IV SA/Po 95/14

| | Sygn. akt IV SA/Po 95/14, , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 09 lipca 2014 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w składzie następującym:, , Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska, WSA Tomasz Grossmann, Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lipca 2014 r., sprawy ze skargi M. P., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z dnia [...] grudnia [...] r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, , uchyla zaskarżoną decyzję, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego M. P. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów sądowych., , Decyzją z [...] grudnia 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2013 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO albo Kolegium) działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 127 §3 i art. 158 §1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej kpa) uchyliło w całości decyzję SKO z 31 lipca 2009 r., nr SKO-GG-4100/744/35/08/09 (dalej decyzja z 31 lipca 2009 r.) oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z [...] grudnia 1961 r., nr [...] (dalej decyzja z 29 grudnia 1961 r.) w sprawie przekazania w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M. działek gruntowych nr [...],[...] i [...] bez zabudowań o powierzchni [...] ha, położonych na terenie wsi K. W uzasadnieniu Kolegium w następujący sposób ustaliło przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie: K. i M. P. (dalej wnioskodawcy) podaniem z [...] grudnia 2007 r. zwrócili się o unieważnienie decyzji z dnia [...] grudnia 1961 r. podnosząc, że działki nr [...] o pow. [...] ha, według księgi wieczystej tom I karta 12 (obecnie Kw nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy Wydział V Ksiąg Wieczystych w Słupcy) stanowiły własność W. i A. P. W wyniku przeprowadzonego w 1983 roku postępowania spadkowego właścicielami tych działek stali się zainteresowani i jako prawni właściciele zwrócili się o ich zwrot do Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w P., ten jednak odmówił zwrotu. SKO decyzją z [...] lipca 2009 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2009 r.) stwierdziło nieważność decyzji z [...] grudnia 1961 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Kolegium decyzją z [...] września 2009 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2009 r.). Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 roku, sygn. akt IV SA/Po 934/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA) oddalił skargę Lasów Państwowych stwierdzając, że całość postępowania w sprawie jak i kontrola sądu akt sprawy o zasiedzeniu tych działek, przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo Gniezno (dalej Lasy Państwowe), nie pozwalają na stwierdzenie, aby kiedykolwiek sporne działki stanowiły własność Skarbu Państwa. Według Sądu, Kolegium zasadnie zakwalifikowało decyzję z dnia [...] grudnia 1961 roku jako wydaną bez podstawy prawnej. Odwoływanie się przez skarżące Nadleśnictwo do wypisu z rejestru gruntów należało uznać za chybione, skoro rejestry te sporządzono w oparciu o kwestionowaną decyzję. Sąd zauważył ponadto, że ustawa z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm., dalej ukwh) w art. 3 ust. 1 wprowadza domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a przeciwko domniemaniu prawa wynikającego z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie z posiadania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 roku Lasy Państwowe wniosły skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wymienionym wyrokiem WSA wskazując, że w dniu [...] lipca 2010 roku przy porządkowaniu księgi wieczystej Kw [...] w Sądzie Rejonowym w S. Wydział Ksiąg Wieczystych, należącej do Skarbu Państwa znaleziono decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w M. z dnia [...] listopada 1961 roku, nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 1961 r.) dotyczącą przejęcia na własność państwa bez odszkodowania nieruchomości rolnej A. P. i jego żony W., gruntów o pow. [...] ha, zapisanych w księdze wieczystej L. tom I karta [...] wsi M., oraz wniosek Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia 28 grudnia 1961 roku do Sądu Powiatowego Wydział Hipoteczny w M. (złożony w Sądzie w dniu [...] grudnia 1961 roku) do akt gruntowych księgi wieczystej L. o wykreślenie z części gruntów o obszarze [...] ha dotychczasowego właściciela, na podstawie prawomocnej decyzji z dnia [...] listopada 1961 roku i wpisanie Skarbu Państwa jako właściciela na części przejętych gruntów o pow. [...] ha i przepisanie przyjętego areału gruntu o obszarze [...] ha do nowej księgi zbiorowej nr [...] własności Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 roku, sygn. akt IV SA/Po 728/10 WSA odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego uznając, że nie została ona oparta na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 roku, sygn. akt I OSK 1858/10, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Lasy Państwowe uchylił zaskarżone postanowienie WSA z dnia [...] września 2010 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA. Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2012 roku, sygn. akt II SA/Po 106/12, zmienił wyrok WSA z dnia [...] kwietnia 2010 roku, o sygn. IV SA/Po 934/09 i uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] września 2009 roku. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że analiza powołanej w skardze o wznowienie decyzji z dnia [...] listopada 1961 r. prowadzi do wniosku, że poczynione uprzednio ustalenia organu jak i Sądu wymagają weryfikacji z uwagi na ujawnienie nowych dowodów. Z przesłanych przez Lasy Państwowe dokumentów wynika, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 1961 r. o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M., działek gruntowych nr [...] bez zabudowań o powierzchni [...] ha, położonych na terenie wsi K., została wydana inna decyzja o przejęciu na własność od A. i W. P. należącej do nich nieruchomości rolnej o pow. [...] położonej we wsi K., zapisanych w księdze wieczystej wsi M. tom I karta [...]. Sąd zaznaczył, że ujawnienie tej okoliczności wymaga od organu ponownego rozpatrzenia sprawy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego celem ustalenia czy decyzja z dnia 29 grudnia 1961 r. została faktycznie wydana bez podstawy prawnej jak to wskazało Kolegium orzekając o jej nieważności. Należy także rozważyć czy nowo ujawniona decyzja z dnia [...] listopada 1961 r. nie jest obarczona wadą nieważności, co miałoby wpływ na ocenę ważności decyzji z [...] grudnia 1961 r. Rozpoznając po raz kolejny niniejszą sprawę Kolegium wskazało, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest wniosek Lasów Państwowych o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 29 grudnia 1961 roku zakończonej decyzją Kolegium z dnia 31 lipca 2009 roku, wydaną w I instancji. Podstawą prawną w oparciu o którą została ona wydana był art. 156 §1 pkt 2 kpa stwierdzając, że decyzja z 29 grudnia 1961 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wadliwość decyzji w tym przypadku polega na tym, że opiera się ona na obowiązujących przepisach prawa, ale rażąco je narusza. Postawienie zarzutu rażącego naruszenia prawa musi być związane z konkretnym przepisem, którego treść nie budzi wątpliwości. W rozpatrywanej sprawie tym przepisem prawa materialnego powołanym w decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN w M. był § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 roku w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej, przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów państwowych (Dz.U. 1958 r., nr 67, poz. 332, dalej rozporządzenie z 1958 r.), na podstawie którego można było przekazywać m.in. w trwały zarząd i użytkowanie nieruchomości i obiekty majątkowe stanowiące własność państwową, nie miał zaś zastosowania do nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych. Ze zgromadzonych akt sprawy, w tym z zapisów w Księdze Wieczystej L. tom I karta 12 wynikało, że właścicielem nieruchomości składającej się z działek [...], położonych na terenie wsi K. w dacie orzekania o jej przekazaniu w trwały zarząd Państwowemu Nadleśnictwu w M. nie był Skarb Państwa, a A. P. i W. P., stąd też Kolegium, działając w I instancji, stwierdziło nieważność decyzji z dnia 29 grudnia 1961 roku z powodu rażącego naruszenia prawa. Nie budzi wątpliwości, w świetle znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, że decyzje z dnia [...] grudnia 1961 roku i [...] listopada 1961 roku dotyczą tej samej nieruchomości, wpisanej wówczas w księdze wieczystej L. tom I karta (wykaz) 12. Z porównania dat wydania decyzji wynika, że najpierw grunty zostały przejęte na własność państwa, a dopiero później przekazane w trwały zarząd i użytkowanie Nadleśnictwa M. Decyzja w sprawie przejęcia tych gruntów na własność państwa była decyzją ostateczną w administracyjnym toku postępowania na dzień wydania decyzji o przekazaniu tych gruntów w trwały zarząd i użytkowanie Nadleśnictwa M. W tym stanie rzeczy nie ma przesłanek do stwierdzenia, że decyzja z dnia 29 grudnia 1961 roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. powołanego w niej przepisu § 6 rozporządzenia z 1958 roku. Na powyższe nie ma wpływu okoliczność, że w ślad najpierw za decyzją z dnia [...] listopada 1961 roku, a później za decyzją z dnia [...] grudnia 1961 roku nie dokonano stosownych zmian w zapisach księgi wieczystej. Wpis co do prawa własności w księdze wieczystej pozwala jedynie domniemywać o zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym, domniemanie to może być jednak obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwnego. Takimi dokumentami w rozpatrywanej sprawie są wyżej opisane decyzje z dnia [...] listopada 1961 roku i z dnia [...] grudnia 1961 roku. Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia decyzji z 27 listopada 1961 r. rodzicom wnioskodawcy Kolegium podkreśliło, że przedmiotem postępowania jest ponowne rozpoznanie w trybie art. 127 § 3 kpa, sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia 31 lipca 2009 roku. Organ odwoławczy, nie może wyjść poza przedmiot postępowania. Oznacza to, że w tym postępowaniu nie mogą być rozpatrywane merytorycznie zarzuty, które wnioskodawca odnosi do decyzji z dnia 27 listopada 1961 roku, bowiem wymieniona decyzja nie jest przedmiotem tego postępowania i nie może być w nim oceniana merytorycznie co do przesłanek nieważności wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Ewentualny wpływ na ocenę decyzji z dnia 29 grudnia 1961 roku, będącej przedmiotem niniejszego postępowania mogłaby mieć okoliczność niewprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia 27 listopada 1961 roku, gdyby w niniejszym postępowaniu taką okoliczność udało się ustalić. Jednakże decyzja z dnia 27 listopada 1961 roku zawiera potwierdzoną przez właściwy organ klauzulę o uprawomocnieniu się decyzji. Taka klauzula oznacza, że w ustawowym terminie, biegnącym od dnia doręczenia decyzji stronie (stronom) nie wniesiono od niej odwołania. Skargę do WSA pismem z [...] grudnia 2013 r. wniósł Marcin P. (dalej zwany skarżącym) zaskarżając decyzję z 2 grudnia 2013 r. i zarzucając: 1) brak odniesienia się przez SKO do różnicy ilości przejętych gruntów na rzecz Skarbu Państwa. W decyzji z dnia [...] listopada 1961 roku wykazano [...] ha gruntów z gospodarstwa rodziców skarżącego, natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 1961 roku przekazano Lasom Państwowym Nadleśnictwo w M. [...] ha gruntów z gospodarstwa rodziców skarżącego, tj. o [...] ha więcej. W uzasadnieniu Kolegium nie odniosło się do tego faktu. Brak jest ponadto odniesienia do przesłanych do SKO dowodów zawartych w piśmie z dnia [...] października 2012 r., 2) nieprawidłowe ustalenie przez SKO, Ze w prowadzonym postępowaniu nie mogły zostać rozpatrzone merytoryczne zarzuty dotyczące decyzji z [...] listopada 1961 r. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji z [...] grudnia 2013 r. i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. W obszernym uzasadnieniu skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że Kolegium skoncentrowało swoją uwagę na dostarczonej przez Nadleśnictwo G. decyzji z dnia [...] listopada 1961 roku ale nie dostrzegło, że na stronie pierwszej decyzji w rozdzielniku "Otrzymują" pod poz. 1 figuruje błąd w nazwie miejscowości "K." zamiast "K." oraz niewłaściwa jest poczta "G." zamiast poczta "O." i dlatego przedmiotowa decyzja nie dotarła do rąk rodziców skarżącego. Poza tym przy rozdzielniku brak jest klauzuli za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zatem Kierownik Wydziału Rolnictwa stwierdzając uprawomocnienie decyzji opierał się wyłącznie na tym, że upłynął czas niezbędny do uprawomocnienia się tej decyzji. Natomiast fakt, że postanowiono przesłać decyzję bez zwrotnego potwierdzenia odbioru z błędnym adresem wskazuje, że decyzja nie dotarła do rąk moich rodziców, a zatem nie została wprowadzona do obiegu prawnego (k. 4-8 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z [...] stycznia 2014 r., nr [...], Kolegium wniosło o jej oddalenie (k. 11-23 akt sądowych). Pismem z [...] stycznia 2014 r. skarżący podtrzymując dotychczasowe twierdzenia i zarzuty wskazał, że Kolegium oparło się jedynie na samym fakcie wydania decyzji z [...] listopada 1961 r. nie poddając jej krytycznej analizie pod kątem jej znaczenia prawnego dla rozpoznawanej sprawy (k. 28 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu była ocena zgodności z prawem decyzji Kolegium z [...] grudnia 2013 r. na mocy której uchylona została decyzja SKO z [...] lipca 2009 r. oraz odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 1961 r. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że podanie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 1961 r. zostało zgłoszone przez K. i M. P. ponad sześć i pół roku temu. Niniejsza sprawa była już przedmiotem trzykrotnego orzekania przez tutejszy Sąd oraz jednokrotnego przez NSA. Na obecnym jej etapie toczy się ona po wznowieniu postępowania sądowoadministracyjnego. Wyrokiem z [...] kwietnia 2012 r. WSA zmienił wyrok z [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po [...] oraz uchylił decyzję SKO z [...] września 2009 r. określając jednocześnie, że decyzja ta nie podlega wykonaniu oraz orzekając o kosztach postępowania sadowego. W uzasadnieniu powyższego wyroku z [...] kwietnia 2012 r. tutejszy Sąd podkreślił, że z przesłanych przez Lasy Państwowe – Nadleśnictwo G. dokumentów wynika, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 1961 roku o przekazaniu w trwały zarząd i użytkowanie Państwowemu Nadleśnictwu w M., działek gruntowych nr [...] bez zabudowań o powierzchni [...] ha, położonych na terenie wsi K., została wydana inna decyzja o przejęciu na własność Państwa od Antoniego i Władysławy P. należącej do nich nieruchomości rolnej o pow. [...] ha położonej we wsi K., zapisanej we księdze wieczystej wsi M. tom I karta [...]. Ujawnienie tej okoliczności wymaga od organu ponownego rozpatrzenia sprawy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego celem ustalenia czy decyzja z dnia [...] grudnia 1961 roku została faktycznie wydana bez podstawy prawnej jak to wskazało Kolegium orzekając o jej nieważności. Ustalenia wymagało, jakie jest powiązanie przedmiotowe obu tych decyzji – czy rzeczywiście dotyczą tej samej nieruchomości. Należy także rozważyć czy nowo ujawniona decyzja z dnia [...] listopada 1961 r. nie jest obarczona wadą nieważności, jak podnosi skarżący, a co miałoby wpływ na ocenę ważności decyzji z dnia [...] grudnia 1961 r. Formułując wiążące wskazania WSA stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO powinno dokonać oceny przedłożonych przez Lasy Państwowe – Nadleśnictwo G. nowych dowodów pod kątem ich znaczenia dla oceny ważności decyzji z dnia [...] grudnia 1961 roku. Zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006 r., str. 324, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 358). Artykuł 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji oraz prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, lex nr 526493, wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, lex nr 594010, wyrok WSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, lex nr 559604, wyrok NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, lex nr 594756). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok WSA z dnia 21.04.2010 r., sygn. akt II FSK 2129/08, lex nr 596261). Ocena prawna oraz wiążące wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku sądu I instancji mają również istotne znaczenie dla NSA przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wniesionej od ponownego wyroku sądu administracyjnego wydanego w pierwszej instancji, gdyż byłby on niezgodny z prawem, jeżeli przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie uwzględniałby wiążącej oceny prawnej i wskazań, o jakich mowa w art. 153 ppsa (wyrok NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 178/09, lex nr 593711). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 ppsa pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 ppsa przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. W rozpoznawanej sprawie, SKO rozpoznając sprawę po wydaniu wyroku z 26 kwietnia 2012 r. nie zastosowało się w pełnym zakresie do wskazań w nim zawartych. Kolegium nie oceniło bowiem dokładnie czy decyzje z [...] listopada 1961 r. oraz z [...] grudnia 1961 r. odnoszą się do tej samej nieruchomości, czy decyzja z [...] listopada 1961 r. weszła w ogóle do obrotu prawnego. Skarżący trafnie zauważył w tym zakresie, że obie wskazane decyzje dotyczą innej wielkości powierzchni gruntów, do czego Kolegium w ogóle się nie odniosło w wydanej decyzji. Poza tym, samo jedynie oparcie się przez SKO na tym, że decyzja z [...] listopada 1961 r. zawiera potwierdzoną przez właściwy organ klauzulę o jej uprawomocnieniu się, co świadczy o tym, że nie zostało wniesione od niej odwołanie nie mogło zostać uznane za wystarczające. Przepisy regulujące postępowanie administracyjne, w tym kpa, nie przewidują procedury nadawania klauzuli ostateczności decyzjom administracyjnym, w szczególności klauzula taka nie jest nadawana w drodze decyzji lub postanowienia. Tzw. "klauzula ostateczności" jest w istocie szczególnym rodzajem zaświadczenia w rozumieniu art. 217 - 219 kpa (ostatnio zob. T. Dziuk, Klauzula ostateczności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" 2014, z. 6, s. 56). Oparcie się przez organ administracji publicznej jedynie na samej klauzuli i wyciągnięcie z tego niekorzystnych dla skarżącego konsekwencji prawnych bez jednoczesnego odniesienia się do podnoszonych okoliczności mogących przemawiać za brakiem doręczenia rodzicom skarżącego decyzji z [...] listopada 1961 r. nie mogło zostać uznane za działanie zgodne z prawem. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący na temat braku doręczenia decyzji z [...] listopada 1961 r. wypowiedział się już w piśmie z [...] października 2012 r., a zatem ponad rok przed wydaniem decyzji z [...] grudnia 2013 r. Kolegium znając tę argumentację w żaden sposób nie odniosło się do niej. Z opisanych powodów w niniejszej sprawie cały czas aktualne pozostają wskazania sformułowane przez Sąd w uzasadnieniu wyroku z [...] kwietnia 2012 r. Kolegium ponownie rozpoznając niniejszą sprawę powinno dokładnie ustalić jej stan faktyczny w zakresie w jakim zostało do tego zobowiązane, dokonując oceny powiązania przedmiotowego decyzji z [...] listopada 1961 r. oraz z [...] grudnia 1961 r. oraz dokonując oceny tego, czy decyzja z [...] listopada 1961 r. została doręczona stronom postępowania, wchodząc tym samym do obrotu prawnego. Oceny w tym zakresie Kolegium powinno dokonać w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, uwzględniając twierdzenia skarżącego zamieszczone w piśmie z [...] października 2012 r. oraz we wniesionej do tutejszego Sądu skardze, a nadto dokonując dalszych działań mających na celu ewentualne uzyskanie kompletu akt sprawy zakończonej wydaniem decyzji z [...] listopada 1961 r. Kolegium powinno w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazać jakie dokładnie czynności podjęło celem odnalezienia akt sprawy, w tym dowodu doręczenia rodzicom skarżącego decyzji z [...] listopada 1961 r. Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt 1 wyroku działając w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) uchylił decyzję z 2 grudnia 2013 r. W 2 pkt wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na które złożył się jedynie uiszczony wpis od wniesionej skargi.