II SA/Po 390/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi H. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odrzucić skargę. /-/ Jakub Zieliński Sąd wezwał skarżącą w dniu 23 czerwca 2016 r. (data doręczenia odpisu zarządzenia z dnia 9 czerwca 2016 r. – k. 2 i 17), reprezentowaną przez pełnomocnika procesowego, do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia w przedmiocie wpisu sądowego i pod rygorem odrzucenia skargi. Postanowienie to nie zostało zaskarżone, a wymagany wpis od skargi nie został uiszczony, jednak w biegnącym terminie do wniesienia opłaty, pełnomocnik skarżącej wniósł o zwolnienie jej od kosztów sadowych w sprawie (k. 18 i nast.). W dniu 14 października 2016 r. (k. 62) pełnomocnikowi skarżącej zostało doręczone ostateczne postanowienie tutejszego Sądu z dnia 10 października 2016 r. wydane w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej został wezwany w tym samym dniu (data doręczenia wezwania z dnia 11 października 2016 r. – k. 60, 61, 63) do wykonania – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania i pod rygorem odrzucenia skargi – prawomocnego zarządzenia z dnia 9 czerwca 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 21 października 2016 r., strona skarżąca nie uiściła wpisu, lecz jej pełnomocnik złożył w tym dniu (k. 64-70) kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy – poprzez zwolnienie od wpisu sądowego. W dniu 31 października 2016 r. (k. 81) pełnomocnikowi skarżącej zostało doręczone ostateczne postanowienie referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 26 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Należny wpis od skargi nie został uiszczony również po tym terminie (k. 83). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r., poz. 718, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Natomiast z treści art. 220 § 3 P.p.s.a. wynika, że skargę, od której pomimo wezwania w trybie art. 220 § 1 nie został uiszczony wpis, sąd odrzuca. Ponadto z art. 227 § 1 P.p.s.a. wynika, że na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie kosztów sądowych (m.in. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego) przysługuje zażalenie. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, nie zaskarżyła zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego – nie wniosła zażalenia na zarządzenie z dnia 9 czerwca 2016 r., które stało się prawomocne. Wobec tego, na podstawie przedmiotowego zarządzenia sądowego zawierającego wezwanie do wniesienia opłaty sądowej, skarżący obowiązana była do uiszczenia wpisu od skargi. Strona (jej pełnomocnik) nie wykonała prawomocnego zarządzenia z dnia 9 czerwca 2016 r. w przedmiocie wpisu, gdyż pomimo prawidłowego wezwania nie opłaciła skargi należnym wpisem. Jej wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 czerwca 2016 r., obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, został prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 10 października 2016 r. oddalony. Z kolei wskazany w zarządzeniu (wezwaniu) z dnia 11 października 2016 r. termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie z dniem 21 października 2016 r., gdyż nie mógł on zostać przerwany kolejnym wnioskiem o prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych) z dnia 21 października 2016 r. Należy wyjaśnić, że zarządzenie z dnia 11 października 2016 r. jest niezaskarżalne. Tego rodzaju zarządzenie ponownie wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia nie jest zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych w rozumieniu art. 227 § 1 P.p.s.a., lecz w istocie zarządzeniem wzywającym do wykonania prawomocnego zarządzenia (tak NSA w postanowieniu z dnia 29 września 2009 r. sygn. akt II OZ 783/09 – dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; por. także postanowienia NSA z dnia: 8 maja 2007 r. sygn. akt II OZ 375/07; 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt II OZ 675/09; 29 września 2009 r. sygn. akt II OZ 797/09; 1 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OZ 210/10). Zarządzenie z dnia 11 października 2016 r. miało zatem charakter techniczny, wzywający do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 czerwca 2016 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia w terminie 7 dni do dnia doręczania wezwania, które to zarządzenie w przedmiocie wpisu sądowego w pełni korzysta z przymiotu wykonalności. W tych warunkach złożenie w terminie do uiszczenia wpisu (tj. wykonania zarządzenia z dnia 9 czerwca 2016 r.) kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło być uznane za przerywające bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten został zresztą odrębnie rozpoznany pod kątem przyznania prawa pomocy, jednak nie mógł on skutecznie objąć swoim zakresem wpisu od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 21 października 2016 r. nie mógł zniweczyć konsekwencji prawnych płynących z faktu nieuiszczenia wpisu w terminie, który upłynął właśnie w dniu złożenia ponownego wniosku. Podkreślenia wymaga, że złożenie w takich warunkach kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest na płaszczyźnie wymogu opłacenia skargi bezskuteczne i nie może sanować braku wykonania zarządzenia w przedmiocie wpisu. Okoliczność ta powinna być zresztą znana zawodowemu pełnomocnikowi procesowemu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy wprawdzie może być złożony w zasadzie w każdym czasie – jeszcze przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 P.p.s.a.), ale nie może przerwać biegu terminu, który już upłynął (por. postanowienie NSA w z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 1003/10, LEX nr 663243 – dostępne jw.), ani nawet przy jego "terminowym" złożeniu zastąpić obowiązku uiszczenia wpisu po prawomocnym zakończeniu wcześniejszego postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Reasumując wszystko powyższe, Sąd stwierdza, że skarga jest obarczona brakiem fiskalnym, który nie został uzupełniony pomimo stosownego wezwania. Stąd też skargę – jako nieopłaconą w terminie – należało odrzucić na podstawie art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w sentencji. /-/ Jakub Zieliński