II SA/Po 443/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi E. K.i D. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2014r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Pismem z dnia 7 grudnia 2012 r. E. K. i D. K. wnieśli o wznowienie postępowania i uchylenie ostatecznej decyzji Starosty C. z dnia [...] 2008 r. , nr [...] udzielającej "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę farmy wiatrowej M. W. Obwód 1, na działkach położonych w S., P., Z., S. gm. M. oznaczonych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Wnioskodawcy jako podstawę wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. Po wznowieniu postępowania postanowieniem Starosty C. z dnia [...]2013 r., organ ten wydał decyzję z dnia [...]2013 r. znak [...], którą umorzył wznowione postępowanie . Po rozpoznaniu odwołania E. i D. K. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: [...] uchylił decyzję Starosty C. z dnia [...] 2013 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta C. decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: AII. [...] umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty C. z dnia [...] 2008 r. nr [...], znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku ponownego rozpoznania sprawy oraz w ramach wcześniej toczonego postępowania uznał, że wnioskodawcy nie zachowali miesięcznego terminu (art. 148 § 1 i 2 K.p.a) do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zarówno co do przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak i określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Starosta wskazał, iż wnioskodawcy posiadali wiedzę o realizowanej inwestycji oraz o wydanym pozwoleniu na budowę na długo przed terminem, który podali we wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem organu wiedzę tą posiadali z tablicy informacyjnej zlokalizowanej na terenie budowy. Ponadto farma wiatrowa posadowiona jest na działce należącej do wnioskodawców, położonej w pobliżu ich miejsca zamieszkania. Realizacja inwestycji była poprzedzona konsultacjami społecznymi, a każdy jej etap był upubliczniony w formie obwieszczeń. Za wiarygodne organ uznał dowody z zawartej przez wnioskodawców umowy dzierżawy oraz potwierdzeń przelewu wynagrodzenia z tytułu tej umowy. Zdaniem organu wnioskodawcy mieli wiedzę na temat tego, że budowa siłowni wiatrowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę albowiem uprawnili oni inwestora do dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Wybudowanie siłowni wiatrowej, zgodnie z treścią umowy dzierżawy, oznaczało konieczność zapłaty czynszu na rzecz wnioskodawców. Za nieprzekonujące Starosta uznał twierdzenia wnioskodawców, że mieli bardzo małą wiedzę na temat kwestii związanych z nieruchomością. Uiszczany na rzecz wnioskodawców czynsz musiał zostać przez nich zauważony, a fakt ten skojarzony z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę farmy. Zgodnie ze zgromadzanym w sprawie materiałem dowodowym wnioskodawcy mieli wiedzę o wydaniu decyzji co najmniej od 12 lipca 2012 roku, kiedy otrzymali zapłatę kolejnego czynszu. Z tą też datą pozyskali wiedzę o tym, że inwestorem jest Spółka A. Sp. z o. o., Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. K. i D. K. zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez uznanie, iż wnioskodawcy mieli wiedzę o wydaniu decyzji na budowę, co najmniej od dnia 12 lipca 2010 r. nadto zarzucono, iż Spółka A. Sp. z o. o. nie posiadała prawa do dysponowana działką nr [...] w P. na cele budowlane. E. K. i D. K. nigdy nie wyrazili zgody na przejście prawa umowy dzierżawy z dnia 9 czerwca 2006 r. należącej do nich nieruchomości z Spółki B. na Spółkę A. Sp. z o. o. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2014 r. o nr [...]utrzymał mocy zaskarżoną decyzję Starosty C. z [...]2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wyjaśnił, iż z art. 148 § 1 K.p.a. wynika, że strona może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sytuacji dotyczącej części wniosku opartej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. odwołujący powinni złożyć wniosek o wznowienie postępowania w ciągu miesiąca od momentu dowiedzenia się o braku uprawnienia inwestora do posiadania prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane. Natomiast na podstawie art. 148 § 2 K.p.a. - termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Istotnym jest więc to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Organ zaznaczył, iż to strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych. Jeżeli natomiast postępowanie wznowieniowe, pomimo uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie zostało wznowione, organ administracji publicznej obowiązany jest do umorzenia wadliwie wszczętego postępowania. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Wojewoda Wielkopolski stwierdził, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że E. i D. Kaczmarkowie są współwłaścicielami działki nr [...] obr, P. (KW nr [...]). Świadomie wydzierżawiają i pobierają pożytki z przedmiotowej nieruchomości (umowa dzierżawy z dnia 9 czerwca 2006 r. potwierdzenia przelewów wynikających z ww. umowy dzierżawy). Ponadto E. K. zamieszkuje w pobliżu ww. przedsięwzięcia, czego nie zaprzeczają odwołujący. Dalej organ zauważył, iż materiał zgromadzony w sprawie nie potwierdza twierdzeń wnioskodawców, iż o wydaniu przedmiotowej decyzji z 4 grudnia 2008 r. dowiedzieli się dopiero dniu 16 listopada 2012 r., podczas wizyty E. K. w Starostwie C.. Organ wskazał, iż stroną umowy dzierżawy działki nr [...] z dnia 9 czerwca 2006 r. była m. in. E. K.. W § 6 ust. 4 ww. umowy "w przypadku uruchomienia kompletnej siłowni wiatrowej 1 stycznia danego roku, Dzierżawca wypłaci Wydzierżawiającemu zaliczkowo czynsz dzierżawny w dwóch półrocznych ratach każdorazowo na początku półrocza kalendarzowego (...)". W § 8 ust. 5 ww. umowy "Wydzierżawiający zobowiązuje się do wspierania Dzierżawcy w uzyskaniu zezwolenia na budowę i eksploatację jak również przyłączenia do sieci energetycznej, zgodnie ze swoimi możliwościami (...)". Na tej podstawie organ uznał, że E. K. była świadoma tego, że celem umowy jest uzyskanie pozwolenia na budowę farmy wiatrowej. Bezzasadne są zatem twierdzenia odwołujących jakoby nie wiedzieli, że budowa farmy wiatrowej wymaga pozwolenia na budowę oraz że nie posiadają wiedzy na temat branży budowlanej. Wojewoda wskazał nadto, iż z § 6 ust. 4 ww. umowy wybudowanie siłowni wiatrowej, zgodnie z treścią umowy dzierżawy, oznaczało z kolei zapłatę czynszu na rzecz wnioskodawców. Z potwierdzeń przelewu wynika, iż odwołujący posiadali wiedzę o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, co najmniej od 12 lipca 2012 r.s kiedy to otrzymali zapłatę kolejnego czynszu w kwocie ustalonej w umowie. Na potwierdzeniu przelewu wyraźnie widnieje nazwa inwestora - A. Sp z o. o. oraz tytuł operacji - dzierżawa. Niniejsze oznacza zatem domniemanie świadomości odwołujących o zmianie inwestora, co według § 15 ww. umowy było możliwe. Nie przekonujące są w związku z tym twierdzenia, że dokonywanie wpłat czynszu przez ww. spółkę nie zostało przez Wnioskodawców powiązane ze zmianą inwestora. Ponadto wskazano, iż inwestor przedstawił dowód, że w trakcie realizacji inwestycji na terenie budowy (działka nr [...]) w widocznym miejscu znajdowała się tablica informacyjna. Z informacji umieszczonych na niniejszej tablicy wynikało, że inwestycja realizowana jest w oparciu o decyzję Starosty C. z dnia [...] 2008 r. nr [...], znak: [...]udzielającą inwestorowi: A. Sp. z o. o. pozwolenia na budowę. Biorąc zatem pod uwagę specyfikę, skalę przedmiotowego przedsięwzięcia oraz to że elektrownia wiatrowa posadowiona jest na nieruchomości stanowiącej współwłasność odwołujących i jest budowlą widoczną ze znacznej odległości należy uznać domniemanie wiedzy wnioskodawców o prowadzonych robotach budowlanych, w tym o decyzji z dnia 4 grudnia 2008 r. oraz podmiocie, na rzecz którego wydane zostało pozwolenie na budowę w terminie wcześniejszym niż twierdzą odwołujący. Zdaniem organu odwoławczego z przedstawionych wyżej dowodów wynika, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zarówno, co do przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jak i określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. należy liczyć co najmniej od 12 lipca 2012 r. Zatem wniosek E. i D. K. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. złożony w dniu 13 grudnia 2012 r. należy uznać za wniesiony po terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Skargę na powyższą decyzję wnieśli E. i D. K. reprezentowani przez r.pr. A. P.. Strona skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 150 § 2 K.p.a. Jej zdaniem, w świetle art. 150 § 2 k.p.a. organem właściwym do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania nie mógł być Starosta C. gdyż to z uwagi na działanie tego organu, tj. niezawiadomienia skarżących o postępowaniu w sprawie wydania pozowania na budowę fermy wiatrowej, zaistniała przyczyna wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Dalej podkreślono, iż aby odmówić wznowienia postępowania z tej przyczyny nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji, trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania. Sam fakt istnienia siłowni wiatrowej nie świadczy w żaden sposób o wydaniu decyzji w sprawie pozwolenia na budowę (np. przypadki samowoli budowlanej), zatem tym bardziej nie może świadczyć o wiedzy, że dana siłownia została zbudowana na podstawie konkretnej decyzji administracyjnej, wydanej przez konkretny organ. Organy w żaden sposób nie wykazały, iż skarżący widzieli tablicę informacyjną wywieszoną w trakcie prowadzenia robót budowlanych tym bardziej, że nie mieszkają w pobliżu nieruchomości na której była ona wywieszona. Również otrzymania przelewów tytułem wynagrodzenia za dzierżawę przedmiotowej nieruchomości nie można utożsamiać z uzyskaniem wiedzy o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę farmy wiatrowej. Zaznaczono, iż skarżący nie upoważnili inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, spółka "A." nigdy nie została przez nich umocowania do prowadzenia inwestycji na należącym do nich gruncie. Wobec tego niezrozumiałe jest dla skarżących, w oparciu o co organ twierdzi, że do takiego uprawnienia doszło w przedmiotowej sprawie. Ponadto w treści przelewu otrzymanego od spółki "A." z tytułu dzierżawy brak jest jakiejkolwiek informacji, iż spółka ta jest inwestorem. Zarzucono również, iż organy obu instancji nie wyjaśniły dlaczego odmawiają wznowienia z urzędu postępowania z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organy pominęły analizę podnoszonej przez skarżących nowej okoliczności faktycznej w postaci braku tytułu prawnego po stronie spółki "A." do dysponowania działką nr [...] w P. na cele budowlane i oparciu się przez organ udzielający pozwolenia na budowę jedynie na oświadczeniu spółki "A.", które nie było zgodne ze stanem rzeczywistym, bowiem w świetle prawa inwestorem mogła być jedynie spółka "B.", z którą skarżący zawarli stosowną umowę dzierżawy przedmiotowej działki. Skarżący nie wyrazili jednak zgody na cesję praw wynikających z tej umowy na inny podmiot. Nie mieli nawet wiedzy, że do takiej cesji doszło, albowiem nigdy nie przedłożono im egzemplarza zawartej umowy. Takiej umowy nie było również wcześniej w aktach przedmiotowej sprawy - a została złożona dopiero w toku postępowania wznowieniowego przez pełnomocnika spółki "A.". Reasumując skarżący stwierdzili, iż bez dokonania szczegółowych ustaleń organ I i II instancji przyjął, że powzięcie przez skarżących wiedzy (przed dniem 16 listopada 2012r.) co do wydania pozwolenia na budowę - potwierdza umowa dzierżawy - podczas gdy z umowy tej wynika jedynie, że dzierżawcą, a zatem i dysponentem gruntu działki nr [...] w P. - jest spółka "B.", która nigdy nie była adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę. Przy czym okoliczność wiedzy na temat decyzji o pozwoleniu na budowę co najmniej w dniu 12 lipca 2012r., organ I i II instancji oparł w zasadzie jedynie na treści potwierdzeń przelewu, z których wynikało tylko, kto zlecił przelew kwoty zapłaty z tytułu dzierżawy, jak również na fakcie postawienia tablicy informacyjnej w miejscu inwestycji. Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. pełnomocnik uczestnika postępowania spółki "A." Sp. z o.o. w W. wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem uczestnika postępowania bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 150 § 2 K.p.a. Brak jest bowiem przesłanek do uznania, iż Starosta C. prowadząc postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej fermy wiatrowej celowo pozbawił skarżących możliwości uczestniczenia w tym postępowaniu. Zdaniem uczestnika postępowania organy prawidłowo ustaliły, iż skarżący posiadali wiedzę na temat budowy siłowni wiatrowej co najmniej od lipca 2012 r., co zostało potwierdzone w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach. Stroną umowy dzierżawy z dnia 9 czerwca 2006 r. jest m.in. E. K., a z treści samej umowy wynika m.in. wyrażenie przez skarżącą zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Comiesięczny wpływ kwoty z tytułu umowy dzierżawy na rachunek skarżących, jednoznacznie potwierdza fakt, iż wiedzieli oni o budowie siłowni wiatrowej, nazwie inwestora oraz czerpali pożytki z tytułu w/w umowy, albowiem zapłata czynszu uzależniona była od uruchomienia siłowni wiatrowej. Na podstawie doświadczenia życiowego, zasadnym jest stwierdzenie, iż kontekst lokalny wyklucza możliwość powoływania się na niewiedzę w przedmiocie budowy siłowni wiatrowej, która to znajduje się z bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością skarżących. W piśmie z dnia 29 lipca 2014 r. pełnomocnik uczestnika postępowania spółki "A." Sp. z o.o. w W. podniósł, iż skarżący już w październiku 2010r. wiedzieli o wybudowaniu na przedmiotowej nieruchomości fermy wiatrowej oraz o tym, iż ferma jest zarządzana przez "A." Sp. z o.o. w W. Potwierdza to wniosek z 5 października 2010 r. o zniesienie współwłasności złożony przez skarżących do Sądu Rejonowego w W.. Ponadto skarżący złożyli ten wniosek o zniesienie współwłasności działki nr [...], celem "dojścia do porozumienia w przedmiocie wysokości należnego wnioskodawcy czynszu", Zatem należy uznać, że wiedzieli o prowadzonych robotach budowlanych, decyzji z dnia 4 grudnia 2008 r. oraz o inwestorze, na rzecz którego wydana została decyzja, co najmniej już od października 2010 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga niezasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a." ), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o umorzeniu wznowionego postępowania, zakończonego uprzednio ostateczną decyzją Starosty C. z dnia [...] 2008 r. , nr [...] o pozwoleniu na budowę farmy wiatrowej Należy przypomnieć, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną w przypadkach, gdy zachodzi przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji administracyjnej było wadliwe. Enumeratywny katalog przesłanek wznowienia postępowania zawarty jest w art. 145 § 1, 145a § 1 oraz art. 145b § 1 K.p.a. Zgodnie z treścią, art. 147 k.p.a. postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z tym zastrzeżeniem, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W miejscu tym podkreślić trzeba, iż zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. stanowi przesłankę skutecznego wznowienia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., albowiem godzi w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 K.p.a. (por. wyroku WSA w W. z dnia 21 stycznia 2011 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2056/10 oraz z dnia 6 kwietnia 2011 r. o sygn. akt VII SA/Wa 15/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W sytuacji gdy organ stwierdzi, iż doszło do błędnego wszczęcia postępowania winien umorzyć wznowione postępowanie ( por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r. o sygn. akt II OSK 176/10 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Organem administracji publicznej właściwym do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania oraz przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art 150 § 1 K.p.a.). Jeżeli jednak przyczyną wznowienia postępowania jest działalność tego organu, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 150 § 2 K.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż przez działalność organu, o który mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć takie właściwości i zachowanie się tego organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w danej sprawie, które mogłyby godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydaniu decyzji ostatecznej (zob. wyroki NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., I OSK 1401/10 oraz z dnia 20 czerwca 2012 r. o sygn. akt II OSK 524/11 – dostępne na stronie internetowej: : http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka będzie miała miejsce gdy na skutek działania lub zaniechania organu nastąpiła wadliwość postępowania wyliczona w art. 145 K.p.a. np. niezastosowano przepisy o wyłączeniu pracownika lub organu, świadomie dopuszczono sfałszowany dowód, świadomie niezawiadomiono strony lub jej pełnomocnika o toczącym się postępowaniu lub czynnościach tego postępowania. (patrz. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 580). W wyroku z dnia 3 października 1988 r., II SA 165/88 (teza wyroku dostępna na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli strona żąda wznowienia postępowania z tej przyczyny, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu w myśl art. 150 § 2 K.p.a. jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego poprzednie postępowanie w celu uniemożliwienia tej stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu. Zatem orzekanie o wznowieniu postępowania przez organ wyższego stopnia dopuszczalne jest jedynie, gdy wykaże się związek między zamierzonym działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji z podstawą wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżący zarzucili naruszenie art. 150 § 2 K.p.a., gdyż wskazana przez nich podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. związana była z zaniechaniem Starosty C., który nie zawiadomił ich o postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę fermy wiatrowej na należącym do skarżących gruncie oraz nie zawiadomił ich o i wydaniu decyzji z [...] 2008 r. ( nr [...]). Zdaniem skarżących ich wniosek o wznowienie postępowania winien był być rozpoznany przez Wojewodę Wielkopolskiego. Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Skarżący nie wykazali bynajmniej, aby niezawiadomienie ich o postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji o pozowaniu na budowę było zamierzonym, celowym zaniechaniem organu. Brak jest jednoznacznych podstaw do uznania, iż uchybienie to nie było spowodowane jedynie błędną analiza stanu faktycznego sprawy lub niewłaściwym odczytaniem przepisów art. 28 Prawa budowlanego przez Starostę C.. Z akt sprawy nie wynika, aby organ ten na etapie postępowania dot. pozowania na budowę fermy wiatrowej posiadał wiedzę, iż skarżący są właścicielami gruntu, na którym ma być realizowana inwestycja - Załącznik nr 1 do winsoku o budowę przedmiotowej fermy wiatrowej nie zawierał danych właścicieli działki o nr [...] w P.. Zatem trudno stwierdzić, że pominięcie skarżących jako stron postępowania budowlanego było świadome i zamierzone. Z tej też przyczyny podniesiony zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 150 § 2 K.p.a. nie może być uznany za zasadny. W dalszej kolejności stwierdzić należy, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd podziela ustalenia organów obu instancji, iż wniosek E. K. i D. K. został złożony po terminach o których mowa w 148 § 1 i 2 K.p.a. co skutkowało koniecznością umorzenia wznowionego postępowania. Okoliczności wskazane przez oba organy pozwalają, bowiem uznać, iż skarżący wiedzieli o przyczynach wznowienia postępowania przed wskazaną przez nich datą tj. 16 listopada 2012 r. Bez wątpienia skarżący już przed ta datą musieli mieć świadomość wybudowania na należącym do nich gruncie (działka [...] w P.) siłowni wiatrowych. Jak wskazały organy przynajmniej od lipca 2012 r. otrzymywali wtedy bowiem od Spółki "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. czynsz z tytułu dzierżawy tego gruntu na podstawie umowy dzierżawy z dnia 9 czerwca 2006 r. zawartą między spółka "B." SA w P. ( w której miejsce 29 listopada 2006 r. wstąpiła spółka "A." Sp. z o.o. w W.) a współwłaścicielami działki o nr [...] w tym m.in. z E. K. i J. K. którego spadkobiercą jest D. K.. Umowa ta w § 6 ust. 3 przewiduje, iż czynsz będzie płatny od momentu uruchomienia kompletnej siłowni wiatrowej. Zatem z faktu otrzymania czynszu dzierżawnego, w świetle wyżej powołanej umowy, skarżący mogli wyprowadzić wniosek, iż elektrownia wiatrowa został już wybudowana i uruchomiona na należącym do nich gruncie. W § 8 umowy z dnia 9 czerwca 2006 r. postanowiono, iż wydzierżawiający zobowiązują się do wspierania dzierżawcy w uzyskaniu zezwolenia na budowę i eksploatację elektrowni wiatrowej. Tym samym z faktu otrzymania czynszu dzierżawnego skarżący powinni wywnioskować, iż elektrownia wiatrowa nie tylko została już wybudowana i uruchomiona, ale dokonało się to zgodnie z porządkiem prawnym, a zatem została uzyskana przez inwestora stosowna decyzja - pozwolenia na budowę. W tym miejscu zauważyć należy, iż budowa takiego obiektu jak przedmiotowa siłownia wiatrowa, w ramach dużego zespołu takich elektrowni, stanowi inwestycję, która jest łatwo dostrzegalna w krajobrazie i trudno uznać, iż skarżący na których gruncie jest zlokalizowana nie byli świadomi jej budowy. Z przedłożonego w Sądzie Rejonowym w W. - Wydział Cywilny pozwu z dnia 27 września 2010 r. o zniesienie współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka [...] wynika, iż E. K. i D. K. na dzień wniesienie pozwu byli świadomi istnienia na przedmiotowym gruncie fermy wiatrowej, którą zarządza spółka "A." sp. z o.o. w W.. Ponadto trudno uznać za wiarygodne, chociażby w świetle powołanego § 8 ust. 5 umowy z dnia 9 czerwca 2006 r. aby skarżący mogli sądzić, iż obiekt ten został wybudowany przez wyspecjalizowanego przedsiębiorcę bez stosownego pozwolenia np. w ramach samowoli budowlanej. Porównanie treści rozpatrywanej skargi z treścią ww. wniosku o zniesienie współwłasności, zgodnie zasadami logiki wskazuje, iż gdyby skarżący mieli jakiekolwiek wątpliwości co do legalności posadowienia elektrowni wiatrowej na ich gruncie, niezwłocznie wystąpiliby do właściwego organu o zbadanie tej okoliczności. Nic takiego jednak ze strony skarżących nie nastąpiło, przez ponad dwa lata nie wykonali oni żadnej czynności, która wyrażałaby wątpliwość co do istnienia decyzji o pozwoleniu na budowę. Świadczy to o tym, że skarżący nie mieli wątpliwości co do istnienia takiej decyzji. Na marginesie należy podkreślić, iż wnioskowanie, iż możliwa była realizacja tak skomplikowanej, kosztownej inwestycji, w dodatku na cudzym gruncie, w warunkach samowoli budowlanej razi naiwnością. Powyższe wnioskowanie jest tym bardziej zasadne, iż Starosta C. ogłoszeniem z w dnia [...] 2010r. podał do publicznej widomości informację o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozowania na budowę na budowę farmy wiatrowej M. W. Obwód 1, na działkach położonych w S., P., Z., S. gm. M. oznaczonych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...]. W ogłoszeniu podkreślono, iż inwestorem jest "A." Sp. z siedzibą w W.. Ponadto z akt sprawy, a zwłaszcza z pism strony skarżącej, nie wynika, aby przed listopadem 2012 r. E. i D. Kaczmarkowie podejmowali jakiekolwiek czynności zmierzające do ustalenia czy inwestycja ta została wybudowana bez pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu wszystkie powyższe okoliczności przemawiają za uznaniem, iż E. K. i D. K. wiedzieli o istnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji oraz o podmiocie, który ją wybudował jeszcze przed listopadem 2012 r. Zatem niedopuszczalne było wznowienie na ich wniosek postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę farmy wiatrowej M. W. Obwód 1, z uwagi na przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. co czyniło koniecznym umorzenie błędnie wznowionego postępowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 147 zdanie pierwsze z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. polegającego na niewznowieniu przez Starostę C. z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzja z 4 grudnia 2008 r., mimo ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, istniejących w chwili wydania decyzji ostatecznej, a nieznanych temu organowi, wyjaśnić należy, że wprawdzie art. 147 K.p.a. stwarza możliwość wznowienia postępowania administracyjnego również z urzędu, niemniej żaden z przepisów K.p.a. czy też P.p.s.a. nie daje podmiotowi nie będącemu stroną postępowania możliwości wyegzekwowania od właściwego organu inicjatywy w tym zakresie w toku kontroli instancyjnej, czy też w drodze skargi do sądu administracyjnego na bezczynność. Wznowienie postępowania z urzędu jest prawem organu, co, oznacza iż nie ma on obowiązku wszczynania postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie, w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania. Obowiązek wznowienia ma miejsce w razie znalezienia przyczyny wznowienia. Tak więc, organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, iż zaistniała jedna z przyczyn wznowienia, z wyjątkiem przyczyn określonych w przepisach art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a K.p.a. Jednakże w żadnym wypadku, zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa. (por. wyrok NSA 22 czerwca 2006r. sygn. akt II OSK 915/05 oraz z dnia 20 stycznia 2012 r. o sygn. akt I OSK 1482/11 - dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.