II SA/Po 527/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. L. na czynność Wójta Gminy D. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie dowozu dzieci do szkoły postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy w wysokości 100,- (słownie: sto) złotych. /-/ T.Świstak Pismem z dnia 13 marca 2015 r. J. L. i J. L. zwrócili się do Wójta Gminy D. o zorganizowanie dowozu wraz z opiekunem ich syna B. L. do Zespołu Szkół Specjalnych im. [...] w K. każdego dnia tygodnia od poniedziałku do piątku. Pismem dnia 17 marca 2015 r. zaadresowanym do J. L. Wójt Gmin D., wyjaśnił, iż Gmina nie ma obowiązku zapewnić bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu B. L. do Zespołu Szkół Specjalnych im. [...] w K. Powyższe pismo odebrał w dniu 18 marca 2015 r. w trybie doręczenia zastępczego – jako mąż adresatki – J. L.. W dniu 23 marca 2015 r. do Urzędu Gminy D. wpłynęło podpisane przez J. L. pismo zawierające kolejny wiosek o zorganizowanie dowozu wraz z opiekunem syna B. L. do Zespołu Szkół Specjalnych im. [...] w K. każdego dnia tygodnia od poniedziałku do piątku. Pismem z dnia 2 kwietnia 2015 r. adresowanym do J. L. Wójt Gminy D. wyjaśnił, iż podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 17 marca 2014 r. Pismo to doręczono stronie w dniu 3 kwietnia 2015 r. Pismem opatrzonym datą 8 maja 2015 r. J. L. reprezentowany przez adw. M. W. wniósł do Wójta Gminy D. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wezwania wskazano, iż pismem z dnia 17 marca 2015 r. Wójt Gminy D. odmówił zorganizowania bezpłatnego dowozu małoletniego B. L. do Zespołu Szkół Specjalnych im. [...] w K. każdego dnia tygodnia od poniedziałku do piątku czym naruszono art. 17 ust. 3a pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Pismem, doręczonym pełnomocnikowi J. L. w dniu 28 maja 2015 r., Wójta Gminy D. wyjaśnił, iż podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w wpisie z dnia 17 marca 2015 r. W dniu 15 czerwca 2015 r. do Urzędu Gminy D. wpłynęła adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarga J. L. na odmowę zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka do szkoły. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., iż Wójt Gminy D. pismem z dnia 17 marca 2015 r. odmówił zapewnienia transportu B. L. do szkoły co stanowi naruszenia przepisu art. 17 ust. 3a pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Odpowiadając na skargę Wójt Gminy D. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności odnieść należy się do wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę, a dotyczącego właściwości tutejszego Sądu do rozpozna wyżej opisanej skargi dotyczącej dowozu dzieci do szkoły. Przedmiotem skargi jest pismo Wójt Gminy D. z 17 marca 2015 r., którym odmówił wnioskodawcom tj. J. L. i J. L. zapewnienia dowozu do szkoły ich niepełnosprawnego syna B. L.. Kwestia obowiązku gminy zapewnienia dowozu dzieci do szkoły został uregulowana w art. 17 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.). Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w sprawie dowozu dzieci do szkoły nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej, bowiem zawarte w tych przepisach unormowania w sposób wystarczający regulują sytuację prawną gminy i dziecka – ucznia wykonującego obowiązek szkolny, tak w zakresie bezpłatnego transportu, jak i zwrotu kosztów przejazdu czy transportu. Przepisy te kształtują sytuację prawną ich adresatów w sposób bezpośredni - ex lege. W tej sytuacji pismo Wójta Gminy D. z 17 marca 2015 r. nie może być uznane za decyzję administracyjną lecz za inną czynnością z zakresu administracji publicznej tego organu dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), która to czynność podlega kontroli sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia: 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1909/04, 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1022/09; prawomocne wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 22 września 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 205/06, z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 113/06, z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 630/07; WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 614/07; WSA w Szczecinie z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 775/07; WSA w Lublinie z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 194/11- dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Błędne jest zatem stanowisko organu, iż przedmiotowa sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Skarga J. L. podlegała jednakże odrzuceniu, aczkolwiek z innych, a podanych niżej przyczyn. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jeżeli zaś skarga dotyczy, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, aktu lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 52 § 3 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd bazując na materiale zgromadzonym w sprawie uznał, iż skarżący nie dochował terminu do wniesienia wezwania usunięcia naruszenia prawa. Jak zauważono wyżej wniosek o zapewnienie dowozu do szkoły niepełnosprawnego syna B. L. J. L. i J. L. złożyli w dniu 13 marca 2015 r. natomiast odpowiedź organu została skierowana i przesłana jedynie do J. L. (pismo z dnia 17 marca 2015 r.). Korespondencję zawierającą to pismo odebrał w imieniu małżonki J. L. w dniu 18 marca 2015 r. Z kolei w dniu 10 kwietnia 2015 r. J. L. upoważnił adw. M. W. do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na działania Wójta Gminy D. w zakresie zadań własnych gminy. Powyższe świadczy o tym, iż J. L. już w dniu 18 marca 2015 r. odbierając pismo z urzędu gminy adresowane do żony i przy jednoczesnym braku wnioskowanego transportu dla syna mógł dowiedzieć się, iż jego wniosek z 13 marca 2015 r. został rozpoznany negatywnie. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż niewątpliwie wiedzę taką posiadał w dniu 10 kwietnia 2015 r., bowiem w tym dniu upoważnił profesjonalnego pełnomocnika do złożenia skargi na czynność organu. Zatem najpóźniej od dnia 10 kwietnia 2015 r. biegł skarżącemu czternastodniowy termin do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, wezwanie to zostało sporządzone w dniu 8 maja 2015 r., zaś wpłynęło do organu w dniu 21 maja 2015 r. W przedstawionych sądowi aktach brak jest wprawdzie dokumentów pozwalających na stwierdzenie czy wezwanie to zostało złożone bezpośrednio w siedzibie organu w dniu 21 maja 2015 r., czy tez nadane w placówce operatora wyznaczonego, jednakże nie ma to istotnego znaczenia dla sprawy, albowiem nawet przy przyjęciu najbardziej korzystnej dla skarżącego wersji, iż zostało ono nadane w dniu sporządzenia, to jest 8 maja 2015 r., nie może budzić wątpliwości, że nastąpiło to z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., który upłynął najpóźniej z dniem 24 kwietnia 2015 r. Z treści art. 52 § 3 p.p.s.a. wyprowadzić należy normę stanowiącą, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone po upływie czternastodniowego terminu jest nieskuteczne i należy traktować je na równi z brakiem wezwania. Upływ tego terminu wyłącza zatem możliwość skutecznego zaskarżenia do sądu czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uzupełniająco wyjaśnić należy, iż Sąd nie mógł w niniejszej sprawie zastosować przepisu art. 52 § 3 zdanie ostatnie w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu do wniesienia pisemnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Przepis w tym brzmieniu nie znajduje jednak zastosowania do spraw sądowych wszczętych przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 r. poz. 658) tj. przed 15 sierpnia 2015 r., co wynika z art. 2 tej ustawy zmieniającej stanowiącego, że przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a w pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Nowe brzmienie art. 52 § 3 p.p.s.a. nadane zaś zostało przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, iż do niniejszego postępowania jako zainicjowanego przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę J. L. jako niedopuszczalną. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł w pkt II sentencji niniejszego orzeczenia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. /-/ T.Świstak