IV SA/Po 350/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-06-20
Skład orzekający: Anna Jarosz, Donata Starosta, Maria Grzymisławska – Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji z 1961 r. w części dotyczącej działki nr [...] w sytuacji, gdy istnieją sprzeczne dowody dotyczące własności tej działki w dacie wydania decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolnie oceniło zebrany materiał dowodowy. Kolegium nie wykazało, dlaczego przyznało wiarę jednym dokumentom (wpis w ewidencji gruntów z 1960 r., wpis w księdze wieczystej nr [...]) i odmówiło wiary innym (dokumentacja geodezyjna, wydruk z księgi wieczystej nr [...]), które mogły świadczyć o przejściu własności działki na rzecz Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w K, która uchyliła wcześniejszą decyzję SKO i stwierdziła nieważność decyzji z 1961 r. w części dotyczącej działki nr [...]. Decyzja z 1961 r. przekazywała w trwały zarząd Państwowemu Nadleśnictwu w M. działki nr [...] i [...]. Właściciele działek zwrócili się o stwierdzenie nieważności decyzji z 1961 r. Sprawa była wielokrotnie przedmiotem postępowań administracyjnych i sądowych, z których wynikały sprzeczne ustalenia dotyczące własności działki nr [...] w dacie wydania decyzji z 1961 r. Skarżący podniósł, że SKO dowolnie oceniło materiał dowodowy i nie wyjaśniło wszystkich istotnych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K na rzecz skarżącego S. P. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędzia WSA Donata Starosta Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska – Cybulska (spr.) Protokolant sekretarz sąd. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K na rzecz skarżącego S. P. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. i stwierdziło - w części dotyczącej działki [...] - nieważność decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady N. w M. z [...] grudnia 1961 r., nr [...], w sprawie przekazania w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M. działek gruntowych nr [...] i [...] bez zabudowań o powierzchni 58,84 ha, położonych na terenie wsi K..
Powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia [...] grudnia 1961 r. Prezydium Powiatowej Rady N. w M. przekazało w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M., działki gruntowe nr [...] i [...] bez zabudowań o powierzchni 58,84 ha, położone na terenie wsi K., gromada O. , powiatu [...].
Krystyna i M. P., podaniem z [...] grudnia 2007 r., zwrócili się o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1961 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K, decyzją z [...] lipca 2009 r., nr [...], stwierdziło nieważność decyzji z [...] grudnia 1961 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Kolegium decyzją z [...] września 2009 r., nr [...] Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 934/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Lasów Państwowych. Sąd stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby kiedykolwiek sporne grunty stanowiły własność Skarbu Państwa.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Lasy Państwowe wniosły skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wymienionym wyrokiem WSA w Poznaniu.
Postanowieniem z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 728/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1858/10, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Lasy Państwowe uchylił jednak zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2010 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 106/12, zmienił wyrok z dnia 22 kwietnia 2010 r., o sygn. IV SA/Po 934/09 i uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] września 2009 r.
Decyzją z [...] grudnia 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K uchyliło w całości decyzję SKO z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady N. w M. z [...] grudnia 1961 r., nr [...], w sprawie przekazania w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M. działek gruntowych nr [...] i [...] bez zabudowań o powierzchni 58,84 ha, położonych na terenie wsi K..
Wyrokiem z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 95/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi M. P., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że Kolegium rozpoznając sprawę po wydaniu wyroku z [...] kwietnia 2012 r. nie zastosowało się w pełnym zakresie do wskazań w nim zawartych. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lipca 2016r. o sygn. I OSK 2483/14 oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od powyższego wyroku.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K decyzją z dnia [...] listopada 2016r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] lipca 2009 r., na mocy której stwierdzono nieważność decyzji z [...] grudnia 1961r. Jednak wyrokiem z dnia 07 czerwca 2017 r. sygn. IV SA/Po 51/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Po kolejnym rozpoznaniu sprawy zapadła decyzja z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. i stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady N. w M. z [...] grudnia 1961 r., nr [...], w sprawie przekazania w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M. działek gruntowych nr [...] i [...] bez zabudowań o powierzchni 58,84 ha, położonych na terenie wsi K.- w części dotyczącej działki [...]
Na tę decyzję skargę wniósł S. P., domagając się jej uchylenia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 – dalej jako: ppsa) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie jej.
Na wstępie podkreślić trzeba, że w myśl przepisu art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.
Uprzedzając zasadnicze rozważania, należy stwierdzić że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, która czyniłaby poglądy wyrażone w wydanych w niniejszej sprawie prawomocnych wyrokach nieaktualnymi.
Ponieważ badana sprawa trzykrotnie była już przedmiotem postępowań sądowoadministracyjnych należy odnieść się do prawomocnych ustaleń, która na mocy wydanych w sprawie wyroków wiążą zarówno Kolegium, jak i strony oraz Sąd. Jednocześnie badając zasadność złożonej skargi należy uwzględnić wskazania zawarte w wydanych wcześniej, prawomocnych wyrokach.
W świetle treści wydanych w sprawie orzeczeń, kwestia bezsporną pozostaje fakt przejęcia na rzecz Skarbu Państwa działek nr [...], przed dniem wydania decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu w dniu [...] grudnia 1961 r.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia faktu przejęcia lub jego braku przed dniem [...] grudnia 1961 r. na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...]. Rolą Kolegium, zgodnie z wytycznymi zawartymi w prawomocnych wyrokach, było ustalenie czy w ogóle przed wydaniem decyzji o przekazaniu tej działki w trwały zarząd (decyzja z dnia [...] grudnia 1961 r.) doszło do przejęcia działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa.
Zasadnie w ocenie Sądu, strona skarżąca podnosi, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji przeprowadzono bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a ocena zebranego materiału dowodowego ma charakter dowolny.
Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do wskazań zawartych w wyrokach, które zapadły już na gruncie badanej sprawy, a które pozostawały wiążące dla organu należy wskazać, że WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 09 lipca 2014 r. IV SA/Po 95/14 nakazał ustalić czy decyzja z [...].11.1961 r. weszła do obrotu prawnego oraz ustalić powiązanie przedmiotowe obydwu decyzji (czy te same działki). W wyroku z dnia 13 lipca 2016 r. II OSK 2483/14 podkreślono, że nie została wyjaśniona podstawa ustanowienia trwałego zarządu w odniesieniu do działki nr [...]. Jest to zaś zagadnienie o tyle istotne, że może dotyczyć także interesu prawnego następców pranych poprzednich właścicieli. Zauważono, że z odpisu księgi wieczystej Kw nr [...], wystawionego w dniu [...] kwietnia 2005 r., prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. wynika, że M. P. oraz jego żona K. P. są wpisani jako właściciele działek nr [...] i 52, o łącznej powierzchni 71,98 ha, położonych we wsi L.-K., gmina O.. Z akt sprawy nie wynika, aby działka nr [...] była objęta decyzją z dnia [...] listopada 1961 r. Nie ma także innego dowodu na przejście własności tej działki na rzecz Skarbu Państwa przed dniem [...] grudnia 1961 r. Kwestia ta nie została wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co najmniej w tej części Naczelny Sąd Administracyjny wskazania Sądu co do dalszego postępowania, uznał za niezrealizowane przez Kolegium.
Podkreślić trzeba, że w toku postępowania podjęto działania na rzecz wyjaśnienia powiązania przedmiotowego decyzji z dnia [...] listopada 1961 r. oraz decyzji z dnia [...] grudnia 1961 r. W tym zakresie ustalono, że działka wskazywana w decyzji z [...] listopada 1961 r. pow. 56,28 ha, która została tą decyzją przejęta na rzecz Skarbu Państwa odpowiada pow. dz. nr [...] (pow. 18,96 ha) i [...] (37,32 ha) których przejście na rzecz Skarbu Państwa pozostaje bezsporne i zostało prawomocnie przesądzone. Wskazano, że decyzja z dnia [...] listopada 1961 r. obejmowała pow. 56,28 ha, a różnica w powierzchni działek które zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa na mocy tej decyzji, oraz pomiędzy decyzją z dnia [...] grudnia 1961 r. o ustanowieniu trwałego zarządu odpowiada pow. 2,56 ha, tj. przybliżonej pow. dz. nr [...]. Ustalono w ten sposób, że decyzją z dnia [...] listopada 1961 r. nie doszło do przejęcia na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...].
Podkreślić jednak trzeba, że wskazania sądu administracyjnego zobowiązywały Kolegium do wyjaśnienia podstawy ustanowienia trwałego zarządu w odniesieniu do działki nr [...]. Należało zatem nie tylko ustalić czy do przejęcia tej działki na rzecz Skarbu Państwa doszło wskutek decyzji z dnia [...] listopada 1961 r., ale również czy nie istnieje inny akt, dokument, który stanowił podstawę przejęcia tej działki na rzecz Skarbu Państwa.
Bezspornie Kolegium podjęło starania aby wytyczne Sadu wykonać, jednak nie uczyniło tego w sposób prawidłowy. O ile bowiem zwrócono się do Starosty oraz do Sądu Rejonowego w S., o tyle całkowicie pominięto fakt przedłożenia przez stronę skarżącą wydruku z księgi wieczystej nr [...] z treści którego wynika, że działka nr [...] (która jak również wskazuje skarżąca przedkładając na dowód swoich twierdzeń dokumentacje geodezyjna i wieczystoksięgową obejmuje - po zmianie numeracji - dawną działkę nr [...]) stanowi własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego lasy Państwowe. Wydruk stanowi załącznik do pisma strony skarżącej sporządzonego dnia [...] września 2017 r.
Strona skarżąca powołując się na przedkładaną dokumentację wskazała, że w dacie [...] listopada 1961 r. działka nr [...] nie należała już do małż. P.. W tym zakresie Kolegium swoje – przeciwstawne - ustalenia oparło na wpisie w ewidencji gruntów z 1960 r. w którym jako właścicieli działki nr [...] wskazano małż P.. Zauważyć trzeba, że strona skarżąca kwestionuje jednak wiarygodność tego wpisu okazując, dokument stanowiący załącznik nr [...] do Opinii geodety z [...] lipca 2017 r. (również załączonej do pisma strony skarżącej sporządzonego dnia [...] września 2017 r.), z której wynika, że parcele [...] i [...] (obejmujące część obszaru późniejszej działki nr [...]) w 1947 r. stanowiły własność S. K.. Jak wynika natomiast z pisma Sądu Rejonowego w S. z [...] listopada 2017 r. w dniu [...] listopada 1935 r. jako właścicielkę w Księdze Wieczystej M. wpisano S. K. (nie wpisano jednak parcel, ani działek). To co istotne jednak, to fakt, że w dniu [...] grudnia 1946 r. wpisano już jako właściciela nieruchomości objętych tą księgą wieczystą Skarb Państwa na podstawie dekretu PKWN z dnia [...] września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z nieruchomości tej wydzielono obszary dla parcelantów, a część obszaru 55,37 ha przeniesiono w dniu [...].10.1965 r. do księgi wieczystej, która zamknięto (pismo Sądu Rejonowego w S. z [...] listopada 2017 r.).
Starosta S. pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. wskazuje, że nie posiada żadnych dokumentów stanowiących tytuł własności do dz. nr [...] i 52 (obecnie są to dz. nr [...] i [...]). W 1960 r. do ewidencji gruntów jako właściciela wpisano A. P.. Wskazano równocześnie, że w 1962 r. działki te na podstawie art. 15 dekretu z dnia [...].04.1955 r. przeszły na rzecz Skarbu Państwa i przekazane zostały lasom państwowym (pismo Starosty [...] za [...] grudnia 2017 r.).
W obliczu tak przedstawiającego się materiału dowodowego Kolegium jednak uznało, że działka nr [...] na dzień [...] grudnia 1961 r. stanowiła własność małż. P. i stanowi ich własność do dnia dzisiejszego. Ta argumentacja w ocenie Sądu nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Po pierwsze – należy zauważyć, że - po raz pierwszy - wskazujący numery działek - i korzystający z domniemania – na które powołuje się Kolegium - wpis w Księdze Wieczystej dotyczący dz. nr [...] pojawił się w 1986 r. Pierwszy raz zatem konkretne działki składające się na nieruchomość stanowiąca własność małż. P. wskazane zostały 20 lat po wydaniu decyzji o przejęciu w trwały zarząd. Jak wynika z dokumentacji i pisma Sądu Rejonowego w S. [...] listopada 2017 r. A. i W. małż. P. zostali wpisani [...] stycznia 1934 r. w księdze wieczystej L. Tom 1, k.12 jako właściciele nieruchomości o pow. [...] zł. Wyraźnie jednak wskazano, że w tej księdze wieczystej - nie podano ani numerów - działek, ani numerów parcel katastralnych. Księga ta została zamknięta w 1986 r., a na podstawie aktu darowizny tego samego dnia założono księgę wieczystą nr [...] w której jako właściciela działek 37, 46, 35, 44 i 52 ujawniono K. i M. małż. P. (następców prawnych A. i W.).
Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium pominęło zupełnie fakt, że - wg informacji wynikających z pisma z Sądu Rejonowego w S., dokonano wówczas wpisu do tej księgi m.in. działek o nr [...], podczas gdy – kwestią bezsporną – pozostaje fakt, że działki o tych numerach zostały już 20 lat wcześniej przejęte na rzecz Skarbu Państwa na mocy decyzji z [...] listopada 1961 r.
Zgodzić się należy się z Kolegium, że wpis ten korzysta z domniemania prawdziwości, ale należy zauważyć, że nie budzi również wątpliwości w sprawie, że działki wskazane w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu zmieniły oznaczenia. Fakt ten potwierdza Starosta S. w swoim piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r., jak i strona skarżąca przedkładając urzędową dokumentację na potwierdzenie tego faktu. Strona skarżąca przedstawiła przy tym dokumentację, z której wynika, ze działka nr [...] zmieniła numerację i aktualnie nosi nr [...]. Co więcej strona skarżąca przedstawiła wydruk z księgi wieczystej nr [...] z treści którego wynika, że dla działki nr [...] prowadzona jest aktualnie księga wieczysta, w której działka ta opisana jest jako "Las", a jako właściciel wpisany widnieje Skarb Państwa w Zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo G.. Należy zwrócić uwagę, że dokument przedstawiony przez stronę skarżącą, korzysta z tego samego domniemania, co wpis w księdze wieczystej o nr [...], w którym działka o nr [...] widnieje jako własność M. P. i K. P.. Do tej okoliczności Kolegium nie ustosunkowało się w żaden sposób, jednocześnie dając wiarę odpisowi tej drugiej księgi wieczystej i na tej tylko podstawie wywodząc, że nie doszło do przejęcia przez Skarb Państwa działki nr [...]. Przeprowadzona w ten sposób ocena materiału dowodowego musiała zostać uznana za wadliwą. Należy bowiem zauważyć, że dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego może być, skutecznie podważona w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. W okolicznościach badanej sprawy. Analizując materiał dowodowy, organ może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie podatkowej ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ staje się jednak dowolną wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń.
Skoro w okolicznościach badanej sprawy strony postępowania przedstawiły dokumenty mające dowodzić faktu jednoczesnego dokonania wpisu w księdze wieczystej tej samej działki na rzecz dwóch różnych podmiotów, to okoliczność ta winna zostać przez Kolegium zbadana. Podkreślenia wymaga, że strona skarżąca przedstawiła konkretną dokumentacje geodezyjna i wieczystoksięgową w celu podważenia prawidłowości wpisu w ewidencji gruntów z 1961 r. Tymczasem, Kolegium odnosząc się do tych dokumentów pobieżnie tylko, rozstrzygnięcie w sprawie oparł właśnie na kwestionowanym wpisie do ewidencji gruntów z 1960 r. oraz wpisie w księdze wieczystej o nr [...] – nie podejmując w istocie trudu wyjaśnienia dlaczego daje wiarę tym dokumentom, jednocześnie odmawiając jej dokumentom złożonym przez stronę skarżącą (wpis w księdze wieczystej nr [...] oraz dokumentacja geodezyjna).
W dalszej kolejności należy zauważyć, że jeżeli dokonano wpisu działki nr [...] do księgi wieczystej, w której wskazano jako właściciela Skarb Państwa Lasy Państwowe – to należało wyjaśnić co stanowiło podstawę dokonania tego wpisu. Poczynienie ustaleń w tym zakresie, w świetle ewoluującego stanu sprawy, stanowiłoby wprost realizację wytycznych zawartych w wyrokach uchylających dotychczasowe decyzje Kolegium. Sąd bowiem zobowiązał Kolegium do ustalenia kwestii ewentualnego przejścia własności działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa przed dniem [...] grudnia 1961 r. Tymczasem, organ stosownych działań nie poczynił. Nie umyka przy tym uwadze Sadu, że organ zwracał się wprawdzie do Starosty [...] o przekazanie jakichkolwiek dokumentów, dotyczących historii działki nr [...], jednak Starosta takimi dokumentami nie dysponuje. Ustalono, że w istocie nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego komu przysługiwał tytuł własności do działki nr [...] na datę [...] grudnia 1961 r. Jedynym dokumentem jest wypis z ewidencji gruntów z 1960r., przy czym nie wiadomo co stanowiło podstawę dokonania tego wpisu.
Należy jednak zauważyć, że – jak podnosi strona skarżąca - aktualnie dawna działka nr [...] (obecnie nr [...]) widnieje w dwóch różnych księgach wieczystych, stanowiąc przedmiot własności dwóch różnych podmiotów. Kolegium opiera swoje stanowisko o zasadności stwierdzenia nieważności decyzji w odniesieniu do dz. nr [...] tym, że nie ustalono aby działka ta w 1961 r. należała do kogo innego. Tymczasem, z pisma z [...] listopada 2017 r. – wystosowanego przez Sąd Rejonowy – wynika, że jakkolwiek księga wieczysta należąca do S. K. zamknięto [...] grudnia 1946 r., to tytuł własności do nieruchomości objętych tą księgą wpisano na rzecz Skarbu Państwa. Wskazano nr tej księgi wieczystej.
Zgodzić należy się zatem ze stroną skarżącą, że należało po pierwsze – ustalić jaki dokument stanowił podstawę wpisu w księdze wieczystej nr [...] działki nr [...] oraz czy faktycznie (jak wynika to z przedłożonej przez stronę skarżąca dokumentacji) działka ta obejmuje działkę oznaczoną dotąd nr [...]. Jest to zasadnicza kwestia, ponieważ ustalenie, że wpisu takiego dokonano na rzecz Skarbu Państwa wskazuje, że jednak musiały istnieć dokumenty dowodzące samego przejścia, jak i zapewne momentu przejścia działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa, pomimo że dokumentami takimi nie dysponuje Starosta S.. Po drugie – należy zauważyć, że dla stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 1961 r. w części dotyczącej dz. nr [...] koniecznej jest wykazanie, że działka ta przed ta datą nie została przejęta na rzecz Skarbu Państwa. Tymczasem, strona skarżąca podnosi, że do przejęcia takiego doszło i wskazuje, że w chwili przejęcia dla działki tej prowadzono KW M. Tom1, k. 2. Zasadności stanowiska strony skarżącej może dowodzić pismo Sadu Rejonowego w S., z którego wynika, że działki objęte tą księgą wieczystą przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Nie wyjaśniono tej kwestii. Nie ustalono, jakie działki i na podstawie jakich dokumentów widnieją w Księdze Wieczystej nr [...] – ani jaka jest historia tych działek, pomimo że strona skarżąca przedkładając dokumentacje wieczystoksięgową i geodezyjna wniosła również o przeprowadzenie dowodu z opinii wskazanego geodety, który przeprowadził badane dokumentów źródłowych.
Wyjaśnienie tych wątpliwości jest konieczne, w sytuacji gdy – z żadnego dokumentu nie wynika, że w 1960 r. działka nr [...] została wpisana w księdze wieczystej jako własność A. i W. małż. P.. W Księdze wieczystej pierwszy zapis wskazujący konkretne działki pojawia się w 1986 r. i to jako darowizna, która - w zakresie działek [...] - już wówczas nie mogła przecież mieć miejsca.
W tej sytuacji zgodzić trzeba się ze stroną skarżącą, że przedwcześnie przyjęto, że działka nr [...] w dniu [...] grudnia 1961 r. stanowiła własność A. i W. małż. P.. Podkreślić trzeba, że strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego wskazując, że jest w stanie wyjaśnić różnice w powierzchni działek. W toku postępowania złożono dokumentację geodezyjną obrazującą historię parcel, a następnie działki nr [...] i nr [...]. Przedstawiono wydruk elektroniczny z księgi wieczystej dowodzący tytułu własności skarżącej do dz. nr [...]. Do tych dokumentów Kolegium w istocie się nie odniosło, a mają one kluczowe znaczenie dla wyjaśnienia fundamentalnej kwestii, tj. ewentualnego przejścia działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa. Kwestią przesądzoną ( w kontekście statusu działki nr [...]) na aktualnym etapie postępowania jest jedynie fakt, że do przejścia dz. nr [...] na rzecz Skarbu Państwa nie doszło na mocy z decyzji z dnia [...] listopada 1961 r. W świetle zebranego materiału dowodowego nie można jednak wykluczyć , że przejście działki na rzecz Skarbu Państwa faktycznie nastąpiło, ale na mocy innego aktu, a to oznaczałoby brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1961 r. w części dotyczącej dz. nr [...].
Podkreślenia wymaga, że zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 107 § 3 kpa znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 11 kpa zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednak co przesądziło o przyznaniu wiary jednym dokumentom i odmówieniu jej innym. Tych elementów w okolicznościach badanej sprawy w istocie zabrakło. Nie jest, bowiem jasne dlaczego organ odmówił wiary dokumentom przedłożonym przez stronę skarżącą, w zakresie dotyczącym historii działki nr [...] i tytułu własności do tej działki. Podkreślić trzeba, że Kolegium miało prawo dać wiarę dokumentom przedstawionym przez wnioskodawcę, ale powinno było dowody te zestawić z całokształtem materiału dowodowego i wyjaśnić dlaczego daje wiarę im, jednocześnie uzasadniając dlaczego odmawia wiary dokumentom przedstawionym przez stronę skarżącą.
Reasumując, zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą wydano z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 14 art. 107 § 3 kpa. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze sposób sformułowania rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji Sąd orzekł o uchyleniu całej zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa orzekł – jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej ustalone zgodnie z z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, z późn. zm.) – sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło