IV SA/Po 352/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-07-29
Skład orzekający: Monika Świerczak, Maria Grzymisławska-Cybulska, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego może zostać wydana bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli inwestycja nie osiąga progów znaczącego oddziaływania na środowisko, a moc promieniowania jest wyznaczana dla pojedynczej anteny, a nie sumowana?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli inwestycja nie osiąga progów znaczącego oddziaływania na środowisko, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 2019 r. Kluczowe jest, że moc promieniowania wyznacza się dla pojedynczej anteny, a nie sumuje się mocy wielu anten w ramach tej samej inwestycji ani z innymi instalacjami. Ponadto, ocena oddziaływania na środowisko uwzględnia jedynie istniejący stan zagospodarowania i zabudowy, a nie potencjalny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. P. na decyzję Wojewody, która zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego telefonii komórkowej. Wcześniej Starosta odmówił wydania pozwolenia, argumentując brakiem przedstawienia sumarycznej analizy mocy promieniowania. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i udzielił pozwolenia, uznając, że inwestycja nie wymaga decyzji środowiskowej i nie przekracza dopuszczalnych norm pola elektromagnetycznego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak analizy kumulacji pola elektromagnetycznego oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę oddala skargę w całości.
Starosta [...] decyzją z [...] września 2020r. (znak: [...]) na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) odmówił T. S.A. z siedzibą w W. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego telefonii komórkowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą [...] PPO_S._K. na dz. o nr ewid.[...] obr. [...] P. , gmina S. .
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że pomimo wezwania inwestor nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku przedstawienia sumarycznej analizy mocy promieniowania izotropowo dla wszystkich systemów nadawczych i anten znajdujących się na jednym poziomie i azymucie.
Odwołanie od powyższej decyzji złoży adw. M. P. reprezentujący inwestora spółkę T. S.A. z siedzibą w W., który zaskarżył ją w całości i wniósł o jej uchylenie i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że inwestor wykonał nałożony na niego postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. obowiązek, a żądanie zsumowania mocy promieniowania izotropowo dla wszystkich systemów nadawczych i anten znajdujących się na jednym poziomie i azymucie jest bezzasadne i nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa materialnego. Ponadto skarżący wskazał, że dla niniejszej inwestycji zostało wydane postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] stycznia 2020 r. (znak: [...]), który odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2021r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r. oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla T. S.A, z siedzibą w W. obejmujący budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego telefonii komórkowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą [...] PPO_S._K. na dz. o nr ewid.[...] obr. [...] P. , G. S. z zachowaniem następujących warunków:
1. Szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych:
- zawarte w informacji BIOZ stanowiącej element projektu budowlanego;
- roboty budowlane należy wykonać zgodnie z warunkami technicznymi i zasadami bhp obowiązującymi w budownictwie;
- teren budowy należy zabezpieczyć przed dostępem osób trzecich;
2. Czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych - obiekty tymczasowe postawione na czas budowy mogą być użytkowane nie dłużej niż 14 dni od daty zawiadomienia o zakończeniu budowy;
3. Szczególne wymagania dotyczące nadzoru na budowie:
- Inwestor jest zobowiązany do ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy realizacji, których jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. z 2001 r. nr 138, poz. 1554).
- Kierownik budowy jest obowiązany prowadzić dziennik budowy oraz umieścić na budowie w widocznym miejscu tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia, wynikających z art. 36 ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda przytoczył dotychczasowy stan faktyczny sprawy i wskazał, że w związku z wnioskiem spółki T. S.A. o pozwolenie na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego telefonii komórkowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą [...] PPO_S._K. na dz. o nr ewid.[...] obr. [...] P. , gmina S. , do którego dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 4 egzemplarze projektu budowlanego oraz stosowne pełnomocnictwa wraz z potwierdzeniem dokonania opłaty skarbowej, Starosta [...] na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. poinformował strony o wszczęciu postępowania w ww. sprawie oraz umożliwił stronom, zgodnie z art. 10 k.p.a., wgląd w akta sprawy oraz wnoszenie ewentualnych uwag przed podjęciem decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. Starosta [...] w oparciu o art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego zobowiązał inwestora do usunięcia w dokumentacji projektowej nieprawidłowości, w tym m.in. sporządzenie projektu budowlanego przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności telekomunikacyjnej, przedstawienie sumarycznej analizy mocy promieniowania izotropowo dla wszystkich systemów nadawczych i anten znajdujących się na jednym poziomie i azymucie oraz w związku z tym sporządzenie ponownej kwalifikacji przedsięwzięcia i analizy środowiskowej, jak również przedłożenie jednoznacznej informacji, czy planowana inwestycja będzie emitowała pole elektromagnetyczne na poziomie przekraczającym obowiązujące normy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Odpowiedzi na powyższe postanowienie udzielono pismem z dnia 18 września 2020 r.
W ocenie Starosty inwestor nie wywiązał się z nałożonego powyższym postanowieniem obowiązku przedstawienia sumarycznej analizy mocy promieniowania izotropowo dla wszystkich systemów nadawczych i anten znajdujących się na jednym poziomie i azymucie, co skutkowało odmową zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem organu I instancji Spółka skutecznie złożyła odwołanie od decyzji Starosty z [...] września 2020r.
W toku prowadzonego postępowania odwoławczego Wojewoda przeanalizował krąg stron postępowania i pismem z dnia [...] listopada 2020 r. poinformował część stron występujących na etapie organu I instancji o utracie przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, natomiast zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2020 r. umożliwiono pozostałym stronom zapoznanie się z aktami i zgromadzoną dokumentacją zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 10 § 1 k.p.a. informując dodatkowo zgodnie z art. 36 k.p.a. o nowym terminie rozpoznania sprawy. Z prawa wglądu w akta sprawy skorzystał R. P. składając mailowo w dniu [...] grudnia 2020 r. wniosek o przesłanie kserokopii odwołania, które zostało przekazane pismem W. Urzędu Wojewódzkiego w P. w dniu [...] grudnia 2020 r.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, organ odwoławczy zobowiązał inwestora do usunięcia stwierdzonych w dokumentacji projektowej nieprawidłowości, w tym m.in. wskazania na planie zagospodarowania terenu dojazdu do terenu inwestycji, ujednolicenia danych zamieszczonych w projekcie budowlanym oraz poprawnego wskazania obszaru oddziaływania inwestycji. Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. pełnomocnik inwestora przedłożył poprawione projekty budowlane.
Następnie Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 16 września 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1608) w sprawie zastosowanie mają przepisy warunków technicznych sprzed nowelizacji.
Wojewoda wskazał, że zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowanego w szczególności art. 4, art. 28 oraz art. 34 ust. 1, 2 i 3. Przedmiotem niniejszej sprawy jest budowa telekomunikacyjnego obiektu budowlanego - wieży antenowej telefonii komórkowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci szaf telekomunikacyjnych, nadziemnej linii kablowej i instalacji zasilania elektroenergetycznego w P. na dz. o nr ewid.[...], gmina S. . Wjazd na teren inwestycyjny z drogi publicznej - dz. o nr ewid. [...] tj. ul. [...] zapewniony został istniejącym utwardzonym zjazdem (str. 66, 79 projektu budowlanego). Stacja zasilana będzie poprzez linię wewnętrzną od złącza ZKlx-lP usytuowanego na granicy działki, a projektowaną rozdzielnią TGSM kablem YKY 4x10 mm2, który ułożony zostanie w ziemi na głębokości 0,9 m p.p.t. (str. 69, 186 projektu budowlanego). Na projektowanej stalowej wieży kratowej typu WIBE ALTA 14-20 o przekroju kwadratowym i wysokości trzonu wieży 42,00 m oraz wysokości całkowitej z odgromnikami równej 44,80 m n.p.t. (str. 67, 68, 113, 121, 125, 233 projektu budowlanego), zakotwionej w monolitycznej płycie fundamentowej o wymiarach w rzucie 9,00x9,00 m o grubości 0,6 m posadowionej na -0,7 m p.p.t. (str. 114, 158 projektu budowlanego) zawieszonych będzie na wysokości 39,00 m n.p.t. 9 anten sektorowych skierowanych po trzy na azymut 110°, 205° i 330° z możliwością pochylenia tiltu na sektorach 110°, 205° w zakresie 0-10°, a dla sektora 330° w zakresie 0-9° oraz 7 anten radioliniowych zawieszonych na wysokości 41,50 m n.p.t. skierowanych na azymut 58°, 136°, 220° 337° i na wysokości 42,00 m n.p.t. skierowanych na azymut 2x120°, 238° (str. 40, 43, 73-74, 86, 105-106, 121-123, 228-229, 233-235 projektu budowlanego). Teren inwestycji będzie ogrodzony (11,40x11,40 m) za pomocą słupków z rur stalowych osadzonych w fundamentach betonowych oraz siatki stalowej ocynkowanej wzmocnionej naciągniętą linką stalową w trzech rzędach (wysokość siatki min. 1,80 m) i zwieńczonej min. dwoma rzędami drutu kolczastego na wspornikach pochylonych do zewnątrz (str. 67-68, 79, 80, 120 projektu budowlanego). Powyższe w sposób dostateczny zabezpieczy inwestycję przed dostępem osób postronnych. Poziom terenu stacji bazowej po podwyższeniu o 0,6 m wyniesie +81,90 m n.p.m. i zostanie wysypany tłuczniem, klińcem bądź żwirem płukanym różnoziarnistym ułożonym na geowłókninie, w związku z czym wody opadowe rozprowadzane zostaną na terenie inwestycyjnym (str. 67-68, 80, 121 projektu budowlanego).
W ocenie Wojewody planowana na dz. o nr ewid.[...] obr. P. gm. S. inwestycja nie znajduje się w obszarze wpisanym do rejestru zabytków, ani w obszarze objętym ochroną konserwatorską ujętym w gminnej ewidencji zabytków (str. 70 projektu budowlanego), jak również nie znajduje się w granicach terenu górniczego (str. 69 projektu budowlanego), czy też w granicach obszaru [...], ani żadnym innym obszarem chronionym prawem polskim (str. 47, 71 projektu budowlanego).
Dla przedmiotowej inwestycji uzyskano w dniu [...] września 2020 r. akceptację Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP (nr [...], znak: [...]). Ponadto organ ten stwierdził, iż oznakowanie przeszkodowe wieży nie jest wymagane (str. 16 projektu budowlanego). Do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego oświadczenie mgr inż. P. M. (uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej) i mgr inż. M. N. (uprawnienia budowlane w specjalności telekomunikacyjnej), że przedmiotowa inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, gdyż nie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco, bądź zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (dokument nr [...] akt organu I instancji). Ponadto inwestor w projekcie budowlanym zamieścił decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2018 r. (znak: [...]) umarzającą postępowanie w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji pod budowę stacji bazowej telefonii komórkowej (str. 17-18 projektu budowlanego), jak również postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] stycznia 2020 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia (str. 19-20 projektu budowlanego) - dalej: "postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania środowiskowego".
Wojewoda wskazał także, że działka inwestycyjna nie jest objęta zapisami miejscowego planu zagospodarowania, wobec powyższego inwestor przedłożył zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.) decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która stała się ostateczna z dniem [...] maja 2018 r. Wojewoda podkreślił, że zgodnie z art. 55 ustawy o planowaniu, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organy administracji architektoniczno-budowlanej wydające decyzję o pozwoleniu na budowę. Ponadto wyjaśnił, że za inwestycję celu publicznego może być uważane tylko takie zamierzenie, które jest technicznie konieczne do realizacji celu publicznego, nie zaś takie, które ma jedynie sprzyjać wykonaniu wskazanego celu. Koniecznym zatem elementem inwestycji w zakresie łączności publicznej - oprócz budowy wieży antenowej, lokalizacji kontenera u podnóża wieży, ogrodzenia i utwardzenia terenu stacji oraz budowy przyłącza energetycznego - jest montaż anten nadawczo-odbiorczych zapewniających łączność. Tylko inwestycja w takim kształcie stanowi o realizacji celu publicznego (wyroki NSA z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2157/17, z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1506/06). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy ustalił, że zaproponowana przez inwestora w projekcie budowlanym inwestycja należeć będzie do inwestycji celu publicznego, gdyż zawiera wszystkie elementy wskazane powyżej, a zwłaszcza anteny sektorowe, stanowiące element nadawczo-odbiorczy zapewniający łączność.
Następnie Wojewoda wskazał, że podmiot podejmujący działalność mogącą oddziaływać na środowisko ma prawo prowadzić swoje przedsięwzięcia, o ile nie przekracza dopuszczalnych poziomów tego oddziaływania, określonych w stosownym rozporządzeniu. Do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej decydujących o wpływie na środowisko należą:
1) rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne;
2) liczba anten;
3) moc promieniowania poszczególnych anten;
4) emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny;
5) odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi,
6) występowania w obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej.
Dopiero określenie ww. parametrów i ustalenie okoliczności lokalizacji stacji bazowej pozwoli na dokonanie kwalifikacji inwestycji względem uwarunkowań środowiskowych.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy środowiskowej uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko uregulowanych stosownym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) - dalej: "rozporządzenie Rady Ministrów z 2019 r." (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia). Obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego jest ocena, czy prace budowlane polegające na budowie stacji bazowej mogą znacząco oddziaływać na środowisko, czy też nie ma takiego zagrożenia. Przy czym, Wojewoda zaznaczył, że anteny paraboliczne takie jak anteny radioliniowe nie kwalifikują się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, stąd nie podlegają ocenie środowiskowej.
Wojewoda dokonał następnie dla przedmiotowej inwestycji szczególnego sprawdzenia, czy oddziaływać będzie na miejsca dostępne dla ludności. W tym celu organ odwoławczy doprecyzował, że zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 1219 z późn. zm.) dalej: "Prawo ochrony środowiska" za miejsca dostępne dla ludności uważa się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, który ustalany jest według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Tożsamą definicję miejsc dostępnych dla ludności zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448) - dalej: "rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2019 r. Ponadto podkreślił, że wiązka główna nie może się znaleźć w żadnym punkcie swojego przebiegu niżej niż 2,0 m nad powierzchnią dostępną dla ludności. Wysokość ta wynika z załącznika do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 17 lutego 2020 r. w sprawie sposobów sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2020 r. poz. 258), który w punkcie 11 określa, że pomiary poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dla zakresów częstotliwości od 10 MHz do 300 GHz w otoczeniu instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych oraz radiolokacyjnych, w przyjętych pionach pomiarowych, wykonuje się w punktach pomiarowych położonych na wysokościach od 0,3 m do 2 m nad powierzchnią terenu albo nad innymi miejscami dostępnymi dla ludności.
Organ przeanalizował zasięg wiązek i przyjął, że z zamieszczonych rysunków wynika, że osie głównych wiązek promieniowania anten na 200 m od środka elektrycznego w najbardziej niekorzystnej konfiguracji obejmującej tilt 10° zniżać się będą do 4,3 m n.p.t. tj. do 2,3 m nad miejscem dostępnym dla ludności ustalonym w punktach pomiarowych położonych na wysokościach od 0,3 m do 2,0 m nad powierzchnią terenu, natomiast dla anten z tiltem 9° wiązka zniżać się będzie do 3,7 m n.p.t. tj. do 1,7 m nad miejscem dostępnym dla ludności. Z tego też względu przedmiotowa inwestycja nie będzie zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie bądź zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Następnie Wojewoda przeanalizował przedmiotową inwestycję pod kątem jej zgodności z decyzją lokalizacyjną, która przesądza o ewentualnej dopuszczalności realizacji określonego przedsięwzięcia stanowiącego w sensie urbanistycznym prawną całość i uznał, że projektowana inwestycja jest zgodna z warunkami określonymi w decyzji lokalizacyjnej z [...] kwietnia 2018r.
Odnosząc się do poruszanej przez pełnomocnika uczestnika postępowania R. P., jak i będącej przedmiotem odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę kwestii zsumowania mocy EIRP na azymutach, Wojewoda wyjaśnił, że podziela poglądy wyrażone w uzasadnieniach wymienionych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z których wynika, że kryterium z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 2019r. (odpowiednio: z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów) nie sumuje się ani nie kumuluje (w szczególności z ewentualnymi oddziaływaniami pochodzącymi z innych źródeł, np. okolicznych stacji bazowych), gdyż nie ma ku temu podstaw prawnych (zob. zwrot "dla pojedynczej anteny" oraz końcowe zdania obu ww. przepisów), a ponadto byłoby to pozbawione sensu technicznego (moc równoważna promieniowana izotropowo dotyczy ze swej istoty pojedynczej anteny, a dana antena sektorowa ma jedną wiązkę główną i jedną jej oś; nawet więc zwielokrotnienie ilości anten nie zmieni metody badania występowania miejsc dostępnych dla ludzi w odległości odpowiadającej równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla tej konkretnej anteny).
Wojewoda wyjaśnił przy tym, że przywołany art. 124 ust. 2 Prawa ochrony środowiska uzyskał nowe brzmienie na podstawie art. 8 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019, poz. 1815), które obowiązuje od 25 października 2019 r., i doprecyzowało, że miejsca dostępne dla ludności ustalane są według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Przepis ten jednoznacznie wskazuje na stan istniejący, a nie przyszły. Mając powyższe na względzie należy uznać za chybiony zarzut, że inwestycja nie może zostać zrealizowana z uwagi na przyszłe plany inwestycyjne strony, dla których uzyskane zostały wskazane w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. decyzje o warunkach zabudowy.
Wojewoda wskazał, że niezasadny jest wniosek o uzupełnienie dokumentacji o aktualnie obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy dla dz. o nr ewid.[...], warunkach zabudowy dla dz. o nr ewid.[...] i postępowaniach o podział nieruchomości [...] na działki budowlane, gdyż materiały te nie wpłyną na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Uchwała w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest, w myśl art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu aktem prawa miejscowego, powszechnie obowiązującym. Studium jest aktem polityki przestrzennej, aktem prawa ale tylko wewnętrznego, wiążącego jedynie organy gminy. Zatem na podstawie tej uchwały brak jest możliwości wywodzenia jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków dla mieszkańców gminy. Ponadto zauważyć należy, że nad działką 693 nie znajdują się obwiednie ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego, zatem zabudowa na tej działce, a także na działkach z jej podziału, będzie możliwa bez naruszenia § 314 warunków technicznych.
Odnosząc się do poruszanej w toku postępowania pierwszoinstancyjnego kwestii obniżenia wartości nieruchomości sąsiedniej należy zaznaczyć, iż nie ma ona zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ organ administracji architektoniczno-budowlanej weryfikuje złożoną dokumentację pod kątem ściśle określonych w Prawie budowlanym aspektów. Mogą one jednak stanowić ewentualne źródło roszczeń cywilno-prawnych i nie mają wpływu na postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę.
Podsumowując, Wojewoda wskazał, że decyzja pozwolenia na budowę nie jest decyzją uznaniową, a organ nie ma prawnych możliwości uzależnienia wydania decyzji pozwolenia na budowę od spełnienia innych warunków niż wymienione w art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego (np. zgody sąsiadów, czy akceptacji inwestycji przez okolicznych mieszkańców). W razie spełnienia wymagań określonych wart. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przy czym wojewoda zaznaczył, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego podczas rozpatrywania wniosku o wydanie decyzji pozwolenia na budowę nie weryfikuje zasadności przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań projektowych. Zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę organ dokonuje sprawdzeń wynikających z przepisów art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a odpowiedzialność za przyjęte w dokumentacji rozwiązania odpowiada projektant, a nie organ zatwierdzający projekt budowlany. Przedłożony projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia danych specjalności oraz legitymujące się na dzień sporządzania projektu odpowiednimi zaświadczeniami potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od powyższej decyzji Wojewody z [...] stycznia 2021r. wniósł R. P., reprezentowany przez ad P. zaskarżając powyższą decyzję organu odwoławczego w całości i zarzucając:
1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 8 i art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niepełnym wyjaśnieniu czy inwestycja wpłynie negatywnie na środowisko;
2. naruszenie art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 1 i art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b, d, g Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niezbadanie zgodności inwestycji z przepisami ochrony środowiska bez uwzględnienia kumulacji pola elektromagnetycznego w środowisku i zjawiska odbić od znajdujących się w pobliżu linii energetycznych oraz kumulacji z pobliskimi inwestycjami o analogicznych oddziaływaniach;
3. naruszenie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż planowana stacja bazowa telefonii komórkowej nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz zaniechanie analizy sumarycznych mocy anten i ich wpływu na środowisko;
4. naruszenie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku poprzez brak dokonania analizy sumarycznej mocy wszystkich anten i ich oddziaływania na środowisko;
5. naruszenie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane polegające na niewłaściwym jej zastosowaniu a w konsekwencji zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej pomimo niewłaściwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
W uzasadnieniu skarżący argumentował, że obecnie panuje ugruntowany kierunek orzeczniczy sądów administracyjnych, wskazujący wprost na konieczność stosowania tzw. zasady sumowania, czyli uwzględniania mocy nie pojedynczych ale wszystkich anten (co do których możliwe jest nakładanie się wiązek promieniowania). Znajduje on oparcie na treści § 3 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w świetle którego do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1.
Z drugiej strony, konieczność stosowania zasady sumowania mocy anten uzasadnia się odwołaniem do wykładni celowościowej i systemowej. Podkreśla się, że konieczne jest ustalenie, w jaki sposób cała inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. W celu ustalenia zasięgu pola elektromagnetycznego, konieczne jest wyjaśnienie, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach tego samego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla ustalenia czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku, a nawet kilkunastu anten, których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną co najmniej na linii nakładania się lub przecinania stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne.
W podobny sposób należy odnieść się do całkowitego braku wyjaśnienia przez organ czy nie następuje kumulatywne promieniowanie wynikające z nakładania się pól elektromagnetycznych generowanych przez przedmiotową inwestycję i usytuowane w pobliżu inwestycje o analogicznym przeznaczeniu.
Nadto skarżący podnosił, że organ odwoławczy wbrew zasadzie wynikającej z art. 15 k.p.a. bezkrytycznie oparł się na przedstawionych przez inwestora wartościach i zakresach oddziaływania pola elektromagnetycznego podanych w dokumentacji technicznej inwestycji. Zaniechał dokonania sprawdzenia odchyleń lub możliwych odstępstw od podanych tam wartości a co za tym idzie zaniechał dokonania sprawdzenia rzeczywistego oddziaływania inwestycji na środowisko.
Podkreślono, iż przedmiotowa inwestycja znajduje się 25,5 m od działki nr [...], dla której zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową. Co więcej, toczy się postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę domów jednorodzinnych na tej nieruchomości. Nie ulega zatem wątpliwości, iż planowana inwestycja - stacja bazowa telefonii komórkowej, jest inwestycją znacząco oddziałującą na środowisko w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem skarżącego, nie ulega zatem wątpliwości, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy winna zostać wydana decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych, której brak sam w sobie winien stanowić podstawę do odmowy wydania pozwolenia na budowę - jak słusznie uczynił to Starosta [...].
Nadto, skarżący wskazał, że Burmistrz S. wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji pominął całkowicie fakt istnienia - wydanych decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...]. W związku z powyższym pismem z dnia [...] lutego 2021 r. skarżący R. P. wniósł do Burmistrza S. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej.
W tym miejscu należy wskazać, iż dopiero prawomocne zakończenie postępowania w sprawie wznowienia wskazanego wyżej postępowania pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie wniosku T. S.A. o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej w lokalizacji wskazanej w zaskarżonej decyzji Wojewody.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewoda wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji, które wydał w oparciu o rzetelną analizę stanu faktycznego sprawy oraz obowiązujących przepisów prawa.
Pismem procesowym z [...] kwietnia 2021r. do sprawy zgłosił się pełnomocnik inwestora spółki T. S.A. w W., który wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z [...] czerwca 2021r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że przed Burmistrzem S. toczy się postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji będącej przedmiotem skargi.
Na zarządzenie Sądu Burmistrz Miasta i Gminy S. poinformował, że w dniu [...] kwietnia 2021r. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...], obręb P., G. S., od którego złożone zostało zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. pismem [...] lipca 2021r. poinformowało, że powyższe zażalenie nie zostało jeszcze załatwione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019r., poz. 2325 dalej "P.p.s.a."). Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody z [...] stycznia 2021r., Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Wojewody w świetle zgromadzonych akt sprawy, w ocenie Sądu organ odwoławczy, który ze swej istoty ponownie rozpatruje sprawę merytorycznie w całym jej zakresie, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, który Sąd uznaje za podstawę do dalszych swoich rozważań.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r., poz. 1333, dalej "Prawo budowlane").
W myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz oświadczenia o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust.7.
Wydanie zatem decyzji o pozwoleniu na budowę zostało przekazane przez ustawodawcę do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego, do zadań którego zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowanego należy 1) sprawowanie nadzoru i kontrola nad przestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego, dotyczące w szczególności:
a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska;
b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych;
c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej;
d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie;
e) stosowania wyrobów budowlanych,
a także wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą.
Wobec powyższego to starosta i wojewoda jako organy architektoniczno-budowlane upoważnione przez ustawodawcę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, dokonują oceny zgodności projektu budowanego z przepisami ochrony środowiska, a w tym przeprowadzają kwalifikację ocenianego przedsięwzięcia pod kątem konieczności wydania decyzji środowiskowej.
W niniejszej sprawie w świetle treści powyższego art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania zgodności planowanej inwestycji z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, albowiem na terenie inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Z akt sprawy wynika, że taka ostateczna i prawomocna decyzja Burmistrza Miasta i Gminy S. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego została wydana, a jej ostateczność potwierdzona przez organ stosowną klauzulą (k. 12 projektu budowlanego), z której wynika, że dotyczy ona ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...], obręb P., gmina S. . Organy słusznie ustaliły, że zawnioskowana inwestycja o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji jest zgodna z warunkami określonymi w tej decyzji Burmistrza.
Nadto z akt administracyjnych wynika, że w sprawie wydane zostało postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] stycznia 2020r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej T. nr [...] PPO_S._K. na dz. o nr ewid.[...], obręb P., gmina S. . Powyższe postanowienie nie utraciło przymiotu ostateczności i prawomocności w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. Z informacji przekazanych przez organy administracji wynika, że Burmistrza Miasta i Gminy S. postanowieniem z [...] kwietna 2021r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie P., gmina S. . Zażalenie skarżącego w tej sprawie zostało wniesione do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i oczekuje na rozpatrzenie (k. 134, 139 akt adm.).
Do wniosku inwestor dołączył także prawidłowe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] obręb P., w którym wskazano, że prawo to wynika ze stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienie do wykonywania robót i obiektów budowlanych (akta adm. I inst.). Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowanego do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto m.in. złożył oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cel budowany. Oświadczenie to stanowi złącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę.
Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, ilekroć w tej ustawie jest mowa o "prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Nie ulega wątpliwości, że jednym z ww. stosunków zobowiązaniowych, z którym może wiązać się uprawnienie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, jest najem, unormowany w art. 659 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, z późn. zm.; w skrócie "k.c."). Należy jednak podkreślić, że prawo, o którym stanowi art. 3 pkt 11 Prawa budowanego musi być wyraźnie i jednoznacznie zastrzeżone w zawartej umowie. Innymi słowy, "tytuł do dysponowania nieruchomością musi być niewątpliwy" (zob. wyrok NSA z 06.04.2000 r., II SA/Po 1030/99; dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"), nie może on pozostawać dorozumiany (por. wyroki NSA: z 08.03.2000 r., IV SA 316/98; z 16.11.2004 r., OSK 784/04; z 07.03.2006 r., II OSK 576/05; z 23.09.2010 r., II OSK 1395/09; z 12.09.2014 r., II OSK 595/13 – CBOSA), czy też być wywodzony z braku przeciwnych postanowień umowy (zob. W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 16 do art. 3, s. 63). Zarazem w orzecznictwie trafnie zauważono, że z samej istoty umowy dzierżawy nie wynika prawo do zabudowy dzierżawionego gruntu przez dzierżawcę (zob. wyrok NSA z 04.09.2007 r., II OSK 1160/06, CBOSA). Tym bardziej prawo takie nie wynika z samej istoty umowy najmu (tak też W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 16 do art. 3, s. 63) – co oznacza, że wzmianka o nim musi być expressis verbis zawarta w treści umowy.
Jak z powyższego wynika, obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest ocena, czy przedłożone oświadczenie uprawnia inwestora do prowadzenia określonych we wniosku o pozwolenie na budowę robót budowlanych. Takim oświadczeniem w niniejszej sprawie inwestor dysponował, gdzie wyraźnie wskazano stosunek zobowiązaniowy - umowa dzierżawy z 13 grudnia 2017r. - przewidujący uprawnienie do wykonywania robót i obiektów budowanych. Z powyższego wynika, że prawo inwestora do dysponowania nieruchomością w niniejszej sprawie, umieszczone w treści oświadczenia, gdzie ma powstać stacja bazowa jest jednoznaczne, niekwestionowane przez właściciela i - co istotne - prawo to dotyczy celu budowlanego.
Do wniosku załączono także oświadczenie projektanta zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego o niezaliczaniu instalacji radiokomunikacyjnej do przedsięwzięć mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (akta adm. I inst.).
Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie organu odwoławczego, wbrew temu co podnosił organ I instancji oraz skarżący, że inwestycja nie będzie zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie bądź zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w tym nie ma miejsca sumowanie ani kumulowanie mocy EIRP oraz inwestycja nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnego negatywnego oddziaływania pól elektromagnetycznych na miejsca dostępne dla ludności. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko Wojewody w kwestionowanym zakresie.
W myśl art. 71 ust. 1 ustawy 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2020r., poz. 283 ze zm., w brzmieniu na dzień wydania decyzji odwoławczej; dalej "u.u.i.ś.") decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 71 ust. 2 u.u.i.ś. uzyskanie tej decyzji jest wymagane dla planowanych: (1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; (2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W świetle art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obligatoryjnie przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (dalej: "ocena oddziaływania") w przypadku: (1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; (2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zawierają przepisy obowiązującego w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019r., poz. 1839, dalej "rozporządzenie z 2019r."). W świetle przytoczonych przepisów u.u.i.ś. oraz obowiązującego rozporządzenia z 2019 r., przyjmując za kryterium podziału istnienie i charakter (obligatoryjny bądź fakultatywny) obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej oraz przeprowadzenia oceny oddziaływania, można wyróżnić trzy kategorie planowanych przedsięwzięć:
i) przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko – wyszczególnione w § 2 rozporządzenia z 2019r. – dla których w każdym przypadku obligatoryjne jest zarówno uzyskanie decyzji środowiskowej, jak i przeprowadzenie oceny oddziaływania;
ii) przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – wyszczególnione w § 3 rozporządzenia z 2019 – dla których w każdym przypadku obligatoryjne jest tylko uzyskanie decyzji środowiskowej, natomiast obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania może zostać nałożony w konkretnym przypadku przez właściwy organ;
iii) tzw. przedsięwzięcia podprogowe – tj. przedsięwzięcia rodzajowo tożsame z tymi, o których mowa w pkt (ii), ale nie osiągające wartości progowych (dolnego progu) określonych w § 3 rozporządzenia z 2019 – dla których nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania, ani uzyskanie decyzji środowiskowej (por. G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 112).
Z treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2019 do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczone zostały instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 2019, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
– przy czym również w tym przypadku prawodawca zastrzegł, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Z przytoczonych regulacji wynika, że podstawą kwalifikacji przedsięwzięcia w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej jako mogącego (zawsze albo potencjalnie) znacząco oddziaływać na środowisko, jest w każdym przypadku równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny. Nadto wskazać należy, że ustawodawca wyłączył z tej kwalifikacji radiolinie.
W tym miejscu podkreślić należy, że z przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 lit f rozporządzenia z 2019r. jednoznacznie wynika, że do kwalifikacji przedsięwzięcia na potrzeby ustalenia czy należy ono do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wynika, że kwalifikuje się instalacje radiokomunikacyjne z wyłączeniem radiolinii.
Z przedłożonego projektu budowanego (Kwalifikacja przedsięwzięcia) wynika, jak to prawidłowo ustalił organ odwoławczy, że przedmiotem niniejszej inwestycji jest budowa telekomunikacyjnego obiektu budowlanego – systemu antenowego zainstalowanego na wieży kratowej typu "WIBE" H=42 m, dla której urządzenia zasilająco-sterujące umieszczone zostaną na ramie posadowionej w pobliżu anteny, nadziemnej linii kablowej i instalacji zasilania elektroenergetycznego T-Mobile Polska S.A. w Pamiątkowie na działce o nr ewid.[...] Wjazd na teren inwestycyjny z drogi publicznej - dz. o nr ewid. [...] tj. ul. [...] zapewniony został istniejącym utwardzonym zjazdem (str. 66, 79 projektu budowlanego). Inwestycja jest planowana jest na terenie płaskim, przy czym wydzielony teren obiektu jest podwyższony o 60 cm. Stacja zasilana będzie poprzez linię wewnętrzną od złącza ZKlx-lP usytuowanego na granicy działki, a projektowaną rozdzielnią TGSM kablem YKY 4x10 mm˛, który ułożony zostanie w ziemi na głębokości 0,9 m p.p.t. (str. 69, 186 projektu budowlanego). Na projektowanej stalowej wieży kratowej typu WIBE ALTA 14-20 o przekroju kwadratowym i wysokości trzonu wieży 42,00 m oraz wysokości całkowitej z odgromnikami równej 44,80 m n.p.t. (str. 67, 68, 113, 121, 125, 233 projektu budowlanego), zakotwionej w monolitycznej płycie fundamentowej o wymiarach w rzucie 9,00x9,00 m o grubości 0,6 m posadowionej na -0,7 m p.p.t. (str. 114, 158 projektu budowlanego) zawieszonych będzie na wysokości 39,00 m n.p.t. 9 anten sektorowych skierowanych po trzy na azymut 110°, 205° i 330° z możliwością pochylenia tiltu na sektorach 110°, 205° w zakresie 0-10°, a dla sektora 330° w zakresie 0-9°.
Dane te zawarte zostały także w analizie środowiskowej dołączonej do akt sprawy przed organem I instancji.
Podkreślić zatem należy, że inwestor określił zarówno minimalne i maksymalne pochylenia anten i ich maksymalne moce dla każdej w tych anten sektorowych na minimalnym i maksymalnym tilcie.
W świetle zgromadzonych dokumentów organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował przedmiotową inwestycję w związku z treścią przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 lit f. rozporządzenia z 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jako przedsięwzięcie, które nie osiąga progów wskazanych w powyższym rozporządzeniu. Wobec tego zgodzić należy się z twierdzeniem, że inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Uznana zatem może być za przedsięwzięcie nieniosące ryzyka wystąpienia znacznego oddziaływania na środowisko. Nie podlega zatem konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodny na realizację przedsięwzięcia.
Zakwalifikowanie przedmiotowej inwestycji zgodnie z rozporządzeniem z 2019r. służy bowiem ustaleniu, czy wymagane jest sporządzenie oceny oddziaływania na środowisko, z danych wskazanych w Kwalifikacji Przedsięwzięcia wynika, że taka potrzeba nie ma miejsca w niniejszej sprawie, czemu organ odwoławczy dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że z danych kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, że inwestycja obejmuje po trzy pojedyncze anteny sektorowe w trzech różnych azymutach 110ş, 207ş i 330ş zatem nie sposób przyjąć, by w sprawie zachodziła konieczność kumulacji mocy, skoro osie tych anten nie nachodzą się, a z brzmienia § 3 ust. 1 pkt 8 lit f rozporządzenia z 2019r. wynika jednoznacznie, że równoważną moc promieniowaną izotopowo wyznacza się dla pojedynczej anteny, także w przypadku gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowania lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Podkreślić należy, że wbrew temu co podnosi skarżący, kwalifikacji inwestycji dokonano w oparciu o podaną ilość anten sektorowych i maksymalne wartości pochylenia oraz maksymalne moce promieniowania wskazane przez inwestora w załączonych do wniosku wymaganych dokumentach. W tym miejscu wskazać należy, że podane parametry inwestycji określono w dołączonej do niego Kwalifikacji Przedsięwzięcia, co znalazło także odzwierciedlenie w projekcie budowlanym oraz w Analizie Środowiskowej określających maksymalne pochylenie i maksymalne moce poszczególnych anten. Zatem organy związane wnioskiem oraz treścią dołączonych do niego dokumentów nie miały podstaw do zarzucenia inwestorowi, że nie wskazuje maksymalnych parametrów (pochylenia i mocy) dla projektowanej tej konkretnej inwestycji. Nadto z brzmienia przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 lit f rozporządzenia z 2019r. wynika, że dla kwalifikacji przedsięwzięci należy oceniać moce pojedynczych anten, brak bowiem podstawy prawnej do kumulowania tych mocy. Powyższy przepis rozporządzenia z 2019r. stanowi szczególna regulację do której § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2019r. nie ma zastosowania.
Odnosząc się w tym miejscu do wskazanego przez skarżącego orzecznictwa sądów administracyjnych, zwłaszcza Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego ma wynikać jednolite stanowisko o potrzebie kumulacji mocy anten, Sąd wskazuje, że wbrew temu co podnosi skarżący, nadal istnieją spory w tym zakresie. Rozstrzygnięcia NSA wydane we wskazanych przez skarżącego sprawach nie są wiążące w niniejszej sprawie w świetle treści art. 190 P.p.s.a., z którego wynika, że sąd któremu sprawa została przekazana, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej w konkretnej sprawie, związany jest wykładnią prawa dokonaną tylko w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przykładem toczącej się dyskusji w zakresie "kumulacji mocy anten" jest wyrok NSA z 12 stycznia 2021r. wydany w sprawie o sygn. akt III OSK 3455/21. Przy czym wydany w oparciu o aktualnie obowiązujące rozporządzenie z 2019r. W uzasadnieniu NSA wskazał, że zastosowanie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wymaga ustalenia, że obok projektowanego przedsięwzięcia mamy jeszcze do czynienia z dodatkowym przedsięwzięciem. Z treści § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że chodzi o uwzględnienie parametrów planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, realizowanego na terenie tego samego zakładu. Natomiast nie dotyczy to tego samego przedsięwzięcia, w tym przypadku osobno każdej z dziewięciu anten. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, że przedsięwzięcie analizowane przez organy może być badane tylko pod kątem założeń technicznych, które zostały wskazane przez inwestora do wykorzystania. Należy bowiem odróżnić etap planowania i realizacji przedsięwzięcia od etapu jego użytkowania. Możliwe jest zatem pominięcie przy kwalifikacji przedsięwzięcia minimalnego oraz maksymalnego technicznie możliwego pochylenia anteny, ponieważ to inwestor deklaruje parametry planowanego do realizacji przedsięwzięcia. W konsekwencji ewentualna zmiana parametrów anteny wykraczająca poza wskazane obecnie parametry (i jednoznacznie określone w osnowie decyzji organu odwoławczego) będzie mogła być kontrolowana i kwestionowana w odrębnym postępowaniu pod kątem przestrzegania przez inwestora norm prawnych w tym zakresie.
Po drugie, § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że jeden z parametrów charakteryzujących wymienione tam przedsięwzięcie – równoważną moc promieniowaną izotropowo, wyznacza się dla pojedynczej anteny i to także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Norma z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia jest przepisem szczególnym w stosunku do § 3 ust. 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia. Ten ostatni przepis ma zastosowanie do wszystkich przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1, których zaliczenie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zależy od określonych w tym przepisie progów (np. napięcie znamieniowe nie mniejsze niż 110 kV, ilość betonu nie mniejsza niż 15 t, zdolność produkcyjna nie mniejsza niż 10.000 mł drewna na rok). Nie ma jednak zastosowania do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 8, ponieważ w tym przypadku – jak wynika z części końcowej tego przepisu – parametr charakteryzujący przedsięwzięcie w postaci równoważnej mocy promieniowanej izotropowo (czyli próg, od którego zależy zaliczenie do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko) wyznacza się dla pojedynczej anteny także wtedy, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Sformułowanie, według którego równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny, oznacza, że jeżeli instalacja składa się z więcej niż jednej anteny, to parametr, od którego zależy zaliczenie przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (równoważna moc promieniowana izotropowo), nie ustala się przez zsumowanie równoważnych mocy promieniowanych izotropowo anten składających się na całą instalację. W zdaniu końcowym § 3 ust. 1 pkt 8 powołanego rozporządzenia normodawca stanowi, że tak samo postępuje się także wtedy, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Oznacza to, że jeżeli instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna jest planowana na terenie zakładu lub obiektu, gdzie znajduje się już realizowana lub zrealizowana taka instalacja, to parametr, od którego zależy zaliczenie planowanej instalacji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (równoważna moc promieniowana izotropowo), też się ustala dla pojedynczej anteny, a nie poprzez zsumowanie równoważnych mocy promieniowanych izotropowo anten z planowanej instalacji oraz innej (innych) instalacji realizowanej lub zrealizowanej na terenie tego samego zakładu lub obiektu. W ocenie NSA, którą podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, nie można stwierdzić, że normodawca przewidział możliwości sumowania mocy poszczególnych anten jednego przedsięwzięcia. Sąd I instancji, (podobnie jak organ) nie był uprawniony do "poprawiania" normodawcy z tego powodu, że jest przekonany, że przyjęte w rozporządzeniu przepisy nie uwzględniają właściwie zjawisk fizycznych, których dotyczą, np. zjawiska superpozycji fal elektromagnetycznych, ich kumulacji lub nakładania się.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, mając na uwadze powyższe uwagi oraz treść zebranego materiału dowodowego w postaci dokumentów wymaganych do wniosku o zatwierdzenie projektu budowanego i wydanie pozwolenia na budowę, w sposób wystarczający dla rozpoznania sprawy organ odwoławczy wyjaśnił okoliczności faktyczne dotyczące parametrów technicznych planowanego przedsięwzięcia, w szczególności minimalnych i maksymalnych odchyleń (tiltu) poszczególnych zaprojektowanych anten dla spornej stacji bazowej oraz ich faktycznej maksymalnej mocy promieniowania izotopowego (EIRP), co wynika z Kwalifikacji Przedsięwzięcia zawartej w projekcie budowlanym (k. 41-43) oraz Analizy Środowiskowej znajdującej się w aktach adm. I inst. (k. 3-6 Analizy). Z treści uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że organ dokonał samodzielnych ustaleń w tym zakresie i następnie oceny charakterystyki planowanego przedsięwzięcia pod względem jego kwalifikacji - czy wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, czy też nie. W ocenie Sądu analiza tych materiałów doprowadziła organ administracji II instancji do prawidłowych wniosków, że inwestycja ma charakter podprogowej i nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Podkreślić trzeba jednak, że brak formalnego obowiązku uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w żadnym stopniu nie zwalnia inwestora z obowiązku dochowania norm środowiskowych. Po dokonaniu kwalifikacji przedsięwzięcia dokonuje się następnie badania rzeczywistego oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, dla którego obowiązującą normę określa - błędnie przywołane przez skarżącego - rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019r., poz. 2448) oraz rozporządzenie Ministra Klimatu z 17 lutego 2020r. w sprawie sposobów sprawdzania dotrzymywania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2020r., poz. 258). W rozporządzeniu Ministra Zdrowia określone zostały dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku, zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, a także miejsc dostępnych dla ludności. W rozporządzeniu tym podano zakresy częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne, charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko. W rozporządzeniu Ministra Klimatu określono metody sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, jak również metody wyznaczania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych.
Z treści tych przepisów wynika obowiązek inwestora polegający na udzieleniu odpowiedzi na pytanie, czy ilość anten, na konkretnych azymutach w przestrzeni, powodować będzie przekroczenie dopuszczalnej gęstości mocy pól elektromagnetycznych w obszarach dostępnych dla ludności. Nie może bowiem rodzić wątpliwości fakt, że jeżeli nawet inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to nie oznacza to, że obywatel nie jest chroniony. Ochrona ta wynika właśnie z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2019r. oraz Ministra Klimatu 2020r. Takiej oceny w zakresie postanowień zwłaszcza rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2019r. dokonał organ II instancji, co wyraził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W okolicznościach badanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że inwestor w projekcie budowlanym przedstawił Kwalifikację Przedsięwzięcia, w której właśnie - sporządzająca tą Kwalifikację osoba posiadająca wymagane uprawnienia wskazała trzy osie głównych wiązek promieniowania anten sektorowych (azymut 110ş, 205ş), ich zasięg przy pochyleniu 0ş – 9ş oraz anten sektorowych w azymucie 330ş i ich zasięg przy pochyleniu 0ş – 10ş. Następnie z projektu budowlanego (k. 44-46 oraz 86-91) wynika zasięg obszaru oddziaływania pól elektroenergetycznych o natężeniu przekraczającym 4 W/m˛ dla 800 MHz; 4,5 W/m˛ dla 900 MHz; 9 W/m˛ dla 1800 MHz oraz 10 W/m˛ dla pasm powyżej 2000 MHz oraz co należy podkreślić dla ponadnormatywnego pola sumarycznego od granicy miejsc dostępnych dla ludności. Wskazano zasięg obszaru sumarycznego w płaszczyźnie poziomej oraz zasięg obszaru sumarycznego od miejsc dostępnych dla ludności wytwarzanego przez anteny stacji bazowej w płaszczyźnie poziomej (azymut 110ş, 205ş i 330ş) – dla tiltu 0ş w odległości maksymalnie 18,5 m od osi wieży oraz azymucie 110ş i 205ş dla tiltu 10ş - w odległości maksymalnie 18,2 m oraz azymucie 330ş dla tiltu 9ş - także 18,2 m od osi wieży, zamykających się w obrębie działki inwestycyjnej 689. Przekroczenie natężenia sumarycznego pola elektromagnetycznego wystąpi na odległości maksymalnie 18,5 m od środka anteny i co istotne na wysokości powyżej 33,6 m dla tiltu 9ş i 10ş oraz 36 m n.p.t. dla tiltu 0ş. Tymczasem, teren planowanej inwestycji pokryty jest chwastami, trawami, sąsiaduje z terenami drogi publicznej, dalsze tereny przyległe od strony zachodniej stanowią pola i łąki, natomiast od strony wschodniej znajdują się magazyny i składowiska. Tereny mieszkalne stanowią niską zabudowę jednorodzinną i znajdują się w odległości 300 m od strony wschodniej i w odległości 150 m od strony południowo-wschodniej od planowanej inwestycji. Oznacza to, że sumaryczne pola elektromagnetyczne występować będą na wysokościach niedostępnych dla ludności, a jak wskazano powyżej nie będą występować poza terenem inwestycyjnym.
Wynika z tego, że możliwe przekroczenia dopuszczalnych gęstości mocy pól elektromagnetycznych znajdować się będą na wysokościach niedostępnych dla ludności, przez co rozumie się wysokości, na których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalone według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości, w rozumieniu art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020r., poz. 1219, w wersji obowiązującej od 25 października 2019r., dalej "P.o.ś.").
Podkreślić przy tym należy, że od 25 października 2019 r. obowiązuje nowe brzmienie art. 124 ust. 2 P.o.ś., zgodnie z którym przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Takie brzmienie przepisu nie nasuwa już wątpliwości co do tego, że przy ocenie tej nie bierze się uwagę potencjalnego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości, lecz tylko już istniejące. Zasadnie zatem organ odwoławczy ocenił zasięg pół w odniesieniu do istniejącego stanu zagospodarowania.
Należy przy tym zauważyć, że w art. 124 ust. 1 P.o.ś. zobowiązano wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska do prowadzenia, aktualizowanych corocznie, rejestrów zawierających informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, z wyszczególnieniem przekroczeń dotyczących: 1) terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz 2) miejsc dostępnych dla ludności.
W świetle przywołanych regulacji nie ulega wątpliwości, że pojęcie "miejsc dostępnych dla ludności" należy wyraźnie oddzielić od pojęcia "terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową". Oba te sformułowania są wszakże kwalifikowane przez prawodawcę odrębnie w świetle art. 122 ust. 2 pkt 1 i art. 124 ust. 1 P.o.ś. Przyjęcie tożsamego zakresu semantycznego tych pojęć w oczywisty sposób naruszałoby zakaz tzw. wykładni synonimicznej, polegający na tym, że różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 3017/15 i z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2066/14; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt SK 40/14. OTK-A z 2016 r., poz. 57).
Miejsce dostępne dla ludności nie musi zatem być miejscem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową. Jednakże koniecznym - wprost wynikającym z art. 124 ust. 2 P.o.ś. - warunkiem zakwalifikowania określonego miejsca, jako dostępnego dla ludności, jest możliwość przebywania w nim: po pierwsze możliwość prawna (dostęp ludności nie jest zabroniony), a po drugie możliwość faktyczna (dostęp do miejsca jest możliwy bez użycia sprzętu technicznego). Dlatego, zasadniczo, zabudowa mieszkaniowa ze swej istoty będzie miejscem przeznaczonym dla ludności.
Na przedmiotowym terenie i w jego sąsiedztwie brak jest miejscowego planu zagospodarowania terenu, który "wypowiadałby się" w kwestii dopuszczalnej wysokości dla zabudowy mieszkaniowej czy usługowej lub innej przewidzianej dla ludności, która będzie przebywała na takim terenie w sposób stały. Uwzględnić zatem należy wysokość istniejącej zabudowy, bowiem to ona będzie wyznaczała wskaźniki dla przyszłej zabudowy. Z akt sprawy wynika, że jest to niska zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz znajdują się magazyny, zatem prowadzi do wniosku, że nie będzie to zabudowa wysokościowa sięgająca poziomów, gdzie występuje ponadnormatywne pole elektromagnetyczne, związane z projektowaną inwestycją.
W okolicznościach sprawy rozpoznanej nie jest sporne, że osie główne wiązek w azymucie 205ş i 330ş przebiegać będą nad terenami niezabudowanymi oraz stanowiącymi drogę i grunty rolne, a w azymucie 110ş - nad terenem zabudowanym budynkami jednorodzinnymi i składem, ale nie bezpośrednio nad tą zabudową. Nadto przyjąć należy, że tereny drogi nie są ze swoje natury przeznaczone na stały pobytu ludzi o jakim mowa w powyższym przepisie art. 124 ust. 2 P.o.ś., gdyż za taki uważa się pobyt tych samych osób dłużej niż 4 godziny w ciągu doby (§ 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz.U. z 2019r., poz. 1065).
Z powyższego wynika, że na przedmiotowym terenie przewidziano w Kwalifikacji możliwość występowania przekroczeń dopuszczalnych gęstości mocy pól, którą wskazano na najniższej wysokości 33,6 m w odległości 18,2 m od środka elektrycznego dla poszczególnych osi wiązek. Natomiast maksymalne zbliżenie osi wiązek do granicy miejsc dostępnych dla ludności wyniesie nie mniej niż 1,7 m w azymucie 330ş oraz nie mniej niż 2,3 m w azymucie 110ş i 205ş ponad wymaganą wysokości 2 m, w której mogliby znaleźć się ludzie. Przywołane ustalenia znajdują potwierdzenie w aktach sprawy – Analizie Środowiskowej i nie zostały podważone przez skarżącego, czy uczestników postepowania.
Powyższe rozważania zostały także zawarte w projekcie budowlanym w szczególności na potrzeby określenia obszaru oddziaływania obiektu i ochrony interesów osób trzecich, z czego wynika że realizacja inwestycji nie spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu lub użytkowaniu sąsiednich terenów, w tym działki skarżącego nr [...]. Mając powyższe na uwadze, w świetle aktualnego brzmienia art. 124 ust. 2 P.o.ś., niezasadny okazał się zarzut skarżącego braku uwzględnienia decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla działki nr [...], skoro uwzględnić należy istniejący stan zagospodarowania i zabudowy nieruchomości, a nie projektowany, zwłaszcza że decyzja o warunkach zabudowy określa jedynie dopuszczalny sposób przyszłego zagospodarowania terenu projektowanej zabudowy i nie przesądza, że ostatecznie zabudowa ta powstanie, stanowi dopiero etap wstępny procesu budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, trzeba przypomnieć, że ustawodawca jednoznacznie rozgraniczył w ustawie Prawo ochrony środowiska pojęcia "miejsc dostępnych dla ludności" i "terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową". W realiach przedmiotowej sprawy żadna z osi głównych wiązek promieniowania (w odległości do 200 m od środka elektrycznego) nie przebiega natomiast przez istniejącą zabudowę mieszkaniową, a tylko istniejący stan zagospodarowania i zabudowy - a nie potencjalna zabudowa - jest przedmiotem oceny w sprawie, jak to jednoznacznie wynika z treści art. 124 ust. 2 P.o.ś. w aktualnym brzmieniu.
W przypadku terenu, miejscem dostępnym dla ludności będzie zatem taki, w którym człowiek może znaleźć się w ramach zwykłego, codziennego korzystania z tego terenu (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 16/10, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uwzględniając powyższe, należy dalej wskazać, że w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ust. 3 P.o.ś. Minister Klimatu i Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 15 grudnia 2020 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia okresowych badań poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2020r., poz. 2311). Zgodnie z ust. 1, 3 i 4 załącznika nr [...] do tego rozporządzenia punkty pomiarowe, w których wykonuje się badania poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, wyznacza się dla każdego województwa, w miejscach dostępnych dla ludności na obszarze miast i gmin wiejskich. Stosownie zaś do ust. 8 pkt 1 tego samego załącznika punkty pomiarowe wybiera się w takich miejscach, aby w szczególności sonda pomiarowa przyrządu, którym wykonuje się pomiary, znajdowała się na wysokości 2 m nad poziomem terenu.
W świetle powyższego, zakładając racjonalność prawodawcy, a także kierując się doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania, trzeba przyjąć, że w ramach zwykłego, codziennego korzystania z terenu, bez potrzeby użycia sprzętu technicznego, człowiek ma dostęp do miejsc znajdujących się nie wyżej niż 2 m nad poziomem terenu. Jeżeli zaś na terenie znajduje się zabudowa, to należy zakładać, że bez potrzeby użycia sprzętu technicznego człowiek będzie miał dostęp do miejsc, które znajdują się nie wyżej niż 2 m nad budynkiem, który stanowi taką zabudowę.
Uwzględniając zatem podane wyżej wysokości osi głównych wiązek promieniowania dla każdej z anten sektorowych (od poziomu terenu oraz od dachów budynków na terenie działki nr [...], gdzie występuje istniejąca zabudowa), trzeba stwierdzić, że w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania, nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Uwzględniając maksymalną istniejącą wysokość budynków na terenie sąsiednim działki [...], gdzie istniejąca zabudowa jest niska oraz uwzględniając owe dodatkowe 2 m od poziomu dachu takiego budynku gdzie może przebywać dana osoba, np. w celach pomiarowych, zasięg promieniowania wiązek znajduje się ponad tymi dostępnymi dla ludzi wysokościami, dla azymutu 110ş - 36,3 m nad tymi terenami dla tiltu 0ş i 33,6 m dla tiltu 10ş. Słusznie zatem ustalił Wojewoda, że ludność nie będzie miała fizycznego dostępu do obszaru, dla którego przekroczony jest dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego. Tym samym projektowana stacja bazowa nie ogranicza w żaden sposób zagospodarowania na działkach sąsiednich, znajdujących się w zasięgu jej oddziaływania, tym bardziej na działce skarżącego znajdującej się poza zasięgiem sumarycznych pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez projektowaną inwestycję.
W tym stanie rzeczy zebrany materiał dowodowy, w tym Kwalifikacja Przedsięwzięcia i Analiza Środowiskowa, a także projekt budowany potwierdziły stanowisko organu odwoławczego, że planowane przedsięwzięcie nie będzie uciążliwe dla działek sąsiednich, zatem nie jest traktowane jako uciążliwe dla środowiska. Pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od granicznych określonych dla miejsc dostępnych dla ludności nie występują w miejscach ich przebywania i zamieszkania. Wiązki pól elektromagnetycznych przewidziane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 2019. o wielkościach ponadnormatywnych przebiegać będą wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla miejsc dostępnych dla ludności.
Z powyższego wynika, że nie jest tak jak podnosi skarżący, że organ nie określił wymaganego przepisami zasięgu oddziaływania inwestycji, zwłaszcza sumarycznego zasięgu pól elektromagnetycznych. W ocenie Sądu ustalenia w tym zakresie zostały dokonane prawidłowo i znajdują źródło w aktach sprawy.
Odnośnie zagadnienia dotyczącego innych istniejących w sąsiedztwie stacji bazowych, to skarżący na taką konkretną istniejącą stację nie wskazał, i nie zakwestionował ustalenia organu co do oceny oddziaływania tylko w zakresie projektowanej inwestycji stacji bazowej. Nie zasadny jest zatem zarzut skarżącego o brakach w ustaleniach faktycznych sprawy i nienależytym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego.
W świetle zgromadzonych akt sprawy zasadnie przyjął także Wojewoda, że dokumentacja projektowa została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany i poszczególne jego części obejmujące zagospodarowanie terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt elektryczny i telekomunikacyjny zostały sporządzone przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, co zostało potwierdzone załączonymi do projektu decyzjami stwierdzającymi przygotowanie zawodowe projektantów oraz wymaganymi zaświadczeniami (art. 12 ust. 6 i 7 Prawa budowanego).
Spełnione zostały, zatem warunki do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w świetle art. 35 ust. 1 Prawa budowanego. W takiej sytuacji - w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego).
W ocenie Sądu z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ architektoniczno-budowlany II instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego – art. 15 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Dochowano w szczególności wymogów zawiadomienia o stanie sprawy przed wydaniem decyzji i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym na podstawie art. 10 K.p.a. (k. 80 akt adm. II inst.). Sąd z urzędu nie dopatrzył się także innych naruszeń postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze przeprowadzone postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej zostało przeprowadzone w sposób szczegółowy, zebrano w sposób wyczerpujący i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocena udowodniła, że inwestor spełnił warunki do wydania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. W świetle akt sprawy niezasadne okazały się zatem zarzuty podnoszone przez skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia przepisów prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, jak orzeczono w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło