IV SA/Po 390/08

WyrokWSA w Poznaniu2008-10-09

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Maciej Dybowski, Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie zwolnienia z odbycia zasadniczej służby wojskowej, wydana przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o odroczenie tej służby, narusza przepisy postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjne, ponieważ została wydana przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o odroczenie zasadniczej służby wojskowej. Wszczęcie postępowania o odroczenie służby wojskowej powinno skutkować zawieszeniem postępowania odwoławczego do czasu wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie odroczenia. Brak takiego zawieszenia i wydanie decyzji merytorycznej stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. otrzymał kartę powołania do zasadniczej służby wojskowej. Złożył odwołanie od karty powołania, jednocześnie wnosząc o odroczenie służby ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą i ważne sprawy osobiste. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą odroczenia. Skarżący złożył skargę do WSA, powtarzając argumenty o ważnych sprawach osobistych i prowadzonej działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 09 października 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z odbycia zasadniczej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję , 2. określa , że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B.Popowska /-/ G.Radzicka /-/ M.Dybowski M. M. otrzymał dnia [...] maja 2008 r. kartę powołania (seria [...] Nr [...] - dalej karta powołania), w której Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. (dalej Komendant WKU), powołując art. 60 ust. 1 i 2 w zw. z art. 83 ust. 1 lub 2, art. 92 ust. 1 lub 2, lub 3, art. 93b ust. 1, art. 100 ust. 1 i 3, art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (j.t. Dz. U. 241/ 04/2416 ze zm. - dalej upooRP) powołał Skarżącego do odbycia zasadniczej służby wojskowej (k. 5 akt administracyjnych). Dnia 9 maja 2008 r. M. M. złożył odwołanie od karty powołania, w którym równocześnie wniósł o odroczenie powołania Go do służby wojskowej. Wskazał, że od ponad roku prowadzi działalność gospodarczą, wcześniej prowadzoną przez Jego matkę, która zmuszona była do przekazania działalności Odwołującemu się ze względu na przebytą operację Cystocoele. Z ojcem nie utrzymują kontaktu, gdyż się wyprowadził. Odwołujący zatrudnia obecnie trzech pracowników i jest na etapie rozbudowy Swego lokalu; ubiega się o kredyt i "zwrot kosztów z Unii Europejskiej", a po zakończeniu rozbudowy w przyszłym roku, będzie zatrudniał "około 10 - 15 osób". Działalność gospodarcza polega na organizowaniu wszelkich imprez okolicznościowych, cateringu i organizowaniu spotkań firmowych. Do wniosku dołączył odpisy dokumentów: potwierdzenia z dnia 15 stycznia 2007 r. zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT; zaświadczenia z dnia 29 grudnia 2006 r. o nadaniu numeru identyfikacyjnego REGON; wniosku z dnia 9 stycznia 2007 r. o potwierdzenie nadania numeru identyfikacji podatkowej; zaświadczenia z dnia 1 sierpnia 2008 r. o wpisaniu dnia 27 grudnia 2006 r. do rejestru działalności gospodarczej przedsiębiorcy: M. M.- Przedsiębiorstwo Usługowo- Handlowe "M." (dalej Przedsiębiorstwo "M."); karty informacyjnej leczenia szpitalnego A. M. M. z dnia 27 lipca 2006 r.; umów o pracę między Przedsiębiorstwem "M." a: E. B., K. F. i A. P.; aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2007 r. repertorium [...] nr [...] aktu darowizny A. M. i R. małżonków M. na rzecz M. P. M. nieruchomości rolnej zabudowanej o pow. 00,51.00 ha, położonej w R. gmina Ż. (k. 8 – 19 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lipca 2008 r.) Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. (dalej Szef WSzW) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wskazując, że zgodnie z art. 4 ust. 1 upooRP nie ma podstaw do odmiennego traktowania Skarżącego na tle pozostałych osób podlegających powszechnemu obowiązkowi obrony (zdolni do służby ze względu na stan zdrowia i wiek). Odwołujący się korzystał wcześniej z odroczeń zasadniczej służby wojskowej z tytułu pobierania nauki oraz ważnych spraw osobistych. W konsekwencji organ II instancji stwierdził brak podstaw prawnych do zmiany decyzji organu I instancji (k. 1 akt administracyjnych). Wnosząc skargę na ww. decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. M. M. powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji nadmieniając, że Jego zobowiązania wobec klientów nie będą mogły być realizowane, a nadto nie może przerwać już rozpoczętej budowy. Skarżący podkreślił, że nie ma osoby, która mogłaby Go zastąpić na okres służby w wojsku; ponosi opłaty za pracowników; ma wiele opłat związanych ze swą działalnością; utrzymuje matkę. W odpowiedzi na skargę organ II instancji powtórzył argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji; wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć ze względów innych niż wskazane w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153/02/1269, zm. 169/05/1417), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. 153/02/ 1270 ze zm.- dalej ppsa). Oznacza to, że Sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Poznaniu w wyroku z dnia 4 września 2008 r.- IV SA/Po 197/08, w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych i sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r.- III AZP 8/94- OSNP 7/95/82; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 1998 r.- III SA 7225/98, niepublikowany). Organ II instancji nie wskazał właściwych podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia i nie dokonał subsumcji; wskazał niewłaściwą podstawę prawną. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 42 ust. 3 upooRP, nie mogący być podstawą decyzji (jako przepis formalny a nie materialny), a powołany w uzasadnieniu decyzji (stanowiącym integralną część decyzji) art. 4 ust. 1 upooRP nie stanowił wystarczającej podstawy prawnej podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W piśmie z dnia 9 maja 2008 r. M. M. zawarł w istocie dwa oświadczenia woli: 1) odwołanie od decyzji Komendanta WKU z dnia [...] maja 2008 r. o powołaniu Odwołującego się do odbycia zasadniczej służby wojskowej; 2) wniosek poborowego powołanego do zasadniczej służby wojskowej o udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na: ważne sprawy osobiste lub rodzinne poborowego albo z powodu konieczności załatwienia spraw związanych z prowadzeniem przez poborowego przedsiębiorstwa lub innej działalności gospodarczej (art. 39 ust. 3 upooRP; § 8 ust. 1- 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie udzielania odroczeń zasadniczej służby wojskowej- Dz.U. 118/06/ 800- dalej rozporządzenie). Trafna kwalifikacja żądań Skarżącego w oparciu o właściwe normy prawa materialnego, określa właściwość organów dla rozpatrzenia każdego z tych żądań i fakty istotne dla rozstrzygnięcia spraw wszczętych złożeniem pisma z dnia 9 maja 2008 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że żaden przepis ustawy o powszechny obowiązku obrony RP nie sprzeciwia się ponownemu wnioskowi o odroczenie zasadniczej służby wojskowej; z przepisów tych nie wynika, że by wniosku takiego nie można było złożyć po odebraniu wezwania w celu odbycia służby wojskowej (wyrok NSA z: 27.11.2003 r.- III SA 1365/03; 28.2.2008 r.- II OSK 1813/07). Ustawodawca w art. 39 ust. 5 upooRP ograniczył możliwość udzielenia odroczenia z przyczyn, o których mowa w ust. 3 art. 39, tylko do jednego razu. W § 8 ust. 1 rozporządzenia normodawca wskazał, że poborowy, powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej, może złożyć wniosek o udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej co najmniej na 14 dni przed dniem stawienia się do odbycia zasadniczej służby wojskowej, określonym w karcie powołania. W niniejszej sprawie poborowy winien był złożyć wniosek o odroczenie przed dniem 22 lipca 2008 r., zatem składając ów wniosek dnia 9 maja 2008 r., dochował terminu z § 8 ust. 1 rozporządzenia. Z kolei w § 8 ust.2 rozporządzenia, wniosek o udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej może być złożony przez poborowego, powołanego do odbycia zasadniczej służby wojskowej, nie później niż w dniu jego stawienia się do odbycia zasadniczej służby wojskowej, określonym w karcie powołania, jeśli poborowy ubiegający się o odroczenie ze względu na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny, do wniosku dołączy decyzję lub orzeczenie, o których mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, winien być złożony przez poborowego w wojskowej komendzie uzupełnień. W niniejszej sprawie M. M. złożył dnia 9 maja 2008 r. do właściwego wojskowego komendanta uzupełnień pisemny, umotywowany i uzasadniony wniosek (art. 42 ust. 1 upooRP, § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia; k. 7-19 akt administracyjnych), co skutkowało wszczęciem postępowania o udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej (art. 61 § 3 kpa w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia). W aktach sprawy brak dowodu, że Komendant WKU rozstrzygnął o tym wniosku i by decyzja w tej materii stała się ostateczną. Jedynie na k. 4 znajduje się adnotacja funkcjonariusza WSzW (podpis nieczytelny) z dnia 19 maja 2008 r.: "Szef sekcji PiU – proszę przygotować decyzję szefa WSW utrzymującą dec. K-ta WKU[;]-spowodować wydanie decyzji K-ta WKU K. z w sprawie nie udzielenia odroczenia ZSW". Nie stanowi w szczególności rozstrzygnięcia wniosku informacja zawarta w notatce służbowej Komendanta WKU z dnia 14 maja 2008 r., że poborowy w okresie od 7 maja 2007 r. do 13 kwietnia 2008 r. już korzystał z odroczenia "ze względu na ważne sprawy osobiste" (k. 4 akt administracyjnych). Wraz ze wszczęciem dnia 9 maja 2008 r. (art. 61 § 3 kpa) postępowania przed Komendantem WKU w K. w przedmiocie udzielenia odroczenia zasadniczej służby wojskowej (art. 39 ust. 1, 3, 5 upooRP), postępowanie odwoławcze od decyzji o powołaniu do odbycia zasadniczej służby wojskowej (art. 60 ust. 1 i 2, art. 83 ust. 1 upooRP), winno ulec zawieszeniu (art. 97 § 1 pkt 4 kpa) do czasu wydania ostatecznej decyzji rozstrzygającej w przedmiocie odroczenia zasadniczej służby wojskowej. Wydanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. przed ostatecznym rozstrzygnięciem o zasadności wniosku o odroczeniu zasadniczej służby wojskowej, stanowiło inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm.- dalej kpa), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 kpa obliguje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Art. 107 § 3 kpa wskazuje na konieczność należytego uzasadnienia decyzji administracyjnej - w szczególności - z podaniem dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Art. 11 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Jednocześnie organ administracji publicznej kwestię, czy dana okoliczność została udowodniona, ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z dnia 26 maja 1998 r.- sygn. akt II SA 420/98- LEX nr 41390). Odmiennie niż w prawie cywilnym, gdzie obowiązuje reguła, zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (art. 6 kc), reguła ta nie może być stosowana wprost w prawie administracyjnym. Z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i z art. 77 § 1 kpa wynika, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2006 r.- III SA/Wa 2385/06- LEX nr 328511). Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym to, że organ wydaje decyzję bez odniesienia się do zarzutów strony, powoduje, że decyzja taka wymyka się kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego. W konsekwencji nie jest również możliwe zbadanie, czy dokonana przez organ II instancji ocena tego materiału była prawidłowa ze względu na kryteria wskazane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2006 r., III SA/Wa 1164/06, LEX nr 328513). Niewystarczające jest przy tym samo zebranie materiału dowodowego w aktach sprawy, konieczne jest jego rozpatrzenie, tj. ustosunkowanie się doń w treści decyzji. Natomiast nieustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego oznacza jego nierozpatrzenie, a co za tym idzie, stanowi niewykonanie obowiązku nałożonego na organ przepisem art. 77 § 1 kpa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2006 r., III SA/Wa 329/06, LEX nr 258419). W niniejszej sprawie doszło do naruszenia wskazanych zasad procedowania. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a więc w praktyce odmówił Skarżącemu odroczenia zasadniczej służby wojskowej mimo, że nie wskazał dlaczego podjął taką decyzję. Szef WSzW, mimo załączenia do odwołania dokumentów, które zdaniem Skarżącego potwierdzają fakty uzasadniające odroczenia zasadniczej służby wojskowej, nie dokonał w tej materii żadnych ustaleń. Nadto organ II instancji, mimo wskazywania przez Skarżącego jako przyczyn odroczenia: ważnych spraw rodzinnych (choroba matki, opuszczenie rodziny przez ojca) i osobistych (niemożność porzucenia na czas służby wojskowej prowadzonej działalności gospodarczej) zupełnie nie odniósł się do argumentów Skarżącego, wskazując jedynie, ze "poborowy korzystał wcześniej z odroczeń zasadniczej służby wojskowej z tytułu pobierania nauki oraz ważnych spraw osobistych". W aktach sprawy brak dokumentów źródłowych, potwierdzających udzielenie uprzednio odroczenia a także jego przyczyn- w szczególności Komendant WKU wskazał na "udzielenie poborowemu odroczenia ze względu na ważne sprawy osobiste... w okresie od 07.5.2007 r. do 13.04.2008 r.", nie wskazując- jak dowolnie (nie wskazując podstawy tych ustaleń)- ustalił organ odwoławczy, że "Poborowy korzystał wcześniej z odroczeń [zatem nie mniej niż dwu] zasadniczej służby wojskowej z tytułu pobierania nauki (na co nie wskazywała notatka Komendanta WKU) oraz ważnych spraw osobistych" (k. 1 akt administracyjnych). Skarżący przyznał na rozprawie dnia 9 października 2008 r., że "jeden raz uzyskał odroczenie z odbywania zasadniczej służby wojskowej na okres 12 miesięcy przed 2 lub 3 laty z uwagi na sprawy rodzinne (kłopoty zdrowotne mamy i wyprowadzenie się taty z domu)" (k. 13 akt sądowych), lecz owo przyznanie jest nieprecyzyjne- zwłaszcza w zakresie wskazania przesłanek odroczenia i okresu, kiedy go udzielono. Obowiązkiem organu I instancji jest przesłanie wraz z odwołaniem akt postępowania (postępowań) o udzielenie odroczenia (bądź- w przypadku konieczności rozstrzygnięcia nowego wniosku o odroczenie- kompletu uwierzytelnionych odpisów dokumentów, składających się na uprzednie postępowania w tej materii. Tylko bowiem dysponując oryginalnymi aktami (bądź- z uwagi na konieczność rozpatrzenia nowego wniosku o odroczenie- uwierzytelnionymi odpisami kompletu dokumentów poprzednich postępowań), organ odwoławczy i ewentualnie Sąd administracyjny, będą mogły dokonać koniecznych ustaleń w tej materii. Na prawo strony do rzetelnej i uczciwej procedury wskazał NSA w wyroku z dnia 19.X.1993 r.- V SA 250/93- ONSA 2/94/84). Potrzeba sięgania do dokumentów źródłowych w niniejszej sprawie jawi się tym bardziej konieczną, że w aktach administracyjnych dotyczących M. M. znalazł się oryginał skargi innego poborowego, noszącego to samo nazwisko, lecz inne imię, gdzie indziej zamieszkałego, podlegającego innej WKU (oznaczonej nr MW 191[...]; co uszło uwagi organu odwoławczego przy kompletowaniu akt i sporządzaniu odpowiedzi na skargę; k. 13-16 akt sądowych; pozycja 2 spisu dokumentów w sprawie nr MW 194[...]). Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 kpa, obowiązkiem organu odwoławczego było ustalenie, czy istotnie opisane przez Skarżącego sprawy rodzinne i osobiste mogły mieć wpływ na kwestie ewentualnego odroczenia służby wojskowej, zaś ustalenia w tej materii winno znaleźć odzwierciedlenie w opisie stanu faktycznego- w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 kpa). Załączone do odwołania odpisy dokumentów i akta uprzednio prowadzonej sprawy (ewentualnie prowadzonych spraw) o udzielenie odroczenia, winny być przedmiotem oceny dowodów i ustaleń faktów relewantnych. Dopiero tak ustalony stan faktyczny winien znaleźć odzwierciedlenie w rozważaniach prawnych organu, w oparciu o właściwą normę materialnoprawną (art. 107 § 3 kpa). Brak ustaleń w tej materii, a nadto brak rozważań prawnych tak ustalonego faktu, było innym naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Rozstrzygając o zasadności odwołania, organ II instancji winien w szczególności skontrolować, czy M. M. spełnia przesłanki art. 45 ust. 1 upooRP. W szczególności organ winien zbadać, czy nie zachodzą wobec Odwołującego się przesłanki przeniesienia poborowego do rezerwy na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie przeniesienia części poborowych do rezerwy (Dz.U. 121/07/834) i dać wyraz ustaleniu w tej materii w uzasadnieniu decyzji. Organ I instancji nieprawidłowo posłużył się wzorem karty powołania, określonej załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 2004 r. w sprawie określenia wzorów kart powołania i ich przeznaczenia, a także wzorów obwieszczeń (Dz.U. 124/04/1306- dalej rozporządzenie MON). Wprowadzanie wzorów decyzji ma na celu uproszczenie i przyspieszenie wydawania decyzji w takich samych sprawach. Ponieważ wzory są wprowadzane dla szerszego kręgu adresatów decyzji, nie zawsze podstawy prawne takich decyzji są identyczne. Skoro wzór karty zawierał alternatywne wskazanie podstaw decyzji, przeto rolą organu I instancji jest każdoczesne skreślenie zbędnych elementów wzoru, które zawierały podstawy prawne, nie służące subsumcji w danej sprawie. Wskazuje na to sam wzór, który na odwrocie (w przypisie oznaczonym "*)" nakazuje organowi "Niepotrzebne skreślić"). Brak wyeliminowania z podstawy prawnej wzoru "niepotrzebnego" fragmentu, skutkuje nie wskazaniem w sposób prawidłowo podstawy prawnej decyzji. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w podstawie prawnej decyzji nie należało powoływać: art. 83 ust. 2 (Skarżący nie zgłosił się ochotniczo do odbycia zasadniczej służby wojskowej),art. 92 ust. 1-3, art. 93b ust. 1, art. 100 ust.1 i 3, art. 101a ust. 1 upooRP (bowiem M. M. w dacie orzekania przez organy obu instancji nie był studentem, absolwentem szkoły wyższej ani żołnierzem rezerwy). Ponieważ jednak pozostałe przepisy (art. 60 ust. 1 i 2 w zw. z art. 83 ust. 1 upooRP) zostały powołane prawidłowo, przeto uchybienie to było innym uchybieniem procesowym, które nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Sztampowość uzasadnienia decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. (zbliżone w swej treści znane są Sądowi z urzędu w szczególności ze spraw: IV SA/Po 198/08; IV SA/Po 310/08; IV SA/Po 366/08) i brak koniecznej konkretyzacji w zakresie ustaleń i aktu subsumcji, czynią kontrolę ze strony Sądu niemożliwą (jak w niniejszej sprawie) bądź wielce utrudnioną (jak- przykładowo- w sprawie IV SA/Po366/08). Trafnie organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że z treści art. 4 ust. 1 upooRP wynika, że żadna grupa społeczna, czy zawodowa nie jest zwolniona z odbycia zasadniczej służby wojskowej. Prowadzenie przez poborowego przedsiębiorstwa albo innej działalności gospodarczej, samo przez się nie stanowi przesłanki odroczenia zasadniczej służby wojskowej. Ustawodawca wskazał jedynie, że przesłanką udzielenia odroczenia może być "konieczność załatwienia spraw związanych z prowadzeniem przez poborowego przedsiębiorstwa albo innej działalności gospodarczej"- przykładowo można wskazać, że odroczenie winno posłużyć stworzeniu poborowemu możliwości (nie zaś uzyskania przezeń rezultatu) znalezienia zarządcy przedsiębiorstwa na czas odbywania zasadniczej służby wojskowej. W odrębnym postępowaniu organ może ocenić, czy w konkretnej sprawie zachodzi potrzeba udzielenia odroczenia z tej przyczyny, mimo że M. M., podejmując się w grudniu 2006 r. prowadzenia działalności gospodarczej, a następnie korzystając z odroczenia zasadniczej służby wojskowej od 7 maja 2007 r. do 13 kwietnia 2008 r. (k. 4, 8-11 akt administracyjnych) winien był rozważyć, czy zawieranie umów z góry na 3- 4 lata (k. 13 akt sądowych), wobec nie uregulowania stosunku do służby wojskowej, nie nakłada nań powinności przygotowania przedsiębiorstwa do działalności w okresie, w którym odbywać będzie zasadniczą służbę wojskową. Te uchybienia skutkują w niniejszej sprawie koniecznością uchylenia drugoinstancyjnej decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wskazane uchybienia. Organ II instancji winien wskazać normę prawną będącą podstawą swego rozstrzygnięcia i dokonać prawidłowej subsumcji. Organ winien więc mieć także na względzie, że w sytuacji, gdy strona postępowania powołuje się na określone okoliczności faktyczne, to organ na podstawie powołanych przepisów ma obowiązek przeprowadzić dowody z urzędu, jeżeli znane mu są środki dowodowe pozwalające na ustalenie tych okoliczności lub w sytuacji, gdy środki te nie są znane organowi, zwrócić się do strony o dostarczenie dowodów lub przynajmniej ich wskazanie, gdy strona nie może sama ich dostarczyć (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2006 r.- III SA/Wa 435/06, LEX nr 213805). W związku z powyższym organ - we wskazanym zakresie - w zgodzie z zasadami prowadzenia postępowania dowodowego oraz prowadzenia postępowania administracyjnego jako całości, zbada w szczególności, czy zapadła decyzja ostateczna, rozstrzygająca o wniosku z dnia 9 maja 2008 r. o udzielenie odroczenia zasadniczej służby wojskowej. W zaistniałych okolicznościach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Sąd orzekł jak w sentencji. O wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 152 ppsa. /-/M. Dybowski /-/G. Radzicka /-/B. Popowska KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło