IV SA/Po 559/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 08 września 2021 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla decyzję w części tj. pkt 2 oraz pkt 3 w zakresie początkowej daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tj. " od [...] stycznia 2021 r. " ; 2. zasądza na rzecz skarżącej H. P. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę [...]zł ( [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako : SKO, Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 570 ze zm. dalej też jako k.p.a. ) oraz art.3 pkt 11 w zw. z art. 20 ust. 2 i3 , art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm, dalej teżjako ustawa, u.ś.r.) 1. uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy N. M. nad W. ( dalej też jako : Wójt [...]) nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., w której odmówiono Pani H. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad jej mężem Panem M. P. 2. odmówiło ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] 01. 2019 r. do [...].12.2020 r. 3. ustaliło dla Pani H. P. świadczenie pielęgnacyjne na czas określony z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem Panem M. P. w wysokości [...] zł miesięcznie od [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2021r. 4. zobowiązało Wójta Gminy N. M. nad W. do wypłaty wyżej wymienionego swiadczenia w trybie i terminie przyjętym przez organ I instancji Powyższe decyzje zapadły w następujacych okolicznościach faktycznych i prawnych Wnioskiem z dnia [...].01.2019 r. (data złożenia: [...].01.2019 r.) Pani H. P. zastępowana przez zawodowego pełnomocnika wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w N. M. nad W. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem Panem M. P. i rezygnacją z zatrudnienia. Wójt Gminy N. M. nad W. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. odmówił Pani H. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad jej mężem Panem M. P.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że małżonek nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. Nadto stwierdził naruszenie art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, chociaż niepełnosprawność Pana M. P. istnieje od 6 roku życia. W wyniku rozpoznania odwołania pełnomocnika Pani H. P. od decyzji Wójta Gminy N. M. nad W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...] uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wyjaśniono, że pozostawanie w związku małżeńskim osoby wymagającej opieki ma znaczenie tylko w sytuacji, gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się inna niż małżonek osoba zobowiązana do alimentacji. Podkreślono, że poza sporem pozostaje, iż Pan M. P., jako osoba niepełnosprawna od dzieciństwa spełnia kryterium podane w art. 17 ust. Ib ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania przez zainteresowaną specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że formularz wniosku został niewłaściwie podpisany przez pełnomocnika. Ośrodek Pomocy Społecznej pismem z dnia [...].09.2019 r. (doręczonym dnia [...].10.2019 r.) wezwał pełnomocnika zainteresowanej do złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednak już w dniu [...].09.2019 r. Pani H. P. osobiście uzupełniła wniosek poprzez złożenie podpisów pod oświadczeniami. Wójt Gminy N. M. nad W. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. ponownie odmówił Pani H. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad jej mężem Panem M. P.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że małżonek nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. W wyniku rozpoznania odwołania pełnomocnika Pani H. P. od decyzji Wójta Gminy N. M. nad W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ponownie wskazał, że małżonek jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. Organ odwoławczy stwierdził, że strona niewłaściwie poprawiła formularz wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zmieniono tylko fragment w oderwaniu od całej treści wniosku. Co do zbiegu świadczeń opiekuńczych, organ odwoławczy wskazał, że Wójt już po przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego powinien uchylić decyzję przyznającą świadczenie mniej atrakcyjne, chyba że upłynął już okres, na który świadczenie zostało przyznane. Ośrodek Pomocy Społecznej pismem z dnia [...].07.2020 r. (doręczonym dnia [...].07.2020 r.) wezwał pełnomocnika zainteresowanej do złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W dniu [...].07.2020 r. strona uzupełniła dokumentację wnioskową. Wójt Gminy N. M. nad W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. ponownie odmówił Pani H. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad jej mężem Panem M. P.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że małżonek nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. W wyniku rozpoznania odwołania pełnomocnika Pani H. P. od decyzji Wójta Gminy N. M. nad W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...] uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że nie ma wątpliwości, iż małżonek osoby niepełnosprawnej jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego. Odnosząc się do kwestii kumulacji świadczeń opiekuńczych, organ odwoławczy wskazał, że właściwym rozwiązaniem jest uchylenie decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego i w tym samym dniu wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy uznał, że nie jest to możliwe dopóki zainteresowana nie złoży jednoznacznego oświadczenia o rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zdaniem organu odwoławczego organ i instancji nie rozpoznał wszechstronnie sprawy, gdyż pominął kluczowe zagadnienie, tj. fakt rezygnacji z zatrudnienia przez Panią H. P., sytuację rodzinną Pana M. P. oraz okoliczności sprawowania opieki. Zasadne jest przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Na zlecenie Dyrektora OPS-u z dnia [...].11.2020 r. pracownik socjalny przeprowadził w dniu [...].12.2020 r. rodzinny wywiad środowiskowy z Panią H. P.. W formularzu wywiadu środowiskowego podano, że rodzina składa się z małżonków H. i M. P., dwóch synów (ur. [...] r.) oraz córki (ur. [...] r.). Pani H. P. otrzymuje świadczenia rodzinne i wychowawcze oraz zasiłek pielęgnacyjny. Pan M. P. otrzymuje rentę rodzinną i socjalną. Synowie otrzymują świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Pracownik socjalny wskazał, że rodzina zamieszkuje w zaadaptowanym pomieszczeniu gospodarczym nie przystosowanym do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Z uwagi na konflikty nastąpiło ograniczenie władzy rodzicielskiej obojga rodziców. Pan M. P. jest po przeszczepie nerki, leczy się na cukrzycę, ma amputowaną nogę, porusza się za pomocą protezy. Pracownik socjalny wskazał, że mimo współistniejących chorób Pan M. P. wykazuje dużą samodzielność. Potrafi przygotować posiłek, dawkuje leki, bada poziom cukru, w razie potrzeby wizyty u lekarza lub wyjazdu do sklepu prowadzi samodzielnie samochód. Sam rąbie drwa na opał. W formularzu wywiadu środowiskowego podano, że Pan M. P. jest w stanie samodzielnie zaspokoić większość potrzeb. Pani H. P. wyręcza męża w trudniejszych zadaniach i pomaga mężowi w bardziej skomplikowanych sprawach (np. skorzystanie z wanny). Do kwestionariusza wywiadu środowiskowego dołączono kopię opinii psychiatryczno- psychologicznej z dnia [...].10.2020 r. wydanej na wniosek Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w N. M. nad W., w której rozpoznano u Pana M. P. zespól uzależnienia od alkoholu. Załączono także kopię orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. . z dnia [...].12.2014 r., nr [...], w którym Pan M. P. (ur. [...] r.) został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności od [...].01.2007 r. do [...].12.2020 r. W orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istnieje od ó-ego roku życia. W pkt 7 orzeczenia wskazano, że Pan M. P. wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Do kwestionariusza wywiadu środowiskowego załączono kopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS I Oddział w P. z dnia [...].04.2019 r. nr [...], w którym ustalono, że Pan M. P. jest trwale i całkowicie niezdolny do pracy oraz jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do [...].04.2021 r. Odpowiadając na wezwanie Dyrektora OPS-u z dnia [...].11.2020 r. (doręczone dnia [...].12.2020 r.)5 pełnomocnik Pani H. P. pismem z dnia [...].12.2020 r., wniesionym w dniu [...] złożył oświadczenie o wyrażeniu zgody na uchylenie decyzji ustalającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie zainteresowana rezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego z chwilą ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Do akt sprawy dołączono kopie pism złożonych przez zainteresowaną w dniu [...].12.2015 r. wraz z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Chodzi o pisemne oświadczenie z dnia [...].12.2015 r., w którym Pani H. P. wskazała, że jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. . jako bezrobotna, gdyż z dniem [...].12.2015 r. musiała zrezygnować z pracy w H. w G. ze względu na stan zdrowia męża wymagającego stałej opieki, Przedłożyła kopię świadectwa pracy potwierdzającego zatrudnienie na cały etat w okresie od [...].10.2015 r. do [...].12.2015 r, jako pracownik porządkowy. Wójt Gminy N. M. nad W. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. ponownie odmówił Pani H. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad jej mężem Panem M. P.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że małżonek nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. "W związku z przeprowadzonym wywiadem środowiskowym podlega wątpliwości czy Pani H. P. rzeczywiście sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawnym mężem Panem M. P.". Decyzja Wójta Gminy N. M. nad Waitą została doręczona stronie w dniu [...].12,2020 r. Pełnomocnik Pani H. P. sporządził odwołanie w dniu [...].12.2020 r. a nadał list polecony w urzędzie pocztowym w dniu [...].01.2021 r. Wobec powyższego odwołanie wniesiono z zachowaniem przepisanego terminu. W odwołaniu wskazano, że pozostawanie opiekuna i osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie stanowi przeszkody do przyznania współmałżonkowi prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem pełnomocnika zainteresowanej spełnia ona wszystkie przesłanki od uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. SKO uznało, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. SKO odniosło się do art. 17 ust. ł pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( dalej jako : u.ś.r. ) wskazało, że Pan M. P. jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Lekarz orzecznik ZUS I Oddział w P. w orzeczeniu z dnia [...].04.2019 r. nr [...] ustalił, że Pan M. P. jest trwale i całkowicie niezdolny do pracy oraz jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do [...].04.2021 r. SKO powołało się na art. 17 ust. Ib u.ś.r. stanowiacy, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. . z dnia [...].12.2014 r., nr [...], wskazano, że niepełnosprawność Pana M. P. istnieje od 6-ego roku życia. Wskazało, że obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności obciąża małżonka (art. 23, art. 27 i art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), co zostało szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 23.01.2020 r., sygn. akt I OSK 2462/19. Obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności obciąża małżonka, co wynika z art. 23, art. 27, art. 60, art. 61 i art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dopiero w razie braku małżonka, lub w razie orzeczenia wobec obydwu małżonków znacznego stopnia niepełnosprawności, obowiązek alimentacyjny przechodzi na zstępnych (tj. dzieci i wnuki) - art. 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Należy przyjąć, że zawarta w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanka negatywna nie dotyczy małżonka osoby wymagającej opieki, spełniającego określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymogi do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ale odnosi się do krewnych osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, którzy ubiegaliby się o świadczenie pielęgnacyjne w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Ma to uzasadnienie w przekonaniu ustawodawcy, że zobowiązanym do opieki nad osobą tego wymagającą powinien być w pierwszej kolejności jej małżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 czerwca 2013 r., III SA/Kr 1205/12, LEX nr 1339271; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 czerwca 2012 r., II SA/Bd 480/12, LEX nr 1212679). Oznacza to, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na rzecz współmałżonka, jeśli zostaną spełnione pozostałe przesłanki warunkujące możliwość ubiegania się o ten rodzaj świadczenia. Za przyjęciem stanowiska, że małżonek należy do kręgu osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, przemawia treść art. 130 ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Skoro małżonek jest pierwszą osobą z kręgu zobowiązanych do alimentacji po ustaniu, unieważnieniu lub orzeczeniu separacji małżeństwa, to tym bardziej jest on pierwszym zobowiązanym do dostarczenia środków utrzymania współmałżonkowi w trakcie trwania małżeństwa (art. 27 ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy). Pominięcie więc współmałżonka wśród osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego uznawać należy za rozwiązanie dyskryminujące i pozostające w sprzeczności z podstawowym ratio tegoż świadczenia. Uznanie, że obowiązek współmałżonków do wzajemnego dostarczania środków utrzymania nie jest obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pozostawałoby w sprzeczności z aksjologiczną racjonalnością ustawodawcy. SKO w swojej decyzji przywołało liczne wyroki sądów administracyjnych na poparcie swojego stanowiska. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że decyzja Wójta Gminy N. M. nad W. w zakresie dotyczącym kwestionowania uprawnienia jednego małżonka do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem nie odpowiada prawu. Dalej SKO odniosło sie w swojej decyzji do kwestii specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego Pani H. P. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia i opieki nad niepełnosprawnym mężem. SKO wykazało, że Pani H. P. była uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego: 1) w okresie od [...].12.2015 r. do [...].10.2016 r, na mocy decyzji Wójta Gminy N. M. nad W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.; 2) w okresie od [...].11.2016 r. do [...].10.2017 r. na mocy decyzji Wójta Gminy N. M. nad W. nr [...] z dnia [...] października 2016 r.; 3) w okresie od [...].11.2017 r. do [...].10. 2018 r. na mocy decyzji Wójta Gminy N. M. nad W. nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r.; 4) w okresie od [...].11.2018 r. do [...].10.2019 r. na mocy decyzji Wójta Gminy N. M. nad W. nr [...] z dnia [...] września 2018 r.; 5) w okresie od [...].11. 2019 r. do [...].10.2020 r. na mocy decyzji Wójta Gminy N. M. nad W. nr [...] z dnia [...] września 2019 r.; 6) w okresie od [...].11.2020 r. do [...].12.2020 r. na mocy decyzji Wójta Gminy N. M. nad W. nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Ponieważ we wniosku z dnia [...].01.2019 r. o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pełnomocnik strony sformułował dodatkowy wniosek o uchylenie decyzji Wójta Gminy N. M. nad W. nr [...] z dnia [...] września 2018 r. w przypadku przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, dlatego organ I instancji rozpatrzył ten wniosek. W rezultacie Wójt Gminy N. M. nad W. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] września 2018 r. Na każdy okres zasiłkowy Pani H. P. składała kolejne wnioski o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Złożyła takie wnioski także [...].08.2019 r. i [...].08.2020 r., co wskazuje, że strona dokonała wyboru specjalnego świadczenia opiekuńczego w trybie art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych nie jest możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu rezygnacja z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 994/19, lex nr 2771311). W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna lub do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest także rezygnacja z przysługującego zasiłku, to jest wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. W przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego z art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie jedno z tych świadczeń, co wyklucza możność równoczesnego przyznania dwóch lub większej liczby świadczeń. Nie jest możliwe uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym posiadaniu prawa do innych tego typu świadczeń, w tym zasiłku dla opiekuna (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 659/19, Iex nr 2768495). Organy administracji publicznej rozstrzygające w rozpoznawanej sprawie są związane zakazem kumulacji świadczeń opiekuńczych sformułowanym w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zainteresowana poprzestała jedynie na hipotetycznym stwierdzeniu, że zrezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego ustalonego na okres od 01.11.2018 r. do 31.10.2019 r. jeśli otrzyma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Drugie pismo zawierające hipotetyczną zgodę na uchylenie decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało złożone w dniu [...].12.2020 r. bez podania, o którą decyzję Wójta i który okres zasiłkowy chodzi. Należało więc przyjąć, że wniosek dotyczy okresu zasiłkowego od [...].11.2020 r. do [...].12.2020 r., który właśnie dobiegał końca. Natomiast co do pozostałych okresów zasiłkowych zainteresowana nie dokonała rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, natomiast konsekwentnie ponawiała wnioski o przyznanie tej formy pomocy. W chwili orzekania przez organ odwoławczy zainteresowana nie ma ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, zatem odpadła przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia wniosku przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast organy administracji prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie nie mogą uchylić wcześniejszych decyzji Wójta o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż upłynęły już okresy zasiłkowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarówno w decyzji nr [...] (str. 8), jak i w decyzji [...] (przedostatnia strona) sformułowało stanowisko, że można uchylić decyzję o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, jeśli nie upłynął jeszcze okres zasiłkowy, na który została ona wydana (na który świadczenie zostało przyznane). SKO podkreśliło, że zainteresowana poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego dokonywała wyboru świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, który zresztą pobierała we wcześniejszych okresach zasiłkowych. Ponadto SKO w zaskarżonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu decyzji wskazało, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzjach nr [...] i nr [...], wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego był obarczony istotnymi wadami, które zostały naprawione dopiero w dniu [...] lipca 2020 r. Wezwanie z dnia [...].09.2019 r. (doręczone [...].10.2019 r.) dokonane przez organ I instancji w trybie art. 24a ust, 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zostało wypełnione przez stronę dopiero w dniu [...].07.2020 r., a zatem znacznie po przekroczeniu 14-dniowego terminu wskazanego w powołanym przepisie. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (art. 24a ust. 1). Wobec tego prawidłowo sporządzony wniosek złożony w dniu [...].07.2020 r. należy traktować jako nowy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. SKO wskazało, że w tym stanie rzeczy organ I instancji zobowiązany był merytorycznie rozpoznać wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i zbadać pozostałe kryteria przewidziane w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W rodzinnym wywiadzie środowiskowym pracownik socjalny potwierdził, że zainteresowana wykonuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na gruncie rozpatrywanej sprawy pozostaje do zbadania, czy istnieje związek przyczynowo- skutkowy pomiędzy rezygnacją przez Panią H. P. z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. SKO w swojej decyzji odniosło się do kwestii rezygnacji z zatrudnienia przez Pania H. P., stwierdzając, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia. Świadczenie pielęgnacyjne jest formą rekompensaty za rezygnację z dochodu z pracy lub niepodejmowanie zatrudnienia przez osobę obiektywnie zdolną do pracy (np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19.02.2019 r., sygn. akt II SA/Bk 820/12; wyrok NSA z dnia 7.11.2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 16.10.2019 r., sygn. akt SA/Go 521/19). W aktach sprawy znajduje się kopia pisemnego oświadczenia z dnia [...].12.2015 r., w którym Pani H. P. wskazała, że z dniem [...].12.2015 r. musiała zrezygnować z pracy w H. w G. ze względu na stan zdrowia męża wymagającego stałej opieki. Przedłożyła kopię świadectwa pracy potwierdzającego zatrudnienie na cały etat w okresie od [...].10.2015 r. do [...].12.2015 r. jako pracownik porządkowy. Fakt rezygnacji z zatrudnienia przez zainteresowaną był uznawany przez organ I instancji, który na tej podstawie udzielał Pani H. P. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki potrzebne do przyznania Pani H. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zrezygnowała ona z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej. Sprawuje całodobową opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sama nie ma orzeczonej niepełnosprawności w stopniu znacznym. Ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec męża wymagającego opieki, co wypełnia warunek wskazany w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie jak wynika z oświadczeń zamieszczonych we wniosku (część II) o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, nie występują w sprawie negatywne przesłanki opisane w szczególności w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustalajac wysokości świadczenia pielęgnacyjnego SKO wskazało, że dokonało tego zgodnie z art. 17 ust. 3 i 4 w zw. z art. 23 ust. 1 i art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Określając okres, na który przyznano świadczenie pielęgnacyjne uwzględniono, że orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS I Oddział w P. z dnia [...].04.2019 r. nr [...], ustalono, że Pan M. P. jest trwale i całkowicie niezdolny do pracy oraz jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 30.04.2021 r. Do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego zobowiązany jest Wójt Gminy N. M. nad W. na podstawie art. 20 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 11 i art. 33 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto SKO powołało się na z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. SKO wskazało, że decyzja Wójta Gminy N. M. nad W. nie odpowiada prawu z powodów Jednocześnie materiał zebrany w sprawie wskazuje, że wykonany został obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), a także zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). W tym stanie rzeczy zaistniały przesłanki do rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Pismem z dnia [...] maja 2021 r. skarżca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skarge na decyzję SKO zaskarżjac ją w częsci i zarzucajac jej naruszenie - art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędne zastosowanie i przyznanie stronie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] stycznia 2021 r., a nie od dnia [...] stycznia 2019 roku, tj. od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, - prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną interpretację i uznanie, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego przez stronę skarżącą stanowi negatywne kryterium do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, - prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. art. 17 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną interpretację i pominięcie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń, Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej w części decyzji i ustalenie na rzecz Pani H. P. świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] stycznia 2019 roku, tj. od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2021 r. SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zwazył co nastepuje: Skarga zasługiwała na uwzglednienie. Na podtawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( t.j. Dz U z 2019 r. poz. 2325b dalej też jako p.p.s.a. Podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez SKO stanowiło ustalenie, że w sprawie zaistniała negatywna przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy, gdyż skarżąca miała ustalone decyzjami organu pierwszej instancji z prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na męża. Kolegium w oparciu o art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy uznało, że znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie do chwili zaprzestania przez skarżącą pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dokonując oceny w powyższym zakresie zdaniem Sądu prawo do wnioskowanego świadczenia przysługiwało skarżącej już od [...] stycznia 2019 r. Podkreślenia bowiem wymaga, że do wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarbca reprezentowana przez pełnomocnika sformułowała dodatkowy wniosek o uchylenie decyzji Wójta Gminy N. M. nad W. nr [...] z dnia [...] września 2018 r. w przypadku przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, a więc nie może zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku, co wynika z treści art. 24 ust. 2 ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd nie podziela stanowiska Kolegium, że Wezwanie z dnia [...].09.2019 r. (doręczone [...].10.2019 r.) dokonane przez organ I instancji w trybie art. 24a ust, 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zostało wypełnione przez stronę dopiero w dniu [...].07.2020 r., a zatem znacznie po przekroczeniu 14-dniowego terminu wskazanego w powołanym przepisie. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że na każde wezwanie organu I instancji o uzupełnienie wniosku, skarżąca dokonywała uzupełnień w terminie, a organ procesował w oparciu o tak złożony wniosek. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że wprawdzie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jednak powyższy przepis nie może być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną. Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że fakt uzyskiwania przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego nie może być przeszkodą do przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do tej samej osoby podopiecznej. Taka wykładnia uwzględnia aspekty celowościowe i wartości chronione konstytucyjnie, a także funkcję tych świadczeń rodzinnych, które związane są z opieką nad osobami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji. Przyjęcie stanowiska, według którego w przypadku, gdy osoba uprawniona otrzymuje jedno ze świadczeń, ustalenie prawa do innego świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe, prowadziłoby do sytuacji, w której możliwość dokonania wyboru korzystniejszego świadczenia - w razie zbiegu uprawnień do świadczeń - byłaby praktycznie niemożliwa do realizacji, a zatem uprawnienie to miałoby charakter czysto iluzoryczny (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2508/20, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przede wszystkim wskazać należy, że na tle wykładni omawianych przepisów w znacznej części orzecznictwa przyjmuje się, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy należy wykładać w ten sposób, iż wyklucza on możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Akcentuje się także w orzecznictwie, że aby zagwarantować stronie wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Kierując się zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a., organ powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy strona spełnia pozostałe przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie poinformować ją, że wyłączną przeszkodą do jego przyznania pozostaje jedynie pobieranie zasiłku dla opiekuna. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 ustawy prawo wyboru świadczenia. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza bowiem stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Dlatego dopuszcza się jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji (por. np. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 200/19; wyrok NSA z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt I OSK 2199/19; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 712/18). Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy, stosownie do powyższego Sąd uznał, że skarżąca składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z oświadczeniem o jego wyborze w miejsce pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego, miała prawo oczekiwać, że organy podejmą działania zmierzające do ustalenia korzystniejszego świadczenia od momentu złożenia przedmiotowego wniosku a nie jak uczyniło to SKO zajmować się znaczeniem wyrażenia użytego przez skarżącą we wniosku i prezentowania stanowiska, że do momentu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi przeszkodę do ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd nie neguje, że celem omawianych regulacji jest uniemożliwienie osobom uprawnionym, równoczesnego pobierania przedmiotowych świadczeń. Jednak w ocenie Sądu pobieranie świadczenia nie ogranicza organów w podejmowaniu działań mających na celu przyznanie innego korzystniejszego świadczenia, w sytuacji gdy wolą strony jest rezygnacja ze świadczenia przyznanego wcześniej. Organ, w ramach swoich kompetencji mając na uwadze zachowanie ciągłość pobieranych świadczeń jeżeli tylko wnioskodawca spełnienia ustawowe kryteria, powinien podjąć takie działania, aby umożliwić mu pobieranie korzystniejszego świadczenia nie dopuszczając przy tym do ich kumulacji. Trudno zatem zgodzić się z urzędem, że nie zostało jednoznacznie wskazane przez skarżącą, że rezygnuje z pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego, w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2021 r. A tym samym, że został przez skarżącą dokonany wybór świadczenia o jakim stanowi art. 27 ust.5 na rzecz specjalnego zasiłku opiekuńczego tylko i wyłącznie z tego faktu, że skarżącą składała kolejne wnioski o specjalny zasiłek opiekuńczy. W działaniach skarżącej dostrzec trzeba, że skarżąca, będąc reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zapewne znała treść art. 24 ust. 2 ustawy, dlatego jej oświadczenie o rezygnacji z zasiłku opiekuńczego z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a także kolejne wnioski o specjalny zasiłek opiekuńczy, składane z uwagi na wielokrotną odmowę przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego przez Wójta Gminy, pomimo wskazań SKO, wynikało właśnie z woli zachowania ciągłości świadczeń i obawą przed utratą dochodu. Mając na uwadze powyższe, skoro zatem skarżąca dokonała już w dniu [...] stycznia 2019 r. wyboru świadczenia, to z uwagi na treść art. 24 ust. 2 ustawy nie mogła zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. W świetle dokonanego przez stronę wyboru świadczenia - wbrew stanowisku SKO - pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie powinno stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od tego terminu. Jak trafnie argumentował NSA w powołanym już wyżej wyroku o sygn. akt I OSK 2508/20, w przypadku złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i rezygnacji z prawa do kolidującego świadczenia wykluczającego możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie uprawnionej, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Brak jest bowiem przepisów umożliwiających zmodyfikowanie art. 24 ust. 2 ustawy, w tym w szczególności zmianę terminu początkowego ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Bez wpływu na przytoczoną wykładnię przepisów pozostaje fakt, że decyzje z zakresu świadczeń rodzinnych mają charakter decyzji konstytutywnych, tj. kreujących określone uprawnienie, a nie tylko je potwierdzających. Zauważyć bowiem należy, że decyzje konstytutywne mają co do zasady moc na przyszłość, co nie wyklucza, że mogą one również mieć moc wsteczną. Każdy akt stosowania prawa odnosi się bowiem do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Można więc uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. Oznacza to, że decyzja, mocą której skrócono okres, na który przyznano świadczenie uniemożliwiające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wydana na skutek dokonania wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, może zostać wydana z mocą wsteczną, co umożliwi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 2 ustawy - od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 204/21). W kontrolowanej sprawie SKO nie uwzględniło oświadczenia skarżącej o wyborze świadczenia pielęgnacyjnego, jako korzystniejszego. Kolegium rozpoznając sprawę w wyniku odwołania wzięło pod uwagę wyłącznie fakt zaprzestania pobierania przez skarżącą zasiłku opiekuńczego. Powyższe spowodowało, że naruszone zostało prawo skarżącej do przyznania korzystniejszego świadczenia, począwszy od miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie. Podkreślić trzeba, że skoro już SKO uznało, że skarżąca jest beneficjentem takiego świadczenia, to nie do przyjęcia jest w państwie prawa sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, zwłaszcza gdy tak jak w niniejszej sprawie strona mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. W konsekwencji powyższego uznać należy, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy, z pominięciem treści przepisu art. 27 ust. 5 ustawy i art. 24 ust. 2 ustawy, przyjmując, że zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego uzasadnia odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia za okres od miesiąca złożenia wniosku . Reasumując, stwierdzić przyjdzie, że fakt pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego, w świetle jego oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia na rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie mógł stanowić w niespornych okolicznościach rozpoznawanej sprawy przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia od momentu złożenia wniosku. Wobec stwierdzonego naruszenia przez SKO przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c - uchylił zaskarżoną decyzję o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 wyroku, uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej przez Sąd wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 oraz art. 24 ust. 2 ustawy i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.