III SA/Po 156/14

Dnia 9 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę Decyzją z dnia 29 lipca 2013 r., nr [...] Starosta skierował M. T., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C, C+E, na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) z uwagi na uzyskaną informację potwierdzającą, że ww. kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W odwołaniu od powyższej decyzji M. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i – ewentualnie – przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że w dniu 14 czerwca 2013 r. odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. z uwagi na posiadane 22 punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Po odbyciu szkolenia Skarżący nie otrzymał jednak stosownego zaświadczenia o odbytym szkoleniu, w wyniku którego część punktów karnych zostałaby zredukowana, ponieważ wówczas został poinformowany, że posiadana przez niego liczba punktów wynosi 28 i otrzymał wniosek dotyczący sprawdzenia jego kwalifikacji. Skarżący wskazał, że odnośnie kolizji, która miała miejsce w dniu 4 grudnia 2012 r., nigdy nie był informowany, że naliczono mu za nią 6 punktów karnych, a jedynie wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego Wydział VII Karny w K. z dnia 25 marca 2013 r. wymierzono mu karę grzywny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 listopada 2013 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z art. 82 ust 1 pkt 4b ustawy z dnia 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.) badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzję wydał na podstawie art. 99 ust 1 pkt 3 lit b cytowanej ustawy, który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne, jeżeli kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustawa w art. 99 ust 2 pkt 2 stanowi, że starosta wydaje decyzję o której mowa w ust. 1 na wniosek organu kontroli ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit b. W aktach sprawy znajduje się wniosek Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 17.06.2013 r. do Starosty o skierowanie M. T. na badania psychologiczne, w którym podano, że wymieniony otrzymał łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 4.12.2012 r. do 17.05.2013 r. Kolegium uznało, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu, wykazujący spełnienie przesłanek omówionych w wyżej powołanym przepisie, obliguje organ do podjęcia decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia bądź braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Starosta nie ma uprawnienia do badania prawidłowości orzeczenia, w związku z którym naliczone zostały kierowcy punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Według § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488) odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Z akt sprawy wynika, że odwołujący w dniu 14.06.2013 r. odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego. Natomiast naruszenie przepisów ruchu drogowego, za które odwołujący otrzymał 28 punktów, miało miejsce w okresie od 4.12.2012 r. do 17.05.2013 r., a więc odbycie tego szkolenia nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów. W skardze na powyższą decyzję Strona, działająca przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie - przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w powołaniu na zarzuty i argumentację przedstawione wcześniej w odwołaniu. Podkreśliła, w szczególności, że brak jest dokumentu, który nakładałby na Skarżącego 6 punktów karnych za kolizję, która miała miejsce w dniu 4 grudnia 2012 r. Skarżący nie przyjął wówczas mandatu, dlatego sprawa została skierowana do sądu. Wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r. Sąd Rejonowy Wydział VII Karny w K. uznał Skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń i za to na podstawie powołanego przepisu wymierzył mu karę [...] zł grzywny. Natomiast informacja o nałożeniu 6 punktów karnych została zawarta we wniosku Starosty z dnia 17 czerwca 2013 r. w zakresie sprawdzenia kwalifikacji Skarżącego i nie została poparta żadnym dokumentem mającym moc prawną. W związku z powyższym Skarżący miał prawo brać udział w szkoleniu, ponieważ nie przekroczył liczby 24 punktów karnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia według kryterium określonego w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), tj. pod względem zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które uzasadniałoby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 3 b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.), stosownie do którego Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, w zw. z art. 99 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy, w myśl którego Starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1, na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d. Natomiast podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2013 r. zawierający informację potwierdzającą, że Skarżący w okresie od 4 grudnia 2012 r. do 17 maja 2013 r. przekroczył liczbę 24 punktów karnych za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego, otrzymując łącznie 28 punktów karnych. Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze kwestionował nałożenie na niego 6 punków karnych za spowodowanie kolizji w dniu 4 grudnia 2012 r. Podnosił, że w tym dniu nie przyjął mandatu, dlatego sprawa została skierowana do sądu, a wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział VII Karny w K. z dnia 25 marca 2013 r. nałożono na niego jedynie grzywnę. W związku z powyższym, zdaniem Skarżącego, nałożenie 6 punktów karnych za spowodowanie kolizji z dnia 4 grudnia 2012 r. nie wynika z żadnego dokumentu mającego moc prawną. Stanowisko Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać na konieczność odróżnienia będącego przedmiotem niniejszej sprawy postępowania w sprawie skierowania kierowcy na badania psychologiczne, uregulowanego w powołanych przepisach ustawy o kierujących pojazdami, od poprzedzającego je postępowania w sprawie przypisania punktów karnych za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego oraz ich wpisania do ewidencji. To postępowanie reguluje art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) oraz wydane na podstawie art. 130 ust. 4 tejże ustawy rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488). Z art. 130 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy oraz § 1 ust. 1 pkt 2, § 2 ust. 1 i ust. 3 oraz § 3 ust. 1 wskazanego rozporządzenia wynika, że kierowcę, który dopuścił się naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego oraz naruszenia wraz z odpowiadającą im liczbą punktów wpisuje się do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Natomiast stosownie do § 4 ww. rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym (ust. 1); przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy; wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem (ust. 2); wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1 (ust. 4). Osoba zainteresowana ma przy tym prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych, dotyczących punktów opowiadających dokonanym przez nią naruszeniom; informacji udziela się lub zaświadczenie wydaje się w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne (§ 9 rozporządzenia). Z kolei zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tej przyczyny, w przypadkach spornych, jedynie sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2411/12 oraz powołane w nim wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 503/12, z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, z 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11, z 13 października 2011 r., sygn. akt 1721/10, z 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09, z 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09 i postanowienie z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe, należy więc zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że organy w niniejszej sprawie były związane wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji potwierdzającym, że Skarżący zgodnie z ewidencją w okresie od 4 grudnia 2012 r. do 17 maja 2013 r. uzyskał 28 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Organy orzekające w niniejszej sprawie w przedmiocie skierowania Skarżącego na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami nie miały więc kompetencji do samodzielnego ustalania liczby punków przypisanych Skarżącemu za naruszenia prawa ruchu drogowego. Nieuprawnione na gruncie niniejszej sprawy były zatem również zarzuty Skarżącego w powyższym zakresie, które mógł zgłosić jedynie do uprawnionego w tym zakresie organu Policji. Skoro więc na gruncie niniejszej sprawy Starosta otrzymał od właściwego organu kontroli ruchu drogowego informację potwierdzającą przekroczenie przez Skarżącego liczby 24 punków za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego wraz z wnioskiem o skierowanie na badania psychologiczne, zobligowany był, jak słusznie przyjęto w zaskarżonej decyzji, do wydania – na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami – decyzji o skierowaniu Skarżącego na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W konsekwencji, prawidłowo również – wbrew twierdzeniom Skarżącego –organy administracji uznały w okolicznościach niniejszej sprawy, że odbyte przez Skarżącego szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w dniu 14 czerwca 2013 r., a więc już po przekroczeniu 24 punktów karnych w okresie od 4 grudnia 2012 r. do 17 maja 2013 r. i tym samym zakwalifikowaniu się do badania psychologicznego, nie mogło spowodować zmniejszenia ilości punktów na podstawie art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W myśl bowiem tego przepisu kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Natomiast stosownie do § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.