IV SA/Po 557/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-10-20

Skład orzekający: Donata Starosta, Bożena Popowska, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania, ograniczając się do oceny terminu dowiedzenia się o decyzji środowiskowej, podczas gdy wnioskodawca wskazał dwie podstawy wznowienia, w tym istnienie nowych faktów lub dowodów?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 148 § 1 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie w pełnym zakresie wniosku o wznowienie postępowania. Ograniczyły się do oceny terminu dowiedzenia się o decyzji środowiskowej w kontekście jednej podstawy wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), pomijając konieczność zbadania drugiej podstawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) oraz momentu dowiedzenia się o nowych faktach lub dowodach. Ponadto, przedwcześnie rozważały kwestię przymiotu strony w fazie wstępnej postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Jako podstawy wskazał art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., argumentując, że nie był stroną postępowania i że istnieją nowe fakty dotyczące składowiska odpadów na działce. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie, ponieważ skarżący dowiedział się o decyzji środowiskowej wcześniej. WSA uchylił decyzje organów, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 01 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2011r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO") utrzymało w mocy wydaną przez Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") decyzję z [...] lutego 2011 r., nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji Wójta Gminy [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji polegającej na budowie namiotu – hali magazynowej do segregacji odpadów i belowania, części socjalno-biurowej, trzech kontenerów, pomieszczenia na maszyny rolnicze i utwardzenie terenu, w [...] [tj. decyzji Wójta z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]; dalej: "DUŚ"]. Powyższe rozstrzygnięcia organów administracji zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] listopada 2009 r. do Wójta wpłynął wniosek M. i B. W. (dalej: "wnioskodawcy" lub "odwołujący"), datowany na dzień [...] listopada 2009 r., o wznowienie postępowania w wyżej opisanej sprawie (dalej: "Wniosek"). Jako podstawę prawną wznowienia wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), podnosząc, że jako właściciele nieruchomości i mieszkańcy wsi [...] (gmina [...]) winni być stroną postępowania, o którego wznowienie wnioskują, a ponadto, że w tym postępowaniu nie został wzięty pod uwagę fakt, iż na terenie działki nr [...] objętej inwestycją funkcjonowało w latach 1977–1995 składowisko odpadów, co wynika z Oceny Geotechnicznej, którą wnioskodawcy otrzymali przy piśmie Wójta z dnia [...] października 2009 r., nr [...]. Z powołaniem się na te okoliczności wnieśli o uchylenie DUŚ jako wydanej z naruszeniem § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. Nr 61, poz. 549 z późn. zm.). Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Wójt odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, a SKO utrzymało to rozstrzygnięcie w mocy decyzją z dnia[...] stycznia 2010 r., nr [...]. Prawomocnym wyrokiem z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 310/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA"), na skutek skargi B. i M. W. uchylił obie decyzje w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu WSA wskazał, że instytucja wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stanowi szczególny rodzaj procedury umożliwiającej wzruszenie takiej decyzji, przy czym postępowanie w tym zakresie składa się z dwóch etapów. W pierwszym, organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Organ wydaje decyzję odmawiająca wznowienia postępowania, jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że żądanie wznowienia postępowania pochodzi bezspornie od osoby niemającej (niemogącej mieć) przymiotu strony w danym postępowaniu, albo że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca – mimo stosownego wezwania przez organ administracji – nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ ten wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania odnośnie przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). WSA podkreślił, że w sytuacji, gdy wskazaną podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmowa wznowienia postępowania nie może opierać się na ocenie, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wskazując na nieprawidłowości dostrzeżone w postępowaniu organu I instancji WSA zauważył, że organ ten nie badał, czy żądanie wznowienia postępowania zostało złożone w ustawowym terminie. Zaś rozważania o tym, czy podmiot żądający wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest stroną postępowania, organ zawarł w decyzji o odmowie wznowienia postępowania, a powinno to nastąpić w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Nadto organ I instancji nie zauważył, że wniosek o wznowienie postępowania wskazywał dwie podstawy wznowienia (tj. art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), koncentrując się na wykazaniu, że wnioskodawcy nie mają przymiotu strony. Z kolei organ odwoławczy nie dostrzegł opisanych uchybień organu I instancji. W ramach wytycznych co do dalszego postępowania w sprawie WSA nakazał, aby organ I instancji ponownie zbadał Wniosek w aspekcie formalnym, tj. czy złożono go w ustawowym terminie i czy wskazano przyczyny wznowienia postępowania. Jeżeli organ stwierdzi, że istnieją przesłanki do wznowienia postępowania, to wyda stosowne postanowienie, a po zbadaniu merytorycznym podstaw wznowienia postępowania wskazanych przez stronę (art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.) wyda jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 151 k.p.a. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Wójt – działając na podstawie art. 149 § 3, art. 148 § 1 i 2 oraz art. 104 k.p.a. – ponownie odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu podkreślił, że zgodnie z zaleceniem WSA ocenie poddano spełnienie warunków formalnych Wniosku. Dalej organ I instancji stwierdził, że Państwo [...] złożyli wniosek o wznowienie postępowania w dniu 20 listopada 2009 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., uznając, że powinni być uznani za stronę w przedmiotowej sprawie, oraz że wystąpiły w niej nowe okoliczności faktyczne – prowadzenie na nieruchomości składowiska odpadów. Z akt sprawy wynika, że jeden z wnioskodawców (M. W.) o istnieniu DUŚ dowiedział się podczas rozprawy przed SKO w dniu 14 października 2009 r., co oznacza, że wniosek został złożony z przekroczeniem miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 k.p.a. Nadto, skoro wnioskodawcy nie zostali uznani za stronę w przedmiotowym postępowaniu, to, zdaniem organu I instancji, należało stwierdzić, że podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zostało wniesione przez osobę będącą stroną. Od opisanej decyzji odwołanie złożyli wnioskodawcy, wskazując, że nie zgadzają się z nią i podtrzymują w całości argumentację zawartą we Wniosku. Podkreślili, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak również opinia geologiczna, nie ujmują żadnych wytycznych, jak należy zabezpieczyć teren po wysypisku śmieci przed rozpoczęciem inwestycji. Nie czyni tego również wydana przez Wójta dla przedmiotowej inwestycji decyzja o warunkach zabudowy nr [...]. Organy administracji opiniujące te decyzje nie są poinformowane, że działka, na której planowana jest inwestycja, była wysypiskiem śmieci. Skarżący podkreślili, że o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dowiedzieli się w dniu 22 października 2009 r. z pisma Wójta z dnia 21 października 2009 r. nr [...]. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że jeden z wnioskodawców (M. W.) podczas rozprawy przed SKO w dniu 29 stycznia 2010 r. (sprawa nr [...]) wyraźnie stwierdził, że o DUŚ dowiedział się podczas rozprawy przed SKO w dniu 14 października 2009 r. Pismem datowanym na dzień 15 października 2009 r. wnioskodawca ten wystąpił do Wójta o wydanie opinii geologicznej sporządzonej dla działki nr [...] oraz DUŚ. W ocenie SKO przywołane dowody jednoznacznie wskazują na datę, w której wnioskodawcy dowiedzieli się o kwestionowanej decyzji. Wynika z nich, że miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. nie został przez wnioskodawców zachowany, w związku z czym odmówiono wznowienia postępowania. Na opisaną decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył M. W. (dalej "skarżący"), wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Swe żądania oparł na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia: 1) art. 15 k.p.a. – poprzez nierozpoznanie przez SKO merytorycznie całości sprawy w zakresie określonym wnioskiem o wznowienie postępowania z dnia 28 lutego 2011 r. złożonym w dniu 1 marca 2011 r. [takie daty, odpowiednio: sporządzenia i wpływu do organu, nosi pismo uznane przez organy administracji za odwołanie od decyzji Wójta z dnia 28 lutego 2011 r. – przyp. Sądu], w szczególności w zakresie istnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyrażającej się w istnieniu dowodów lub faktów nieznanych organowi wydającemu DUŚ, a dotyczących istnienia wysypiska śmieci; 2) art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i “art. 80i" k.p.a. – polegającego na: – ograniczeniu rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy wyłącznie do oceny zachowania terminu określonego w art. 145 § 2 k.p.a., – dokonaniu błędnej oceny wypowiedzi skarżącego na rozprawie przed SKO i oparcie się na tej wypowiedzi bez próby wyjaśnienia jej znaczenia dla biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie, – niedokonaniu oceny i ustaleń w zakresie twierdzeń skarżących dotyczących dowiedzenia się o zaistnieniu przyczyny wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.; 3) art. 148 § 2 k.p.a. – przez błędną wykładnię i zastosowanie poprzez uznanie, że powzięcie przez stronę pośredniej informacji o tym, że postępowanie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko zostało zakończone decyzją, bez znajomości jej treści i dokładnego przedmiotu, powoduje rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania; 4) art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. – poprzez wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania w wypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia określonych w powołanych przepisach; 5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – poprzez zaakceptowanie przez SKO błędnego stanowiska organu I instancji i utrzymanie jego wadliwej decyzji w mocy. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że jego podanie z dnia 28 lutego 2011 r. [tę datę nosi pismo uznane przez organy administracji za odwołanie od decyzji Wójta z dnia [...] lutego 2011 r. – przyp. Sądu] wskazywało dwie podstawy wznowienia postępowania i obie powinny zostać ocenione merytorycznie w świetle przepisów o wznowieniu postępowania. Nawet kwestia ewentualnego przekroczenia terminu winna być oceniona w zakresie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zgodnie z postanowieniami art. 148 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 20 października 2011 r. skarżący podtrzymał swoje twierdzenia odnośnie terminowego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto podkreślił, jako istotny dla sprawy, fakt istnienia na przedmiotowej działce wysypiska śmieci do 1995 r., dodając, iż był pracownikiem tego wysypiska na ½ etatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione okazały się zasadne. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta z dnia[...] lutego 2011 r., Sąd stwierdził, że przy ich wydaniu doszło przede wszystkim do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy – co skutkowało koniecznością uchylenia obu wymienionych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Organy obu instancji badając ponownie Wniosek w aspekcie formalnym – tj. czy złożono go w ustawowym terminie i czy wskazano w nim przyczyny wznowienia postępowania – nie uczyniły tego w pełnym zakresie, a zatem nie wypełniły całkowicie wskazań sformułowanych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 310/10 (dalej: "Wyrok WSA"). Badając bowiem terminowość złożenia Wniosku organy obu instancji ograniczyły się tylko do ustalenia, kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o istnieniu DUŚ. Ograniczyły się więc do wyjaśnienia okoliczności wprawdzie istotnej dla stwierdzenia faktu dochowania (bądź nie) terminu do złożenia Wniosku, ale jedynie w tej jego części, w której został on oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym miejscu Sąd podkreśla, iż ustalenia organów w tym zakresie – tj. odnośnie przekroczenia przez wnioskodawców miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na ww. podstawie (art. 148 § 2 k.p.a.) – Sąd uznał za prawidłowe. Odmienne twierdzenia skarżącego, jakoby bieg wspomnianego terminu należało liczyć dopiero do dnia otrzymania pisma Wójta z dnia 21 października 2009 r. (tj. od dnia 22 października 2009 r.), w świetle całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych odnośnie sposobu rozumienia przesłanki z art. 148 § 2 k.p.a. "dowiedzenia się o decyzji", Sąd uznał za nieuzasadnione i niewiarygodne. Zgodnie bowiem z treścią art. 148 § 2 k.p.a. ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Przy tym powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim – o czynność jej doręczenia (tak trafnie np. wyrok NSA z 19.08.2010 r., II OSK 1296/09; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Zarazem jednak Sąd zauważa, iż organy obu instancji błędnie nie przeprowadziły postępowania co do dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., w związku z powołaną przez wnioskodawców podstawą wznowienia z art. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przede wszystkim nie wezwały wnioskodawców do sprecyzowania, jakie okoliczności uzasadniają, w ich ocenie, wznowienie postępowania na podstawie powołanego przepisu – czy chodzi w tym przypadku o "nowe fakty" (fakt istnienia na przedmiotowej działce wysypiska śmieci do 1995 r.), czy o "nowe dowody" (ocenę / opinię geotechniczną działki nr [...] wzmiankowaną we Wniosku). Dalej organy administracji nie wyjaśniły, kiedy dokładnie skarżący dowiedział się o tych faktach lub dowodach. Należy bowiem podkreślić, że w świetle art. 148 § 1 k.p.a. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma znaczenia, kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji wydanej w postępowaniu, którego wznowienia dochodzą, lecz istotne jest to, kiedy powzięli wiadomość o istnieniu tych faktów lub dowodów, mających uzasadniać wznowienie postępowania. Kwestię tę organy obu instancji bezzasadnie pominęły, koncentrując się jedynie na ustaleniu momentu dowiedzenia się przez wnioskodawców o DUŚ. Powyższe oznacza, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto naruszony został przepis art. 153 p.p.s.a. – zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia – gdyż wskazania zawarte w Wyroku WSA nie zostały przez organy administracji wykonane w pełni. Również z obrazą art. 153 p.p.s.a., a przy tym przedwcześnie, organ pierwszej instancji rozważał, czy wnioskodawcom przysługuje przymiot strony (w dodatku nie uzasadnił negatywnego wyniku tych rozważań w sposób należyty) – na co trafnie zwrócono uwagę w Wyroku WSA, w którym wyrażony został pogląd prawny, że gdy podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, jednakże kwestia ta podlega badaniu po wznowieniu postępowania. W tym kontekście jest znamienne, iż zawarte w Wyroku WSA wskazania co do konieczności ponownego zbadania wniosku w aspekcie formalnym nie nakładały obowiązku badania na tym wstępnym etapie postępowania, czy wnioskodawca posiada przymiot strony. Tymczasem w decyzji Wójta z dnia[...] lutego 2011 r. została powtórzona teza, iż wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony. Uzupełniająco należy wskazać, iż Sąd w składzie obecnym w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 2009 r. (II OSK 1747/07; CBOSA) – niesprzeczny z przytoczonym wyżej poglądem zawartym w Wyroku WSA – że tylko wtedy, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Należy bowiem podkreślić, że ta faza postępowania, która poprzedza wydanie decyzji (obecnie: postanowienia) o odmowie wznowienia postępowania albo postanowienia o wznowieniu postępowania – czyli tzw. faza wstępna postępowania wznowieniowego – ma ściśle formalny charakter i zasadniczo ogranicza się do badania treści wniosku o wznowienie pod kątem ustalenia, czy ów wniosek pochodzi od strony, czy została w nim wskazana przyczyna wznowienia odpowiadająca jednej z przyczyn ustawowych (określonych w art. 145 § 1, art. 145a oraz art. 145b k.p.a.) oraz czy dochowano ustawowego terminu do złożenia wniosku. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowaniu uzależnione jest jedynie od spełnienia minimalnych, stricte formalnych przesłanek – tak, iż zasadne jest wręcz mówienie o pozytywnym domniemaniu obowiązku uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 23.06.2010 r., II OSK 965/09; CBOSA). Zatem niejako już z samej istoty omawianej fazy rozpatrywania wniosku wznowieniowego wynika, że odmowa wznowienia postępowania przez organ z powołaniem się na niespełnienie ww. przesłanek formalnych jest dopuszczalna jedynie wówczas, gdy fakt braku takiej przesłanki jest w danym przypadku oczywisty i nie rodzi potrzeby prowadzenia w tym zakresie specjalnego postępowania wyjaśniającego. Potwierdza to bogate orzecznictwo sądów administracyjnych (por. m.in.: wyrok NSA z dnia 07.01.2009 r., II OSK 1747/07, CBOSA; wyrok NSA z dnia 20.08.2010 r., II OSK 1332/09, CBOSA; wyrok NSA z dnia 03.09.2010 r. I OSK 1449/09, CBOSA; wyrok NSA z dnia 30.09.2010 r., II OSK 1438/09, CBOSA). Sąd zwraca również uwagę na to, iż stwierdzenie przez organ administracji, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania wprawdzie, co do zasady, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy – gdyż z przyczyn formalnych zwykle skutkować musi odmową jego wznowienia – jednakże w przypadku, gdy podstawa wznowienia wskazana przez stronę w podaniu jest uzasadniona, organ administracji publicznej powinien rozważyć, czy w tej sytuacji nie jest zasadne wznowienie postępowania administracyjnego z urzędu, oczywiście za wyjątkiem podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 25.08.2010 r., II OSK 1324/09, CBOSA). Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach (pkt 2 sentencji wyroku) orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu (200 zł). Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni powyższe uwagi. W szczególności wezwie skarżącego do sprecyzowania, jakie to konkretnie nowe fakty lub nowe dowody uzasadniają, jego zdaniem, wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz kiedy dokładnie, i w jaki sposób (w jakich okolicznościach), o tych faktach lub dowodach się dowiedział. Następnie, zweryfikowawszy prawdziwość twierdzeń skarżącego w omawianym zakresie, organ podejmie właściwe rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia postępowania, należycie je uzasadniając zgodnie z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło