III SAB/Po 1/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Ł. N. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Województwa w przedmiocie szkód łowieckich 1. zobowiązuje Zarząd Województwa do doręczenia skarżącemu Ł. N. protokołu szacowania ostatecznego szkody z dnia 7 maja 2021 r. - w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Zarząd Województwa dopuścił się bezczynności w sprawie opisanej w punkcie 1; 3. stwierdza, że bezczynność w sprawie opisanej w punkcie 1 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Zarządowi Województwa grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 5. przyznaje od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego Ł. N. sumę pieniężną w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 6. oddala skargę w pozostałym zakresie; 7. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego Ł. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ł. N. (dalej również jako skarżący) pismem z 2 stycznia 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Województwa (dalej również jako organ) w zakresie szkód łowieckich wraz z żądaniem zobowiązania organu do natychmiastowego podjęcia czynności w sprawie, nadto żądając wymierzenia temu organowi grzywny a także przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Skarżący wniósł również o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedstawiając stan faktyczny, skarżący wskazał, że działając jako poszkodowany, na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1082 ze zm. obecnie j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 539 ze zm. – dalej u.p.ł.), pismem z 3 kwietnia 2021 r. złożył do organu wniosek o przeprowadzenie czynności szacowania szkód łowieckich na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 46c ust. 4 u.p.ł. organ obowiązany był w terminie trzech dni do poinformowania skarżącego o terminie szacowania szkód łowieckich, zaś zgodnie z art. 46c ust. 2 u.p.ł. w terminie siedmiu dni, tj. najpóźniej 10 kwietnia 2021 r. organ winien przeprowadzić czynności na miejscu, a dalej zgodnie z art. 46c ust. 5 u.p.ł. organ winien był niezwłocznie po zakończeniu szacowania wydać protokoły do wniesienia uwag oraz podpisu, a także do zachowania jednego egzemplarza protokołu. Zdaniem skarżącego organ nie dochował jakiegokolwiek z terminów, o których mowa wyżej. W ocenie skarżącego organ 8 kwietnia 2021 r. bezprawnie wezwał do uzupełnienia rzekomych - tylko według tego organu - braków formalnych wniosku z dnia 3 kwietnia 2021 r., i to pomimo, że inny organ administracji publicznej potwierdził dane, o które ponownie wniósł organ. Zdaniem skarżącego organ z kierunkową i rażącą zwłoką przeprowadził czynności szacowania na przedmiocie szkody dopiero 7 maja 2021 r., chociaż zgodnie z przepisami u.p.ł. winien był to uczynić w terminie 7 dniu od dnia złożenia wniosku, tj. najpóźniej 10 kwietnia 2021 r. Organ bezprawnie sugerował przy tym, aby skarżący zaniechał ze skorzystania z prawa do uczestnictwa w czynnościach na miejscu przedmiotu szkody. W ocenie skarżącego bezprawne działanie organu były intencjonalne i celowe, bowiem z nieznanych przyczyn organ na przedmiocie szkody reprezentowany był przez lokalnego prominentnego biznesmena i wpływowego myśliwego, który odpowiada za szkody wyrządzone rolnikom. Skarżący już 7 maja 2021r. zgodnie z przepisami u.p.ł. kategorycznie żądał sporządzenia przez organ protokołu oraz wydania należnych mu dokumentów, tak jak w praktyce jest to czynione, a także tak jak wcześniej czynił to organ. Organ odmówił jednak realizacji zobowiązań wynikających z przepisów u.p.ł. Jak wskazał skarżący organ, nawet po czynnościach na miejscu przedmiotu szkody podjętych ze zbędną i kierunkową zwłoką dopiero dnia 7 maja 2021 r., kolejno zaniechał niezwłocznego sporządzenia i wydania protokołu, czym uchybił przepisom art. 46c ust. 5 u.p.ł. Następnie organ naruszył prawo skarżącego do wniesienia zastrzeżeń do protokołu, czym uchybił przepisom art. 46c ust. 6 u.p.ł. Skarżący wskazał, że organ uchybił zebrania czytelnych podpisów osób biorących udział w szacowaniu ostatecznym, czym organ kierunkowo uchybił przepisom art. 46c ust. 5 pkt 5 u.p.ł. Mając powyższe na uwadze, skarżący zarzucił, że organ naruszył jego niezbywalne prawo do otrzymania kompletnego protokołu, czym uchybił przepisom art. 46c ust. 7 u.p.ł. Skarżący zaznaczył, że postępowania przed organem nie kończy się przeprowadzeniem czynności na miejscu przedmiotu szkody, które i tak dokonano ze zbędą zwłoką dopiero 7 maja 2021 r. Prawodawca w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych (Dz. U. 2019, poz. 776.), określił obowiązujący organ wzór protokołu szacowania ostatecznego w przypadku szkody łowieckiej, za którą odpowiada Skarb Państwa. Prawodawca przesądza w nim również, że poszkodowany uczestniczy w czynnościach szacowania, chociaż organ sugestywnie dążył do uniknięcia uczestnictwa skarżącego w czynnościach na przedmiocie szkody. Poszkodowany ma też prawo do wniesienia zastrzeżeń. W okolicznościach omawianej sprawy organ chciał usilnie uniknąć wniesienia zastrzeżeń na współdziałającego z nim prominentnego myśliwego. Dlatego organ sugerował, aby skarżący nie uczestniczył w czynnościach przeprowadzanych na przedmiocie szkody, a gdy stawił się na szacowaniu, organ postanowił nie wydać kompletnego protokołu. Zdaniem skarżącego postępowanie przed organem kończy się wydaniem na własność poszkodowanemu kompletnego egzemplarza protokołu wraz z ewentualnymi załącznikami, które poprzedza wydanie wszystkich egzemplarzy protokołów do zapoznania się z ich kompletną treścią, kolejno wniesienie ewentualnych uwag lub zastrzeżeń do protokołów, a dalej podpisanie protokołów przez poszkodowanego. Skarżący wskazał , że 23 grudnia 2024 r. złożył stosowne ponaglenie, które winno było zostać przekazane wraz z aktami do organu wyższego stopnia najpóźniej dnia 30 grudnia 2024 r., o czym mowa w przepisach art. 37 § 4 k.p.a. Skarżący dnia 2 stycznia 2025 r. otrzymał potwierdzenie ze strony organu wyższego stopnia, iż nie otrzymał on ponaglenia, tym samym skarżony organ kierunkowo uchybił normie prawnej wysłowionej w art. 37 § 4 k.p.a., i jak dotychczas pozostaje w przewlekłości i bezczynności. Zarząd Województwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie a ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że skarżący w tej samej sprawie wniósł już skargę datowaną na 23 grudnia 2024 r. zawierającą takie same żądania i argumenty, za wyjątkiem dywagacji odnoszących się do ponaglenia, które z niewielkim opóźnieniem, ale już stosunkowo dawno zostało przekazane właściwemu organowi. Uzasadniając z kolei wniosek o oddalenie skargi organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie dotyczy spraw wypłacania przez zarząd województwa ze środków z budżetu państwa odszkodowania za szkody łowieckie, o których to sprawach traktują przepisy art. 50 ust. 1b , ust. 2 pkt 2, ust. 3 u.p.ł. Postępowanie to zostało wszczęte i prowadzone na podstawie wniosku skarżącego z 3 kwietnia 2021 r. zarejestrowanego w Departamencie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] pod sygnaturą [...] Do powyższego rodzaju spraw nie stosuje się przepisów k.p.a., ponieważ zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 k.p.a. sprawy te nie są objęte regulacją tej ustawy. Ponadto inne unormowania u.p.ł. w przeciwieństwie do powołanych wyżej przepisów w sposób wyraźny odwołują się w zakresie swej regulacji do procedury administracyjnej. Dlatego też nie budzi wątpliwości okoliczność, iż w niniejszej sprawie nie mogą znajdować zastosowania przepisy art. 37 k.p.a. i z tegoż względu nie można korzystać z instytucji ponaglenia. Powyższa konstatacja sugeruje w ocenie organu, iż nie można także w rozpatrywanej kategorii spraw wnosić skargi do sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłość postępowania określonego organu. Zdaniem Zarządu Województwa całkowicie błędnie określono we wniesionej skardze organ, albowiem to nie marszałek województwa, ale zarząd województwa jest właściwy w kwestiach wypłacania odszkodowań, o których mowa w przepisach art. 50 ust. 1b, ust. 2 pkt 2, ust. 3 u.p.ł. Końcowo organ wskazał, że koronnym argumentem przemawiającym za odrzuceniem lub oddaleniem w całości skargi jest bezsporna okoliczność, że w chwili wniesienia przedmiotowej skargi dana sprawa wszczęta z wniosku skarżącego z uwagi na wypłacenie odszkodowania jest już od ponad trzech lat ostatecznie załatwiona, co czyni fakt złożenia skargi nie tylko rażąco bezzasadnym, ale i niedopuszczalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Podkreślić należy, iż skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Skarga na bezczynność organów jest dopuszczalna w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie, i gdy skargę składa uprawniony do tego podmiot. Właściwość sądów administracyjnych obejmuje zatem niepodejmowanie przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa, 2012r., s 43 i nast.). W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 - ONSAiWSA 2008/2/21). Przez pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które mogą podlegać kognicji sądów administracyjnych, należy rozumieć także działania materialno-techniczne, czynności, które są działaniami faktycznymi, określane w doktrynie jako tzw. czynności materialno–techniczne, wywołujące określone skutki drogą faktów. Działania te mogą mieć również charakter władczy, z tym że nie są to rozstrzygnięcia władcze, gdyż wówczas mamy do czynienia z decyzją administracyjną (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2003 r., sygn. akt OPS 2/03 - ONSA 2004/1/5). W przeciwieństwie do aktów, które mają charakter sformalizowany i przybierają z reguły formę pisma, wykazów czy zaświadczeń, czynności stanowią takie działania faktyczne, które w wyniku ich realizacji wywołują następstwo w zakresie uprawnień lub obowiązków, jakie przepis wiąże z ich podjęciem. W tym stanie prawnym na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być akty lub czynności, które nie mają charakteru decyzji lub postanowienia (gdyż te są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a.), są podejmowane w sprawach indywidualnych (albowiem akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.), mają charakter publicznoprawny (ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli) i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. To zaś oznacza, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, które dotyczą tak określonego uprawnienia lub obowiązku. Konieczny jest bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia bądź obowiązku wynikającego z przepisu prawa przez podmiot nie powiązany organizacyjnie z organem zobowiązanym do wydania danego aktu lub podjęcia danej czynności (por. postanowienia NSA: z 16 września 2004 r., OSK 247/04, ONSAiWSA 2004/2/30 i z 27 września 1996 r., I SA 1326/96, niepublikowane). Nadto w myśl art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga także skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wobec podniesionych w odpowiedzi na skargę zarzutów w zakresie jej dopuszczalności w pierwszej kolejności konieczne jest wypowiedzenie się w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że uprzednie odrzucenie skargi Ł. N. prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu z 4 marca 2025 r. sygn. akt IV SAB/Po 30/25, jak wynika z treści uzasadnienia tego postanowienia, nastąpiło na podstawie 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., tj. z powodu stwierdzenia braku wyczerpania trybu zaskarżenia bezczynności przed wniesieniem skargi, o którym mowa w art. 37 k.p.a. (brak wcześniejszego wniesienia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie). Z treści uzasadnienia nie wynika przy tym, aby Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi z jakiejkolwiek innej przyczyny. Z treści uzasadnienia skargi wbrew stanowisku organu zawartemu w odpowiedzi na skargę wynika również, że skarżący wnosi skargę na rażącą bezczynność i przewlekłość prowadzenia postępowania przez Zarząd Województwa. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały także inne przesłanki dla uznania przedmiotowej skargi za niedopuszczalną. Sąd nie podziela bowiem stanowiska organu, że sprawy dotyczące szacowania szkód łowieckich nie należą do sfery działalności administracji publicznej. Jak wynika bowiem z art. 1 u.p.ł. łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu ustawy oznacza ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśne i rybackiej. W art. 4 ust. 1 u.p.ł. ustawodawca zdefiniował pojęcie gospodarki łowieckiej jako działalność w zakresie ochrony, hodowli i pozyskiwania zwierzyny. Zgodnie z art. 6 u.p.ł., naczelnym organem administracji rządowej w zakresie łowiectwa jest minister właściwy do spraw środowiska. Z kolei w myśl art. 7 u.p.ł., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, administrację w zakresie łowiectwa sprawuje samorząd województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Nie budzi zatem wątpliwości, że ustawodawca określając łowiectwo jako element ochrony środowiska przyrodniczego i określając ustawowe ramy gospodarki łowieckiej, jak również administracji w zakresie łowiectwa jednoznacznie nadał działalności tej administracji charakter działalności publicznoprawnej, która polega między innymi na podejmowaniu na podstawie przepisów prawa aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (tj. administracji w zakresie łowiectwa). Zagadnienia związane ze szkodami łowieckimi uregulowano w rozdziale 9 u.p.ł. I tak z art. 46 u.p.ł. wynika, że dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego jest obowiązany do wynagradzania szkód wyrządzonych: 1) w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny; 2) przy wykonywaniu polowania (ust. 1). Szacowania szkód, o których mowa w ust. 1, a także ustalania wysokości odszkodowania dokonuje zespół składający się z: 1) przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego; 2) przedstawiciela dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego; 3) właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda (ust. 2). Wniosek o szacowanie szkód, o których mowa w ust. 1, w tym ustalenie wysokości odszkodowania, właściciel albo posiadacz gruntów rolnych składa do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego (ust. 3). Szacowanie szkody składa się z: 1) oględzin; 2) szacowania ostatecznego (ust. 6). W przypadku szkód wyrządzonych w płodach rolnych, szkód wyrządzonych przez dziki na łąkach i pastwiskach oraz szkód w uprawach, jeżeli szkoda powstała i została zgłoszona bezpośrednio przed sprzętem lub w jego trakcie, dokonuje się wyłącznie szacowania ostatecznego (ust. 7). Niestawiennictwo właściciela albo posiadacza gruntów rolnych lub przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego nie wstrzymuje dokonania szacowania szkód, o których mowa w ust. 1 (ust. 8). W myśl art. 46c u.p.ł. szacowania ostatecznego dokonuje się najpóźniej w dzień sprzętu, przed dokonaniem sprzętu uszkodzonej uprawy, a w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 7, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3 (ust. 2). O terminie planowanego sprzętu uszkodzonej uprawy właściciel albo posiadacz gruntów rolnych jest obowiązany powiadomić dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego, w formie pisemnej, w terminie 7 dni przed zamierzonym sprzętem (ust. 3). O terminie dokonania szacowania ostatecznego szkody dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego zawiadamia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych oraz wojewódzki ośrodek doradztwa rolniczego właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody, nie później niż przed upływem 3 dni od dnia otrzymania powiadomienia, o którym mowa w ust. 3, a w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 7 - w terminie 3 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3 (ust. 4). Niezwłocznie po zakończeniu szacowania ostatecznego dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego sporządza protokół, który zawiera m.in.: imiona i nazwiska osób biorących udział w szacowaniu ostatecznym, datę sporządzenia protokołu oraz datę dokonania szacowania ostatecznego, czytelne podpisy osób biorących udział w szacowaniu ostatecznym (ust. 5 pkt 1, 2 i 5). Wypłaty odszkodowania dokonuje dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego w terminie 30 dni od dnia sporządzenia protokołu z szacowania ostatecznego, od którego nie wniesiono odwołania (ust. 8). Z mocy art. 46d ust. 1 u.p.ł. właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 (protokół oględzin) albo art. 46c ust. 5 (protokół szacowania ostatecznego). W myśl art. 46e ust. 1 u.p.ł. Nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód ustala wysokość odszkodowania, w drodze decyzji, biorąc w szczególności pod uwagę ustalenia zawarte w protokołach, o których mowa w art. 46a ust. 4, art. 46c ust. 5 i art. 46d ust. 8. Opinia przedstawiciela izby rolniczej, o której mowa w art. 46d ust. 9, nie jest wiążąca. Natomiast zgodnie z art. 46e ust. 4 właściciel albo posiada gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji, o której mowa w ust. 1, może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. W przypadku gdy obwód łowiecki, na terenie którego wystąpiła szkoda, o której mowa w art. 46 ust. 1, został wyłączony z wydzierżawiania i przekazany w zarząd nadleśnictwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, właściwym w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania zgodnie z art. 46d i art. 46e jest dyrektor regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody (art. 46f.). Z kolei zgodnie z art. 50 u.p.ł., Skarb Państwa odpowiada: . za szkody o których mowa w art. 46 ust. 1, wyrządzone przez zwierzęta łowne objęte całoroczną ochroną (ust. 1) . za szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 1, na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich (ust. 1b). Zgodnie z ust. 2 za szkody, o których mowa w ust. 1, wyrządzane na obszarach: 1. obwodów łowieckich leśnych odszkodowania wypłaca Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe ze środków budżetu państwa; 2. obwodów łowieckich polnych i obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich odszkodowania wypłaca zarząd województwa ze środków budżetu państwa. Za szkody, o których mowa w ust. 1b, odszkodowania wypłaca zarząd województwa ze środków budżetu państwa (art. 50 ust. 3). Oględzin i szacowania szkód, o których mowa w ust. 1 i 1b, dokonują przedstawiciele podmiotów właściwych do wypłaty odszkodowania (ust. 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że ustalenie i wypłata odszkodowania za szkody łowieckie poprzedzona jest określoną w u.p.ł., specyficzną dla tego rodzaju spraw, procedurą administracyjną. Co istotne procedura ta jest wykonywana jest zasadniczo przez właściwe organy administracji w zakresie łowiectwa, nazywanej także "administracja łowiecką". Administracje tę, jak wynika wprost z normy art. 7 u.p.ł. sprawuje samorząd województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Nadto nie budzi również wątpliwości, że zarząd województwa jako organem jednostki samorządu terytorialnego (samorządu województwa), jest organem administracji publicznej. Tu nadmienić należy, że z podanych wyżej względów także dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego, w przedmiotowej procedurze pełni funkcję organu administracji publicznej, wynikająca wprost z ww. przepisów prawa. W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, zgodnie którym np. koło łowieckie występuje w przedmiotowej procedurze jako organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Z punktu widzenie niniejszej sprawy istotne znaczenie ma także uchwała Sądu Najwyższego z 6 lipca 2021 r., sygn. akt III CZP 48/20. W uchwale tej Sąd Najwyższy wskazał, iż niewykonanie przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego obowiązków wynikających z art. 46-46c u.p.ł. i niesporządzenie protokołu, o którym mowa w art. 46d ust. 1 w zw. z art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5 tej ustawy, nie zamyka - po wydaniu decyzji przewidzianej w art. 46e ust. 1 u.pł. - drogi sądowej w sprawie o naprawienie szkody łowieckiej. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy zaznaczył, iż czynnościom w pierwszej fazie postępowania wszczętego na podstawie wniosku o ustalenie wysokości szkody łowieckiej spowodowanej przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny, w które zaangażowane są w zasadzie (poza przedstawicielami wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego) same strony stosunku prawego, na tle którego powstał obowiązek odszkodowawczy, ustawodawca nadał cechy działań zmierzających do polubownego rozwiązania sprawy, a służy temu stwierdzenie stanu faktycznego i określenie jego następstw odszkodowawczych. Także ten etap postępowania został istotnie sformalizowany, gdyż ustawodawca określił sekwencję czynności koniecznych do podjęcia przez same strony w celu załatwienia sprawy. Sąd Najwyższy zaznaczył, iż istotę sprawy rozstrzyga dopiero decyzja, o której mowa w art. 46e u.p.ł. Kończy ona postępowanie w sprawie o odszkodowanie za szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1 u.p.ł., chyba że przedstawiciel dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego sporządził protokół ostatecznego szacowania szkody, od którego nie wniesiono odwołania, z czym ustawodawca powiązał obowiązek wypłacenia odszkodowania (art. 46c ust. 8 u.p.ł.). Tylko w tym przypadku ustalenia do protokołu ostatecznego szacowania szkody stanowią alternatywę dla decyzji administracyjnej, tak jak w sytuacjach prawem przewidzianych alternatywę dla niej może stanowić milczenie administracji, co znalazło wyraz także na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo SN podniósł, że skonstruowany przez ustawodawcę model postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania za szkodę łowiecką pozwala na sprawne i rzetelne określenie jego wysokości, jednak tylko pod warunkiem, że każdy z podmiotów zaangażowanych w to postępowanie wykona w terminie te obowiązki, które przypisał mu ustawodawca. Najpoważniejszym mankamentem tej regulacji jest niewypowiedzenie się przez ustawodawcę o tym, jakie sankcje wiąże z niedopełnieniem przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego albo przez poszkodowanego obowiązków ciążących na tych podmiotach w szczególności w pierwszej fazie postępowania, która może skończyć się zgodnym określeniem rodzaju i rozmiaru szkody oraz należnego w związku z jej wystąpieniem odszkodowania. Do poszkodowanego należy złożenie samego wniosku wszczynającego postępowanie, w którym identyfikuje miejsce i czas wystąpienia szkody oraz jej rodzaju, ale też poinformowanie o terminie planowanego sprzętu uszkodzonej uprawy. Do dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego należy wyznaczenie terminu oględzin i ostatecznego oszacowania szkody, poinformowanie o tym podmiotów, których przedstawiciele utworzą następnie zespół, o którym mowa w art. 46 ust. 2 u.p.ł., oraz sporządzenie protokołów oględzin i szacowania szkody. Sąd Najwyższy ponadto zauważył, że opisana powyżej procedura ma służyć rzetelnemu ustaleniu faktów dotyczących szkody łowieckiej oraz sprawnemu zebraniu dowodów pozwalających ocenić rodzaj i rozmiar tej szkody. Po złożeniu wniosku, postępowanie o ustalenie odszkodowania za szkodę łowiecką zostaje wszczęte, i - jeśli wniosek nie zostanie cofnięty, co uzasadniałoby umorzenie postępowania stosownie do art. 105 k.p.a. - powinno zakończyć się w sposób określony w art. 46c ust. 7 i 8 albo w art. 46e ust. 1 u.p.ł. Na przeszkodzie do zakończenia postępowania decyzją nie może przy tym stanąć postawa dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego, który zaniedbuje obowiązków nałożonych na niego ustawą, tak samo zresztą jak nie mogłoby stanąć temu na przeszkodzie zaniechanie przez poszkodowanego zawiadomienia o terminie planowanego sprzętu. Nie może być tak, że o wykonaniu albo niewykonaniu przypisanej organowi administrującemu kompetencji do wydania aktu administracyjnego decydować będzie postawa tej strony postępowania, której interesy są sprzeczne z interesami strony przeciwnej, oczekującej na rozstrzygnięcie w sprawie. Co najistotniejsze w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, iż wprawdzie - na tych samych zasadach, na jakich ma to miejsce w odniesieniu do formalnych rozstrzygnięć w postępowaniach kończących się aktami, po wydaniu których może dojść do wszczęcia postępowania cywilnego - kontrola aktów i czynności procesowych poprzedzających wydanie decyzji, o której mowa w art. 46e u.p.ł., należy do sądów administracyjnych i ostatecznie te sądy muszą wypracować zasady efektywnej kontroli administracyjnego etapu postępowania o ustalenie odszkodowania za szkody łowieckie, ale wydaje się, że skoro ustawodawca dopuścił możliwość kwestionowania odwołaniem ustaleń zawartych w protokołach oględzin i ostatecznego oszacowania, to dopuszczalne musi być także korzystanie z instytucji przewidzianych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu uzyskania rozstrzygnięcia w sprawie podlegającej załatwieniu decyzją, z całym ich rygoryzmem (ponaglenie, skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania). Uwzględnić należy stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z 22 sierpnia 2024 r. sygn.. II CSKP 1711/22, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 kwietnia 2018 r. w odniesieniu do szkód łowieckich możliwość skorzystania z drogi sądowej jest determinowana uprzednim wyczerpaniem etapów pojednawczego i administracyjnego (obligatoryjny przedsądowy tryb administracyjny), co jest równoznaczne z czasową niedopuszczalnością drogi sądowej. Wcześniej nie wymagano by właściwy organ wydał stosowną decyzję, a droga sądowa otwierała się dla poszkodowanego dopiero po wydaniu takiej decyzji. Orzecznictwo sądów administracyjnych również dopuściło możliwość wniesienia skargi przykładowo na bezczynność w przedmiocie sporządzenia protokołu szkód. Za powyższą możliwością opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 865/20 dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA), w którym zawarł tezę, że sporządzenie protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 (protokół oględzin) i sporządzenie protokołu, o jakim mowa w art. 46c ust. 5 u.p.ł. (protokół szacowania ostatecznego), są czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi obowiązków i uprawnień wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że z mocy przepisów ustawowych - art. 46a ust. 4 i art. 46c ust. 5 u.p.ł.- dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego obciąża obowiązek sporządzenia protokołu oględzin oraz obowiązek sporządzenia protokołu szacowania ostatecznego. Są to obowiązki nałożone na dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego mocą ustawy i wykonanie których bezpośrednio oddziałuje na uprawnienia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano również, że ustawodawca w art. art. 46d ust. 1 u.p.ł. określa termin ustawowy na wniesienie odwołania, przy czym warunkiem, od którego zależy możliwość skorzystania z trybu odwołania do nadleśniczego jest sporządzenie protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 (protokół oględzin) albo art. 46c ust. 5 (protokół szacowania ostatecznego). Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, wyraził pogląd, który skład w niniejszej sprawie w pełni podziela i aprobuje, że z przepisu art. 46e ust. 4 u.p.ł. jednoznacznie wynika, że z woli ustawodawcy warunkiem skorzystania z drogi sądowej, tj. wniesienia powództwa do sądu powszechnego jest wydanie - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez uprawniony podmiot, jakim jest właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody oraz dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego - decyzji przez nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. A zatem, aby właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody oraz dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego, mógł wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody, konieczne jest uprzednie wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 46e ust. 1 u.p.ł. Tym samym, aby uprawniony podmiot mógł wnieść powództwo do sądu powszechnego, o jakim mowa w art. 46e ust. 4 u.p.ł., musi zostać uprzednio wyczerpana droga postępowania administracyjnego, ustanowiony przez ustawodawcę szczególny tryb postępowania w zakresie szkód łowieckich. Konieczne jest więc wykonanie przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego obowiązków nałożonych u.p.ł. Dodatkowo zgodzić należy się z NSA, że brak kontroli sądu administracyjnego nad etapami trybu ustanowionego w u.p.ł. niezmiernie istotnymi dla całego postępowania w zakresie szkód łowieckich niweczyłby sens zmiany przepisów tej ustawy dokonanej ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo łowieckie oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 651), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2018 r. (podobnie wyrok NSA z 26 lutego 2022 r. sygn. I OSK 1572/21 – CBOSA). Mając na uwadze powyższe, brak jest podstaw do formułowania odmiennej interpretacji prawa obywatela poddania kontroli sądu administracyjnego bezczynności lub przewlekłego postępowania opisanych wyżej organów w zakresie procedury szacowania szkód łowieckich, także w sytuacji, gdy organem właściwym w danej sprawie jest zarząd województwa (art. 50 u.p.ł.). Z powyższych względów wniosek organu o odrzucenie skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. W sprawie podkreślić należy, że skarżący ma w tej sprawie interes prawny oparty wprost na cytowanych przepisach u.p.ł. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2263/21 (CBOSA), "w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednak, że treścią tego pojęcia będzie publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nim przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami interesu prawnego będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1996, s. 194). Interes prawny, powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba prawnej ochrony. Jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany, skonkretyzowany i aktualnie istniejący, a jego zaspokojenie może nastąpić przez wydanie decyzji administracyjnej. Interes prawny określony w art. 28 k.p.a. jako znamionujący stronę, musi występować w sprawie, w której właściwy jest organ administracyjny i w której to sprawie organ władny jest wydać decyzję administracyjną konkretyzującą prawo nabyte (bądź obowiązek) (por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 1991 r., III ARN 13/91). Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Przy czym istotne jest, aby pomiędzy sytuacją prawną danego podmiotu a przedmiotem postępowania istniał związek polegający na tym, że akt stosowania obowiązującej normy prawa materialnego może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z 20 marca 2008 r., I OSK 2016/06)". Wskazuje się, że "istotą interesu prawnego, o jakim mowa w art. 28 k.p.a., jest ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy interes prawny tej osoby został naruszony, a jedynie to, czy interes taki jej przysługuje. W sprawie o szacowanie szkód łowieckich interes prawny właściciela albo posiadacza gruntów, na terenie których wystąpiła szkoda wynika wprost z normy prawa materialnego, która upoważnia go do dochodzenia odszkodowania w tej części postępowania, która toczy się według przepisów procedury administracyjnej. Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła, zarzucana przez skarżącego Zarządowi Województwa, bezczynność w wydaniu protokołu szacowania ostatecznego szkody łowieckiej wyrządzonej przez zwierzynę łowną na należących do skarżącego działkach numer [...], [...] i [...] (nowy nr [...]) położonych w obrębie miasta Ś., zgłoszonej pismem z 3 kwietnia 2021 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że niniejszy wniosek przesłany w wiadomości e-mail wpłynął do Departamentu Rolnictwa i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w dniu 6 kwietnia 2021 r. Przedmiotowa skarga w powyższym zakresie okazała się zasadna, bowiem analiza akt sprawy wykazała, że organ dopuścił się bezczynności w wydaniu protokołu szacowania ostatecznego szkód łowieckich. Wbrew argumentacji organu wypłata odszkodowania, która nastąpiła w dniu 31 sierpnia 2021 r. (vide potwierdzenie przelewu k. 34 akt adm.) w ustalonej kwocie [...]zł., przy braku wypełnienia obowiązku z art. 46c ust. 5 u.p.ł., polegającego na umożliwieniu podpisania przez skarżącego i wydaniu mu odpisu, nie stanowi wypełnienia obowiązków nałożonych u.p.ł. O ile bowiem z akt wynika, że sporządzono protokół szacowania ostatecznego z dnia 7 maja 2021 r., to wbrew obowiązkom wynikającym z art. 46 ust. 2 w zw. z art. 46c ust. 5 pkt 5 u.p.ł. brak na nim podpisu skarżącego jako członka zespołu biorącego udział w szacowaniu ostatecznym (brak również adnotacji o odmowie podpisania). Z akt nie wynika również, by przedłożono skarżącemu odpisu protokołu, czym bezpośrednio uchybiono art. 46 ust. 7 u.p.ł., zgodnie z którym obowiązkiem organu jest wydanie skarżącemu protokołu szacowania ostatecznego szkody. W kontrolowanej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, by do dnia złożenia skargi, a nawet do dnia orzekania przez Sąd to nastąpiło. Mając zatem na względzie dotychczasowy czas prowadzenia postępowania i dotychczasowy okres bezczynności, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Zarząd Województwa do wydania skarżącemu protokołu szacowania ostatecznego szkody w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Należy zatem przyjąć, że organ dopuścił się bezczynności w tym zakresie, a bezczynność ta miała, zdaniem Sądu, charakter rażący (art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a.), o czym Sąd orzekł w pkt 2 i 3 sentencji wyroku. Bezczynność o takim charakterze ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 października 2023 r., II SAB/Ke 95/23, CBOSA). Taka sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie, bowiem zaniechano wydania skarżącemu protokołu szacowania ostatecznego szkody i tym samym zamknięto mu ewentualną drogę do skorzystania z możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego w trybie przewidzianym przepisami u.p.ł. Podkreślenia wymaga, iż administracyjna część postępowania powinna przebiegać sprawnie, a organ w terminach określonych przez ustawodawcę powinien wykonać nałożone przepisami u.p.ł. obowiązki. Rolą organu jest wiarygodne ustalenie stanu faktycznego i sporządzenie wskazanych przez ustawodawcę dokumentów. Z powyższych względów Sąd, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, stopień zaangażowania skarżącego w dochodzenie swoich praw, konieczność występowania do organu o wykonanie ciążących na nim obowiązków i w końcu wystąpienie ze skargą na bezczynność, przyznał skarżącemu od organu sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych, o czym orzekł w pkt 5 sentencji wyroku. Jest to, w ocenie Sądu, kwota, która w adekwatnym stopniu zadośćuczyni skarżącemu bezczynność organu. Zaznaczyć przy tym trzeba, że suma pieniężna pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 11 maja 2018 r., I OSK 2230/17, LEX nr 2504614, CBOSA). Z woli ustawodawcy przyznanie stronie skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., a więc w przypadku uwzględnienia jej skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zależy od uznania sądu (może nastąpić z urzędu, bez wniosku strony) i ustawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnych ograniczeń. Ustawodawca w ogóle nie wskazał, że suma pieniężna z art. 149 § 2 p.p.s.a. ma być przyznawana celem naprawienia poniesionej przez stronę szkody majątkowej bądź niemajątkowej, wprowadzając instytucję "sumy pieniężnej" jako całkowicie odrębną od występujących w kodeksie cywilnym "odszkodowania" i "zadośćuczynienia". W związku z tym przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie wyklucza możliwości dochodzenia przez stronę w postępowaniu cywilnym naprawienia szkody wynikłej z bezczynności organu lub przewlekłości prowadzonego postępowania. Dopiero w takim postępowaniu strona byłaby zobligowana do wykazania wystąpienia po jej stronie określonego uszczerbku majątkowego bądź niemajątkowego. W postępowaniu w przedmiocie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego co do zaistniałej szkody (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 651/21, LEX nr 3170848, CBOSA). Sąd, biorąc pod uwagę poczynione w sprawie ustalenia i znaczny upływ czasu od dnia złożenia przez skarżącego wniosku o szacowanie szkód łowieckich wyrządzonych na jego nieruchomości, przy braku wypełnienia przez organ obowiązków wynikających z u.p.ł., uznał za uzasadnione wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Zasadniczą przesłanką wymierzenia grzywny organowi w oparciu o powołany wyżej przepis jest upływ terminu do załatwienia sprawy oraz stwierdzona przez Sąd bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący niemal 5 lat oczekuje na wydanie protokołu ostatecznego szacowania szkody, a organ w tym czasie nie podjął działania wynikającego z przepisów prawa. Zdaniem Sądu ze względu na powyższe uzasadnione jest nałożenie na Zarząd Województwa grzywny w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych o czym orzekł w pkt 4 sentencji wyroku. Grzywna wymierzana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. ma na celu nie tylko przymuszenie, czy też dyscyplinowanie organów, ale celem jej jest także działanie o charakterze prewencyjnym, gdyż ma zapobiegać bezczynności lub opieszałości organów w załatwianiu spraw w przyszłości (por. wyrok NSA z 12 września 2024 r., I OSK 978/24, LEX nr 3763765, CBOSA). Wymierzając grzywnę, Sąd wziął pod uwagę fakt, że bezczynność organu w niniejszej sprawie musi spotkać się z napiętnowaniem tego zaniechania, tak aby nie miało ono miejsca w przyszłości. Oddalając skargę w pozostałym zakresie (pkt 6 sentencji wyroku) Sąd uwzględnił, że wobec sporządzenia protokołu szacowania szkody łowieckiej przy uzasadnionym zarzucie braku jego wydania skarżącemu, co mieści się zakresie skargi na bezczynność, oddaleniu podlega skarga w zakresie stanu przewlekłości, która podlegałaby ocenie sądu administracyjnego. Przewlekłość postępowania to bowiem stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. - zachodzi wówczas, gdy terminy ustawowe oraz wskazane przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, zaś przewlekłość występuje wtedy, gdy terminy ustawowe oraz wskazane na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. jeszcze nie upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, mimo że z uwagi na swój charakter mogła być już załatwiona. Przewlekłość obejmuje zatem przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a.), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania - Druk sejmowy nr 1183 Sejmu VIII kadencji (wyrok WSA w Gdańsku z 13.11.2024 r., II SAB/Gd 35/24, LEX nr 3784165.). Tak rozumiana przewlekłość w badanej sprawie nie zachodzi. Brak możliwości stwierdzenia, że w sprawie organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania wyklucza konsekwentnie także możliwość oceny, czy przewlekłość miały charakter zwykły, czy kwalifikowany. O kosztach postępowania sądowego (pkt 7 sentencji wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.