IV SA/Po 553/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika Pani A. W. adwokata M. Ż. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy K. – Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] marca 2021r. nr. [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie odmowy przyznania A. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem A. W.. Decyzję tę wydano w następujących okolicznościach. Decyzją z dnia [...] marca 2021r.nr. [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy K. – Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmówił przyznania Pani A. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na A. W.. Jako zasadniczy powód odmowy Organ wskazał okoliczność pobierania przez A. W. emerytury oraz brak spełnienia przesłanki nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem Panem A. W.. W odwołaniu od przedmiotowej decyzji A. W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata M. Ż., zarzuciła organowi I instancji błędne zastosowanie art. 17 ust.5 pkt 2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącym o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim , chyba, że małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka. Nadto zarzuciła błędną wykładnię art.17 ust.5 pkt.1 lit.1 w/w ustawy polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęciu, że okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podzieliło stanowisko organu I instancji , że w tak ustalonym stanie faktycznym nie została spełniona podstawowa przesłanka umożliwiająca ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tj. nie podejmowanie lub rezygnacja Pani A. W. z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad swoim mężem Panem A. W.. Z akt niniejszej sprawy wyniknęło, że w dniu [...] września 2000r.zostało wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. wobec Pana A. W. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, w myśl którego jego niepełnosprawność została zakwalifikowana jako znaczny stopień niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy czym niepełnosprawność istnieje od [...]., a ustalony stopień niepełnosprawności od [...] czerwca 2000r. Natomiast przeprowadzony w sprawie rodzinny wywiad środowiskowy z dnia [...] lutego 2021r. że A. W. była zatrudniona jako sprzedawca, ale było to kilka lat przed wyjściem za mąż. Po urodzeniu dzieci, A. W. zajęła się ich wychowaniem. Wobec powyższego , nie mamy tutaj do czynienia " z rezygnacja z zatrudnienia" lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Strona zaprzestała zatrudnienia przed dniem zawarcia związku małżeńskiego 30 października 1982r. a dopiero potem ustalono w stosunku do jej małżonka A. W. znaczny stopień niepełnosprawności tj. od [...] czerwca 2000r. Kolegium wskazało, że musi istnieć adekwatny związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna ( nie podejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odnośnie drugiej z okoliczności, która zdaniem organu I instancji stanowiła przeszkodę w przyznaniu odwołującej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stanowi poczyniona wykładnia art. 17 ust.5 pkt.1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl której świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje , jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenie przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną.Stąd też ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu emerytury powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest możliwy zatem zbieg obu tych świadczeń ani ich wzajemna kompensata. Jak wskazało Kolegium na kanwie przedmiotowej sprawy, organ I instancji winien poinformować odwołującą o możliwości wyboru świadczenia, a także o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzj o wstrzymaniu jej wypłaty, dopiero jednak w przypadku uznania spełnienia przez odwołującą pozostałych przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, że ponieważ w przedmiotowej sprawie odwołująca przesłanek tych nie spełniła z innych przyczyn, niż wskazane w art. 17 ust.5 pkt.1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie było potrzeby informowania odwołującej o możliwości wyboru świadczenia i wzywania jej do przedłożenia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury. A. W. działając przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata M. Ż. w ustawowym terminie wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na powyższą decyzję Kolegium wskazała jednakowe zarzuty do sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W motywach skargi pełnomocnik wskazał, że organy poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust 5 pkt 1 lit a wyżej wymienionej ustawy, i przyjęły, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Natomiast poprzestanie na wykładni językowej normy zawartej w dyspozycji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a może prowadzić do takiego wniosku, to jednak zdaniem skarżącej zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do emerytury. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie Sąd pragnie wyjaśnić, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), albowiem przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, a także czy przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw. Na wstępie stwierdzić należy, że ustalony przez organy orzekające stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości A. W. posiadająca prawo do emerytury w wysokości [...] zł) wystąpiła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem A. W. posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tak ustalonym stanie faktycznym skargę należało uznać za niezasadną, albowiem nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ów określa, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. W ocenie Sądu prawidłowo organy orzekające stwierdziły, że treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie posiadającej ustalone prawo do emerytury. Świadczy o tym nie tylko wynik wykładni językowej, ale również rezultaty wykładni funkcjonalnej i celowościowej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela w tym zakresie tę linię orzecznictwa sądów administracyjnych, która opowiada się za ścisłym, literalnym rozumieniem normy określonej w omawianym przepisie, również w kontekście pozostałych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Treść tego przepisu wprost wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie posiadającej ustalone prawo do emerytury. Świadczy o tym nie tylko wynik wykładni językowej, ale również rezultaty wykładni funkcjonalnej i celowościowej. Z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Sprawowanie opieki musi zatem wiązać się z zaprzestaniem z tego powodu wykonywania zatrudnienia i utratą wcześniej uzyskiwanych dochodów z pracy zawodowej. Świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej uprzednio zawodowo i ma zastąpić dochód ze świadczenia pracy, której nie może podjąć opiekun. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego utraconego dochodu i strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. W niniejszej sprawie organy ustaliły, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem A. W., który - jak wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS - jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji od dnia [...] czerwca 2000r. Jednakże brak jest adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją skarżącej z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Jak wskazuje treść art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych istotną cechą osób którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne jest sprawowanie opieki i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia. Związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a jego niepodejmowaniem musi być bezpośredni i ścisły. Ustawodawca, posługując się zwrotem: "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki", wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby uprawnione do omawianego świadczenia (m.in. żonę opiekująca się mężem), pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Wskazywany związek przyczynowo-skutkowy winien polegać na tym, że potencjalny świadczeniobiorca nie podejmuje zatrudnienia wyłącznie z uwagi na wymóg (przymus, konieczność) opieki nad niepełnosprawnym. Przyjmuje się, że świadczenie przyznawane na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie przysługuje za samą opiekę nad członkiem rodziny, która to wynika z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 722/12). Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, a która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania, a co więcej nie ma ona innego wyjścia dla pozyskania dochodu. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym zrekompensować jej utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjonalnego dochodu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 829/16). Innymi słowy, osoba ubiegająca się o przyznanie tego świadczenia albo, będąc zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, rezygnuje z podjęcia takiej pracy, albo rezygnuje z faktycznie wykonywanej pracy zarobkowej. Istotą tego świadczenia jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 791/20). W przedmiotowej sprawie taki związek nie zachodzi, ponieważ z analizy akt sprawy wynika, że skarżąca A. W. zaprzestała zatrudnienia przed datą zawarcia związku małżeńskiego przed [...] paxdziernika 1982r. a dopiero w dalszej kolejności ustalono wobec A. W. znaczny stopień niepełnosprawności z datą od dnia [...] czerwca 2000r. Słusznie wskazały organy obu instancji, , że gdyby wiązac opiekę z samą niepełnosprawnością od roku [...]. , a nie z ustaleniem stopnia niepełnosprawności , to i tak najpierw Pani A. W. zaprzestała by zatrudnienia. Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka umożliwiająca ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tj. nie podejmowanie lub rezygnacja Pani A. W. z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania opieki nad mężem A. W.. Sąd odnosząc się natomiast do drugiej z przesłanek, stanowiącej przeszkodę w przyznaniu Odwołującej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, to należy tutaj przywołać treść przepisu art.17 ust.5 pkt.1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje , jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Wyjaśnienia wymaga, że emerytura przyznawana jest w związku z dożyciem przez osobę fizyczną określonego wieku i uzyskaniem przez nią określonego okresu ubezpieczenia art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 53). Emerytura przyznawana jest na wniosek, a prawo do niej nabywa się z mocy ustawy (art. 100 i art. 116 ust. 1 ustawy emerytalnej). Świadczenie pielęgnacyjne ma natomiast, przynajmniej w części, zrekompensować brak dochodu z pracy zarobkowej osobie, która tej pracy nie może wykonywać, ponieważ musi opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie mogącym samodzielnie egzystować (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.). W aktualnym stanie prawnym brak jest przepisu prawa, który umożliwiałby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, stanowiącego różnicę między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a pobieraną emeryturą. Brak jest regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (emerytury), kompensowania wysokości emerytury do kwoty świadczenia pielęgnacyjnego (jako świadczenia o wyższej wysokości), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia. Nie można zatem pobierać jednocześnie emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego, tak jak nie można równocześnie uzyskiwać dochodu z pracy zarobkowej i pobierać świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne opłacane są składki na ubezpieczenia społeczne (art. 6 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 266), to nie ma przeszkód prawnych, aby po rezygnacji z pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przejść na emeryturę, gdy osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego osiągnie ustawowo określony wiek emerytalny i wymagany okres ubezpieczenia. Ustawodawca stworzył zatem osobom opiekującym się niepełnosprawnymi warunki do przechodzenia na docelowe świadczenie, czyli emeryturę. Brak jest natomiast uregulowań prawnych umożliwiających rezygnację z emerytury w celu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że zróżnicowanie uprawnień do pomocy ze strony Państwa nie stanowi samo w sobie naruszenia zasady równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji RP, ani zasady niedyskryminacji określonej w art. 18 Konstytucji RP ponieważ nie można pominąć, że świadczenia emerytalne, choć niższe jak w tym przypadku, oparte na zasadzie wzajemności są stabilne i silniej chronione niż świadczenia pielęgnacyjne stanowiące element systemu zabezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem dla osób rezygnujących z pracy zawodowej, którzy przejmują na siebie realizację zadań Państwa w zakresie opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych dochodów. Takie rozwiązanie nie budzi zastrzeżeń, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej zawodowo wychodzącej z rynku pracy oraz ponoszącej zwiększone wydatki na opiekę nad niepełnosprawnym. Świadczenie to ma więc zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Stąd też ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu emerytury powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest więc możliwy - jak wskazuje NSA w wyroku z 30 listopada 2020 r. sygn. I OSK 1334/20 , a Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela - zbieg obu tych świadczeń, co oznacza, że strona nie ma możliwości wyboru świadczenia wyższego kwotowo, ani nie jest możliwa ich wzajemna kompensacja umożliwiająca pobieranie ich obu do wysokości wyższego kwotowo. Treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych jest jasna, a wynik wykładni systemowej i funkcjonalnej nie zaprzecza jego jednoznaczności językowej. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por. A. Kawecka, K. Małysa-Sulińska, J. Sapeta (w:) K. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych - komentarz do art. 17, lex 2015). Ten cel nie może być zrealizowany w sytuacji gdy dana osoba ma ustalone prawo do emerytury. Podkreślenia wymaga, że uprawnienie do wykładni przepisu kończy się tam, gdzie zaczyna się tworzenie nowej normy prawnej, co jest działaniem zastrzeżonym dla ustawodawcy. Tymczasem ani z powołanego art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani z innych regulacji zawartych w ustawie , czy w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak również w Konstytucji, nie da się wyprowadzić normy uprawniającej osobę mającą ustalone prawo do emerytury do żądania od organu administracji przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce otrzymywanego świadczenia emerytalnego lub obok tego świadczenia do wysokości wyższego z nich. Analiza orzeczeń, w których takie poglądy zaprezentowano wskazuje, że były one raczej wynikiem nie tyle co samej interpretacji obowiązujących regulacji, ile rezultatem bezpośredniego zastosowania Konstytucji (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r. sygn. I OSK 2375/19 oraz wyrok NSA z 30 listopada 2020 r. sygn. I OSK 1334/20), co jest zagadnieniem odrębnym od tak zwanej prokonstytucyjnej wykładni prawa. Jednocześnie zważyć należy, iż skarżąca będąc na emeryturze nie podejmuje dodatkowego zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. W związku z tym, tak jak nie można pobierać równocześnie wynagrodzenia za pracę i świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na cel każdego z tych świadczeń i ich odmienny charakter, tak też nie można równocześnie pobierać świadczenia emerytalnego i świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem świadczenie emerytalne jest świadczeniem zastępującym dochód z pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego. Jest niejako odpowiednikiem wynagrodzenia za pracę uzyskiwanym po przepracowaniu określonego czasu i w określonym ustawowo wieku. Świadczenie pielęgnacyjne jest zaś skierowane do tej grupy osób, która jest aktywna zawodowo i pozostaje w tak zwanym wieku przedemerytalnym (wypracowującym jeszcze swoje świadczenie emerytalne). Okoliczności zatem, dla których osoba będąca już na emeryturze nie podejmuje dodatkowego zatrudnienia (czy ze względów zdrowotnych, czy z racji wieku lub ze względu na konieczność opieki nad innym członkiem rodziny) są z punktu widzenia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych obojętne. Treść tego przepisu, a zwłaszcza przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przemawiają za tym, że ustawodawca świadomie z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego wykluczył te, które mają już ustalone prawo do emerytury. Z zatrudnienia bowiem zrezygnować mogą (odpowiednio go nie podejmować) tylko osoby aktywne zawodowo (w wieku przedemerytalnym) dla których praca, a nie emerytura jest głównym źródłem utrzymania. Osoby mające ustalone prawo do emerytury "zrezygnowały" z zatrudnienia lub odpowiednio go nie podejmują nie ze względu na opiekę nad inną osobą, lecz z uwagi na nabycie prawa do emerytury, które to prawo jest dużo silniejsze (pewniejsze i stabilniejsze) od prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - na co zresztą, w aspekcie zgodności z konstytucyjną zasadą równości, zwracano uwagę w orzecznictwie sądowo administracyjnym opowiadającym się za niedopuszczalnością, w świetle obowiązującego prawa, przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom mającym ustalone prawo do emerytury (por. przykładowo wyroki NSA: z 6 kwietnia 2017 r. I OSK 2950/15, z 10 lipca 2018 r. I OSK 134/18 dostępne j.w.). Z kolei okoliczność, że świadczenie emerytalne pewnej grupy osób mającej ustalone prawo do emerytury jest kwotowo niższe od świadczenia pielęgnacyjnego nie uprawnia do stosowania takich zabiegów interpretacyjnych w odniesieniu do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych., które przeczą jego treści wywiedzionej wedle dyrektyw językowych, systemowych i funkcjonalnych. Uprawnienie do wykładni przepisu kończy się tam gdzie zaczyna się tworzenie nowej normy prawnej, co jest działaniem zastrzeżonym dla ustawodawcy. Tymczasem ani z powołanego przepisu, ani z innych regulacji zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, czy w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak również w Konstytucji, nie da się wyprowadzić normy uprawniającej osobę mającą ustalone prawo do emerytury do żądania od organu administracji przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce otrzymywanego świadczenia emerytalnego lub obok tego świadczenia do wysokości wyższego z nich. Również zagadnienie celowości rozwiązania przyjętego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. w aspekcie zasad konstytucyjnych była przedmiotem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyżej powołanych orzeczeniach o sygnaturach I OSK 2950/15 i I OSK 134/18 (ten drugi wyrok w sprawie z udziałem Rzecznika Praw Obywatelskich) zwrócono uwagę, że pomimo iż sprawiedliwość społeczna łączy się z konstytucyjną zasadą równości, to nie oznacza konieczności przyznania wszystkim kategoriom obywateli (grup podmiotów) jednakowych praw i obowiązków. Poszczególne kategorie podmiotów winny być traktowane równo, tzn. według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących, tylko wówczas, gdy u podłoża określonych regulacji prawnych leży jednakowa sytuacja faktyczna tych podmiotów (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 1996 r., K 11/96). Osoby mające ustalone prawo do emerytury choćby niższe kwotowo od świadczenia pielęgnacyjnego, a opiekujące się niepełnosprawnymi członkami swoich rodzin nie pozostają w takiej samej sytuacji jak osoby, które tego prawa jeszcze nie nabyły. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) skargę oddalił, o czym orzeczono w sentencji.