II SAB/Po 76/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-09-25
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Elwira Brychcy, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność i przewlekłość postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono, zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność i przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego. Postępowanie administracyjne trwało od lipca 2018 roku, a organ podejmował szereg czynności, jednak nie informował o tym stron i nie zakończył sprawy w ustawowym terminie. Skarżący wniósł ponaglenie, a następnie skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność i przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego; I. zobowiązuje Inspektor Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy wszczętej zawiadomieniem z dnia [...] września 2018 roku numer [...] w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę [...]- zł [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga A. M. (zwanego dalej: skarżący) na bezczynność i przewlekłość Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego – przybudówki na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dz. nr [...].
Skarga została złożona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu [...] lipca 2018 r. do [...] wpłynęło pismo Urzędu Miejskiego w [...] przekazujące pismo A. M., celem rozpatrzenia przez [...] w zakresie legalności budynków znajdujących się na nieruchomości przy ul. [...] w [...]
Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. [...] wezwał skarżącego do usunięcia braków podania poprzez określenie jakiego obiektu dotyczy oraz przedstawienia w postaci szkicu lokalizacji tego obiektu.
W dniu [...] lipca 2018 r. do organu wpłynęła odpowiedź na powyższe wezwanie.
Kolejno [...] zawiadomił strony, że w dniu [...] września 2018 r, zostaną przeprowadzone czynności kontrolne na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Jednocześnie organ wezwał skarżącego do wyjaśnienia i udowodnienia, jakiego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy żądanie skarżącego.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] września 2018 r. skarżący wskazał, iż domaga się "rozpoznania legalności budynków [kotłowni] z których są emitowane emisje dymowe za pomocą wiatru w moje okna".
W dniu [...] września 2018 r. pracownicy [...], przeprowadzili kontrolę na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dz. nr ewid. geod. [...], z których to czynności został sporządzony protokół oraz dokumentacja fotograficzna.
Następnie, pismem z dnia [...] września 2018 r., [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego - przybudówki, na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dz. nr [...]. Jednocześnie organ wezwał właścicieli obiektu budowlanego tj. M. O. i J. O. do udzielenia pisemnej informacji oraz udostępniania dokumentów związanych z budową - rozbudową budynku mieszkalnego - przybudówki na nieruchomości w [...] przy ul. [...], dz. nr [...].
Pismem z dnia [...] września 2018 r. [...] zwrócił się do Starostwa [...] w [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy w posiadanych rejestrach od [...] r. widnieje informacja dotycząca złożonego wniosku przez M. i J. O. w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Równocześnie organ [...] zwrócił się do Burmistrza [...] z prośbą o udzielenie informacji czy M. i J. O. wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o warunki zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego - przybudówki, na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dz. nr [...].
Pismem z dnia [...] września 2018 r. M. i J. O. odpowiedzieli na wezwanie. Natomiast pismem z dnia [...] października 2018 r., Urząd Miejski w [...] wskazał, że dla inwestycji na działce o numerze ewid. [...], obręb [...], gmina [...], nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Starostwo [...] w [...], pismem z dnia [...] października 2018 r., wskazało, że w posiadanych rejestrach pozwoleń na budowę "od roku 1990 do chwili obecnej nie odnaleziono informacji" dotyczących legalności rozbudowy budynku mieszkalnego - przybudówki położonego w [...] przy ul. [...] na działce nr [...].
Pismem z dnia [...] października 2018 r. [...] zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonych w sprawie dowodów i materiałów.
W dniu [...] października 2018 r. organ dokonał kontroli nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], podczas której została wykonana dokumentacja fotograficzna.
Następnie, pismem z dnia [...] listopada 2018 r., [...] zwrócił się do Burmistrza [...] z prośbą o udzielenie informacji czy w [...] r. dla dz. nr [...] obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi (pismo z dnia [...] grudnia 2018 r.) Urząd Miejski w [...] poinformował, że "z dokumentów, które posiada tut. Urząd, wynika iż taki plan obowiązywał. (...) przedmiotowa nieruchomość znajdująca się przy ul [...] w [...], dz. nr ewid.[...], w archiwalnym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona była symbolem [...] - tereny mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy. ". Kolejno, w dniach [...] maja 2019 r., [...] maja 2019 r. oraz [...] maja 2019 r., [...] kontaktował się z Urzędem Miejskim w [...] w sprawie uzyskania kopii dokumentów, wynikających z pisma Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r.
W dniu [...] maja 2019 r. do sprawy przystąpił pełnomocnik skarżącego, przedkładając pełnomocnictwo oraz składając ponaglenie w związku z bezczynnością [...] w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego - przybudówki na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dz. nr [...].
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ zobowiązał M. i J. O. do dostarczenia w terminie do dnia [...] sierpnia 2019 r. dokumentów niezbędnych do legalizacji rozbudowy budynku mieszkalnego, na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dz. nr [...], tj. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Postanowieniem z tego samego dnia, nr [...] [...] nałożył na M. i J. O. obowiązek dostarczenia oceny technicznej samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego obejmującego całość wykonanych robót budowlanych związanych m.in. z wykonaniem elementów konstrukcyjnych rozbudowy budynku mieszkalnego takich jak: fundamenty, ściany, stropy, dach oraz przewodów kominowych i instalacji wewnętrznych w terminie do dnia [...] sierpnia 2019 r.
Jedocześnie P. zawiadomił strony postępowania , pismem z dnia [...] maja 2019 r. o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie i wskazał nowy termin jej załatwienia, tj. 30 dni po terminie przekazania przez M. i J. O. dokumentów niezbędnych do legalizacji rozbudowy budynku mieszkalnego - przybudówki na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dz. nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] [...] uznał wniesione ponaglenie za uzasadnione i stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, odstąpił od wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności oraz podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia sprawy w przyszłości. W ocenie [...] organ I instancji podejmował szereg czynności, jednakże w żaden sposób nie informował o tym stron postępowania administracyjnego. W ocenie [...] organ [...] pozostawał zatem bezczynny od dnia [...] października 2018 r., z uwagi na fakt niezakończenia postępowania administracyjnego we wskazanym przez siebie terminie. [...] wskazał, że co prawda pomiędzy [...] października 2018 r., a [...] maja 2019 r. organ [...] podejmował czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy, to jednak, w żaden sposób nie informował stron postępowania administracyjnego o zmianie terminu załatwienia sprawy. Dopiero po wpłynięciu ponaglenia [...] wystosował wezwanie z dnia [...] maja 2019 r. oraz wydał postanowienie z tego samego dnia Nr [...], jak również wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy.
W skardze z dnia [...] czerwca 2019 r. skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, domagał się wydania stosownego orzeczenia przez [...] bez zbędnej zwłoki (autokontrola) alternatywnie uwzględnienie skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania [...] i zobowiązanie do załatwienia sprawy w określonym terminie, stwierdzenia, że [...] dopuścił się bezczynności i przewlekłości, stwierdzenia, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania od [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 Ppsa oraz zasądzenie od [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił naruszenie prawa, tj. art. 35 § 1 i art. 12 Kpa.
W zakresie żądania określonej sumy pieniężnej skarżący wywodził, iż przyznanie tej kwoty nie ma charakteru odszkodowawczego i nie ma służyć wyrównaniu szkody, a dla jej przyznania wystarczy sam fakt bezczynności przewlekłości. Pełnomocnik argumentował, iż skarżący doznał szkody w związku z bezczynnością i przewlekłością organu , albowiem zmuszony został do wniesienia ponaglenia oraz zmuszony jest znosić bierność organu, podczas gdy sąsiedzi robią co chcą nie zważając na uciążliwości dla skarżącego (zadymianie).
W odpowiedzi na skargę [...] wskazał, iż podejmował szereg czynności w sprawie, jednak nie zawiadomił o tym fakcie stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie rozważań prawnych należy wyjaśnić, że instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa) służy ochronie strony postępowania przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub też służy zapobieżeniu nieuzasadnionemu przedłużaniu prowadzenia postępowania. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 Ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a), zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności (pkt 1) lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), a także stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a Ppsa). W myśl art. 149 § 2 Ppsa sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Aktualnie obowiązujący art. 53 § 2b Ppsa stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 Kpa przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 Ppsa). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Wobec tego nie ma żadnego znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Jak już wspomniano, warunkiem tym jest samo wniesienie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 Kpa . Innymi słowy, tego rodzaju skarga może być wniesiona do sądu w każdym czasie, po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia (por. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2367/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2a Kpa, skoro skarżący przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie skierował do organu wyższego stopnia względem [...], tj. do [...], ponaglenie.
Przechodząc zaś do merytorycznych rozważań, Sąd wyjaśnia, że dla koniecznego rozgraniczenia zakresów skarg na bezczynność organu oraz na przewlekłość postępowania w pełni podziela podgląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym nowelizacja przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegająca na dodaniu od [...] kwietnia 2011 r. skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymaga reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 Kpa, względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 Kpa. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 Ppsa sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie .W takim ujęciu dochowanie przez organ administracji aktów staranności przewidzianych w art. 36 Kpa wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 3, Nb 69), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37, Nb 4). Pojęcie "przewlekłości postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; por. wyroki NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13 i z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13 orzeczenia dostępne jw.).
Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi w sytuacji, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją, w świetle ustanowionej w art. 12 Kpa zasady szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ będzie możliwe wtedy, gdy będzie mu można skutecznie zarzucić niedochowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie postawić mu zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak NSA w wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 36 Kpa stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Z kolei terminy, o których mowa w art. 35 Kpa, odnoszone są do pojęcia niezwłoczności, bowiem powołany przepis w § 1 statuuje obowiązek zakończenia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki. Oznacza to, że zasadą jest załatwienie sprawy niezwłocznie, bez niepotrzebnego przedłużania jej toku, zatem jedynie wtedy, kiedy istnieją ważne powody dla odstąpienia od reguły niezwłocznego rozpatrzenia żądania, przykładowo sprawa wymaga dokonania pewnych działań pochłaniających czas, może załatwić sprawę później niż niezwłocznie, lecz w zasadzie nie później niż w terminach sprecyzowanych w dalszych jednostkach redakcyjnych tego przepisu (tak NSA w wyroku z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 148/16, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy wskazać należy, że w opisanym stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, iż [...] pozostawał w bezczynności. Do dnia wydania wyroku organ nie załatwił sprawy, pomimo znacznego – przekraczającego ramy wyznaczone w Kpa – upływu czasu.
Co więcej należało również uznać, że postępowanie w sprawie prowadzone był w sposób przewlekły. Organ podejmował bowiem wprawdzie różne czynności w toku postępowania, jednak nie doprowadziły one do wydania w prawem przepisanym terminie rozstrzygnięcia, zaś o fakcie niezałatwienia sprawy organ nie powiadomił stron postępowania. Co więcej, takie zawiadomienie wystosował dopiero po wniesieniu przez skarżącego ponaglenia w sprawie i to po upływie wielu miesięcy od ostatniej zakomunikowanej stronom czynności w sprawie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 Ppsa, orzeczono jak w pkt I sentencji.
W pkt II wyroku, na postawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a, Sąd stwierdził, iż bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Omawiając tę kwestię, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w odniesieniu do przypadków bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, wskazuje się na to, że rażące naruszenie prawa, jako kwalifikowana postać jego naruszenia, powinno być interpretowane ściśle. Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa przy bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania spraw nie jest co do zasady sam w sobie taką szczególną okolicznością. W konsekwencji stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, chociaż niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze takiego naruszenia, skoro sam czas trwania bezczynności organu w orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest uznawany za wystarczającą przesłankę stwierdzenia rażącego naruszenia prawa (por. m.in.: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 86/16; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2017 r sygn. akt I OSK 2331/16, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Idąc dalej, należy wyjaśnić, że sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. W tym kontekście termin "rażące" oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażący powinna być zaś dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy rozpatrywanej indywidualnie, zwykle wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest też możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyroki NSA z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2563/13, z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawnienie sądu do oceny rażącego charakteru bezczynności organu administracji realizuje się przez możliwość zbadania ewentualnych okoliczności szczególnych, wyróżniających kwalifikowany typ bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. I OSK 86/16, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Trzeba również podkreślić, że sądy administracyjne mają obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji takiej kwalifikacji (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1925/16, dostępny jw.). Wobec tego proste odwołanie się do brzmienia przepisu art. 12 Kpa ustanawiającego zasadę sprawnego działania organu administracji publicznej oraz do art. 35 Kpa ustanawiającego graniczne terminy załatwiania spraw o różnym stopniu skomplikowania (zawiłości), nie stanowi jeszcze wystarczających podstaw dla przypisania organowi w przedmiotowej sprawie bezczynności i przewlekłości mającej charakter rażącego naruszenia prawa.
Zdaniem tutejszego Sądu, okoliczności sprawy nie wskazywały na rażące zlekceważenie zasad postępowania administracyjnego. Organ bowiem podejmował w sprawie czynności, mimo że o fakcie tym nie zawiadamiał stron. Nie można zatem doszukać się w jego działaniu premedytacji, działania celowego nastawionego na spowolnienie postępowania, odwlekanie w czasie jego załatwienia. Nie ulega wątpliwości niedochowanie prawem przewidzianych terminów i zaniedbanie obowiązków informacyjnych organu, jednak nie nosiło ono, w ocenie Sadu, znamion naruszenia rażącego.
W konsekwencji, skoro stwierdzona po stronie organu odwoławczego bezczynność, i przewlekłość nie zostały uznane za mające charakter rażącego naruszenia prawa, to nie było też zasadne przyznanie od organu na rzecz skarżącego (na wniosek strony) sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6, tj. zastosowanie środków prawnych, o których mowa w art. 149 § 2 Ppsa. Trzeba również podkreślić, że zastosowanie tych środków przez sąd ma charakter fakultatywny. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa oddalił skargę w tym pozostałym zakresie, o czym orzekł w punkcie III sentencji.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych przepisów, a także na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie IV sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa, uwzględniając wynik sprawy, żądanie skargi oraz wysokość udokumentowanych przez stronę skarżącą kosztów niezbędnych dla obrony jej praw. Na zasadzoną od organu na rzecz skarżącego sumę kosztów postępowania składają się uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł oraz [...] zł z tytułu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika oraz [...] zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika Sąd zastosował, zgodnie z wnioskiem, stawkę minimalną określoną w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło