II SA/Po 570/14

Dnia 12 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 roku sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia (...) roku Nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę (...),- zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Decyzją z dnia (...) lutego 2012 r., nr (...), Wójt Gminy K. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącej stodoły o budynek obory przewidzianej do realizacja na działce nr (...) obręb P. Wnioskiem z dnia (...) marca 2013 r. (data wpływu do organu: (...) marca 2013 r.) M. B. – właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, zwrócił się do Wójta Gminy K. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) lutego 2012 r. Odpowiadając na wezwanie Wójta z dnia (...) kwietnia 2013 r., wnioskodawca pismem z dnia (...) kwietnia 2013 r. wyjaśnił, że o decyzji z dnia (...) lutego 2012 r. dowiedział się przypadkiem będąc w Urzędzie Gminy w dniu (...) lutego 2013 r. Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2013 r., nr (...), Wójt Gminy K., działając na podstawie art. 149 § 3 i 4 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako "K.p.a.", odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia (...) lutego 2012 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podniesiono, że wniosek z dnia (...) marca 2013 r. został złożony z naruszeniem terminu miesięcznego, o jakim mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. B. wyjaśniając, że termin, jaki podał w piśmie z dnia (...) kwietnia 2013 r. był terminem niedokładnym – tego dnia dotarła do niego nieoficjalna informacja o decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) lutego 2012 r. Podczas wizyty w Urzędzie Gminy w dniu (...) lutego 2013 r. nie udzielono mu żadnych konkretnych informacji o prowadzonym postępowaniu – te uzyskał dopiero w dniu (...) marca 2013 r., kiedy to z pisma Starosty G. dowiedział się o całym postępowaniu dotyczącym inwestycji na działce nr (...). Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) marca 2014 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z dnia (...) kwietnia 2014 r., podtrzymując stanowisko organu I instancji, iż z akt sprawy wynika, że o skarżący o decyzji o warunkach zabudowy dowiedział się w dniu (...) lutego 2013 r. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego argumentów wskazujących, że w lutym 2013 r. dowiedział się jedynie nieoficjalnie o decyzji, podniesiono, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania powinien być liczony od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji, niezależnie od tego, czy miało to charakter "oficjalny", czy też "nieoficjalny". Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. B., podnosząc, że ponieważ informacja, jaką uzyskał w dniu (...) lutego 2013 r. była bardzo nieprecyzyjna, zwrócił się do Wójta o odpis decyzji o warunkach zabudowy. Odpis powyższy otrzymał w dniu (...) marca 2013 r., co powoduje, że tego dnia rozpoczął swój bieg termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia (...) lutego 2012 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącej stodoły o budynek obory przewidzianej do realizacja na działce nr (...) obręb P., z uwagi na naruszenie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Stosownie do treści art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przy czym w sytuacji, gdy podstawą złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest niezawiniony brak udziału w nim strony termin ten rozpoczyna swój bieg w momencie, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.) . Niedochowanie miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, skutkuje koniecznością wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). W przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej uznały, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg w dniu (...) lutego 2013 r., kiedy to skarżący, jak sam przyznał w piśmie z dnia (...) kwietnia 2013 r., będąc w Urzędzie Gminy dowiedział się przypadkiem o decyzji z dnia (...) lutego 2012 r. Stąd, w ocenie organu I instancji, podtrzymanej w zaskarżonym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniosek z dnia (...) marca 2013 r. został wniesiony z naruszeniem terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Stanowisko powyższe uznać należało jednak za przedwczesne. Niewątpliwie, jak zasadnie wywiedziono w treści zaskarżonego postanowienia, zachowanie terminu, o jakim mowa w art. 148 K.p.a. musi być przez stronę udowodnione. Jak bowiem zauważono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt III SA 2802/97, LEX 34954, strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przez upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Równocześnie, choć z regulacji zawartej w przepisie art. 148 K.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 463/11, Baza NSA). Podjęte powyżej rozważania wskazują, że w okolicznościach niniejszej sprawy to skarżący powinien udowodnić, kiedy dowiedział się o decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) lutego 2012 r., przy czym rolą organów administracji było zweryfikowanie powyższych twierdzeń. W tym miejscu należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" wiąże z powzięciem wiadomości o wydaniu decyzji, co powoduje, że pojęcie to nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co z reguły następuje w efekcie jej doręczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 08 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 172/14, Baza NSA). Bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna się więc w momencie, gdy strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 225/13, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 05 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 43/11, Baza NSA). W ocenie Sądu, najważniejszym elementem, na który składa się "dowiedzenie o decyzji" jest przy tym treść jej rozstrzygnięcia, gdyż dopiero dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, jakiej sprawy dotyczyła decyzja, czy była to decyzja pozytywna bądź negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowania oraz pozwala na subiektywną ocenę zasadności wniesienia podania o wznowienie postępowania decyzją tą zakończonego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 05 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 768/12, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 891/11, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1032/10, Baza NSA). Konieczność ustalenia, kiedy skarżący dowiedział się nie tyle o samej decyzji o warunkach zabudowy, lecz o jej treści jest przy tym szczególnie istotna w przedmiotowej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że decyzja o warunkach zabudowy określa podstawowe parametry dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, w tym odnoszące się do objętej wnioskiem inwestycji, podlegające dalszym szczegółowym ustaleniom w postępowaniu poprzedzającym realizację inwestycji, unormowanym w przepisach Prawa budowlanego oraz w regulacjach dotyczących warunków technicznych planowanych zamierzeń i ich usytuowania. Powzięcie informacji o samym fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy, bez znajomości jej treści powoduje, że dany podmiot nie jest jeszcze w stanie ocenić, czy może ona naruszać jego interes prawny, a więc czy niezbędne staje się uruchomienie nadzwyczajnego trybu wzruszenia ostatecznej decyzji, jakim jest wznowienie postępowania. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy uznać więc należało, że termin, o jakim mowa w art. 148 § 2 K.p.a. rozpoczął swój bieg w momencie, gdy skarżący dowiedział się o treści decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) lutego 2012 r. Zgodnie z jego oświadczeniami, składanymi w toku postępowania, w dniu (...) lutego 2013 r. dowiedział się jedynie, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana, natomiast o treści samego rozstrzygnięcia dowiedział się w dniu (...) marca 2013 r., kiedy to z pisma Starosty G. dowiedział się o całym postępowaniu dotyczącym inwestycji na działce nr (...). Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zweryfikowało jednak powyższych twierdzeń, przyjmując, że już sam fakt dowiedzenia się o decyzji z lutego 2012 r. otwierał skarżącemu bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Tymczasem, w ocenie Sądu, obowiązkiem Kolegium było przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, kiedy skarżący dowiedział się o decyzji z dnia (...) lutego 2012 r., w szczególności poprzez wezwanie go do okazania pisma Starosty z dnia (...) marca 2013 r. Brak przeprowadzenia powyższego postępowania stanowił tym samym naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Co istotne, naruszenie powyższe stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, a więc zamykało drogę do weryfikacji ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, bez uprzedniego ustalenia, kiedy to skarżący istotnie dowiedział się o treści decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) lutego 2012 r. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium jest obowiązane do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, kiedy skarżący dowiedział się o treści decyzji z dnia (...) lutego 2012 r., w szczególności poprzez wezwanie skarżącego do okazania pisma z dnia (...) marca 2013 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powołanej powyżej ustawy.