IV SA/Po 216/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabella Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 216/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Pismem z dnia [...]lipca 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wskazując, iż w dniu [...]czerwca 2015 r. oraz później chorował oraz nie miał środków na wysłanie korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej Ppsa) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art 86 § 1 Ppsa jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym w terminie bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu; postanowienie to może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i 4 Ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Art. 88 Ppsa stanowi natomiast, że wniosek spóźniony lub niedopuszczalny z mocy ustawy sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy ustalić należało, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia skargi), z jednoczesnym dokonaniem tej czynności został złożony w ustawowym terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jak tego wymaga art. 87 § 1 Ppsa Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny wywieść, czy termin z art. 87 § 1 Ppsa został dochowany. W takim przypadku sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie merytoryczne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 658/10, LEX nr 1096794), co niniejszym uczynił. Nie ulega też wątpliwości, że przywrócenie terminu jest w niniejszej sprawie dopuszczalne na gruncie art. 86 § 2 Ppsa, albowiem uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 Ppsa, przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por.: postanowienie NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OZ 882/11; postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09; postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OZ 989/09; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 738/09). Dokonując oceny zasadności wniosku Sąd miał na względzie wskazane we wniosku okoliczności. W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do kwestii choroby skarżącego. Z uwagi na fakt, iż skarżący nie przedłożył żadnego dokumenty wskazującego, że faktycznie w okresie od [...] czerwca 2015 r. chorował, Sąd pismem z dnia [...]sierpnia 2015 r. wezwał skarżącego do nadesłania ww. dokumentu. Pomimo odebrania powyższego wezwania w dniu [...] sierpnia 2015 r. skarżący nie przedłożył dokumentu uprawdapadabniającego chorobę. Wskazać również należy, iż w nauce prawa i w orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, str. 333). Są to okoliczności tego rodzaju, że nie tylko utrudniają, ale faktyczne uniemożliwiają złożenie pisma procesowego nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności. Zdaniem sądu, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie. Wskazał co prawda, że bezpośrednią przeszkodę dopełnienia czynności stanowiło pogorszenie stanu zdrowia, to jednak, pomimo wezwania, nie przedłożył żadnego zaświadczenia lekarskiego, ani innego dokumentu wskazującego na wystąpienie u niego opisywanych we wniosku problemów zdrowotnych, a które uniemożliwiłyby dokonanie czynności w terminie, czy też skorzystanie z pomocy innych osób. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (por. postanowienie z 26 sierpnia 2014 r., sygn. I FZ 248/14; zob. postanowienie z 17 października 2013 r., sygn. akt I FZ 397/13; postanowienie z 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13, baza orzeczeń NSA). Ponadto w tym miejscu wskazać należy, iż sam fakt choroby nie jest wystarczającym uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu. Istotne jest bowiem, czy okoliczność ta była - dla zachowania terminu - nie do przezwyciężenia i czy strona dołożyła wysiłku by przeszkoda ta nie doprowadziła do naruszenia terminu (tak NSA w wyroku z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1599/12). Ponadto podkreślić należy, że nie istnieje takie domniemanie faktyczne, z którego wynikałoby, że każda długotrwała choroba danej osoby stanowi przeszkodę uniemożliwiającą w sposób obiektywny dokonywanie czynności w postępowaniu, nawet przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku (tak NSA w wyroku z dnia 22 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2267/11 baza orzeczeń NSA). Natomiast w kontrolowanych postępowaniach, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że w okresie, w którym biegł termin do wniesienia odwołań, zaistniały okoliczności uniemożliwiające skarżącemu terminowe wniesienie odwołań od decyzji organu I instancji. Jako drugą okoliczność uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzasadnianie wyroku skarżący wskazał brak środków finansowych na wysłanie korespondencji. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że dołożył wszelkich możliwych działań by dokonać czynności w przewidzianym do tego terminie. Nie budzi wątpliwości Sądu, że strona może mieć przejściowe, a nawet stałe problemy finansowe wpływające na możność uiszczenia koniecznych opłat, w tym również zakup znaczka pocztowego celem nadania przesyłki zawierającej skargę do Sądu. Wskazać również należy, że skarżący decydując się na prowadzenie sprawy na drodze sądowej powinien liczyć się z ewentualnymi kosztami takiego postępowania i przez swoje działanie zapewnić sobie na ten cel niezbędne środki, w szczególności że skarżący nie ponosi żadnych opłat sądowych. Skoro środków tych skarżący sobie nie zapewnił, a jednocześnie był świadomy konsekwencji niedokonania czynności w terminie, uznać należy, że skarżący naraził się na zarzut niestaranności w dbaniu o własne interesy w postępowaniu przed sądem. Zdaniem Sądu brak środków finansowych na zakup znaczka pocztowego celem nadania wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie nie stanowi przesłanki, która mogłaby uzasadniać przywrócenie terminu. Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter instytucji wyjątkowej, nie jest możliwe uwzględnienie wniosku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 Ppsa orzekł jak w sentencji.