II SA/Po 693/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-10-03
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza prawo, w szczególności interes prawny właścicieli nieruchomości, poprzez nieprawidłowości w procedurze planistycznej, ustalenia dotyczące linii zabudowy, zakazy dotyczące działalności gospodarczej oraz inne zapisy planu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa. Procedura planistyczna została przeprowadzona zgodnie z przepisami, a zarzuty dotyczące nieaktualności map, linii zabudowy, zakazów działalności gospodarczej oraz innych zapisów planu nie znalazły uzasadnienia. Sąd stwierdził, że gmina działała w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego, a ograniczenia wprowadzone w planie nie naruszają istoty prawa własności ani zasady swobody działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Skarżący J.M. i D.M. wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów prawa i swojego interesu prawnego. Wskazywali na nieaktualne mapy geodezyjne, nieprawidłowe ustalenia dotyczące linii zabudowy, zakazy dotyczące działalności gospodarczej związanej z odpadami oraz inne zapisy planu. Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że zarzuty skarżących nie uzasadniają naruszenia ich interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 r. sprawy ze skargi J. M. i D. M. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; oddala skargę
Rada Gminy w dniu [...] marca 2014r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r., poz. 594) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) podjęła Uchwałę Nr LXIV/430/14 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości Skórzewo, rejon ulicy Poznańskiej, gmina Dopiewo.
W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy przedstawiła tok procedury planistycznej i wskazała, że Wójt Gminy przystąpił do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach Skórzewo, rejon ulicy Poznańskiej zgodnie z uchwałą Rady Gminy Dopiewo nr IX/74/l 1 z dnia 27 czerwca 2011 r.
W dniu 12 lipca 2011 roku ukazało się ogłoszenie w "Gazecie Wyborczej", a od 7 lipca 2011r. obwieszczenie na tablicach ogłoszeń Urzędu i Sołectwa o przystąpieniu do opracowanie powyższego planu miejscowego.
W dniu 22 sierpnia 201 Ir. wystąpiono na piśmie do organów właściwych do opiniowania i uzgadniania planu, organów administracji rządowej i samorządowej oraz jednostek organizacyjnych o składanie wniosków.
Pismem z dnia 24 listopada 2011r. wystąpiono do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska o uzgodnienie zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko.
Po rozpatrzeniu wniosków sporządzono projekt planu wraz z prognozą skutków finansowych i prognozą oddziaływania na środowisko, stwierdzając jednocześnie że rozwiązana przyjęte w planie nie naruszają ustaleń zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2013 roku wystąpiono o zaopiniowanie projektu planu przez Gminną Komisję Urbanistyczno - Architektoniczną.
W dniu 17 czerwca 2013r. wystąpiono na piśmie o opinie i uzgodnienie projektu planu oraz prognozy oddziaływania na środowisko
Projekt został zaopiniowany przez organy obowiązane do współpracy przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz pozytywnie uzgodniony przez organy właściwe do uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko został wyłożony do publicznego wglądu zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o czym Wójt Gminy poinformował w ogłoszeniu prasowym z dnia 19 października 2013r. w Gazecie Wyborczej oraz obwieszczeniu na tablicach ogłoszeń Urzędu i miejscowości S. oraz w BIP.
Wyłożenie nastąpiło w dniach od 28 października 2013r. do 17 listopada 2013r. W dniu 15 listopada 2013 roku została przeprowadzona dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie rozwiązaniami. Do udostępnionej do publicznego wglądu dokumentacji planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko wpłynęły uwagi, które zostały częściowo uwzględnione, a w pozostałej części odrzucone.
W dniu 31 marca 2014r. J. i D. M. powołując się na dyspozycję art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wezwali Wójta Gminy do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę zapisów zaskarżonej Uchwały i uwzględnienie zgłoszonych w terminie uwag.
Wójt Gminy nie podjął żadnych czynności zmierzających do usunięcia naruszenia prawa, a także nie odpowiedział skarżącym na ich wezwanie. Wobec powyższego skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą na uchwałę Rady Gminy z 24 marca 2014r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości Skórzewo, rejon ulicy Poznańskiej.
Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, a także naruszenie ich interesu prawnego i wnieśli o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały.
Argumentowali, że korzystając z przysługującego im prawa, wnieśli na podstawie art. 18 ust. 1 w powiązaniu z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012r. poz. 647 ze zmianami), następujące uwagi:
1. Projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego został przygotowany w oparciu o nieaktualne mapy geodezyjne - stan aktualny na dzień 17.08.2009r., co może w znaczący sposób wpłynąć na postrzeganie terenów objętych zmianą planu, a w szczególności na obecny sposób ich zagospodarowania.
Projekt nie uwzględnia wszystkich działek znajdujących się w rejonie ul. P. -brak uwzględnienia działek [...]- będących nierozerwalną częścią projektowanego obszaru.
2. W § 4 w pkt. 2 uchwały należy zmienić nieprzekraczalną linię zabudowy określoną na rysunku planu jako 12 m i utrzymać zapis z Uchwały Nr IX/94/03 Rady Gminy Dopiewo z dnia 26 maja 2003r. w § 10 pkt. 2 ppkt. 2) o treści:
"przednią nieprzekraczalną linią zabudowy wzdłuż istniejącej ulicy Poznańskiej ustala się na 9,0 m".
3. Należy wykreślić lub rozszerzyć o stosowny zakaz w § 4 pkt. 4:
ppkt. a) o treści:
"lokalizację wolno stojących urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem o powierzchni pojedynczej płaszczyzny reklamowej nie większej niż 25 m² i wysokości całkowitej nie większej niż 12,0 m. "
4. Należy doprecyzować i częściowo zmienić zapis w § 4 pkt. 5 o treści:
"dopuszczenie lokalizacji ogrodzeń od strony dróg publicznych wyłącznie ażurowych o wysokości nie większej niż 1,50 m, w których część ażurowa stanowi nie mniej niż 60% powierzchni całkowitej ogrodzenia"
5. W § 5 wykreślić pkt. 2 w całości lub poprzestać na wykreśleniu zwrotu: "z zastrzeżeniem pkt. 3 i 4".
W § 5 wykreślić w całości: pkt. 3 o treści: "zakaz prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na odzysku i unieszkodliwianiu odpadów, w tym ich składowaniu, przeładunku oraz zbieraniu odpadów;" oraz pkt. 4 o treści: "zakaz lokalizacji baz transportowych związanych z wywozem odpadów komunalnych".
7. § 10 pkt.2 jest sprzeczny z § 14 pkt. 1 ppkt. f
8. W § 14 pkt. 4 o treści:
" zasady obsługi w zakresie komunikacji samochodowej:
a) nakaz dostępu do terenu przez istniejące zjazdy z drogi powiatowej 2401P - ulicy P., znajdującej się poza granicami obszaru objętego planem, na warunkach określonych przez właściwego zarządcę drogi,
b) zakaz lokalizacji nowych zjazdów z drogi powiatowej 2401P — ulicy P., "należy uregulować sytuację prawną i zapewnić dostęp do drogi powiatowej działkom [...] wprowadzając jednocześnie odpowiedni zapis w cytowanym § 14 pkt. 4, tak, jak to zrobiono w omawianym § 14 pkt. 4 ppkt. c).
9. Istotne zastrzeżenia odnośnie "Prognozy oddziaływania na środowisko" dotyczącej projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości S., rejon ulicy P.
W uzasadnieniu Skarżący argumentowali, że władztwo planistyczne gminy, to tak zwana samodzielność planistyczna gminy, która podlega ograniczeniom, wynikającym z praw właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości. Gmina zobowiązana jest do zachowania w planowaniu przestrzennym zasady proporcjonalności, co oznacza zakaz nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Wskazali, że organy państwowe mają osiągać cel, który służy społeczeństwu, jak najmniejszym jego oraz poszczególnych jednostek kosztem. Proponowane zmiany planu zagospodarowania przestrzennego są sprzeczne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności art. 32 stanowiącym zasadę równości obywatela wobec prawa.
Utrzymanie zapisów w § 5 w pkt. 2, pkt.3 i pkt. 4 uchwały jest również naruszeniem ich praw wynikających z Ustawy z dnia 02 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej: art. 6 ust. 1 art. 7 oraz art. 8 ust. 1 i art. 12. Obecnie obowiązującym aktem prawa, w którym zamieszczono wykaz inwestycji, działalności gospodarczych - przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jest Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010r. nr 213, poz. 1397 ze zmianami). W § 3 ust. 1 przywołanego aktu, wymieniono 107 pozycji - rodzajów przedsięwzięć, których dopuszczenie lokalizacji na projektowanym obszarze, a wprowadzenie zastrzeżenia i tym samym zakazu jedynie dla działalności Skarżących, jest zupełnie niezrozumiałe i sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa.
Na koniec Skarżący zwrócili uwagę, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w S., rejon ul. P., ma wyłącznie na celu stworzenie dogodnych warunków dla jednego inwestora posiadającego tytuł prawny do terenu, na którym ma być realizowana inwestycja i pozbawienie Skarżących źródła dochodów poprzez niedopuszczenie ich działalności na obszarze objętym planem. Działania władz gminnych są celowo skierowana przeciwko zakładowi Skarżących, aby pozbyć się ich z tego terenu i zmusić do sprzedaży ich działek.
Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości wskazując, że zarzuty podnoszone z skardze nie uzasadniają naruszenia interesu prawnego Skarżących.
W pierwszej kolejności wójt argumentował, że odpowiedź na skargę składana jest przez wójta gminy, zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 13 listopada 2012 r. (I OPS 3/12), który wskazuje, że w sprawach ze skarg do sądu na uchwałę rady gminy zdolność procesową ma wójt, a nie rada gminy.
W ocenie Wójta Gminy Skarżący nie wykazali, by zaskarżone zapisy uchwały stanowiły o przekroczeniu władztwa planistycznego Gminy i w ten sposób naruszały ich interes prawny. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów stawianych uchwale, wskazał, że:
1) Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został sporządzony w oparciu o mapy, o których mowa w przepisie art. 16 ust. 1 u.p.z.p. Gdyby przyjąć argumentację skarżących w czasie wielomiesięcznej procedury sporządzenia planu należało by każdorazowo aktualizować mapy w sytuacji jakiejkolwiek zmiany zabudowy w obszarze objętym zakresem opracowania. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyne nie można podzielić stanowiska że uchybienie wymaganiom w zakresie aktualności mapy zasadniczej, będącej elementem materiałów planistycznych, stanowi naruszenie trybu sporządzania planu. Sporządzenie projektu planu na nie w pełni aktualnej mapie zasadniczej stanowi naruszenie wymagań wynikających z przepisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587). Rozporządzenie to określa standardy dokumentacji planistycznej, w tym wymogi formalne, dotyczące graficznej części planu. Naruszenie tego wymogu nie jest ani naruszeniem zasad, ani trybu sporządzania planu. Nie istnieje zatem żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 ustawy, której skutkiem jest stwierdzenie nieważności uchwały.
2) Nieobjęcie zapisami planu działek nr [...] jest wyrazem możliwości skorzystania z władztwa planistycznego przez Gminę i nie może stanowić o naruszenia prawa. Wyrazem władztwa planistycznego jest bowiem m.in. decydowanie o zasięgu terytorialnym planu miejscowego. Stąd też nie można skutecznie czynić organom gminy zarzucić, że plan obejmuje bądź nie dany obszar. Ponadto wskazać należy, że skarga składana jest w związku naruszeniem interesu prawnego właścicieli nieruchomości obejmującej działki nr [...] nie zaś działek nr [...], których opracowanie planu nie obejmowało.
3) Ustalenia w zakresie określenia linii zabudowy opierają się na aktualnym stanie zabudowy, stąd racjonalnym było przyjęcie jej jako 12 m od ulicy P. Skarżący nie podaje przy tym dlaczego uzasadnione miałoby być przyjęcie, że linię tą należało ustalić na 9 m od ulicy P.
4) Odnośnie zakazu dotyczącego lokalizacji wolnostojących urządzeń reklamowych, podnieść należy, że Skarżący nie wskazują na czym miałoby polegać rozszerzenie zakazu zawartego w § 4 pkt 4) lit. a) uchwały. Skarżący nie podają także co przemawia za tym, by zapis ten w całości wykreślić. Istotnym jest to, że uwaga Skarżących dotycząca zapisu § 4 pkt 4) lit. a) planu została uwzględniona poprzez dopisanie do pierwotnej wersji zapisu sformułowania: "z zakazem umieszczania multimedialnych ekranów emisyjnych w technologii LED". Stąd trudno uznać zarzuty Skarżących co do omawianego zapisu planu za nadal aktualne.
5) Nie sposób odnieść się także w sposób rzeczowy do zarzutu dotyczącego zapisu w zakresie lokalizacji ogrodzeń ażurowych. Skarżący nie podają bowiem w jaki sposób zapis § 4 pkt 5) uchwały należałoby zmienić bądź doprecyzować. W ocenie Wójta Gminy zapis ten jest jasny i czytelny i nie wymaga zmian, a nadto nie sposób uznać, by mógł stanowić o naruszeniu interesu prawnego Skarżących.
6) Nie są także trafne argumenty Skarżących dotyczące niezasadnego ingerowania w zasadę swobody działalności gospodarczej przez nich prowadzonej, a to w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów. W zapisach uchwały wskazano na dopuszczalność lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przy czym wprowadzono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na odzysku i unieszkodliwianiu odpadów, w tym ich składowaniu, przeładunku oraz na zbieraniu odpadów. Wprowadzono także zakaz lokalizacji baz transportowych związanych z wywozem odpadów komunalnych. Konieczność wprowadzenia takiego zapisu podyktowana była m.in. przepisem art. 72 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), który stanowi, że w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez m.in. zapewnianie kompleksowego rozwiązania problemów zabudowy miast i wsi, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej, odprowadzania ścieków, gospodarki odpadami, systemów transportowych i komunikacji publicznej oraz urządzania i kształtowania terenów zieleni. Wprowadzenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w omawianym zakresie podyktowane było koniecznością zachowania ładu przestrzennego terenu, który obejmuje plan. Ponadto wskazać należy, że trudno mówić w tym przypadku o naruszeniu interesu prawnego Skarżących, mając na uwadze, że ograniczenie zostało dokonane w granicach prawa, a przy tym w trakcie procedury planistycznej Skarżący nie posiadali zezwolenia na prowadzenie takiej działalności gospodarczej. Mając to na uwadze, nie sposób uznać, by wadliwe były zapisy § 5 pkt 2), 3) i 4) uchwały. Ponadto wskazać należy, że prawo do prowadzenia działalności gospodarczej nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom wynikającym wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności zaś ze względu na konieczność ochrony takich wartości jak ład przestrzenny i środowisko naturalne.
7) Wójt Gminy nie dostrzega także sprzeczności pomiędzy zapisem § 10 pkt 2) a § 14 pkt 1) lit. f) uchwały. Pierwsza z regulacji dotyczy szczególnych warunków zagospodarowania terenu, stąd konieczność zgłoszenia właściwemu podmiotowi budowli o wysokości co najmniej 50 m. Ograniczenie wysokości zabudowy wskazane w § 14 pkt 1) lit. f) uchwały dotyczy wyłącznie terenów zabudowy usługowej - terenów rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2. Zapisy te zatem nie wykluczają się, stąd zarzut należy uznać za niezasadny, a przy tym wskazać należy, że nie może on naruszać interesu prawego Skarżących.
8) Odnośnie zapisu § 14 pkt 4) lit. a) i b) uchwały dotyczącego zasad obsługi w zakresie komunikacji samochodowej, wskazać należy, że nie można uznać za zasadne twierdzenia Skarżących, jakoby działkom nr [...] nie zapewniono dostępu do drogi powiatowej. Dostęp do drogi publicznej zapewniony jest poprzez służebności gruntowe ustanowione na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w S., co wynika z treści księgi wieczystej KW nr [...]oraz [...]prowadzonych przez Sąd Rejonowy - Poznań Stare Miasto w Poznaniu i brak jest potrzeb dla wprowadzania dodatkowego zapisu na wzór § 14 pkt 4) lit. c) uchwały. Nadto wskazać należy, że Skarżący nie wskazują jak należy rozumieć konieczność uregulowania przez Gminę sytuacji prawnej działek będących ich własnością.
9) Niemożliwym jest odniesienie do zarzutu dotyczącego dokumentu w postaci "Prognozy oddziaływania na środowisko", bowiem Skarżący zarzutu tego w ogóle nie uzasadniają.
W ocenie Wójta Gminy skarga stanowi jedynie bezzasadną polemikę z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co powoduje, że twierdzenia Skarżących nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały w jakiejkolwiek części. Istotnym jest to, że Skarżący uczestniczyli w procedurze uchwalania planu i wszystkie sformułowane przez nich zastrzeżenia co do jego treści były już przedmiotem analizy Rady Gminy. W istocie skarga stanowi próbę ponownego zaprezentowania wcześniej złożonych uwag do planu.
Podkreślenia wymaga, że działania Gminy zostały podjęte w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego. W orzecznictwie przyjmuje się, że tylko zapisy planu sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami, nie dające się pogodzić z istniejącym porządkiem prawnym oraz nie znajdujące uzasadnienia w ochronie takich wartości jak bezpieczeństwo lub porządek publiczny, ochrona środowiska, zdrowia i moralność publiczna, albo wolność i prawa innych osób mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia ich nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem dokonanej przez Sąd oceny zgodności z prawem w niniejszej sprawie była uchwała z dnia 24 marca 2042 r. Jej przedmiot stanowi miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w miejscowości Skórzewo, rejon ulicy Poznańskiej, gmina Dopiewo obejmujący działki należące do skarżących. Podstawę prawną wniesionej w niniejszej sprawie skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. za 2013r., poz. 594). Zgodnie z przywołanym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć taki akt administracyjny do sądu administracyjnego.
Ze wskazanym powyżej wezwaniem można wystąpić w każdym czasie. Pozostaje ono bezskuteczne wówczas, gdy wezwany organ gminy wyraźnie odmówi usunięcia naruszenia prawa albo, tak jak w rozpoznawanej sprawie, w ogóle nie zajmie stanowiska w sprawie w terminie przewidzianym do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Jak zauważył NSA w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa") i wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 usg, mają taki sam charakter prawny i służą temu samemu celowi, którym jest wykorzystanie możliwości załatwienia sprawy przez organ bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. Z tego względu nie ma racjonalnych podstaw do wyłączenia stosowania art. 53 § 2 ppsa w przypadku wnoszenia skargi na uchwałę organu gminy, z koniecznym wszakże uwzględnieniem specyficznych unormowań dotyczących wnoszenia skargi na uchwałę rady gminy. W normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd miał na uwadze, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona w terminie o którym stanowi art. 53 ppsa. Skarżący wystąpił do Rady Gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa pismem, które zostało doręczone do Urzędu Gminy w dniu 31 marca 2014 r. Wójt nie udzielił skarżącym odpowiedzi na powyższe wezwanie, zatem skarga w niniejszej sprawie została złożona w Urzędzie Gminy w dniu 28 maja 2014r., tj. z zachowaniem 60-dniowego terminu o którym stanowi art. 53 §2 ppsa.
Kolejnym zagadnieniem które wymagało rozważenia w niniejszym postępowaniu przed przystąpieniem przez Sąd do merytorycznego badania sprawy było określenie legitymacji czynnej skarżącego do wytoczenia skargi.
Legitymacja do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego przysługuje nie temu kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt. OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2). Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Wskazać należy, że w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 usg nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 usg musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, że zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114).
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, skarżący mają legitymację czynną do wniesienia skargi na uchwałę z dnia 24 marca 2014r. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje swoim zasięgiem działki nr [...] będące własnością skarżących. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012r., poz. 647 ze zm.), dalej "upup", ustalenia miejscowego planu kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że wprowadzenie ograniczeń co do możliwości zagospodarowania tej działki narusza interes prawny skarżących wynikający m.in. z przysługującego im prawa własności.
W tym miejscu wyjaśnić jednak należy, że samo naruszenie interesu prawnego nie oznacza konieczności uwzględnienia skargi. W wyroku z dnia 12 maja 2011 r. (sygn. akt II OSK 355/11, lex nr 920623) NSA wskazał, że obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma jednak wówczas, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego, w którego ramach rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.
Skoro wymogi z art. 101 ust. 1 usg zostały spełnione, to Sąd zobligowany był do kontroli zaskarżonej uchwały w kontekście przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 upzp. Stosownie bowiem do treści tego przepisu naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Pod pojęciem procedury planistycznej należy rozumieć kolejno podejmowane czynności planistyczne określone przepisami ustawy, gwarantujące możliwość udziału zainteresowanych podmiotów w procesie planowania (składanie uwag i wniosków) i kontroli legalności przyjmowanych rozwiązań w granicach uzyskiwanych opinii i uzgodnień. Pojęcie zaś zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wiąże się z merytorycznymi wartościami i wymogami kształtowania polityki przestrzennej.
Procedurę planistyczną określają przepisy upzp, a w szczególności art. 17 tej ustawy. W niniejszej sprawie Rada Gminy w dniu 27 czerwca 2011 r. podjęła uchwałę nr IX/74/11 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości Skórzewo, rejon ulicy Poznańskiej, gmina Dopiewo.
Zgodnie z art. 17 pkt 1 upzp Wójt ogłosił w prasie lokalnej z dnia 12 lipca 2011r. (k. 8 akt adm. Teczka 1) oraz w drodze obwieszczenia (k. 9 akt adm. Teczka 1) o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego. Określono również termin składania wniosków do tego planu w terminie do 3 sierpnia 2011r. Obwieszczenie o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego zamieszczono w sposób zwyczajowo przyjęty – na tablicy ogłoszeń terminie od 7 lipca 2011 r. do dnia 23 sierpnia 2011r.
Następnie stosownie do art. 17 pkt 2 upzp Wójt zawiadomił organy i instytucje o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia wniosków i terminu do ich wniesienia (k. 12 i 11 akt adm. Teczka 1). Sporządzono projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Następnie Wójt obwieszczeniem wywieszonym na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy zawiadomił o wyłożeniu projektu planu wraz z prognozami oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Gminy w dniach od 28 października 2013r. do 17 listopada 2013r. (k. 164 akt adm. Teczka 2). Ogłoszenie o tożsamej treści ukazało się również w Gazecie Wyborczej z dnia 19-20 października 2013r.
Działając w oparciu o art. 17 pkt 6 i 7 upzp Wójt zwrócił się o uzgodnienie projektu miejscowego planu z wymaganymi organami i instytucjami, co zostało uwidocznione w wykazie uzgodnień (k. 224 akt adm. Teczka 2). Sporządzono także wykaz uwag wniesionych do wyłożonego projektu planu do publicznego wglądu (k. 223 akt adm. Teczka 2).
W dniu 15 listopada 2013 r. odbyła się publiczna dyskusja nad projektem planu miejscowego w której udział wzięli m. in. skarżący. Rezultatem dyskusji jest spisany przez uczestników protokół ustaleń. Skarżący pismem z 29 listopada 21013r. złożyli swoje uwagi do projektu planu.
Sporządzono także w zakreślonej formie rozstrzygniecie o sposobie rozpatrzenia nieuwzględnionych uwag wniesionych do projektu planu, stanowiące załącznik do uchwały z 24 marca 2013r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości Skórzewo, rejon ulicy Poznańskiej, gmina Dopiewo.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że organ zachował określoną w art. 17 upzp procedurę uchwalania planu.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie nie znalazł uzasadnienia zarzut naruszenia procedury planistycznej polegający na braku ponowienia czynności procesowych o których stanowi art. 17 upzp, w związku z uwzględnioną uwagą zgłoszoną przez skarżących, a dotyczącą ograniczenia lokalizacji wolno stojących urządzeń reklamowych, tablic informacyjnych o powierzchni nie większej niż 25 m² o wysokości całkowitej nie większej niż 12 m wraz z zakazem umieszczania ekranów emisyjnych LED (§4 pkt 4 a uchwały). Należy zwrócić uwagę, że w sytuacji wprowadzenia zmian do projektu planu miejscowego ustawodawca w art. 17 pkt 13 stanowi o konieczności ponowienia uzgodnień w niezbędnym zakresie. Obowiązek ten powiązany został z koniecznością rozważenia zasadności ponowienia procedury planistycznej przez użycie niedookreślonego sformułowania – w niezbędnym zakresie, tzn. nie w każdym przypadku, a tylko takim, gdy dokonane zmiany mają znaczący wpływ z punktu widzenia przeprowadzonych już czynności planistycznych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1435/11, lex nr 1070332, że przy interpretacji art. 17 pkt 13 w zw. z art. 19 ust. 1 upzp trzeba mieć na uwadze charakter prawny tych uwag wnoszonych do projektu planu. Gdy są to uwagi o charakterze indywidualnym, zgłaszane w odniesieniu do poszczególnych działek, to jako takie mogą być uwzględniane przez wójta, burmistrza czy prezydenta miasta w trybie art. 17 pkt 13 upzp tj. bez obowiązku ponowienia procedury planistycznej. Czym innym jest natomiast wprowadzanie zmian o charakterze ogólniejszym, gdy mamy do czynienia z konfliktem interesów różnych grup właścicieli działek położonych na obszarze objętym zmianami. Zmiany leżące w interesie jednych, naruszają interesy innych właścicieli i jeżeli dokonywane są arbitralnie przez wójta, burmistrza czy prezydenta miasta, powodują, że ci którzy są w opozycji do zmian, tracą możliwość ich kwestionowania w formie uwag do projektu rozpatrywanych przez radę gminy na sesji uchwalającej plan (zob. też wyrok NSA z dnia 01.07.2010 r., sygn. akt II OSK 905/10, lex nr 673894, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26.11.2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1667/07, lex nr 460515, wyrok NSA z dnia 03.10.2008 r., sygn. akt II OSK 367/08, lex nr 511474).
W niniejszej sprawie uwaga zgłoszona przez skarżących miała charakter skonkretyzowany i jednostkowy, niewywierajacy wpływ na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości. Nie wywołała także sprzeciwu ze strony innych uczestników postępowania. W takiej sytuacji zmiana mogła być wprowadzona bez konieczności ponowienia procedury planistycznej. Dopiero wprowadzenie zmian o charakterze ogólniejszym oraz w sytuacji istnienia konfliktu interesów różnych grup właścicieli działek położnych w obszarze objętym zmianami, powtórzenie czynności planistycznych uznać należałoby za konieczne. W niniejsze sprawie w uwagi na charakter i rozmiar dokonanych zmian taka konieczność nie zachodziła.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skarżących Sąd przyjął, że niezasadny jest zarzut sporządzenia przedmiotowego planu na nieaktualnych mapach geodezyjnych. Słusznie wskazuje Wójt, że procedura planistyczna jest rozciągnięta w czasie, zatem realnie brak jest możliwości stałej aktualizacji map geodezyjnych w całym toku procedury. Przepis art. 16 ust. 1 upzp stanowi jedynie, że plan miejscowy sporządza się z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych, co zostało w niniejszej sprawie wykonane. Uchybienie dotyczące braku aktualności mapy ma charakter nieistotnego, gdyż nie miało wpływu na ustalenia planistyczne dla przedmiotowego obszaru w zakresie projektowanej funkcji. Skarżący nie podnieśli również konkretnego zarzutu, że brak aktualnej mapy wpłynął na ustalenia planistyczne w postaci pominięcia, czy nieprawidłowości co do danej funkcji, cech i parametrów. Skarżący nie wykazali, że przyjęte ustalenia planistyczne byłyby inne, gdyby projekt planu miejscowego sporządzono na aktualnej mapie zasadniczej.
Sąd w niniejszej sprawie przychyla się do stanowiska zaprezentowanego w wyroku Naczelnego sądu Administracyjnego z 9 lutego 2007r. (sygn. akt II OSK 1481/06), że w istocie sporządzenie projektu planu na nie w pełni aktualnej mapie zasadniczej stanowi naruszenie wymagań wynikających z przepisu rozporządzenia wykonawczego do ustawy - §10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2004r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587). Oznacza to, że naruszenie tego wymogu nie jest ani naruszeniem zasad, ani trybu sporządzenia planu. Brak w tym zakresie przesłanki wskazanej w art. 28 ust. 1 upzp, której skutkiem jest stwierdzenie nieważności uchwały.
W tym miejscu dodać należy, że przepis art. 28 ust. 1 upzp zawiera podstawy nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pozostałe naruszenia prawa (niewymienione w powołanym przepisie) należy traktować jako nieistotne, a więc niebędące przyczyną nieważności uchwały (wyr. WSA w Opolu z 28 lutego 2013r.,II SA/Op 544/12, Lex 1311214). W ocenie Sądu skarżący nie wykazali istotnych naruszeń uchwały o jakich mowa w art. 28 ust. 1 upzp, skutkujących nieważnością uchwały chociażby w części.
Po drugie, skarżący zakwestionowali określenie linii zabudowy. Zgodnie z ustaleniami planu lokalizowanie zabudowy następuje zgonie z nieprzekraczalnymi liniami zabudowy określonymi na rysunku planu z zastrzeżeniem pkt 3, czyli w odniesieniu do działki [...] w odległości 12 m od granicy działki. Wójt wskazał, że ustalenie linii zabudowy opiera się na aktualnym stanie zabudowy. Potwierdzają to odległości mierzone od granicy działki w jakich znajdują się wyrysowane na mapach istniejące budynki, na działkach sąsiednich (nr [...]). Zauważyć przy tym należy, że na działce bezpośrednio sąsiadującej z działką skarżących (nr [...]), a także na działce nr [...] istniejąca zabudowa usytuowana jest znacznie w głębi działek, zatem organ ustalił i tak korzystniejszą dla skarżących linię zabudowy. Brak zatem przesłanek uzasadniających ustalenie linii zabudowy w odległości 9 m, czego domagają się Skarżący. W ocenie Sądu organ przyjął najbardziej racjonalną i prawidłową przesłankę ustalenia linii zabudowy. Skarżący przy tym nie wskazali żadnych argumentów, poza kwestionowaniem ustaleń planu, uzasadniających przyjęcie linii zabudowy w odległości 9 m granicy działki. Z materiału dowodowego nie wynika też, by na działkach skarżących znajdowała się zabudowa w odległości, mniejszej niż 12 m od granicy działki, nadto ustalenia planu nie naruszają praw skarżących wynikających z obecnego zagospodarowania działki, zatem brak naruszenia interesu prawnego skarżących w kwestii dotyczącej ustalenia linii zabudowy w odległości 12 m od granicy działki.
Ponadto podkreślić należy, że sporządzony przez Radę Gminy plan nie narusza obowiązującego dla terenu nim objętego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Dopiewo zatwierdzonego uchwałą nr XLIII/308/13 Rady Gminy Dopiewo z dnia 25 lutego 2013 r. – co podlegało przez Sąd badaniu z urzędu. W Studium tereny przedmiotowego planu miejscowego oznaczono jako P - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów
Przechodząc do oceny dalszych zarzutów podniesionych w skardze odnoszących się do naruszenia zasad sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w pierwszej kolejności wskazać należy, że zasady sporządzania planu miejscowego to treść merytoryczna planu miejscowego, którą kształtuje przede wszystkim treść Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, stanowiska zawarte przez organy uzgadniające i opiniujące oraz wyważanie interesu publicznego w przypadkach konfrontacji z interesami prywatnymi.
W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 upzp ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Przepis ten wyznacza gminę jako podstawową jednostkę samorządu terytorialnego, właściwą w sprawach planowania przestrzennego. Oznacza to, że wyłącznie gmina przez swoje organy, będzie określała przeznaczenie i zasady zagospodarowania położonego na jej obszarze terenu. Realizacja zadań publicznych gminy na jej terytorium dokonywana jest między innymi w drodze uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które jako akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego na terenie gminy prawa.
Zwrócić również należy uwagę, że planowanie przestrzenne z reguły powoduje konflikty interesów. W interesie właścicieli nieruchomości leży nieskrępowane korzystanie z nieruchomości. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm powszechnie obowiązujących (art. 14 ust. 8 upzp), określają natomiast granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 upzp).
Wobec powyższego stwierdzić należy, że z mocy przepisów obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gmina jest uprawniona do ustalania przeznaczenia terenów pod określone funkcje, określania sposobów ich zagospodarowania i warunków zabudowy i dokonuje tego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 14 upzp). Zatem to Gmina miała prawo ustalenia zasięgu terenu planu i zdecydować o nieobjęciu tym planem działek nr [...]. W ocenie Sądu ustalenie w tym miejscu takiego, jak to uczyniła Gmina, terenu zasięgu planu w niniejszej sprawie jest o tyle uzasadnione, że z akt sprawy wynika, iż działki nr [...]mają wydłużony kształt, "przebiegają" wzdłuż bezpośrednio do nich położonych działek przeznaczonych na ul. P. i wydaje się że są przeznaczone np. na możliwe poszerzenie jezdni lub zabezpieczenie miejsca na infrastrukturę drogową lub techniczną. Niezasadny okazał się zatem zarzut Skarżących, że naruszeniem prawa jest nieuwzględnienie w planie miejscowym wszystkich działek znajdujących się w rejonie ul. P.
Z drugiej strony, uprawnienie gminy - doktrynalnie określane jako władztwo planistyczne - nie oznacza jednak dowolności przyjętych rozwiązań planistycznych. Władztwo planistyczne gminy stanowi uprawnienie organu do legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności, nie stanowi jednak władztwa absolutnego i nieograniczonego, gdyż gmina wykonując je ma obowiązek działać w granicach prawa, kierować się interesem publicznym, wyważać interesy publiczne z interesami prywatnymi, uwzględniać aspekt racjonalnego działania i proporcjonalności ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. A zatem kształtowanie polityki przestrzennej gminy powinno odbywać się z jednej strony z uwzględnieniem prawa osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości do jej zagospodarowania, zaś z drugiej strony z uwzględnieniem prawa do podejmowania działań, które w ramach ograniczonych m. in. zasadami współżycia społecznego, pozwolą zrealizować zasadę zrównoważonego rozwoju, a jednocześnie służyć będą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej (wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 sierpnia 2011r., sygn. akt II SA/Łd 698/11, baza orzeczeń NSA). Wszystkie wymienione elementy powinny być rozpatrywane łącznie, a proporcjonalność ingerencji w sferę wykonywania poszczególnych praw właścicielskich powinna być oceniana przez pryzmat ogólnych założeń planu.
Zatem za prawnie wadliwe ustalenia planu uznaje się nie tylko te, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które są wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień. W każdym bowiem przypadku w odniesieniu do konkretnego przyjętego rozwiązania planistycznego gmina musi wykazać jego celowość i zasadność z punktu widzenia interesu publicznego, bądź z punktu widzenia interesu określonej grupy społecznej. W sytuacji gdy słuszność danego ustalenia planistycznego nie zostanie wykazana przez gminę, naraża się ona na zarzut dowolności i arbitralności przyjętego rozwiązania, a to z kolei uzasadnia wniosek o nadużyciu czy przekroczeniu granic władztwa planistycznego.
Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć również na uwadze, że co prawda prawo własności, mimo że konstytucyjnie chronione, nie jest prawem bezwzględnym. Art. 64 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej, w stosunku do chronionej wartości, ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie istota prawa własności nie została naruszona.
W tym zakresie organ przyjął w §5 w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego m.in.
1) zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko za wyjątkiem inwestycji celu publicznego;
2) dopuszczenie lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z zastrzeżeniem pkt 3, 4,
3) zakaz prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na odzysku i unieszkodliwianiu odpadów, w tym ich składowaniu, przeładunku oraz na zbieraniu odpadów;
4) zakaz lokalizacji baz transportowych związanych z wywozem odpadów komunalnych.
W ocenie Sądu organ zasadnie argumentował, że kierował się koniecznością wprowadzenia takiego zapisu wynikającą z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013r., poz. 1232 ze zm.). W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez m.in. zapewnianie kompleksowego rozwiązania problemów zabudowy miast i wsi, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej, odprowadzania ścieków, gospodarki odpadami, systemów transportowych i komunikacji publicznej oraz urządzania i kształtowania terenów zieleni. Oznacza to, że ustawowym obowiązkiem gminy jest zapewnienie warunków utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalnej gospodarki zasobami środowiska. Gmina zapewnień tych może dokonywać poprzez stanowione przez siebie akty prawa miejscowego, co uczyniła w niniejszej sprawie uchwalając plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego. Zaznaczyć przy tym należy, że na przedmiotowym terenie nie zakazano prowadzenia działalności gospodarczej, dopuszczono nawet lokalizację przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zaznaczając przy tym pewne ograniczenia opisane w §5 pkt 3 i 4 uchwały. Wprowadzenie ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej w omawianym zakresie podyktowane było koniecznością zachowania ładu przestrzennego na terenie obejmującym plan. Ustalenia planu nie naruszają więc istoty przysługującego skarżącym prawa własności. Oceniając konkretne unormowanie ingerujące w prawo własności, zakres ograniczenia prawa własności, przyjąć należy że nie przybiera ono takiego rozmiaru by niweczyło podstawowe składniki prawa własności, by utraciło ono rzeczywistą treść i przekształciło się w pozór tego prawa. W niniejszej sprawie ograniczenie co do rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej nie narusza prawa własności, co do jego istoty. Zostało dokonane w granicach prawa, a przy tym w trakcie procedury planistycznej. Skarżący nie posiadali zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej objętej wyłączeniem. Mając to na uwadze, nie sposób uznać, by wadliwe były zapisy § 5 pkt 2), 3) i 4) uchwały. Słusznie wskazuje Wójt, że prawo do prowadzenia działalności gospodarczej nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom wynikającym wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności zaś ze względu na konieczność ochrony takich wartości jak ład przestrzenny i środowisko naturalne.
Nadto zauważyć należy, że przeznaczenie przedmiotowego terenu ustalono na teren zabudowy usługowej – tereny rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m² (§3 uchwały). Dopuszczona jest przy tym działalność gospodarcza o jakiej mowa a §5 pkt 2 z wyłączeniem działalności polegającej na odzysku i unieszkodliwianiu odpadów, w tym składowaniu, przeładunku oraz na zbieraniu odpadów oraz lokalizacji baz transportowych związanych z wywozem odpadów komunalnych. Interpretacja tego zapisu prowadzi do wniosku, że aktualny sposób zagospodarowania terenu sprecyzowano jako teren zabudowy usługowej, a gdyby inwestor planował na tym terenie inną działalność gospodarczą, teren pozostaje nadal terenem działalności gospodarczej - usługowej, tyle że z ograniczeniami wynikającymi z §5 pkt 3 i 4 uchwały.
Skarżący, poza przytoczeniem ogólnych przepisów Konstytucji oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wskazali w jaki sposób ustalenia planu miejscowego ograniczają powyższą zasadę swobody działalności gospodarczej w sposób niezgodny z prawem. Z akt sprawy nie wynika, by dysponowali decyzjami udzielającymi im zezwolenia na działalność, która została obecnie zakazana ustaleniami planu. Podzielić przy tym należy pogląd, że o naruszeniu interesu prawnego podmiotu nie można mówić w przypadkach, gdy ten podmiot zamierza dopiero podjąć działalność na terenie objętym planem (wyr. WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2013r., II SA/GL 12/13, Lex 1342941). Zatem za naruszenie interesu prawnego skarżących nie można uważać ograniczenia ewentualnej zmiany planów działalności skarżących w przyszłości w ten sposób, że skarżący nie będą mogli poszerzyć działalności w zakresie gospodarki odpadami. Ten zarzut pozostaje ściśle związany z zarzutem, że plan narusza Konstytucyjną i ustawową zasadę swobody działalności gospodarczej - art. 20 i 22 Konstytucji w zw. z art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. 2013, poz. 672). Wyrażona zasada wolności działalności gospodarczej obejmuje wolność wyboru rodzaju działalności gospodarczej oraz wolność wykonywania wybranej sfery tej działalności. Nie wynika z niej jednak nieograniczona możliwość prowadzenia wszelkiego rodzaju działalności na każdym terenie. Jest to bowiem nie do pogodzenia z uprawnieniem Gminy do gospodarowania swoim terenem i możliwości wpływu na jego zagospodarowanie. Podobnie art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej stanowi, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. W żadnym przypadku, zdaniem Sądu, przepisu tego nie sposób rozumieć w ten sposób, że działalność gospodarcza w Polsce nie podlega żadnym ograniczeniom. Przeciwnie, ustawodawca wyraźnie zaznacza, że podmiot wykonujący, lub zamierzający przystąpić do wykonywania działalności gospodarczej musi zachować warunki określone przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie będą do przepisy prawa miejscowego - planu zagospodarowania przestrzennego. Mając powyższe na uwadze brak jest naruszenia zasad Konstytucji.
W ocenie Sądu Rada Gminy zasadnie uwzględniła słuszny interes skarżących i dostrzegła tym samym prawo do swobodnego korzystania z własności należącej do skarżących, a dopuszczona funkcja terenu stanowi w istocie rzeczy kompromis pomiędzy uprawnieniami właścicielskimi do nieruchomości skarżącego a realizacją ustawowych obowiązków Gminy.
Nie znalazły także uzasadniania zarzuty skarżących o naruszeniu prawa przy formułowaniu zapisu §4 pkt 5 uchwały dotyczącego określenia lokalizacji ogrodzeń ażurowych. Zapis w sposób jasny i czytelny określa dopuszczalną lokalizację ogrodzeń od strony dróg publicznych w granicach władztwa planistycznego i nie sposób dopatrzeć się w tej regulacji naruszenia prawa. Skarżący przy tym konkretnie nie wskazali na czym naruszenie to ma polegać.
Podobnie chybione są zarzuty dotyczące naruszenia prawa zapisami § 14 pkt 4 uchwały, gdyż skarżący mają zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez służebności gruntowe przez działkę nr [...] i nie może być naruszeniem prawa brak umieszenia stosownego zapisu o dostępie do drogi publicznej nieruchomości skarżących w planie miejscowym.
Nie ma również sprzeczności w zapisach planu w §10 pkt 2 uchwały z §14 pkt 1 f) uchwały. W zapisie §10 wprowadzono szczególne warunki zagospodarowania terenu oraz ograniczenia w jego użytkowaniu poprzez obowiązek zgłoszenia właściwym służbom wojskowym wszelkich projektowanych budowli o wysokości równej i większej niż 50 m, tymczasem §14 pkt. 1f) w węższym zakresie odnosi się do wysokości obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m², dopuszczonej do 18 m wysokości z dalszym ograniczeniem wynikającym z §14 pkt 1 h) uchwały. Budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego jest bowiem każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, a także części budowlane urządzeń technicznych, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Kwestionowane zapisy planu regulują tylko z pozoru te same zagadnienia dotyczące wysokości zabudowy, w istocie dotyczą innego rodzaju zabudowy.
Skarżący zakwestionowali także "Prognozę oddziaływania na środowisko", nie przedstawili jednak konkretnych zarzutów wskazujących na naruszenie prawa przez ten dokument. Skoro Gmina nie miała możliwości odniesienia się do tego zarzutu, uchyla się on spod kontroli sądowej. Sąd nie dopatrzył się przy tym z urzędu naruszenia prawa w związku ze sporządzeniem powyższego wymaganego prawem dokumentu.
Nadto w świetle przepisu art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania skutkujących stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały chociażby w części.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, jak orzeczono w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło