II SAB/Po 111/15

Dnia 4 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 roku sprawy ze skargi T. M. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie zaopiniowania negatywnie projektu robot geologicznych postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 4 sierpnia 2015 r. T. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie przekazania organowi II instancji zażalenia na postanowienie Wójta Gminy S. z dnia 25.02.2015 r., znak [...] w sprawie zaopiniowania negatywnie "Projektu robót geologicznych na poszukiwanie i rozpoznanie złoża kruszywa naturalnego "A", gm. S., pow. pilski przedłożonego do zatwierdzenia przez przedsiębiorcę: Wydobywanie i Uszlachetnianie Kruszywa T. M., P. ul. G. zarzucając naruszenie art. 132 i 133 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej powoływanej jako "K.p.a"). Strona skarżąca podniosła, że zażalenie na powyższe postanowienie Wójta Gminy S. wniosła bezpośrednio do Urzędu Gminy S. w dniu 9 marca 2015., na potwierdzenie czego dołączyła do skargi kopię zażalenia opatrzoną stosowną prezentatą. W ocenie skarżącego powyższe obligowało Wójta do przekazania przedmiotowego środka zaskarżenia organowi II instancji, czego organ jednakże nie uczynił albowiem zaskarżone postanowienie wraz z aktami sprawy i zażaleniem nie zostało przekazane do samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., jak również organ nie wydał nowego postanowienia, które zmieniałoby lub uchylało zaskarżone postanowienie. W konkluzji skargi T. M. wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy S. do dokonania wymaganych przez prawo czynności. Nadto wcześniejszym pismem z dnia 8 czerwca 2015 r. T. M. wezwał Wójta Gminy S. do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do zapisów art. 52 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm.) Przekazując do tut. Sądu akta sprawy wraz ze skargą organ wyjaśnił, iż W dniu 9 marca 2015 r. T. M. osobiście przedłożył w sekretariacie Urzędu Gminy S. kilka pism, wśród których znajdowały się również dwa egzemplarze zażalenia na postanowienie Wójta [...] oraz dwa egzemplarze zażalenia na postanowienie Wójta [...] z dnia 25 lutego 2015 r. Pracownik sekretariatu potwierdził otrzymanie pism poprzez umieszczenie na nich odpowiedniej adnotacji. Podczas przyjmowania pism najprawdopodobniej doszło do pomyłki, gdyż w sekretariacie pozostały dwa egzemplarze zażalenia na postanowienie Wójta znak [...] z dnia 25 lutego 2015 r., a T. M. zabrał ze sobą dwa egzemplarze zażalenia na postanowienia Wójta znak [...] z potwierdzeniem pracownika sekretariatu i zawierające numery w rejestrze: 1926 i 1927 lub 1925. W sekretariacie urzędu pozostały dwa egzemplarze zażalenia dotyczącego złoża "B", które zarejestrowano pod numerem porządkowym 1926 ( wydruk z rejestru pism w aktach sprawy). Zażalenie to wraz z aktami sprawy [...] przekazane zostało przekazane do SKO w P.. T. M. otrzymał informację o przekazaniu zażalenia do SKO w dniu 18 marca 2015 roku. Podsumowując organ wskazał, że zażalenie na postanowienie Wójta Gminy S. Nr [...] z dnia 25 lutego 2015 r. nie zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., gdyż fizycznie nie znalazło się w Urzędzie Gminy S., nie ma go zarejestrowanego w książce podawczej i nie znalazło się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej w dalszej części jako "P.p.s.a.", zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Art. 3 § 3 określa, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zakres przedmiotowy skarg na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a., a zatem skarga na bezczynność przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i określone postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gminy S. polegająca na nieprzekazaniu zażalenia skarżącego od postanowienia Wójta Gminy S. z dnia 25.02.2015 r., znak [...] organowi II instancji. Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż czynność przekazania przez organ I instancji środka zaskarżenia strony do organu wyższego stopnia nie jest żadną ze spraw, o których mowa w wyżej wskazanym art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. Przekazanie odwołania nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia ani pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Nie stanowi również innego aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, bowiem akty lub czynności, o których mowa w tym przepisie, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa poprzez ustalenie, stwierdzenie bądź potwierdzenie uprawnień lub obowiązków określonych przepisami prawa. Innymi słowy aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. jest indywidualny akt lub czynność o charakterze władczym, która rozstrzyga o tym czy danemu podmiotowi przysługuje konkretne uprawnienie wynikające z przepisu prawa lub czy ciążą na nim określone obowiązki. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że czynność przekazania zażalenia nie rozstrzyga o uprawnieniach bądź obowiązkach skarżącego wynikających z przepisów prawa, a zatem nie jest "innym aktem lub czynnością", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przekazanie odwołania (względnie jak w niniejszej sprawie innego środka zaskarżenia) stanowi czynność materialno-techniczną, na którą skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, co wyklucza również dopuszczalność zaskarżenia bezczynności w tym zakresie (por. postanowienia NSA: z dnia 15 listopada 2011 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2320/11 i z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 169/12; postanowienia WSA: w Łodzi z dnia 14 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 21/09 oraz z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 39/14, z dnia 10 lipca 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 117/15, w Warszawie: z dnia 17 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 633/13 oraz z dnia 26 sierpnia 2011r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wa 85/11, w Lublinie: z dnia 15 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 61/15, w Gorzowie Wielkopolskim: z dnia 13 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt I SAB/Go 22/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując stwierdzić należy, że bezczynność polegająca na nieprzekazaniu zażalenia organowi II instancji nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wskazać w tym miejscu trzeba, iż jak wynika zarówno z dokumentów przedstawionych przez skarżącego, jak i wyjaśnień przedstawionych Sadowi przez skarżony organ niewątpliwym jest, iż zażalenie na postanowienie Wójta Gminy S. z dnia 25 lutego 2015 r., znak [...] w sprawie zaopiniowania negatywnie "Projektu robót geologicznych na poszukiwanie i rozpoznanie złoża kruszywa naturalnego "A"" zostało skutecznie złożone i wpłynęło do organu, skoro pracownik Urzędu Gminy miał możność opatrzyć je prezentatą, a następnie juz po wpływie do organu zaginęło. Nie są przy tym istotne dla oceny czy zażalenie zostało skutecznie złożone okoliczności tego zaginięcia, jak tez podnoszony przez organ w odpowiedzi na skargę fakt braku jego zarejestrowania w urządzeniach biurowych prowadzonych w Urzędzie Gminy w S.. Realizując obowiązek udzielania pouczeń stronie występującej bez profesjonalnego pełnomocnika wynikający z art. 6 P.p.s.a. Sąd pragnie nadto wskazać, iż w takiej sytuacji procesowej jak zaistniała w niniejszej sprawie, gdzie organ I instancji nie przekazał środka zaskarżenia organowi odwoławczemu właściwą metodą reakcji strony byłoby poinformowanie o złożeniu zażalenia organu II instancji, który winien odnieść się do takiej informacji wskazującej na wadliwe funkcjonowanie organu pierwszej instancji i podjąć czynności dla ustalenia losów środka zaskarżenia. Taki obowiązek organu odwoławczego wynika między innymi z tego, że organy administracji państwowej, rozstrzygając powierzone im sprawy, muszą ściśle przestrzegać reguł określonych w przepisach postępowania administracyjnego. Są one zobowiązane do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa, a także ich świadomość i kulturę prawną (art. 8 K.p.a.). Powinny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wskazówek i wyjaśnień (art. 9 Kpa). Ujmując najogólniej, do obowiązków organów administracji państwowej należy czynne współdziałanie ze stronami na rzecz dogłębnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela (art. 7 Kpa). Brak reakcji organu odwoławczego na tego rodzaju informacje stanowiłby co za tym idzie bezczynność w prowadzeniu postępowania zmierzającego do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie w II instancji (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 maja 1991 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB 8/91, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).