IV SA/Po 181/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-07-04

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Izabela Bąk - Marciniak, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, uwzględniając sprzeczne wyniki badań medycznych i dokumentację medyczną?
Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Poprzestały na nieuzasadnionym w sposób wyczerpujący stanowisku lekarskim, które było sprzeczne z przedłożoną przez skarżącego kartą informacyjną z badań narządu głosu. Mimo prób uzupełnienia dokumentacji, stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony, co skutkowało przedwczesnym utrzymaniem w mocy wadliwej decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Skarżący, nauczyciel K. Ś., domagał się stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Organy obu instancji nie stwierdziły choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na brak typowych zmian chorobowych. Skarżący przedstawił jednak kartę informacyjną z badań przeprowadzonych w szpitalu klinicznym, która wskazywała na inne schorzenia. Organy nie uwzględniły tej dokumentacji w sposób należyty, a ich ustalenia faktyczne były sprzeczne z przedstawionymi dowodami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2011 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lipca 2012 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja [...] r. nr [...] Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], znak [...] (dalej decyzja z [...] maja 2011 r.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (dalej Powiatowy Inspektor, PPIS albo organ I instancji), na podstawie art. 104 i 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. 2006 r., nr 122, poz. 851 ze zm., dalej upis), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. 1998 r., nr 94 ze zm., dalej kp) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869, dalej rozporządzenie z 2009 r.) nie stwierdził u K. Ś. (dalej Wnioskodawca, Odwołujący albo Skarżący) przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu z 2009 r. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca od [...] września 1990 r. do [...] lipca 2010 r. był zatrudniony na stanowisku nauczyciela w Zespole Szkół Ogrodniczych w P. - obecnie Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w P. Wnioskodawca nauczał przedmiotów zawodowych, praktycznej nauki zawodu z zakresu mechanizacji rolnictwa i przedmiotów ekonomicznych. Na stanowisku nauczyciela w warunkach dużego narażenia na wysiłek głosowy Wnioskodawca przepracował 20 lat. W sprawie choroby zawodowej Wnioskodawcy dnia [...] lutego 2011 r. orzeczenie nr [...] (dalej orzeczenie z [...] lutego 2011 r.) wydało Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. (dalej Centrum Medycyny bądź WCMP). Orzeczeniem tym stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej uzasadniając, że po analizie dostarczonej dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej, narażenia na nadmierny wysiłek głosowy oraz ocenie wyników przeprowadzonych badań lekarskich nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. W laryngoskopii pośredniej u Wnioskodawcy stwierdzono, że fałdy głosowe przy fonacji i oddychaniu są symetryczne, gładkie, rozpulchnione z zaznaczoną siatką naczyń. Zwarcie fonacyjne jest prawie pełne. Zgodnie z wykazem chorób zawodowych, przez przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym rozumie się: guzki głosowe twarde, niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, bądź wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych. U Wnioskodawcy powyższe schorzenie nie występuje. Stwierdzone w badaniu zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z art. 2351 kp i rozporządzeniem z 2009 r., za choroby zawodowe uważa się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednostka orzecznicza, w której był badany Wnioskodawca, nie stwierdziła zmian chorobowych typowych dla skutków przeciążenia narządu głosu. Stwierdzone zmiany chorobowe narządu głosu u Wnioskodawcy nie są uwzględnione w wykazie chorób zawodowych jako następstwo nadmiernego wysiłku głosowego i nie mogą być rozpatrywane jako choroba zawodowa (k. 15-16, 21 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] maja 2011 r. Wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji z [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu Odwołujący zwrócił uwagę na błędne ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji wskazując, że stosunek pracy rozwiązany został przez Szkołę z dniem [...] czerwca 2011 r., a nie [...] lipca 2011 r. Poza tym PPIS błędnie nie stwierdził u Odwołującego choroby zawodowej narządu głosu w związku z przepracowaniem 20 lat w zawodzie nauczyciela (k. 20 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2012 r.) Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej Wojewódzki Inspektor, WPWIS albo organ II instancji), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu organ II instancji zwrócił uwagę, że z analizy "Karty oceny narażenia zawodowego", sporządzonej w dniach [...] grudnia 2010 r. i [...] stycznia 2011 r. wynika, że Odwołujący pracował w warunkach potwierdzonego przez pracodawcę (Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w P.) i lekarza zatrudnionego w uprawnionej jednostce orzeczniczej - lek. J. R. (Poradnia Konsultacyjna Chorób Zawodowych i Profilaktyki Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w K.), narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Biorąc pod uwagę charakter pracy Odwołującego (praca głosem), specyfikę i długoletni okres zatrudnienia na stanowisku nauczyciela (lata 1990 - 2010), a także liczbę przepracowanych godzin dydaktycznych (w tym ponadwymiarowych, szczegółowo określonych w piśmie Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w P. z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...]) należy przyjąć, że Odwołujący narażony był w środowisku pracy na wysiłek głosowy, w stopniu stwarzającym ryzyko powstania choroby zawodowej. Dotąd w niniejszej sprawie orzekała upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych jednostka służby zdrowia, tj. Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K., która dnia [...] lutego 2011 r. wydała orzeczenie lekarskie nr 18/2011 o braku podstaw do rozpoznania u Odwołującego choroby zawodowej, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, określonych przepisami rozporządzenia z 2009 r., tj. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, pod postacią guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych oraz niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Mimo prawidłowego pouczenia, zawartego w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia, Odwołujący nie skorzystał z uprawnienia określonego w § 7 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r., tj. z możliwości wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego, drugoinstancyjnego badania lekarskiego w jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy. WPWIS mając na uwadze, że obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę, jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie (art. 77 § 1 kpa), z uwzględnieniem wszystkich wniosków, żądań i dokumentów zgłaszanych przez strony postępowania, pismem z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...], wystąpił do Centrum Medycyny o zajęcie stanowiska i wydanie opinii uzupełniającej. W odpowiedzi, uzyskano opinię uzupełniającą z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...], w której uprawniona jednostka orzecznicza nie znalazła podstaw do rozpoznania u Odwołującego choroby zawodowej narządu głosu. Nawiązując do treści powyższej opinii lekarskiej, WPWIS ponownie wystąpił do jednostki orzeczniczej I stopnia, wnosząc o uzupełnienie i doprecyzowanie treści wydanego uprzednio w sprawie orzeczenia lekarskiego z [...] lutego 2011 r. W konkluzji tych działań uzyskano stanowisko lekarskiej jednostki orzeczniczej z dnia [...] września 2011 r. znak: [...]. Biorąc pod uwagę zajęte w sprawie stanowisko przez Odwołującego, WPWIS pismem z dnia [...] października 2011 r. znak [...], zgodnie z dyspozycją wynikającą z § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2009 r. ponownie wystąpił do jednostki orzeczniczej I stopnia, wnosząc o zajęcie stanowiska w sprawie. W odpowiedzi pismem z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] uzyskano wyczerpujące, spójne i logiczne stanowisko WCMP, z którego treści wynika, że u Odwołującego nie stwierdzono choroby zawodowej narządu głosu. W związku z pracą wykonywaną przez Odwołującego, nadmierny wysiłek głosowy mógł, ale nie musiał wywołać choroby zawodowej. Wykonane badania diagnostyczne wykazały, że w Jego narządzie głosu nie występują zmiany organiczne, charakterystyczne dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy o typie guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które są określone przepisami rozporządzenia z 2009 r. Rozpoznany u Odwołującego przewlekły nieżyt krtani z czynnościowymi zaburzeniami głosu typu dysfonii hyperfunkcjonalnej nie został zakwalifikowany do żadnej z chorób wymienionych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, a zatem PPIS decyzją z [...] maja 2011 r. słusznie uznał o braku podstaw do stwierdzenia u Odwołującego choroby zawodowej, mimo że z karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniach [...] grudnia 2010 r. i [...] stycznia 2011 r. wynika, że Odwołujący narażony był w środowisku pracy na wysiłek głosowy w stopniu stwarzającym ryzyko powstania choroby zawodowej (k. 70-73 akt administracyjnych). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) z dnia [...] lutego 2012 r. Wnioskodawca zwrócił się o zmianę decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. W uzasadnieniu Skarżący zwrócił uwagę na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organ II instancji i pobieżny sposób badania lekarskiego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie lekarskie z [...] lutego 2011 r. Skarżący dysponuje kartą informacyjną z przeprowadzonych badań stanu narządu głosu wykonanych dnia [...] lipca 2011 r. w Szpitalu Klinicznym im. H. Ś. Uniwersytetu Medycznego im. K. M. w P. w Oddziale Klinicznym Foniatrii i Audiologii. Treść wskazanej karty (której kserokopię załączył) zdecydowanie różni się od orzeczenia z [...] lutego 2011 r. (k. 4-5, 6 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], WPWIS wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu WPWIS wyjaśnił, że załączona do skargi karta informacyjna z przeprowadzonych badań stanu narządu głosu dnia [...] lipca 2011 r. w Oddziale Klinicznym Foniatrii i Audiologii Szpitala Klinicznego im. H. Ś. Uniwersytetu Medycznego w P. nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu, ponieważ została przedłożona po wydanych decyzjach przez organy obu instancji. Z karty informacyjnej nie wynika, że u Skarżącego rozpoznano schorzenie odpowiadające brzmieniu pozycji 15 wykazu chorób zawodowych (k. 8-9 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszej sprawie była decyzja WPWIS z 5 stycznia 2012 r. i poprzedzające jej wydanie postępowanie, którego przedmiotem była ocena stanu zdrowia Skarżącego pod kątem stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, określonego przepisami rozporządzenia z 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. ustalił następujący stan faktyczny: K. Ś. pracował jako nauczyciel począwszy od [...] września 1990 r. do [...] czerwca 2010 r. w Zespole Szkół Ogrodniczych w P. - obecnie Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego (pismo dyrektora Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w P. z dnia 9 grudnia 2010 r. – k. 4-5 akt administracyjnych). Jako nauczyciel K. Ś. pracował w warunkach potwierdzonego przez pracodawcę i lekarza zatrudnionego w Poradni Konsultacyjnej Chorób Zawodowych i Profilaktyki Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w K., lek. J. R., narażenia na nadmierny wysiłek głosowy (Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia [...] grudnia 2010 r. – k. 6-7 akt administracyjnych; wywiad od osoby badanej w WCMP pracującej w narażeniu na wzmożony wysiłek głosowy z dnia [...] stycznia 2011 r. – k. 8 akt administracyjnych). Orzeczeniem lekarskim z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], znak [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał negatywną opinię odnośnie wystąpienia u K. Ś. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (pozycja nr 15 wykazu). W uzasadnieniu PPIS wyjaśnił, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych przez "przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym" rozumie się: guzki głosowe twarde, niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią bądź wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych. Powyżej opisanych zmian nie wykazano u K. Ś. Stwierdzone zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte w wykazie chorób zawodowych (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. – k. 9 akt administracyjnych). K. Ś. nie wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w Wielkopolskim Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. (zaświadczenie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. – k. 10 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. wyjaśniło, że w oparciu o posiadaną dokumentację medyczną, ocena wydolności głosowej krtani K. Ś. wykazała, że fałdy głosowe przy fonacji i oddychaniu są symetryczne, gładkie z zaznaczoną siatką naczyń. Zwarcie fonacyjne prawie pełne. Nie stwierdzono zmian organicznych w zakresie krtani, które zostały objęte wykazem chorób zawodowych (pismo WCMP z [...] sierpnia 2011 r. – k. 44 akt administracyjnych). Wyżej zaprezentowane stanowisko następnie powtórzono w piśmie WCMP z [...] września 2011 r. nr [...]. W piśmie tym stwierdzono, że zaistniałe u K. Ś. zmiany w zakresie krtani nie są typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego i nie zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych (pismo WCMP z [...] września 2011 r. – k. 50 akt administracyjnych). W piśmie z [...] listopada 2011 r., nr [...], WCMP wyjaśniło, że udokumentowane wieloletnie narażenie na wzmożony wysiłek głosowy stanowi tylko jeden z warunków koniecznych rozpoznania choroby zawodowej, który wystąpił u K. Ś. Rozpoznany przewlekły nieżyt krtani z czynnościowymi zaburzeniami głosu typu dysfonii hyperfunkcjonalnej nie jest ujęty w wykazie chorób zawodowych, który stanowi drugi warunek konieczny do rozpoznania choroby zawodowej (pismo WCMP z [...] listopada 2011 r. – k. 62 akt administracyjnych). W karcie informacyjnej nr [...], wystawionej dnia [...] lipca 2011 r. przez Szpital Kliniczny im. H. Ś. Uniwersytetu Medycznego im. K. M. w P. rozpoznano u K. Ś. dysfonię hiperfunkcjonalną z niedomykalnością głośni spowodowaną niedowładem mięśni wewnętrznych krtani. Przewlekły częściowo przerostowy nieżyt krtani. [...] (k. 6 akt sądowych). Opisana powyżej karta informacyjna z przeprowadzonych badań narządu głosu K. Ś. w dniu [...] lipca 2011 r. nie była przedmiotem rozważań poczynionych przez organy obu instancji (pismo WPWIS z [...] marca 2012 r., nr [...], stanowiące odpowiedź na skargę – k. 8-9 akt sądowych). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy wymienionych wyżej dokumentów i odpisów dokumentów, mających charakter dokumentów urzędowych oraz prywatnych (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 i art. 245 kpc, i – odpowiednio – art. 252 i 253 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: Kodeks postępowania cywilnego Komentarz LexisNexis 2009 t. 1 s. 707 uw. 32). Orzeczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2011 r. i pisma Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. z dnia [...] sierpnia 2011 r., [...] września 2011 r., [...] listopada 2011 r., posłużyły Sądowi jedynie do ustalenia, że takie dokumenty, o takiej treści zostały w datach na nich uwidocznionych sporządzone przez osobę pod nimi podpisaną. Już pod rządem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. 65/83/294 ze zm.- dalej rozporządzenie z 1983 r.) w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej w rozumieniu § 8 ust. 1 rozporządzenia z 1983 r., jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa (wyroki NSA z: 15.3.1994- SA/Wr 147/94- Prok. i Pr.- dodatek- 2/95/53; 19.2.1999- II SA/Wr 1452/97- ONSA 2/00/63; 30.6.1981- II SA 33/81- ONSA 1/81/65, 6.8.1998- II SA/Wr 1980/98 niepubl., akceptowane przez B. Gudowską "Choroby zawodowe" PiZS 4/03/18, 23; wyrok NSA z: 5.11.1998- I SA 1200/98) i jako takie podlega swobodnej ocenie dowodów (art. 80 kpa). Pogląd ów był w pełni aktualny pod rządem rozporządzenia z Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych orza podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115) i pozostaje w pełni aktualny pod rządem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869). W wyniku tej oceny decydent procesowy (organ administracji publicznej I i II instancji), może ową opinię uznać, bądź też nie (odpowiednio- Tadeusz Widła "Ocena dowodu z opinii biegłego" Wyd. UŚ 1992 s. 82 i nast.). Utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie jest pogląd, że kontrola opinii biegłego winna polegać na sprawdzeniu prawidłowości - z punktu widzenia wymagań logiki i zasad doświadczenia życiowego - rozumowania przeprowadzonego w jej uzasadnieniu (odpowiednio- orz. SN z: 3.11.1976- IV CR 481/76- OSNC 5-6/77/102, akceptowane przez E. Wengerka w: "Kpc z komentarzem" W. Pr. 1989 t. 2 s. 461 uw. 12; 15.6.1970- I CR 224/70- Biul. SN 11/70/203, postanowienie SN z 7.11.2000- I CKN 1170/98- OSNC 4/01/64, akceptowane przez T. Erecińskiego - op. cit. t. 1 s. 759 uw. 19-21). Pomiędzy decydentem procesowym a biegłym istnieje zasadniczy podział ról- biegły jest pomocnikiem decydenta procesowego w zakresie dostarczania decydentowi procesowemu wiadomości specjalnych; do biegłego nie należy jednak ustalanie stanu faktycznego ani rozstrzyganie zagadnień prawnych (orz. SN z: 26. 11.1949- WaC 167/47- DPP 6/50/56; 17.11.1967- I PR 355/67- OSNC 6/68/109, akceptowane przez T. Erecińskiego- op.cit. s. 754 uw. 5, s. 760 uw. 23; E. Wengerek- op.cit. s. 460 uw. 9 i akceptowane przez Komentatora orzecznictwo SN). W szczególności utrwalonym jest pogląd, że zagadnienie związku przyczynowego bądź przyczynienia się do powstania szkody, należą do kwestii prawnych (odpowiednio- wyrok SN z: 25.4.1997- I CKN 60/ 97 - OSNC 11/97/173; 6.6.1997- II CKN 213/97- OSNC 1/98/5), tym bardziej, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (wyrok SN z: 19.7.1984- II PRN 9/84- OSNC 4/85/53; 4.6.1998- III RN 36/98- OSNP 6/99/192; 11.3.1999- III RN 128/98- OSNP 24/ 99/771; wyrok NSA- OZ w Łodzi, omówiony przez G. Romanowskiego "Wystarczy praca w hałasie"- Rzeczpospolita z 4.11.2002 s. C1). Orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej jest dowodem w rozumieniu art. 84 § 1 kpa (winno mieć walor opinii biegłego), musi być szczegółowo uzasadnione i podlega ocenie organu administracji, który wydaje na jego podstawie decyzję administracyjną. Dokumenty te podlegają ocenie nie z punktu widzenia ich wiarygodności, lecz winny one zostać ocenione przez organy administracji publicznej jak opinia biegłego – to jest winny zostać podzielone, bądź nie podzielone, czego w kontrolowanych decyzjach, z naruszeniem art. 80 w zw. z art. 84 § 1 kpa nie dopełniono. W szczególności Powiatowy Inspektor w decyzji z 10 maja 2011 r. całkowicie uchylił się od kontroli rażąco niepełnego orzeczenia lekarskiego nr 18/2011. Z K.i Wojewódzki Inspektor, mimo zasługujących na uznanie Sądu starań o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego, błędnie zaaprobował owo orzeczenie lekarskie, uzupełniane K.jnymi pismami z dnia 18 sierpnia 2011 r., 13 września 2011 r. i 15 listopada 2011 r. (k. 44, 50, 62 akt administracyjnych), mimo że nie doprowadziło to do należytego wyjaśnienia stanu sprawy, i do ostatecznego utrzymania w mocy wadliwej decyzji z 10 maja 2011 r. – naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 136 i art. 80 i 84 § 1 kpa - które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Zgodnie z art. 2351 kp, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym godnie z § 2 rozporządzenia z 2009 r., określony został w załączniku do rozporządzenia z 2009 r. W pkt 15 przedmiotowego załącznika określone zostały przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r., właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. 2004 r., nr 125, poz. 1317 ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Jednostkami tymi zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2009 r. są poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy oraz kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych). Jednostką taką jest zatem Szpital Kliniczny im. H. Ś. Uniwersytetu Medycznego im. K. M. w P. Orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydawane jest stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r., na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że orzeczenie lekarskie jest dowodem, o jakim mowa w art. 84 § 1 kpa, który zgodnie z art. 80 kpa podlega ocenie organu administracji wydającego na jego podstawie decyzję administracyjną. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku podstaw do tego są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (wyrok NSA z 11.08.2011 r., II OSK 800/11, Lex nr 1069070). Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 80 kpa. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Oznacza to, że orzeczenie musi być przekonywające i czytelne, a przede wszystkim uzasadnione w taki sposób, by wyjaśnić wszelkie wątpliwości z odniesieniem się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez daną jednostkę, ale również do dokumentacji medycznej (wyrok WSA w Gliwicach z 07.12.2010 r., IV SA/Gl 229/10, Lex nr 758331; wyrok WSA w P. z 17.5.2011 r., II SA/Po 85/11, Lex nr 795693; wyrok WSA we Wrocławiu z 10.6.2011 r., IV SA/Wr 242/11, Lex nr 881799). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, organy obu instancji naruszając art. 7, 77 §1 i 80 kpa nie ustaliły w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy, poprzestając na nieuzasadnionym w sposób wyczerpujący stanowisku lek. K. K., sprzecznym z przedłożoną przez Skarżącego kartą informacyjną dotyczącą wyników badań Jego narządu głosu, sporządzoną w Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego im. K. M. w P. Sam organ II instancji w sposób prawidłowy wystąpił do Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodka w K. z wnioskiem o zajęcie stanowiska i wydanie opinii uzupełniającej, wobec lakoniczności i wręcz nieczytelności orzeczenia z 14 lutego 2011 r. Mimo poczynienia w pismach z dnia 18 sierpnia 2011 r., 13 września 2011 r., 15 listopada 2011 r. dalszych ustaleń faktycznych dotyczących stanu zdrowia narządu głosu Skarżącego, w tym rozpoznania przewlekłego zapalenia krtani z czynnościowymi zaburzeniami głosu typu dysfonii hyperfunkcjonalnej, stan faktyczny sprawy w dalszym ciągu nie został ustalony w sposób prawidłowy, wobec czego organ II instancji co najmniej przedwcześnie utrzymał w mocy decyzję z 10 maja 2011 r. Przemawia za tym w sposób dobitny wynik badania narządu głosu Skarżącego opisany w karcie informacyjnej Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w P. z 6 lipca 2011 r., z której wynika, że rozpoznano u Niego dysfonię hiperfunkcjonalną z niedomykalnością głośni spowodowaną niedowładem mięśni wewnętrznych krtani. Przewlekły częściowo przerostowy nieżyt krtani. W karcie tej wskazano również na symbole [...] i [...]. Nie ulega wątpliwości, że stan zdrowia Skarżącego, stwierdzony badaniem Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w P. z [...] lipca 2011 r. musiał istnieć nie później niż w dacie badań w WCMP i co prowadzi do wniosku, że koniecznym w tej sytuacji było wystąpienie przez Wojewódzkiego Inspektora do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkowe badanie (art. 7, art. 77 § 1 i art. 136 kpa w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2009 r.). Należy podkreślić, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie miał podstawowego znaczenia brak wniesienia przez Skarżącego odwołania od orzeczenia z 14 lutego 2011 r. Zaniechanie to w żaden sposób nie zwalniało organów obu instancji od rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270, dalej ppsa) uchylił decyzję z [...] stycznia 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję z [...] maja 2011 r. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę należy powtórnie przeprowadzić badanie narządu głosu Skarżącego w jednostce orzeczniczej II stopnia, mając na względzie sprzeczne ze sobą wyniki badań przedstawione z jednej strony w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2011 r. oraz w pismach Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. z dnia [...] sierpnia 2011 r., [...] września 2011 r., [...] listopada 2011 r. oraz z drugiej strony w karcie informacyjnej Uniwersytetu Medycznego im. K. M. w P. z dnia [...] lipca 2011 r., po uzyskaniu kompletu źródłowej dokumentacji lekarskiej Skarżącego we wszystkich placówkach medycznych. Organ I instancji wydając decyzję w przedmiocie podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej winien w sposób przekonujący i czytelny uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie w oparciu o stwierdzony wynik badania lekarskiego, unikając jakiejkolwiek niejednoznaczności przez przyporządkowanie ustalonego stanu zdrowia narządu głosu Skarżącego do jednego ze stanów chorobowych wymienionych w pkt 15 załącznika do rozporządzenia z 2009 r., albo wyjaśniając z jakich przyczyn stan zdrowia Skarżącego nie wypełnia znamion którejkolwiek z chorób zawodowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło