III SA/Po 1661/13

Dnia 18 grudnia 2013 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółka A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Spółka A zawarła w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Spółka powołała się na liczne sprawy cywilne, w których występuje jako pozwana. Jednocześnie wskazała, że zasądzono od niej kwoty [...] zł oraz [...] zł wraz z odsetkami i kosztami procesów. Spółka wraz ze skargą przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (PPPr) w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł, a zysk za ubiegły rok wyniósł [...] zł. Na rachunkach bankowych spółka zadeklarowała kwoty [...] zł oraz [...] zł, a także zadłużenie w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku spółka powołała się ponownie na złą sytuację finansową spowodowaną licznymi sprawami sądowymi, w których występuje jako pozwana. Spółka przytoczyła również wskazane wcześniej kwoty zasądzonych od niej zobowiązań finansowych w wysokości [...] zł oraz [...] zł. Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku t.j. poz. 270), dalej jako P.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że wnioskująca spółka nie wykazała w sposób jednoznaczny, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając sytuację wnioskującej spółki uwzględniono jej deklaracje o zadłużeniu w wysokości [...] zł, a także o zasądzonych od niej na rzecz innych podmiotów zobowiązaniach finansowych w wysokości [...] zł. W zakresie zadeklarowanych przez spółkę zobowiązań finansowych należy zgodzić się, że wymagają one od spółki poniesienia dodatkowych nakładów finansowych na ich bieżącą obsługę. Sama realizacja zobowiązań cywilnoprawnych nie przesądza jednak automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. W sprawie brakuje argumentów do przyjęcia twierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnym, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12). W rozpoznawanej sprawie brak jest również informacji wskazujących na utratę płynności finansowej spółki, która uniemożliwiałaby prowadzenie przez nią samodzielnej działalności bez pomocy finansowej ze strony Skarbu Państwa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08; postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 532/13). W sprawie nie można również pominąć istotnego faktu, a mianowicie spółka za ubiegły rok uzyskała znaczny zysk w wysokości 376.317,25 zł. Taka kwota przewyższa niemal dwukrotnie deklarowane zobowiązania finansowe spółki. Na podkreślenie zasługuje w tym względzie pogląd funkcjonujący w orzecznictwie, że koszty prowadzenia postępowań sądowych należy traktować jako koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (por. wyrok ETPCz z dnia 19 stycznia 2010 roku, skarga nr 1783/04 Felix Blau sp. z o.o. przeciwko Polsce, postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08; postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 195/12). Biorąc pod uwagę powyższą sytuację spółki wnioskującej o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że nieuzasadniony jest jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.