II SA/Po 786/20
WyrokWSA w Poznaniu2021-09-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Świstak, Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.), Sędzia WSA Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, dotycząca przebudowy dachu budynku gospodarczo-inwentarskiego, która w rzeczywistości stanowi nadbudowę, może zostać wydana, jeśli inwestorzy są wpisani jako właściciele działek w księgach wieczystych, mimo toczącego się sporu cywilnego o własność tych działek?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania domniemania własności wynikającego z wpisów w księgach wieczystych, nawet w obliczu toczącego się postępowania cywilnego. Decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, jeśli projekt budowlany jest zgodny z prawem i ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, a wszelkie wątpliwości dotyczące stanu prawnego nieruchomości powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie dachu budynku gospodarczo-inwentarskiego, twierdząc, że inwestorzy nie są właścicielami działek, na których ma być realizowana inwestycja, oraz że toczące się postępowanie cywilne o zwrot działek ma wpływ na sprawę. Organy administracji obu instancji uznały, że inwestorzy są właścicielami działek zgodnie z wpisami w księgach wieczystych i ewidencji gruntów, a projekt budowlany jest zgodny z prawem i decyzją o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2021 roku sprawy ze skargi F. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Dnia [...] lutego 2020 r. L. K. oraz P. K. (zwani dalej łącznie "inwestorami") złożyli wniosek o pozwolenie na budowę inwestycji pn. "Przebudowa dachu budynku gospodarczo-inwentarskiego" przy ul. [...] w miejscowości Ł., gmina W., powiat grodziski. Inwestycja miała być zrealizowana na działkach o nr ew. [...], [...], [...] oraz [...]. Do wniosku dołączono ostateczną decyzję o warunkach zabudowy, cztery egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomości na cele budowlane.
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało doręczone inwestorom, F. C. (zwanej dalej "Skarżącej") oraz A. M..
Skarżąca w piśmie z dnia [...] marca 2020 r. nie wyraziła zgody na prowadzenie jakiegokolwiek postępowania. Jak twierdzi, inwestorzy nie są właścicielami działek. Ponadto toczy się właśnie postępowanie przed sądem powszechnym o zwrot tych działek właścicielowi tj. Skarżącej. Skarżąca podnosi, że eksploatacja działek inwestorów powoduje znaczące immisje. Skarżąca uważa, że działka nr [...] oraz [...] stanowi własność Skarbu Państwa, ponieważ inwestorzy nie odkupili ich od Kolei Państwowych. Podobnie działka nr [...]. Działka nr [...] ma, jej zdaniem, należeć do Skarżącej, więc inwestorzy nie mogą wykonywać żadnych działań bez jej zgody. Skarżąca przedłożyła skany wieli dokumentów stwierdzających między innymi opłacanie podatków na jej nieruchomości, decyzję podziałową rozgraniczającą działki nr [...] i [...] stanowiące jej własność. Skarżąca przedłożyła kopię pisma z prokuratury, w której odmawia się podjęcia umorzonego śledztwa w przedmiocie sfałszowania map ewidencyjnych w Starostwie Powiatowym w G. W.. W załączniku znajdowało się także pismo Dyrekcji Kolei Powiatowych z 1927 r., w którym stwierdzono, że niejacy M. i M. małż. Kapała bezprawnie zajmują nieruchomość. P. jednak nie precyzowało o jaką nieruchomość chodzi.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] (znak sprawy: [...]) Starosta [...] (zwany dalej "Starostą" lub "organem I instancji") zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcom pozwolenie na budowę celem realizacji planowanej inwestycji. Polecono inwestorom zachowanie warunków, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zmianami, zwanej dalej "p.b."). W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że realizacja planowanej inwestycji ma na celu polepszenie warunków funkcjonowania przedmiotowego budynku gospodarczo-inwentarskiego i całego gospodarstwa rolnego. W wyniku przebudowy budynek uzyska nową bryłę geometryczną (zwiększenie wysokości o 48 cm) oraz polepszy się jego stan techniczny. W przedmiotowej sytuacji nie zachodzi naruszenie przepisu § 12 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, zwanego dalej "rozporządzeniem"). Inwestycja jest zgodna z załączonymi dokumentami, a w szczególności z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Eksploatacja urządzenia w stosunku do istniejącego nie będzie powodować przekroczenia norm określonych w przepisach prawa. W dalszej kolejności nie będzie negatywnie oddziaływać na działki sąsiednie, w szczególności na działkę Skarżącej.
W terminowo wniesionym odwołaniu Skarżąca zakwestionowała decyzję organu I instancji. Skarżąca całkowicie powtórzyła swoją argumentację. Wskazała, że jej dom mieszkalny jest blisko budynku, który ma ulec przebudowie, przez co będzie rzucać cień, szczególnie, gdy ulegnie podwyższeniu. Decyzja o warunkach zabudowy z 2011 r. ma być w jej przekonaniu nieaktualna.
Skarżąca złożyła odrębne pismo, w którym żąda uchylenia decyzji Starosty. Jak twierdzi, ona jest właścicielem działki nr [...] i ma na to dokumenty. Jednocześnie Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów uzasadniających domniemany fakt.
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą" lub "organem II instancji") nałożył na inwestorów obowiązek doprowadzenia wszystkich egzemplarzy projektu budowlanego do zgodności z zakresem inwestycji określonym we wniosku o pozwolenie na budowę i decyzji o warunkach zabudowy, sporządzenie poprawnego bilansu terenu objętego inwestycją (przyjęto błędną powierzchnię działek), wyraźnego oznaczenia na rzutach i przekrojach budynku granicy nieruchomości, dołączenia do wszystkich egzemplarzy projektu przekroju podłużnego budynku, oraz doprowadzenie egzemplarzy projektu budowlanego do zgodności z § 235 i § 272 ust. 3 rozporządzenia przez zaprojektowanie ścian oddzielenia pożarowego w granicy i jednoznaczne określenie w części opisowej i rysunkowej klasy odporności ogniowej ścian budynku zlokalizowanych w granicy nieruchomości. Zdaniem Wojewody zachodzi rozbieżność między treścią wniosku inicjującego postępowanie a projektem budowlanym. Dnia [...] lipca 2020 r. uzupełniono projekt budowlany o wymagane elementy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wojewoda stwierdził w jej uzasadnieniu, że zachodzi zgodność projektu budowlanego z postanowieniami wynikającymi z ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Planowana inwestycja mieści się w parametrach określonych w tej decyzji. Wątpliwości organu II instancji wzbudziła zgodność projektu budowlanego z treścią wniosku inicjującego postępowanie, gdyż zachodziła rozbieżność między nimi. Z projektu budowlanego wynikało, że oprócz przebudowy dachu dojdzie także do realizacji poddasza, przez co cały budynek stanie się dwukondygnacyjny. Ponadto dojdzie do wyburzenia fragmentów ścian i otworów okiennych. Ta rozbieżność wymagała uzupełnienia wniosku.
Inwestorzy wywiązali się z nałożonego na nich obowiązku i przedłożyli uzupełniony projekt, który obejmuje wyłącznie przebudowę dachu wraz z realizacją poddasza.
Organ II instancji wskazał, że w myśl § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia dopuszczalne jest sytuowanie budynków w granicy, nadbudowanie go pod warunkiem zachowania zgodności z § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 60, § 271-273 rozporządzenia. Wojewoda dokonał analizy uzupełnionego projektu budowlanego pod kątem powołanych przepisów rozporządzenia. Uznał, że planowana inwestycja spełnia wyrażone w nich wymagania.
Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów Skarżącej podnoszonych nie tylko w odwołaniu, ale także innych pismach procesowych. Wojewoda uznał, że skoro z ewidencji gruntów, popartych treścią ksiąg wieczystych wynika, że to inwestorzy są właścicielami działek, na których ma być zrealizowana przedmiotowa inwestycja, to nie ma powodów powątpiewania w to. Sama zaś argumentacja Skarżącej jest niezasadna.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwestionując decyzję organu II instancji w całości. Treść skargi jest w znacznym stopniu zbieżna z treścią odwołania. Skarżąca podnosi dodatkowo, że jest właścicielką działki nr [...] od 2009 r. Stwierdzono także, że inwestorzy nie wywiązują się z obowiązków poddania się kontroli sprawowanej przez organ nadzoru budowlanego. Skarżąca w dalszym ciągu kwestionuje numerację działek wynikającą z ewidencji gruntów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Skarżąca przedłożyła w toku postępowania sądowoadministracyjnego szereg dokumentów, które były nadsyłane już w postępowaniu przed organem I instancji. Dokumentacja dotyczy między innymi postępowania rozgraniczeniowego w stosunku do działki [...]. Skarżąca żali się także na traktowanie jej przez pracowników Starostwa Powiatowego w G. W. oraz pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. W..
W dniu [...] kwietnia 2021 r. pełnomocnik Skarżącej – r. pr. J. D.-B. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania i wstrzymanie wykonalności decyzji. Motywem wniosku był fakt toczącego się postępowania cywilnego z powództwa posesoryjnego przeciwko inwestorom przed Sądem Rejonowym w G. W., które zakończyło się oddaleniem pozwu w dniu [...] sierpnia 2020 r. (I C [...]). Na dzień złożenia wniosku, została wniesiona apelacja od tego wyroku. Pełnomocnik Skarżącej stwierdziła także, że zostały uwzględnione żądania Skarżącej, co do naniesienia poprawek na mapach ewidencyjnych, co ma wpływ na toczące się postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę. Zmiany, które mają zajść mogą wpłynąć na treść oświadczenia inwestorów o posiadanym tytule prawnym do ich działek.
Pismo procesowe pełnomocnika inwestorów – r. pr. P. B. zostało złożone w dniu [...] kwietnia 2021 r. Pełnomocnik inwestorów wniósł o oddalenie skargi w całości, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego oraz o oddalenie wniosków o zawieszenie postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Postanowieniami z dnia [...] maja 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także odmówił zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] września 2021 r.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej: "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zgodności z prawem decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na przebudowie dachu budynku gospodarczo-inwentarskiego.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszej sprawie jest p.b. oraz rozporządzenie. Zanim Sąd przejdzie do omówienia zarzutów podniesionych w skardze, należy wskazać na niefortunne oznaczenie przedmiotu wniosku. Inwestorzy wskazali, że przedmiotem sprawy jest "przebudowa dachu". W charakterystyce inwestycji szeroko omówionej w projekcie budowlanym wskazano, że inwestycja ma polegać po pierwsze na wymianie połaci dachowej i jej konstrukcji nośnej, a także wykonaniu poddasza, przez co budynek ma posiadać dwie kondygnacje. Wskazano także, że w wyniku tych robót, cała konstrukcja ulegnie podwyższeniu o 48 cm. Tymczasem zgodnie z art. 3 pkt 7a p.b. przez przebudowę rozumie się "wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego". Planowana inwestycja ma prowadzić między innymi do zmiany parametru, jakim jest wysokość. Ponieważ w świetle powołanego przepisu, wysokość jest wyłączona z katalogu parametrów wpływających na charakter przedmiotowych robót budowlanych, należy stwierdzić, że zamierzenie inwestycyjne inwestorów nie jest przebudową. Charakter robót budowlanych prowadzi do wniosku, iż jest to nadbudowa. Z uwagi na fakt, że ustawodawca nie formułuje definicji legalnej "nadbudowy", niezbędne jest odniesienie się do definicji słownikowej. Nadbudować oznacza "wybudować nową część nad jakąś wykończoną budową; dobudować wzwyż" (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 492).
Skoro "przebudowę" stanowią takie roboty budowlane, których wynik w żaden sposób nie zmienia bryły obiektu budowlanego, to w sytuacji gdy nastąpi nawet nieznaczna zmiana tej bryły, tak jak w niniejszej sprawie (podwyższenie o 48 cm) będzie mowa o "nadbudowie" obiektu (wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 785/19, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Podobnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie twierdząc, że zmiana kubatury prowadzi do nadbudowy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2370/19, dostępny w CBOSA).
Błędne oznaczenie, jakie niewątpliwie miało miejsce nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięć zapadłych w rozpoznawczym i odwoławczym postępowaniu administracyjnym. Nie jest bowiem istotne oznaczenie inwestycji, ale rodzaj prac, jakie zostaną przeprowadzone. Charakter zamierzonych robót budowlanych został zbadany przez organy administracji architektoniczno-budowlanej orzekających w niniejszej sprawie.
Przechodząc do zarzutów podniesionych przez Skarżącą, jak i twierdzeń jej pełnomocnika, Sąd stwierdza ich niezasadność. Przede wszystkim należy wskazać to, że w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego Skarżąca złożyła szereg pism, z których wynika, że jest właścicielem działki [...] oraz działki [...] Nie ma żadnego powodu, aby kwestionować tą okoliczność, ponieważ te działki nie stanowią terenu inwestycji, która jest przedmiotem postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę. Zgodnie z wnioskiem inicjującym postępowanie, jako teren inwestycji wskazano działki o nr ew. [...]. Należy zatem uznać, że tylko w tym zakresie można rozpatrywać strukturę własnościową oraz obszar oddziaływania planowanej inwestycji, o czym będzie mowa poniżej.
Zarówno w postępowaniu przed Starostą, jak i w postępowaniu przed Wojewodą zostało dowiedzione, że działki o nr ew. [...] stanowią własność inwestorów. Zostało to udokumentowane zarówno w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w G. W., jak i w księgach wieczystych, które prowadzi Sąd Rejonowy w G. W. V Wydział Ksiąg Wieczystych. Odpisy ksiąg wieczystych zostały złożone do akt administracyjnych. Wynika z nich, że właścicielami działek nr [...] są inwestorzy (k. 112-108 akt administracyjnych II instancji). Właścicielem działki nr [...] jest inwestor – P. K. (k. 107 oraz 103 akt administracyjnych II instancji). Wszystkie działki, na których ma być zrealizowana inwestycja należą do inwestorów łącznie albo do inwestora – P. K..
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2204), który stanowi o domniemaniu prawnym, które nakazuje traktować prawo jawne wpisane do księgi wieczystej jako wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Skoro więc inwestorzy są wpisani do ksiąg wieczystych dla wymienionych wyżej działek, należy uznać, że zgodnie z ich treścią, są ich właścicielami. Podkreślenia wymaga, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny nie są upoważnione do postępowania wbrew treści księgi wieczystej, gdyż mają one charakter wiążący (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 460/21, dostępny w CBOSA). Możliwość obalenia domniemania może nastąpić jedynie w toku postępowania przed sądem powszechnym. "Organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych jakie wynikają z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych" (wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2202/19, dostępny w CBOSA).
W wyroku Sądu Rejonowego w G. W. z dnia [...] sierpnia 2020 r., sygn. akt I C [...] mowa jest o tym, że Skarżąca pozwała inwestorów o zwrot działki o nr ew. [...], ponieważ uważa, że budynek inwestorów wkracza na jej działkę. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zwraca uwagę, że postępowanie posesoryjne dotyczy działki, która nie jest objęta postępowaniem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Z tego względu, fakt toczącego się postępowania apelacyjnego nie ma żadnego wpływu na niniejszą sprawę. To z kolei prowadzi do jednoznacznego wniosku, że inwestorzy posiadają tytuł prawny do działek, na których ma być realizowana inwestycja.
Sąd podkreśla, że zdarzenie przyszłe (potencjalne) w postaci uwzględnienia apelacji i usankcjonowaniu nakazu wydania działki nie może być okolicznością braną pod uwagę w postępowaniu administracyjnym, ponieważ organy administracji publicznej wydają swoje rozstrzygnięcia z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Brak prawomocnego wyroku sądu cywilnego uniemożliwia podważenia domniemania prawnego z przepisów wieczystoksięgowych.
Na marginesie należy zaznaczyć, że spór na gruncie cywilnym dotyczy okoliczności, zgodnie z którymi zabudowania należące do inwestorów wkraczają na działkę [...], stanowiącą własność Skarżącej. Budynek, na którym ma być zrealizowana inwestycja nie znajduje się w granicy z działką [...] tylko z działką 188. To oznacza, że spór nie jest związany z budynkiem per se.
Z tego bowiem względu należy uznać każdy zarzut Skarżącej jako niezasadny. Sąd w składzie orzekającym mając na względzie powołany już art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zobowiązany do rozpoznania całokształtu niniejszej sprawy, przez poddanie zaskarżonych decyzji kontroli sądowej.
Wobec braku wątpliwości o posiadanym tytule prawnym do działek objętych inwestycją, inwestorzy przedłożyli w myśl art. 32 ust. 4 p.b. wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy. Należy wskazać w tym miejscu sformułowanie "okres ważności decyzji" zawarte w art. 32 ust. 4 pkt 1 p.b. Wyraźnie wskazuje ono, że chodzi o określenie czasu, w którym decyzja ma moc obowiązującą, a więc upływ "okresu ważności decyzji" powoduje ten skutek, że po jego upływie zarówno inwestor, jak i organ architektoniczno-budowlany orzekający w sprawie pozwolenia na budowę nie może już powoływać się na tę decyzję, gdyż utraciła ona swoją ważność. Okres ważności w tym przypadku wynika zatem z decyzji prawodawcy, nie zaś z woli organu administracji publicznej wydającego decyzję o warunkach zabudowy w poprzednio obowiązującym porządku prawnym, który limitował czas obowiązywania takiej decyzji (wyrok NSA z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2651/19, dostępny w CBOSA). Decyzja o warunkach zabudowy została wydana dnia [...] grudnia 2011 r. i uzyskała przymiot ostateczności. W myśl art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zmianami) decyzja o warunkach zabudowy wygasa, jeżeli inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę albo dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. W toku postępowania przed Starostą oraz Wojewodą wykazano, że nie została wydana decyzja o wygaśnięciu decyzji ostatecznej. Nie stwierdzono faktu wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a także nie stwierdzono, że na terenie objętym inwestycją został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, stąd ponownie należy podkreślić niezasadność zarzutu Skarżącej.
Przechodząc do analizy materiału dowodowego, szczególnie w postaci projektu budowlanego należy stwierdzić, że spełnia on wszystkie wymagania, jakie polecił uzupełnić je Wojewoda. Projekt ten spełnia zatem wszystkie wymagania z art. 34 ust. 3 p.b. Wobec tego organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji był zobowiązany do sprawdzenia zgodności zamierzenia inwestycyjnego z dokumentami określonymi w art. 35 ust. 1 pkt 1-5 p.b. Analiza przeprowadzona przez Wojewodę zasługuje na aprobatę Sądu.
W pierwszej kolejności należało zwrócić uwagę, że budynek, na którym ma być zrealizowana inwestycja jest położony w granicy z działkami Skarżącej. To oznacza, że inwestycja musi spełniać wymóg z § 12 rozporządzenia. W myśl § 12 ust. 4 rozporządzenia w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 rozporządzenia, dopuszcza się nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi. Inwestycja spełnia ten wymóg. Zmiana połaci dachowej wraz z budową poddasza doprowadzi do nadbudowy budynku już istniejącego. Z uwagi na fakt, że znajduje się on w granicy z działką Skarżącej, projekt budowlany nie przewiduje lokalizacji otworów okiennych oraz drzwi. Przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia odsyła do obowiązku zapewnienia zgodności z przepisami wymienionymi w tym przepisie. Wojewoda również przeprowadził badania w tym zakresie.
Analizując projekt wynika z niego, że wysokość budynku w wyniku realizacji inwestycji będzie wynosić 8,25 m co oznacza, że mieści się w kategorii do 35 m, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Odległość od ściany budynku objętego inwestycją, a tym samym od granicy działek jest większa niż wysokość tego budynku i długość cienia, który będzie rzucać. Tym samym zabudowania Skarżącej znajdą się poza zacienieniem. Inwestycja spełnia więc wymóg z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia.
Przepisy § 19, 23, 36 i 40 oraz 60 rozporządzenia nie znajdują zastosowania z prostego powodu. Przedmiotem wniosku nie jest budowa obiektu budowlanego, tylko zmiana dachu wraz z podwyższeniem (o 48 cm jak wskazał Starosta). Stąd przepisy dotyczące odległości stanowisk postojowych, miejsc gromadzenia odpadów stałych, pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych nie znajdują zastosowania.
Inwestycja nie polega na budowie budynku wielorodzinnego, stąd nie ma zastosowania § 40, § 57 oraz § 60 rozporządzenia.
W związku z wątpliwościami Wojewody, jakie powstały w postępowaniu odwoławczym, wezwano inwestorów do, między innymi, przedłożenia projektu wykonania ścian pożarowych, które doprowadzą do zwiększenia bezpieczeństwa. Materiał i klasa ścian oraz stropów została określona w § 232 ust. 4 rozporządzenia. Powołany przepis stanowi, że dla klasy odporności ogniowej "D", którą określił organ administracji architektoniczno-budowlanej należy zainstalować ściany o klasie ognioodpornej REI60, a w stosunku do drzwi – EI 60. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż inwestorzy będą mieli obowiązek zainstalowania elementów o wskazanych klasach ognioodporności.
Z uwagi na zlokalizowanie budynku w granicach działki, inwestorzy zostali zobowiązaniu do wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego wyniesioną 0,3 m ponad połać dachu o klasie odporności REI60 oraz EI30 w części ściany wypełnionej pustakami szklanymi, przy zastosowaniu pokrycia dachu z materiału nierozprzestrzeniającego ognia. Z tego względu spełniono wymóg z § 271-273 rozporządzenia.
Przeprowadzona przez Wojewodę analiza zgodności planowanej inwestycji z przepisami rozporządzenia prowadzi do wniosku o jej zgodności z wymaganiami stawianymi przez szeroko rozumiane prawo budowlane. W związku z tym Wojewoda kierując się treścią art. 35 ust. 4 p.b. zasadnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jest następstwem nie tylko złożenia wymaganych przez prawo dokumentów, ale też stwierdzenia przez organ, na ich podstawie, że zachodzą wynikające z prawa materialnego przesłanki do uwzględnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Ponieważ postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest ściśle określone przepisami p.b., decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, a nie uznaniowy (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2638/19, dostępny w CBOSA). Jeżeli inwestorzy spełniają wymagania, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić przyznania wnioskowanego pozwolenia. "Warunkiem koniecznym do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jest spełnienie wymagań określonych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 p.b., w tym m.in. wymogu zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b." (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 1058/19, dostępny w CBOSA). Inwestycja odpowiada nie tylko wymaganiom stawianym przez p.b., ale także, a w zasadzie przede wszystkim wykazuje zgodność z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Projekt budowlany uwzględnia wszystkie warunki, jakie zostały zawarte w tej decyzji.
Sąd w składzie orzekającym przeanalizował tok rozumowania Wojewody i stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Należy podkreślić, że Wojewoda wywiązał się z obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego i nie uchylił się od obowiązku zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Decyzja Starosty nie została szczegółowo uzasadniona, zatem Wojewoda przejął na siebie ciężar przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, choćby przez wezwanie inwestorów do uzupełnienia dokumentacji budowlanej. Następnie dokonano szerokiej analizy zgodności planowanej inwestycji z przepisami p.b. oraz rozporządzenia, co odzwierciedla uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów podniesionych w skardze. Nie znaleziono także innych podstaw uzasadniających konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż ta odpowiada prawu. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło