawę) oraz wskazanie sposobu ich zagospodarowania, czy są zabudowane, w jaki sposób i w jaki sposób są użytkowane, wyjaśnienie dlaczego Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha, skoro z akt administracyjnych załączonych do sprawy o sygn. [...] wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne o łącznej pow. [...] oraz, że posiada las o pow. [...] ha, czy Skarżący sprzedał część nieruchomości i las, jeżeli tak to kiedy i jaki z tego tytułu uzyskał dochód (odpis aktu notarialnego), podanie czy Skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują inne, poza wymienionym przez Skarżącego z tytułu umowy o pracę, dochody (np. z tytułu umowy zlecenia, umowy o dzieło, pracy dorywczej, sezonowej, najmu, dzierżawy, renty, emerytury, dopłat do nieruchomości rolnej, upraw, hodowli, działalności gospodarczej, udziału w spółkach, radach nadzorczych, pełnienia funkcji w spółkach - np. członka zarządu, prokurenta, zbycia udziałów, papierów wartościowych itd.), złożenie dokumentów świadczących o zajęciu majątku i rachunków bankowych należących do Skarżącego, złożenie odpisów z dokumentów prowadzonych w celu rozliczenia się przez Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za ostatnie sześć miesięcy (np. książka przychodów i rozchodów), złożenie odpisów deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy, złożenie wyciągów z rachunków bankowych firmowych za ostatnie sześć miesięcy, podanie ilu Skarżący zatrudnia pracowników, złożenie raportu ze stanu kasy za okres od dnia [...] do dnia sporządzenia odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożenie wykazu środków trwałych należących do firmy Skarżącego, określenie rozmiaru i rodzaju prowadzonej działalności rolniczej, t.j. udokumentowanie wielkości przychodów ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych w [...] oraz wielkość przychodu uzyskanego w [...], udokumentowanie kosztów prowadzenia działalności rolniczej za [...] (wydatki na zasiewy, zbiory, inne prace wykonywane w gospodarstwie oraz zakupy na cele prowadzenia produkcji rolnej), udokumentowanie wysokości kredytów (pożyczek) oraz wysokości miesięcznych obciążeń z tego tytułu (udokumentowanie rat kredytowych), wyjaśnienie czy przeciwko Skarżącemu są prowadzone postępowania egzekucyjne, należy udokumentować wysokość dochodzonych należności oraz rodzaj zastosowanych środków egzekucyjnych, złożenie wyjaśnienia do kogo należy podmiot gospodarczy A Sp. z o.o. – należy podać udziałowców, liczbę zatrudnionych osób oraz wysokość przychodów Spółki za [...], a także wysokość dochodu z tytułu posiadania praw majątkowych w tym podmiocie przez Skarżącego lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, podanie czy Sp. z o.o. A prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o majątek Skarżącego (np. użytkuje stacje paliw albo inne składniki majątku Skarżącego) oraz udokumentowanie wysokości przychodu z tego tytułu, ponadto należy wskazać wysokość przychodu wynikającego z faktu zlokalizowania siedziby Spółki na nieruchomości Skarżącego, podać jakie powiązania rodzinne występują pomiędzy Skarżącym i osobami posiadającymi udziały w Sp. z o.o. A lub działającymi we władzach tej Spółki.
Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i jego żona nie posiadają żadnych rachunków bankowych ani lokat. Posiadają tylko pojazdy związane z działalnością gospodarczą i są to:
- samochód V, rok prod. [...], wartość rynkowa [...], na którym ustanowiono zastaw bankowy,
- ciągnik B,
- samochód V, rok prod. [...], wartość rynkowa [...], umowa kredytu, do spłaty pozostało [...] rat,
- samochód M, rok prod. [...], wartość rynkowa [...],
- samochód V, rok prod. [...], wartość rynkowa [...], umowa kredytu, do spłaty pozostały [...] raty.
Wnioskodawca podał, że koszt średniomiesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynosi około [...], przy czym [...].
Skarżący podał, że posiada nieruchomości:
- w K: grunt o pow. [...] m2, budynki o pow. [...] m2, budynki stacji paliw dzierżawione przez firmę B MM – skarżący wskazał, że aktualnie MM zalega mu ze spłatą zobowiązań (w załączeniu przedłożył nakaz zapłaty), pozostałe budynki dzierżawione przez A sp. z o.o.,
- w B: grunt o pow. [...] m2, budynki o pow. [...] m2, nieruchomość ta jest nieużywana,
- nieruchomość rolna o pow. [...] ha pod uprawę roślinną oraz las o pow. [...] ha.
Skarżący wyjaśnił, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha, ponieważ w powyższym wniosku ujął tylko nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Wnioskodawca podał, że oprócz prowadzenia działalności gospodarczej jest zatrudniony na umowę o pracę z wynagrodzeniem miesięcznym [...] brutto, natomiast jego żona nie osiąga żadnych dochodów. Podał, że na dzień [...] zatrudnia [...] pracowników.
Skarżący wyjaśnił, że jest rolnikiem ryczałtowym i dlatego nie posiada ewidencji przychodów oraz kosztów działalności rolniczej, oświadczył, że gospodarstwo jest deficytowe.
Skarżący określił wysokość kredytów oraz wysokość obciążeń z tego tytułu:
- kredyt obrotowy N, wysokość kapitału do spłaty [...], kredyt wymagalny natychmiast,
- pożyczka I, wysokość kapitału do spłaty na [...] wynosi [...], obciążenie miesięczne [...],
- kredyt B, wysokość kapitału do spłaty na dzień [...] wynosi [...], obciążenie miesięczne [...],
- kredyt V, wysokość kapitału do spłaty na dzień [...] wynosi [...], obciążenie miesięczne [...],
- kredyt V, wysokość kapitału do spłaty na dzień [...] wynosi [...], obciążenie miesięczne [...],
- kredyt obrotowy nieodnawialny B, wysokość kapitału do spłaty na dzień [...] wynosi [...], spłata kredytu – wymagalny po dniu [...],
- leasing operacyjny E, do spłaty pozostało na dzień [...] [...] raty w wysokości [...] miesięcznie.
Skarżący załączył kserokopie: wezwania B z dnia [...] wzywającego do spłaty całego wymagalnego zadłużenia z tytułu umowy o kredyt obrotowy nieodnawialny z dnia [...], terminarza spłat do umów kredytowych zawartych z V, umowy o pożyczkę zawartą w dniu [...] z I, zaświadczenia z N z dnia [...] o zawartych umowach kredytowych, harmonogramu spłat z [...].
Skarżący podał, że względem jego osoby prowadzonych jest dużo postępowań egzekucyjnych zarówno poprzez zajęcie rachunków bankowych jak i zajęcie wierzytelności, ustanowienie hipoteki przymusowej oraz zastawów skarbowych:
- C z siedzibą w P – należność główna [...],
- Urząd Skarbowy – należność główna [...], na obecną chwilę skarżący wystąpił o spłatę w układzie ratalnym,
- Urząd Miejski, należność główna [...],
- ZUS – należność główna [...],
- Urząd Regulacji Energetyki – należność główna [...].
Wnioskodawca załączył kserokopie: tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...], zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] i z dnia [...] przesłanych do N, z dnia [...] do P, pisma Burmistrza z dnia [...] informującego o wpisaniu hipotek przymusowych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o ustanowieniu zastawu skarbowego na ruchomościach będących własnością skarżącego, t.j. na samochodzie osobowym M, rok prod. [...] oraz na naczepie ciężarowej E, zawiadomień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] skierowanego do D S.C. MS i MC, zawiadomień Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o zajęciu wierzytelności z tytułu zwrotu w podatku dochodowym oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku VAT.
Skarżący podał, że A sp. z o.o. należy do KB oraz KB. Wnioskodawca jest pracownikiem i prokurentem tej spółki. Spółka A wynajmuje od skarżącego pomieszczenia stacji kontroli pojazdów oraz pomieszczenie biurowe. Z tego tytułu wnioskodawca otrzymuje dzierżawę w wysokości [...] netto. Udziałowcami spółki A są synowie wnioskodawcy.
Skarżący załączył wykaz środków trwałych, kserokopie deklaracji VAT-7 za miesiące od [...], odpis z książki przychodów i rozchodów –sumy 2012. Wnioskodawca podał, że nie prowadzi raportów kasowych.
Z wcześniej złożonych przez Skarżącego wyjaśnień wynika, że jego żona nie pracuje, nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, ponieważ jest współwłaścicielką nieruchomości rolnej. Dom, w którym Skarżący mieszka z żoną należał do jego matki [por. karta nr [...] akt sądowych]. Załączył również kopie zeznań rocznych podatkowych za [...] [karta nr [...] akt sądowych].
Biorąc pod uwagę złożone przez Skarżącego oświadczenia stwierdzić należy, że Wnioskodawca nie wykazał przesłanek do zwolnienia go od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania - jeżeli Skarżący wniesie skargę kasacyjną - wynoszą [...].
Z uzyskanych od Skarżącego informacji wynika, że prowadzi działalność gospodarczą, pracuje oraz, że razem z żoną prowadzi gospodarstwo rolne.
Skarżący posiada nieruchomość rolną o łącznej pow. [...] ha i las o pow. [...] ha. Jednakże w sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku Skarżący nie podał, że posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha i las o pow. [...] ha, dopiero w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przyznał, że taką nieruchomość posiada. Skarżący tłumaczył to tym, że we wniosku ujął tylko nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W tym miejscu godzi się zauważyć, że strona sporządzająca wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zobowiązana do złożenia pełnego oświadczenia, w tym m.in. co do posiadanego majątku.
Skarżący w piśmie uzupełniającym wniosek oświadczył, że jego gospodarstwo rolne jest deficytowe. Jednakże – pomimo wezwania – nie wyjaśnił, czy otrzymuje dopłaty do nieruchomości rolnej, jeżeli tak to w jakiej wysokości. Nie podał również w jakiej wysokości uzyskuje przychody oraz w jakiej wysokości ponosi koszty związane z prowadzoną przez niego działalnością rolniczą.
Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Z załączonych przez Wnioskodawcę kopii zeznań rocznych podatkowych wynika, że w [...] uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] i poniósł stratę w wysokości [...], w [...] przychód Skarżącego wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...]. Z załączonych przez Wnioskodawcę deklaracji VAT-7 wynika, że w miesiącu [...] podstawa opodatkowania wyniosła [...], w [...], w [...], w [...], w [...], we [...]. Z załączonej podatkowej księgi przychodów i rozchodów – sumy 2012 wynika, że we [...] przychód Skarżącego wyniósł [...], wydatki [...], strata [...], natomiast od początku roku do końca [...] przychód Skarżącego wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] i wobec tego odnotował stratę w wysokości [...]. Zauważyć jednak należy, że strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami, co prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia potrzeby kredytowania Skarżącemu należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez niego skargą. Nadto wskazać należy, że zgodnie z oświadczeniem Skarżącego, Wnioskodawca spłaca raty kredytów z uzyskiwanych z tytułu działalności gospodarczej przychodów. Kredyty te zaciągnął na prowadzoną działalność gospodarczą. Obciążenia miesięczne z tytułu kredytów wynoszą ok. [...], niektóre z nich są już wymagalne. Zauważyć jednak należy, że spłata kredytów nie uzasadnia twierdzenia, że jest to wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym raty kredytów, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt I FZ 189/12, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec Skarżącego prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, w wyniku których został zajęty majątek Wnioskodawcy. Jednakże zajęcie majątku nie jest równoznaczne z tym, że Skarżący z tytułu jego posiadania nie może uzyskać żadnych środków pieniężnych, gdyż nadal może kontynuować prowadzoną działalność gospodarczą, dzierżawić nieruchomości i korzystać z pojazdów, na których dokonano zastawu skarbowego.
Skarżący określił kwoty utrzymania rodziny na kwotę [...] miesięcznie, natomiast dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje w kwocie [...] brutto. Oznacza to, że różnicę pomiędzy uzyskiwanymi dochodami z tytułu umowy o pracę a kosztami miesięcznego utrzymania pokrywa ze środków pieniężnych uzyskiwanych z prowadzenia działalności gospodarczej lub działalności rolniczej.
Odnośnie podmiotu A Sp. z o.o. Skarżący wyjaśnił, że jest pracownikiem i prokurentem tego przedsiębiorcy, [...] udziałów Spółki należy do synów Wnioskodawcy oraz, że Spółka wynajmuje od niego pomieszczenia stacji diagnostycznej oraz pomieszczenia biurowe za kwotę [...] netto miesięcznie. Podkreślić jednak należy, że utworzenie podmiotu gospodarczego A Sp. z o.o. (porównując przychody za rok [...] z przychodami za rok [...]), zbiega się z umniejszeniem przychodów osobistych Wnioskodawców osiąganych z pozarolniczej działalności gospodarczej o [...] (por. postanowienie dotyczące prawa pomocy wydane w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...]).
W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] sytuacja rodzinna i majątkowa Skarżącego nie uzasadnia stanowiska, że uiszczenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej Wnioskodawcy i jego małżonki w taki sposób, iż nie będą oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Majątek zgromadzony przez Skarżącego oraz ujawnione przychody w sposób jednoznaczny wykluczają go z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy.
Należy także podkreślić, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i dlatego zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło