I SA/Po 754/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-01-16

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz, Katarzyna Nikodem, Monika Świerczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego, który nie doprowadził do zaspokojenia wierzyciela, ale został skutecznie doręczony podatnikowi (lub w trybie fikcji doręczenia), przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (również w warunkach fikcji doręczenia), przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nawet jeśli środek ten nie doprowadził do faktycznego zaspokojenia wierzyciela. Kluczowe jest skuteczne doręczenie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego przed upływem terminu przedawnienia.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie egzekwowanych zobowiązań podatkowych. Organy egzekucyjne (Naczelnik Urzędu Skarbowego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) odmówiły umorzenia, uznając, że zastosowane środki egzekucyjne (zajęcie wynagrodzenia za pracę, zajęcia rachunków bankowych) skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia. Skarżący kwestionował skuteczność doręczeń zawiadomień o zastosowaniu środków egzekucyjnych oraz sam fakt zatrudnienia w kluczowych okresach. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zastosowane środki egzekucyjne za skuteczne i prawidłowo doręczone.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił [...] (dalej: skarżącemu) umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie własnych tytułów wykonawczych o numerach SM [...]/07, SM [...]/07, SM [...]/07, SM [...]/07, SM [...]/07 i SM [...]/08. Jak wynika z uzasadnienia wydanego postanowienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych o wyżej wymienionych numerach, obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 12/2006, 2,3,6/2007 oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006 oraz rok 2007. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu [...] czerwca 2007 r. i w dniu [...] listopada 2009 r. W ramach prowadzonego postępowania, zawiadomieniem z dnia [...] maja 2007 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego do [...]. W odpowiedzi na zajęcie bank poinformował o braku środków na koncie. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2009 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w [...] Zajęcie okazało się nieskuteczne z uwagi na fakt, iż bank nie prowadzi rachunków należących do skarżącego. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2010 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy [...]. W odpowiedzi na zajęcie [...] pismem z dnia [...] września 2012 r. poinformował, iż skarżący od dnia [...] stycznia 2012 r. nie jest zatrudniony w zakładzie. Był zatrudniony na stanowisku kierowcy w miesiącu grudniu 2010 r. i w miesiącach od października do grudnia 2011 r. Zajęcie powyższe odnotowano jako skuteczne. W ramach poszukiwania majątku dokonano także zajęć rachunków bankowych: zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. w [...] (dłużnik zajętej wierzytelności poinformował o braku środków na koncie) oraz zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. w [...] (brak rachunku bankowego). W trakcie prowadzonego postępowania zawiadomieniem z dnia [...] maja 2017 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego do [...] gdzie nastąpił zbieg egzekucji. W dniu [...] września 2017 r. organ dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności tj. [...]. [...]. W odpowiedzi na zajęcie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia [...] września 2017 r. poinformował, iż nie posiada zobowiązań wobec skarżącego. Pismem z dnia [...] października 2017 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie egzekwowanych zobowiązań podatkowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący, pismem z dnia [...] listopada 2017 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, kwestionując m.in. okres zatrudnienia u [...], wskazując, iż pracował u tego pracodawcy tylko do końca 2009 roku, co oznacza, że w dacie faktycznego dokonania czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą nie był już zatrudniony. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zwrócił się w dniu [...] grudnia 2017 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z prośbą o podanie w jakim okresie skarżący był zatrudniony u [...]. W odpowiedzi, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. poinformował, iż okresy zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego przez płatnika [...] widnieją od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2011 r., tytuł zgłoszenia 0110 (tj. pracownik podlegającego ubezpieczeniu społecznemu i ubezpieczeniu zdrowotnemu). Zażalenie skarżącego wraz z odpowiedzią ZUS organ egzekucyjny przekazał do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], zaskarżone postanowienie uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że pierwotny termin przedawnienia dla zaległości w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym za 2006 r. przypadałby na [...] grudnia 2012 r., natomiast w podatku dochodowym za 2007 rok na [...] grudnia 2013 r. W tracie prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zastosował skuteczne środki egzekucyjne w postaci: zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy [...], zajęcia rachunku bankowego [...] i zajęcia rachunku bankowego [...] O wszystkich stosowanych środkach skarżący został powiadomiony. W przypadku dwóch pierwszych ww. środków egzekucyjnych przesyłki były awizowane. W trzecim przypadku skarżący został powiadomiony bezpośrednio potwierdzając odbiór przesyłki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w dniu [...] czerwca 2017 r. Dokonując analizy skuteczności zastosowania ostatniego z wymienionych środków egzekucyjnych, organ I instancji wskazał, że na podstawie systemu informatycznego [...] dokonał weryfikacji deklaracji złożonych przez skarżącego za rok 2010. Odnotowano zeznanie roczne PIT-37, w którym wykazał dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie [...]zł. W systemie nie odnotowano żadnej informacji PIT-11 potwierdzającej treść zeznania. Dokonując natomiast sprawdzenia deklaracji PIT-4R za 2010 rok złożonej przez [...] odnotowano, iż wykazywał on 1 pracownika od stycznia do lipca 2010 r. oraz w grudniu 2010 r. Uzyskane przez organ, od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, raporty imienne wskazują na zatrudnienie skarżącego w okresie od początku 2009 r. do końca 2011 r. Dodatkowo, organ I instancji, pismem z dnia [...] lutego 2018 r. wezwał [...] do przedłożenia umowy o pracę zawartej ze skarżącym w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2011 r. Z pisma wystosowanego przez pracodawcę oraz z załączonych kopii umów o pracę wynika, iż skarżący był zatrudniony u [...] w następujących okresach: od dnia [...] stycznia 2009 r. do [...] marca 2009 r., od dnia [...] kwietnia 2009 r. do dnia [...] lipca 2010 r., od dnia [...] grudnia 2010 r. do dnia [...] grudnia 2010 r., od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. Dodatkowo [...] załączył kopie złożonego przez skarżącego wniosku urlopowego, z którego wynika, iż pracownik w okresie od [...] maja 2010 r. do dnia [...] lipca 2010 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym za rok 2009 i 2010 w ilości 42 dni. Ze złożonych przez pracodawcy wyjaśnień wynika, iż w dniu [...] lipca 2010 r. skarżący nie stawił się w pracy. Telefonicznie przekazał, iż jest poza granicami kraju i uzgodniono, ze odpracuje pozostałe dni pracy w terminie późniejszym po powrocie. W ocenie organu, z analizowanych kopii dokumentów otrzymanych od [...] oraz informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] [...] jasno wynika, iż skarżący w dniu [...] czerwca 2010 r. (dacie doręczeniu pracodawcy zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę) był zatrudniony w firmie [...] na podstawie umowy o pracę. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy P. G. jest środkiem skutecznym. Wobec powyższego, w ocenie organu I instancji, wszystkie zastosowane środki egzekucyjne w postaci: - zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy P. G. (zawiadomienie nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] czerwca 2010 r.), - zajęcia rachunku bankowego [...] (zawiadomienie nr [...] [...] -/R z dnia [...] grudnia 2012 r. doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] stycznia 2013 r.), - zajęcia rachunku bankowego [...] (zawiadomienie nr 3036- [...] z dnia [...] maja 2017 r. doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] maja 2017 r.), są skuteczne i spowodowały przerwanie biegu terminu przedawnienia w 2010 r., następnie w 2013 r. i ponownie w 2017 r. Wobec tego, że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne. Z uwagi na powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], odmówił skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zakwestionował wydane postanowienie zażaleniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] maja 2018 r.) wskazując, że nie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia jego zobowiązań, gdyż nie został zawiadomiony o zastosowaniu czynności egzekucyjnej przed upływem terminu przedawnienia a ponadto przebywał w tym okresie poza granicami kraju. Uzupełniając podniesione zarzuty, skarżący wskazał, że zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nadane w dniu [...] maja 2010 r. nie spełnia wszystkich wymogów z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: k.p.a.). Wynika z niego bowiem jedynie fakt pojedynczej awizacji przesyłki (25 maja 2010 r.) i umieszczenie awiza w skrzynce odbiorczej adresata. Brak jest natomiast informacji, czy skarżący został prawidłowo powiadomiony o możliwościach, miejscu i terminie odbioru przesyłki. Zdaniem skarżącego wadliwie sporządzony dokument potwierdzający doręczenie, w którym nie zawarto informacji o miejscu umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu przedmiotowego pisma w urzędzie pocztowym, organ nie mógł zasadnie twierdzić, że przesyłka była dwukrotnie awizowana i że spełnione zostały wymogi z art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., dalej: o.p.), od których wypełnienia uzależniona jest możliwości uznania doręczenia za dokonane z upływem okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 o.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Analizując skuteczność przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez zajęcie wynagrodzenia za pracę skarżącego, organ II instancji wskazał, że zajęcie, zawiadomieniem z dnia [...] maja 2010 r. wynagrodzenia za pracę w firmie [...], należy uznać za skutecznie zastosowany środek egzekucyjny. Po przeanalizowaniu zebranych w sprawie dokumentów bowiem nie budzi wątpliwości fakt zatrudnienia skarżącego, w dacie doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę - [...] czerwca 2010 r., w firmie [...] na podstawie umowy o pracę zawartej na okres od dnia [...] kwietnia 2009 r. do dnia [...] lipca 2010 r. Powyższy fakt potwierdzają również dokumenty przesłane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...]. Kolejne zastosowane środki egzekucyjne również należy, w ocenie organu II instancji, uznać za skuteczne. Z pism [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. będących odpowiedzią na zajęcie rachunku bankowego, dokonane zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2012 r., wynika bowiem, że bank prowadził rachunek dla skarżącego, jednakże brak było na nim środków na zaspokojenie pełnej należności wynikającej z zajęcia. Podobnie [...] w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. poinformował o wystąpieniu w stosunku do rachunku bankowego skarżącego zbiegu egzekucji. Powyższe, w ocenie organu II instancji, oznacza, że nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zaległości objętych tytułami wykonawczymi nr SM [...]/07, SM [...]/07, SM [...]/07, SM [...]/07, (zaległości z tytułu podatku od owarów i usług za miesiące [...], 02,03,[...]) oraz nr SM [...]/07 i SM [...]/08 (zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006 oraz rok 2007) - pierwszy raz w roku 2010, następnie w roku 2013 i ponownie w roku 2017. Odnosząc się do zarzutu nieotrzymania przez skarżącego zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę organ II instancji wskazał, że zawiadomienie to przesłano do skarżącego za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres [...], ul. [...]. Z powodu niemożności doręczenia korespondencji, w dniu [...] maja 2010 r., pracownik poczty pozostawił przesyłkę na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym [...]. Z adnotacji zamieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono na drzwiach mieszkania adresata. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu [...] czerwca 2010 r. Z uwagi na niepodjęcie pisma przez adresata w wymienionym terminie, w dniu [...] czerwca 2010 r. Urząd Pocztowy dokonał zwrotu przesyłki do nadawcy. W związku z powyższym, na podstawie art. 44 § 4 k.p.a., uznając za spełnione warunki wynikające z treści art. 44 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 k.p.a., należy stwierdzić, że przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę zostało skutecznie doręczone skarżącemu z upływem dnia [...] czerwca 2010 r. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...], zwrotne potwierdzenie odbioru dołączone do ww. zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę zawiera wszystkie wymagane adnotacje, zatem nie budzi wątpliwości fakt skutecznego doręczenia korespondencji w trybie art. 44 k.p.a. Odnosząc się natomiast to podniesionego przez skarżącego zarzutu, że w okresie doręczenia zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę przebywał poza granicami kraju, organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 36 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), zobowiązany, przeciwko któremu wszczęto postępowanie egzekucyjne, jest obowiązany do powiadomienia, w terminie 7 dni organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca swego pobytu, trwającej dłużej niż jeden miesiąc. O obowiązku tym oraz o skutkach jego zaniechania poucza się zobowiązanego przy doręczaniu mu tytułu wykonawczego. Skarżący nie zgłosił organowi egzekucyjnemu faktu zmiany miejsca pobytu. Nie wyznaczył on również pełnomocnika do doręczeń korespondencji. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] października 2018 r.) skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], zarzucając zapadłemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 191 o.p. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, uchylenie i umorzenie wszczętego postępowania egzekucyjnego i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. Skarżący odnosząc się do zajęcia wynagrodzenia za pracę, wskazał że było ono nieskuteczne, gdyż dotyczyło okresu w czasie rozwiązanej umowy o pracę połączonej z wykorzystaniem zaległego urlopu, a skarżący nie był poinformowany o tym fakcie przez byłego pracodawcę, jak również nie otrzymał takiego zawiadomienia do rąk własnych. Nadto, otrzymane przez skarżącego kserokopie dokumentów tj. koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru nie spełniają przesłanek wymienionych w art.44 k.p.a., są mało czytelne zawierają błędy merytoryczne. Skarżący zaznaczył, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia z dnia [...] maja 2010 r. wynika jedynie fakt podwójnej awizacji przesyłki prawdopodobnie w dniu [...] maja 2010 r. i [...] czerwca (bez wskazania danego roku), miejscu odbioru z uwagi na nieczytelność wpisów i umieszczenia awiza na drzwiach mieszkania adresata. Brak jest natomiast informacji, czy skarżący został prawidłowo powiadomiony możliwościach, miejscu i terminie odbioru przesyłki. W ocenie skarżącego, nie można z pewnością uznać mało czytelnej informacji, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP, w której doręczyciel nakreślił nieczytelny znak, a nadto w sposób precyzyjny nie podano informacji o miejscu każdorazowego umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym w miejscach wskazanych w art. 150 § 2 o.p. (osoba doręczająca pismo zakreśleniem objęła tylko informację o pozostawieniu awiza na drzwiach mieszkania adresata jednak z uwagi na znaczną odległość domu od drogi oraz zabezpieczoną ogrodzoną posesję , jest to po prostu niemożliwe) co można w każdej chwili zweryfikować. Skarżący wskazał również, że regularnie, co 10 dni, przyjeżdża do swojego miejsca zamieszkania w [...] i nie było żadnego zawiadomienia w niniejszej sprawie ze strony Urzędu Skarbowego w [...]. W zakresie zajęcia rachunku bankowego w [...], skarżący wskazał, że został powiadomiony o zajęciu wierzytelności w dniu [...] stycznia 2013 r., a termin przedawnienia jego zobowiązania upływał w dniu [...] grudnia 2012 r. Nadto, zajęcie było skierowane do nieczynnego rachunku, więc postępowanie winno być umorzone z powodu braku skuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego. Odnośnie zajęcia rachunku bankowego w [...], skarżący wskazał, że nie było ono skuteczne, gdyż ten rachunek jest od dawna zamknięty, z powodu braku prowadzenia na nim jakichkolwiek operacji finansowych a ponadto złożone zawiadomienie nastąpiło po okresie przedawnienia. W odpowiedzi na wniesioną skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, pismem z dnia [...] września 2018 r., wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności, zauważyć należy, że spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy instytucji przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącego. Na tym tle zwrócić należy uwagę na treść art. 70 § 1 o.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie zaś z § 4 bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Jak wskazuje natomiast art. 59 § 1 pkt 9 o.p., zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Zasady procedowania w sprawie, zgodnie z treścią art. 18 u.p.e.a., regulują natomiast przepisy k.p.a., z których wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie, nie ulega wątpliwości, iż pierwotne terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącego, zgodnie z art. 70 § 1 o.p., przypadały na: - dzień [...] grudnia 2012 r. – co do zobowiązania z tytułu podatku VAT za [...], [...], [...], [...] i z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r., - dzień [...] grudnia 2013 r. – co do zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. W ocenie organu podatkowego, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia co do egzekwowanych należności: najpierw w 2010 r., następnie w 2013 r. i w 2017 r. Organ powołuje się przy tym na skuteczne środki egzekucyjne w postaci : - zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy [...] (zawiadomienie nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. (doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] czerwca 2010 r.), - zajęcia rachunku bankowego [...] (zawiadomienie nr [...] [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] stycznia 2013 r.), - zajęcia rachunku bankowego [...] (zawiadomienie nr 3036- [...] z dnia [...] maja 2017 r. doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] maja 2017 r.). Analizując kwestionowaną przez skarżącego skuteczność zastosowania wymienionych wyżej środków egzekucyjnych należy mieć na względzie, że zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, jako odrębna czynność, sama przez się nie przerywa biegu terminu przedawnienia, lecz stanowi dodatkowy i konieczny zarazem warunek, który musi się ziścić w odpowiednim czasie (przed upływem terminu przedawnienia), aby właśnie zastosowanie środka egzekucyjnego mogło być uznane za zdarzenie przerywające bieg tego terminu. Dla wystąpienia skutku z art. 70 § 4 o.p. konieczne jest aby podatnik został poinformowany, że zastosowano środek egzekucyjny, które wywoła ten skutek, że przedawnienie nie nastąpi. Poinformowanie takie może nastąpić także w warunkach fikcji doręczenia przesyłki zawierającej wymaganą przez przepis informację (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt: II FSK 2480/16, LEX 2541307, uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt: I FPS 6/12, LEX 1315793). Przyjmuje się także, iż dla przerwania biegu terminu przedawnienia wystarczające jest zastosowanie środka egzekucyjnego, a nie skuteczność jego zastosowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt: II FSK 901/15, LEX 2283038). W ocenie Sądu, zastosowanie pierwszego z wymienionych środków egzekucyjnych, tj. zajęcia wynagrodzenia za pracę, było skuteczne i doprowadziło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań skarżącego. W pierwszej kolejności, należy odnieść się tu do zarzutów skarżącego, kwestionującego skuteczność doręczenia mu zawiadomienia o zastosowaniu tego środka. Skarżący podaje bowiem, że na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest informacji, czy skarżący został prawidłowo powiadomiony możliwościach, miejscu i terminie odbioru przesyłki. W ocenie skarżącego, nie można z pewnością uznać mało czytelnej informacji, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP, w której doręczyciel nakreślił nieczytelny znak, a nadto w sposób precyzyjny nie podano informacji o miejscu każdorazowego umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym w miejscach wskazanych w art. 150 § 2 o.p. (osoba doręczająca pismo zakreśleniem objęła tylko informację o pozostawieniu awiza na drzwiach mieszkania adresata jednak z uwagi na znaczną odległość domu od drogi oraz zabezpieczoną ogrodzoną posesję , jest to po prostu niemożliwe) co można w każdej chwili zweryfikować. Skarżący wskazuje także, że nie otrzymał on informacji o pozostawieniu dla niego kwestionowanej przesyłki. W powyższym kontekście, wskazać należy na treść art. 44 k.p.a. (który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy art. 18 u.p.e.a.), zgodnie z którym, w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi osobiście czy też dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2 ). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Zauważyć należy, że skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia zarówno z uwagi na brak stosownych adnotacji jak i nieotrzymanie zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki (awiza). W pierwszej więc kolejności, stwierdzić należy, że wymagane prawem adnotacje, winny znaleźć się, w prawidłowej formie, przede wszystkim na dokumencie awiza. Odzwierciedleniem przeprowadzenia przez doręczyciela procedury awizowania w sposób właściwy winny zaś być odpowiednie adnotacje pozostawione na kopercie. Zgodnie z przywołaną wyżej regulacją art. 44 k.p.a., awizo powinno zawierać informacje o tym gdzie i kiedy pozostawiono przesyłkę a także kiedy można ją odebrać. Analizując treść adnotacji na kopercie, stwierdzić jednak należy, że znajdują się na niej wszystkie wymagane elementy: informacja o dwukrotnym pozostawieniu awiza, ze wskazaniem miejsca ich pozostawienia, daty obu tych czynności a także informacja o tym, że przesyłkę można odebrać w Urzędzie Pocztowym w [...]. Nie budzi też zastrzeżeń Sądu okoliczność wskazania na kopercie daty drugiego awiza w formie skróconej – wskazującej tylko dzień i miesiąc, bez podania roku. Nie sposób bowiem uznać, by takie uproszczenie w pozostawionej adnotacji w jakikolwiek sposób wprowadzało w błąd, zwłaszcza, że owa data, to 21 czerwca, nie sposób jej więc przyjąć za mylącą. Nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty skarżącego, że brak jest informacji o tym czy skarżący został prawidłowo powiadomiony możliwościach, miejscu i terminie odbioru przesyłki. Stwierdzić należy, iż zawarte na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacje są poprawne pod względem formalnym. Jak natomiast wskazuje się w orzecznictwie, wykraczające poza zakres wymogów z k.p.a. podważanie prawidłowości operacji awizowania przesyłki doręczanej przez pocztę w postępowaniu administracyjnym, wymagałoby przeprowadzenia przez stronę procedury reklamacyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt: II SA/Bk 672/17, LEX 2404093), a w rozpatrywanej sprawie brak jest informacji o wszczęciu przez skarżącego takiej procedury. Skarżący kwestionuje także adnotację na zwrotnym potwierdzeniu odbioru stwierdzającą, że wobec niemożliwości pozostawienia zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej, pozostawiono je na drzwiach mieszkania adresata. W ocenie skarżącego, wobec znacznej odległości domu od drogi oraz zabezpieczoną i ogrodzoną posesję, jest to niemożliwe. Odnosząc się do powyższego, w pierwszej kolejności, zauważyć należy, że pozostawione na kopercie adnotacje, posiadają przymiot dokumentu urzędowego. Dokument taki korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt: I FSK 1861/11, LEX nr 1148521). Z całą pewnością obalenie domniemania doręczenia nie może nastąpić jedynie w oparciu o oświadczenia strony o tym, że pozostawienie awiza w drzwiach mieszkania było niemożliwe. Twierdzeń strony nie sposób jest uznać za wystarczający dla obalenia dokumentu urzędowego przeciwdowód. Skarżący nie podjął również w tym zakresie działań wyjaśniających u operatora pocztowego. Sąd, w powyższej kwestii daje więc wiarę zawartym na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru adnotacjom, które wobec ich formalnej poprawności, pozwalają na przyjęcie, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu zawiadomienia. Dodatkowo, poza zastrzeżeniami co do zawartych adnotacji, skarżący wskazuje także, że awiza w ogóle nie otrzymał. W orzecznictwie jednak wskazuje się, że jeśli strona jest przekonana, że awiza nie odebrała z uwagi na jego brak w skrzynce, to powinna wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy we właściwym urzędzie pocztowym. Stronie przysługuje bowiem możliwość wszczęcia procedury reklamacyjnej awizowanej przesyłki, celem podważenia prawidłowości doręczenia zastępczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt: II OSK 647/16, LEX 2434869, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt: I SA/Gd 1567/16, LEX 2268839, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt: II SA/Bk 672/17, LEX 2404093). W rozpoznawanej sprawie, jak już wyżej wskazano, skarżący nie wskazał, by zainicjował procedurę reklamacyjną dotyczącą kwestionowanej przesyłki, a stwierdzić należy, iż nie jest rolą Sądu przeprowadzanie za stronę ustaleń w tym zakresie. Zaznaczyć także należy, iż wnioski dowodowe skarżącego, o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi zdjęcia i kserokopii dokumentów podlegają oddaleniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny może przeprowadzić uzupełniające dowody jedynie z dokumentów. Należy także zauważyć, że do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 155 z późn. zm., dalej: k.p.c.), zgodnie z którymi dokumenty można podzielić na urzędowe – art. 244 § 1 k.p.c. (sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania), stanowiące dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, oraz prywatne – art. 245 k.p.c., stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. W związku z tym tylko takie dowody mogą być przedmiotem ewentualnego rozpatrzenia przez sąd administracyjny. Załączone przez skarżącego zdjęcie nie stanowi dokumentu, gdyż nie zawiera żadnego oświadczenia. Przeprowadzenie dowodu z kserokopii dokumentów jest natomiast niedopuszczalne z uwagi na fakt, że nie zostały opatrzone podpisem. Na gruncie powyższych rozważań, stwierdzić należy, że zajęcie wynagrodzenia za pracę zostało doręczone pracodawcy w dniu [...] czerwca 2010 r., zaś skarżącemu, w trybie art. 44 k.p.a., w dniu [...] czerwca 2010 r. Spornym w sprawie jest także to, czy we wskazanych datach, skarżący był zatrudniony u pracodawcy, do którego skierowano zajęcie. W tym zakresie, wskazać należy, że z informacji przekazanej przez [...] w piśmie z dnia [...] września 2012 r. wynika, że skarżący był u niego zatrudniony w miesiącu grudniu 2010 r. oraz od października do grudnia 2011 r. Skarżący, w zażaleniu z dnia [...] listopada 2017 r. wskazuje na zatrudnienie do końca 2009 r. Zgodnie z informacją uzyskaną przez organ od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, okresy zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego przez [...] to od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2011 r. (organ uzyskał w tym zakresie także kopie raportów imiennych). Z uzyskanych przez organ umów o pracę, wynika natomiast, że skarżący był zatrudniony u [...] od stycznia 2009 r. do końca lipca 2010 r., w grudniu 2010 r. i od października do końca grudnia 2011 r. Wobec faktu, że każdy z dowodów wskazuje inny okres zatrudnienia, rozstrzygnąć należy, które z nich zasługuje na wiarę. W ocenie Sądu, twierdzenia pracodawcy podnoszone w piśmie z dnia [...] września 2012 r. uznać należy za niewiarygodne już z tego względu, że stoją one w sprzeczności z treścią umów o pracę, które sam pracodawca następnie przesłał do organu. Twierdzenia skarżącego, że był zatrudniony tylko do końca 2009 r., również nie zasługują na uwzględnienie, z uwagi na treść zawartych z pracodawcą umów o pracę i składanych następnie przez niego raportów imiennych. Mimo, że okresy zatrudnienia wskazane na umowach o pracę nie pokrywają się w pełni z treścią raportów imiennych, w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, są one zbieżne. Zarówno bowiem z okresu zatrudnienia wynikającego z przedłożonej umowy o pracę zawartej na czas od kwietnia 2009 r. do końca lipca 2010 r., jak i z treści raportów imiennych, wynika, że skarżący był zatrudniony w czerwcu 2010 r. Taki wniosek wysnuć należy także z treści wniesionej skargi, gdzie skarżący wskazuje, że w okresie tym był na urlopie (okoliczność ta znajduje także potwierdzenie w przesłanym przez pracodawcę wniosku urlopowym). Z uwagi na fakt, że prawo do urlopu, w sposób nierozerwalny związane jest ze stosunkiem pracy, nie ulega wątpliwości, że w chwili dokonania zajęcia, skarżący zatrudniony był u [...], a tym samym dokonane zajęcie uznać należy za skuteczne. W ocenie Sądu, doszło tu więc do przerwania biegu terminu przedawnienia. Wobec więc skutecznie zastosowanego środka egzekucyjnego, termin przedawnienia zaczął w sprawie biec na nowo i upływa z końcem 2015 r. Na tym tle, należy rozważyć skuteczność przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie przez organ kolejnego ze środków egzekucyjnych – zajęcia rachunku w [...]. Zajęcie to zostało doręczone bankowi w dniu [...] stycznia 2013 r. a skarżącemu, w trybie art. 44 k.p.a., w dniu [...] stycznia 2013 r. Na tle wyżej poczynionych ustaleń, stwierdzić należy, wbrew twierdzeniom skargi, że doręczenie zajęcia zostało skutecznie dokonane przed upływem terminu przedawnienia, które upływałoby z końcem 2015 r., po skutecznym przerwaniu go przez zajęcie wynagrodzenia za pracę. Na uwzględnienie nie zasługuje tu też twierdzenie skarżącego, że zajęcie to było skierowane do nieczynnego rachunku, więc postępowanie winno być umorzone z powodu braku skuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego. Z odpowiedzi udzielonej przez bank na dokonane zajęcie wynika bowiem, że bank prowadził rachunek dla zobowiązanego, jednakże nie było na nim środków na zaspokojenie pełnej należności wynikającej z zajęcia. Stwierdzić więc należy, że zajęcie to było skuteczne. Nie jest bowiem wymagane, by dokonane zajęcie było efektywne, tzn. by doprowadziło do zaspokojenia wierzyciela, lecz jedynie by było skierowane do rachunku bankowego zobowiązanego. Środek egzekucyjny nie staje się bezskuteczny, gdy na rachunku bankowym podatnika nie ma pieniędzy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt: II FSK 1978/09, LEX 785921, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt: I SA/Rz 780/18, LEX 2587538). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Fakt, że egzekucja z rachunku bankowego nie przyniosła efektu, nie jest wystarczający dla uznania, że zajęcie nie było dokonane skutecznie. Okoliczność, że w ocenie skarżącego, rachunek ten był "nieczynny" nie wpływa na dokonaną ocenę, skoro, jak wynika z pisma banku, nie doszło do zamknięcia tego rachunku i mogły na niego wpłynąć środki pieniężne. Tym samym, w ocenie Sądu, również zastosowanie tego środka egzekucyjnego spowodowało skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia. Ustalony na tej podstawie termin przedawnienia egzekwowanych kwot upływa więc z końcem 2018 r. Analogiczne zarzuty skarżący podniósł w stosunku do dokonanego przez organ zajęcia rachunku bankowego w [...], które zostało doręczone bankowi w dniu [...] maja 2017 r. a skarżącemu w dniu [...] czerwca 2017 r. W pierwszej kolejności, z uwagi na upływ terminu przedawnienia dopiero z końcem 2018 r., stwierdzić należy, że zarzut egzekwowania przedawnionych zobowiązań nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wskazał nadto, że zajęcie to nie było skuteczne, gdyż rachunek ten jest zamknięty z powodu braku prowadzenia na nim jakichkolwiek operacji finansowych. Z argumentem tym nie sposób się zgodzić, bowiem z treści udzielonej przez bank odpowiedzi na zajęcie wynika, że w stosunku do rachunku skarżącego nastąpił zbieg egzekucji. Rachunek ten nie jest więc zamknięty i mimo że egzekucja z niech nie przyniosła efektu, zajęcie to uznać należy za skuteczne. Tym samym, organ po raz kolejny doprowadził do przerwania biegu terminu przedawnienia. Podsumowując powyższe rozważania, stwierdzić należy, że przeprowadzone przez organ postępowanie wolne było od uchybień proceduralnych. Organ egzekucyjny dokonał skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia w roku 2010, następnie w roku 2013 i w roku 2017. Tym samym, odmowa umorzenia prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego była zasadna, a złożona skarga podlega oddaleniu w całości, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło