IV SA/Po 579/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-09-20
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Izabela Bąk-Marciniak, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postawienie wolnostojącego ekranu LED na stopie betonowej, która nie jest trwale związana z gruntem, stanowi budowę wymagającą pozwolenia na budowę, czy instalację urządzenia reklamowego wymagającą jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Wolnostojący ekran LED na stopie betonowej, nawet jeśli nie jest trwale związany z gruntem w tradycyjnym rozumieniu (np. poprzez głęboki fundament), stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ jego posadowienie jest stabilne i odporne na czynniki atmosferyczne, tworząc techniczno-użytkową całość. W związku z tym jego realizacja wymaga pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Prezydenta Miasta wobec zgłoszenia zamiaru postawienia ekranu LED na stopie betonowej. Organ I instancji uznał, że urządzenie to jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę, a nie jedynie instalacją reklamową. Wojewoda podtrzymał to stanowisko, argumentując, że zgłoszone przedsięwzięcie dotyczy budowy. Skarżący twierdził, że ekran jest jedynie instalowany na stopie betonowej, która nie jest trwale związana z gruntem, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak ( spr ) WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012r. sprawy ze skargi A. W. "[...] [...] [...] [...]" na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwi w sprawie zamiaru robót budowlanych polegających na postawieniu ekranu ledowego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2012r. nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 -j.t.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) po rozpatrzeniu zgłoszenia zamiaru robót budowlanych polegających na postawieniu ekranu ledowego o wymiarach 3,84x 3,00m na konstrukcji przenośnej ze stopą betonową, na terenie nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] [...] (działka nr [...] arkusz [...] obręb [...]), otrzymanego dnia [...].03.2012, złożonego przez Pana A. W. , [...] Fabryka [...][...], ul. [...] [...] [...] [...], zgłosił sprzeciw.
W uzasadnieniu wskazał, iż dnia [...] marca 2012r. do Urzędu Miasta [...] wpłynął wniosek zgłaszający zamiar wykonania robót budowlanych polegających na postawieniu ekranu ledowego na konstrukcji przenośnej ze stopą betonową. Do wniosku inwestor dołączył m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, umowę dzierżawy, mapę zasadniczą z orientacyjnym usytuowaniem inwestycji, rysunek przedstawiający szkic konstrukcji ekranu. Organ podniósł, że urządzenie reklamowe o całkowitej wysokości ok. 6 m, składające się z tablicy ledowej 3,84 x 3,00 m, słupa i podstawy fundamentowej betonowej, posadowione na gruncie jest budowlą.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece na zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym". Ustawodawca nie wyjaśnił co należy rozumieć pod pojęciem "instalowanie". Według Słownika Języka Polskiego PWN (Wyd. Naukowe z 1998r.) "instalować" to znaczy to samo co "zakładać, montować urządzenia techniczne" np. aparaturę pomiarową, lampy oświetleniowe, liczniki elektryczne, maszyny czy centralne ogrzewanie. Przedmiotowy nośnik jest konstrukcją wolnostojącą w pełni samodzielną i nie powiązaną trwale z innym obiektem budowlanym. Realizacja przedmiotowego nośnika w określonym miejscu posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Robót tych nie można uznać za instalowanie tablic lub urządzeń reklamowych.
Reasumując, wykonanie robót budowlanych polegających na ustawieniu wolnostojącego urządzenia reklamowego wymaga uzyskania decyzji pozwolenia na budowę poprzedzonej decyzją o warunkach zabudowy w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem występują przesłanki wniesienia sprzeciwu zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt. 1 ww. ustawy Prawo budowlane.
Odwołanie od tej decyzji wniósł A. W., domagając się jej uchylenia. Odwołujący podniósł, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17.11.2009r. sygn. akt VII SA/Wa 1330/09, "dokonując kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, należy także wziąć pod uwagę art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), w świetle którego nie jest obojętna wielkość i cechy konstrukcyjne obiektu. W związku z powyższym odwołujący stwierdził, że dla przyjęcia, czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego. Należy więc po pierwsze ustalić czy planowane prace nie mieszczą się w zakresie robót budowlanych, dla realizacji których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane jest bowiem normą szczególną w stosunku do regulacji o charakterze ogólnym, jaką stanowi art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane."
Natomiast zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27.11.2009r. sygn. akt VII SA/Wa 1620/09", ustawodawca wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych uzależnił tylko od "instalacji", natomiast faktycznie bez znaczenia dla tejże instalacji pozostaje miejsce, w jakim ma to nastąpić, a więc czy będzie to na budynku czy też na gruncie. W wyniku czynności instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe, zakres jednak prac, jakie winny być wykonane przy realizacji tegoż urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. "
W przedmiotowej sprawie nie będą prowadzone żadne prace budowlane, albowiem urządzenie reklamowe zostanie posadowione na istniejącym gruncie, który to grunt nie będzie w żadne sposób przygotowywany, nie będzie wykonywany fundament, nie będzie trwałego związania z gruntem.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.12.2009r. sygn akt II OSK 1963/08 stanowi, iż : żaden z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od metody, techniki i technologii jego wykonania, czy od tego, że w każdej chwili może on być rozebrany. "Instalacja urządzeń reklamowych, niezależnie od wielkości czy stopnia ich skomplikowania, niezależnie do tego, czy są umieszczone na budynkach, czy są to samodzielne obiekty na własnym fundamencie, nie powiązane w żaden sposób z innymi obiektami budowlanymi, jak również instalacja urządzeń trwałe związanych z grantem, stanowi przedmiot regulacji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.)."
Dalej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26.11.2009r. sygn. akt VII SA/Wa 1573/09 wskazano: "to, że w wyniku wykonania budowy powstają budynki, obiekty małej architektury i budowle, w tym trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe jest skutkiem wykonywania robót budowlanych określonych przez ustawodawcę w art. 3 pkt 6 jako budowa. Jeżeli zatem dochodzi do wykonania urządzenia reklamowego w inny sposób niż jego budowa, które nie musi być wykonywane (budowane) przez podjęcie robót budowlanych w określonym miejscu, przyjąć należy że doszło do zainstalowania takiego urządzenia jako mieszczącego się w dyspozycji normy wyrażonej w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 6 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Na tego rodzaju instalację nie jest wymagane pozwolenie budowlane, a wystarcza zgłoszenie zamiaru realizacji takiej inwestycji."
W niniejszym przypadku odwołujący podkreślił, iż nie będą prowadzone żadne roboty budowlane, a jedynie stopa betonowa zostanie postawiona na gruncie.
Zgodnie zaś z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2.12.2009r. sygn..akt VII SA/Wa 1533/09, "z treści przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wynika, że ustawodawca wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych uzależnił tylko od "instalacji", natomiast faktycznie bez znaczenia dla tejże instalacji pozostaje miejsce, w jakim ma to nastąpić, a więc czy będzie miała ona nastąpić na budynku, czy też na gruncie. W tych warunkach istotne pozostaje zdefiniowanie pojęcia "instalacji" w odniesieniu do urządzeń reklamowych. Prawo budowlane nie zawiera definicji tego pojęcia, w przeciwieństwie do pojęcia budowy. W tej sytuacji koniecznym jest odwołanie się do słownika języka polskiego, zgodnie z którym (np. Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 1988, str. 794) przez instalowanie należy rozumieć zakładanie, montowanie jakiegoś urządzenia technicznego (w nowym miejscu). Bliskoznaczne pojęcie "montażu" oznacza zaś składanie, zespolenie części lub zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób (tenże Słownik, tom II, str. 209),"
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 27.01.2010r. sygn. akt II SA/Wr 613/09 stanowi, że "wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych nie należy utożsamiać z budową urządzeń reklamowych wolno stojących, trwale związanych z gruntem, które są budowlami. Tylko budowa wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego usytuowanego w określonym miejscu nie jest instalowaniem i dlatego nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. O tym, czy obiekt budowlany jest trwałe związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy jedynie sposób w jaki zagłębiono go w gruncie, ani też technika w jakiej tego dokonano. Istotne jest bowiem to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. Z kolei instalacja urządzenia reklamowego oznacza montaż elementów, łącznie tworzących urządzenie reklamowe. Instalowanie urządzenia reklamowego polega więc na wykonaniu szeregu czynności montażowych prowadzących do umieszczenia urządzenia reklamowego w określonym miejscu. Wykonywania robót budowlanych polegających więc na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych nie należy utożsamiać z budową urządzeń reklamowych wolnostojących, trwale związanych z gruntem, które są budowlami."
Obiekt budowlany trwale związany z gruntem musi co do zasady posiadać prefabrykowany lub murowany fundament, albo odpowiednio przygotowane podłoże wymagające wykonania stosownych robót ziemnych. Należy przez to rozumieć mocne połączenie w takim stopniu, że odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym, uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie danego obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Sama tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma zatem istotnego znaczenia. O tym czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma wyłączne zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Z systematyki art. 29 Prawa budowlanego wynika jednoznacznie, że ustawodawca w ust. 1 tego artykułu zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, a w ust. 2 inne niż budowa obiektu budowlanego roboty budowlane. A zatem zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6, pozwolenia nu budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych polegających mi instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych.
Ustawodawca wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych uzależnił tylko od "instalacji", natomiast faktycznie bez znaczenia dla tejże instalacji pozostaje miejsce, w jakim ma to nastąpić, a więc czy będzie to na budynku czy też na gruncie. W wyniku czynności instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe, zakres jednak prac, jakie winny być wykonane przy realizacji tegoż urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4.02.2010r., VII SA/Wa 1620/09)
"Na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) można wyróżnić urządzenia reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem, o których mowa w art. 3 pkt 3, oraz urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, na które składają się również urządzenia wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, które są jednak urządzeniami przenośnymi o małych gabarytach, w skład których nie wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament (choćby prefabrykowany), konstrukcja nośna, bez względu na to, gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w danym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, (tak Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28.09.2010r., IIOSK 1489/09)
Użyty w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zwrot "instalowanie", nie występuje w definicjach legalnych budowy i robót budowlanych, zamieszczonych w pkt 6 i 7 art. 3 Prawa budowlanego, jednak użycie jego w kontekście ww. przepisów wskazuje, iż odnosi się on do robót budowlanych polegających na instalowaniu (urządzeń, krat) na obiektach budowlanych. Kwalifikacja prawna tego z jakim rodzajem (typem) urządzeń reklamowych mamy do czynienia w danej sprawie, należy do organu architektoniczno-budowlanego, który jest właściwy do wydania pozwolenia na budowę, jak i wniesienia sprzeciwu (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24.11.2009r., VII SA/Wa 1532/09).
W niniejszym przypadku będzie miał miejsce wyłącznie montaż (instalowanie) urządzenia technicznego na nowym miejscu, albowiem do betonowej stopy zostanie przytwierdzone (przykręcona) urządzenie elektroniczne i przyłączone do źródła energii elektrycznej. Stopa w żaden sposób nie będzie trwale związana z gruntem,. A zatem nie występuje żaden fundament i nie ma trwałego związania z gruntem.
Ponieważ realizacja urządzeń reklamowych (konstrukcji stalowych) trwale związanych z gruntem wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, niezależnie od miejsca ich usytuowania. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 21.01.2010r., II SA/Sz 1274/09), a contrario realizacja urządzeń reklamowych nie związanych z gruntem nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
A zatem w oparciu o ugruntowane orzecznictwo odwołujący wskazał, iż organ I Instancji błędnie przyjął, że dla zainstalowania na gruncie przez stronę skarżącą nośnika reklamowego konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę
Nadto odwołujący wskazał, iż przekonanie o prawidłowości jego działań wynikało z wcześniejszych doświadczeń z montażem tożsamego nośnika reklamowego w Swarzędzu gdzie został zgłoszony zamiar budowy, a Starosta Poznański nie wniósł sprzeciwu. Reklama tego rodzaju może być również wykorzystywana przez władze miasta promując, dając szybki i prosty dostęp do informacji, które może wykorzystać Urząd Miasta. Jest to reklama estetyczna, warunki atmosferyczne nie maja wpływu na jej prawidłowe funkcjonowanie, co ma miejsce np. w przypadku plakatów czy banerów reklamowych, niejednokrotnie na skutek silnych wiatrów obrywają się i stanowią zagrożenie dla pieszych i kierowców.
Decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr IR-IV.7721.139.2012.9 Wojewoda [...]
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i wskazał, iż decyzja sprzeciwu zgłoszona przez organ I instancji została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi inwestora w terminie o jakim mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Ze złożonego przez inwestora zgłoszenia wynika, iż planuje on postawienie urządzenia reklamowego składającego się z tablicy ledowej 3,84 x 3,00m, słupa i podstawy fundamentowej betonowej. Wysokość całkowita planowanej inwestycji wynosi ok. 6m. Opis urządzenia reklamowego przedstawiony przez inwestora w zgłoszeniu nie jest wiążący dla organu. Jeżeli w omawianej sprawie zamierzenie inwestycyjne określono jako nietrwale związane z gruntem, to nie przesądza to o tym, że jest to urządzenie, o którym stanowi art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków o opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. W ocenie organu II instancji zgłoszony sprzeciw jest słuszny z powodu, iż zgłoszone przedsięwzięcie dotyczy budowy - robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Jeżeli na terenie objętym planowaną inwestycją brak jest planu miejscowego to zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymagana będzie decyzja o warunkach zabudowy.
Kwestii urządzeń reklamowych nie regulują wyłącznie przepisy art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zwrócić należy przede wszystkim uwagę na wolnostojące urządzenia reklamowe, trwale związane z gruntem zaliczane do budowli wymienionych w art. 3 pkt 3, na które wymagane jest pozwolenie na budowę. Budowa ich nie została wymieniona jako nie wymagająca pozwolenia na budowę w myśl art. 29 Prawa budowlanego. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie stanowiskiem, przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma wyłącznie zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję złożył A. W. reprezentowany przez pełnomocnika, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji w całości lub stwierdzenia ich nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie:
art. 7 i 8 Kpa, polegające na zaniechaniu uwzględnienia słusznego interesu strony;
art. 107 § 3 Kpa poprzez nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego i przyjęcie, że nośnik reklamowy jest urządzeniem trwale związanym z gruntem,
art. 11 Kpa, polegające na niewypełnieniu obowiązku wyjaśnienia stronie
zasadności przesłanek, którymi kierowało się przy załatwianiu sprawy;
naruszenie art.29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie że prowadzony przez stronę skarżącą montaż urządzenia reklamowego wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę,
brak interesu prawnego po stronie organów nadzoru budowlanego, do złożenia sprzeciwu, wobec braku ustawowego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż dla przyjęcia, czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego. Należało więc po pierwsze ustalić czy planowane prace nie mieszczą się w zakresie robót budowlanych, dla realizacji których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane jest bowiem normą szczególną w stosunku do regulacji o charakterze ogólnym, jaką stanowi art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane."
Natomiast zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27.11.2009r.,sygn. akt VII SA/Wa 1620/09" ustawodawca wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych uzależnił tylko od "instalacji", natomiast faktycznie bez znaczenia dla tejże instalacji pozostaje miejsce, w jakim ma to nastąpić, a więc czy będzie to na budynku czy też na gruncie. W wyniku czynności instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe, zakres jednak prac, jakie winny być wykonane przy realizacji tegoż urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. "
W przedmiotowej sprawie nie były prowadzone żadne prace budowlane, albowiem urządzenie reklamowe zostanie posadowione na istniejącym gruncie, który to grunt nie będzie w żadne sposób przygotowywany, nie został wykonywany fundament, nie będzie trwałego związania z gruntem, albowiem stopa podtrzymująca ten nośnik oparta została na tzw. kostkach betonowych - kostce brukowej, a zatem pomiędzy gruntem a stopą betonową istnieje w większości pusta przestrzeń. Stopa posadowiona została na istniejących elementach posadzki budynku portierni, który został rozebrany, a w miejscu którego posadowiono stopę betonową. Powyższe wynika z kontroli prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...]. Również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.12.2009r., sygn akt II OSK 1963/08 stanowi, iż : żaden z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od metody, techniki i technologii jego wykonania, czy od tego, że w każdej chwili może on być rozebrany. "Instalacja urządzeń reklamowych, niezależnie od wielkości czy stopnia ich skomplikowania, niezależnie do tego, czy są umieszczone na budynkach, czy są to samodzielne obiekty na własnym fundamencie, nie powiązane w żaden sposób z innymi obiektami budowlanymi, jak również instalacja urządzeń trwale związanych z gruntem, stanowi przedmiot regulacji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.)."
W niniejszym przypadku nie prowadzono żadnych robót budowlanych, a jedynie stopa betonowa została posadowiona na posadzce stanowiącej pozostałość budynku portierni istniejącego w latach ubiegłych na nieruchomości, a rozebranego poprzez wyburzenie stropu(dachu) i ścian. "Na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) można wyróżnić urządzenia reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem, o których mowa w art. 3 pkt 3, oraz urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, na które składają się również urządzenia wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, które są jednak urządzeniami przenośnymi o małych gabarytach, w skład których nie wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament (choćby prefabrykowany), konstrukcja nośna, bez względu na to, gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w danym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, (tak Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2010-09-28, II OSK 1489/09). W oparciu o ugruntowane orzecznictwo skarżący wskazał, iż organ I Instancji a za nim organ II instancji błędnie przyjął, że dla zainstalowania na gruncie przez stronę skarżącą nośnika reklamowego konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
Nadto skarżący powtórzył w skardze te same argumenty i zacytował treść orzeczeń sądów administracyjnych, które zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując prezentowaną wcześniej argumentację.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymał inwestorowi – skarżącemu prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie wolnostojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, zawierającego ekran diodowy LED i zobowiązał do dostarczenia wymienionych w postanowieniu dokumentów w tym m.in. decyzji o warunkach zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2012/270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji naruszeń prawa skutkujących koniecznością ich uchylenia (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz.1623). Organ I instancji wydał decyzję na podstawie art.30 ust.5 i 6 pkt 1 powołanej ustawy, który wskazuje, że zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, w razie konieczności organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie do art.28 ust.1 cytowanej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W art.29 tej ustawy określono katalog obiektów i robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. W myśl przepisu art.29 ust.2 pkt 6 tej ustawy zgłoszeniu podlega – pozwolenia na budowę nie wymaga instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
W niniejszej sprawie rozważenia wymaga zdefiniowanie pojęcia urządzenie reklamowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego urządzenia reklamowe można podzielić na dwie grupy: wolnostojące trwale związane z gruntem, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego oraz urządzenia reklamowe niezwiązane trwale z gruntem wskazane w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, którymi są zazwyczaj urządzenia lekkie, przenośne o małych gabarytach.
W przedmiotowej sprawie zasadniczym argumentem przeciwnym inwestora było twierdzenie, że objęta zgłoszeniem inwestycja – montaż ekranu ledowego, nie jest trwale związana z gruntem, lecz jest urządzeniem montowanym na przestawnej podstawie żelbetowej. Istotnym zatem pozostaje także wyjaśnienie pojęcia trwałego związania z gruntem. W ocenie Sądu, dla przyjęcia trwałego związania z gruntem danego urządzenia nie ma znaczenia czy urządzenie to posiada fundament i czy jest ono zagłębione w ziemi, a także czy posiada ono tzw. płytę fundamentową. Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne przede wszystkim jest to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Sprowadzałoby się to do konieczności zapewnienia urządzeniu reklamowemu stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie czy zniszczenie pod wpływem niesprzyjających warunków atmosferycznych. O trwałym związaniu z gruntem danego urządzenia przesądza także to, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (wyrok NSA z 23.06.2006 r., II OSK 923/05). A zatem do zaliczenia konkretnego obiektu do kategorii obiektów budowlanych nie ma znaczenia okoliczność istnienia fundamentów, ale trwałe związanie obiektu z gruntem. Wolnostojąca reklama niewątpliwie je posiada, albowiem jej posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych np.wiatru. W niniejszej sprawie mamy nie wątpliwie do czynienia z inwestycją polegającą na uprzednim ułożeniu na gruncie stopy betonowej o wym. 3,3m, do której przytwierdzony jest słup nośny o wysokości 3 m. Uznać zatem należy, iż przedmiotowe urządzenie oparte jest na stabilnej podstawie uniemożliwiającej łatwe jego przesunięcie, przeniesienie czy zniszczenie. Oznacza to, iż klasyczne fundamentowanie zastąpione zostało fundamentem powierzchniowym działającym na zasadzie docisku do gruntu. W oparciu o powyższe w ocenie Sądu uznać należy, iż przedmiotowy nośnik reklamowy jest konstrukcją wolnostojącą, w pełni samodzielną, niepowiązaną technicznie z innym obiektem budowlanym czyli zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane stanowi budowlę, której realizacja w określonym miejscu posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Stąd nie można przyznać racji skarżącemu, iż w sprawie zachodzi okoliczność wymieniona w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy mówiąca o "instalowaniu tablic lub urządzeń". Ponadto należy podkreślić, iż nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, iż muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, albowiem mogą polegać także na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość. Posadowienie wolnostojącej reklamy na gruncie, zważywszy na jej ciężar i wymiary, dokonywane jest z wykorzystaniem urządzeń budowlanych i stanowi roboty budowlane. Zwarty układ konstrukcyjny, który tworzą w niniejszej sprawie stopa żelbetonowa, słup oraz tablica - ekran ledowy, stanowią służącą jednemu celowi, techniczno-użytkową całość stabilnie zamocowaną w gruncie. Stanowisko, iż urządzenie reklamowe w postaci wolnostojącego nośnika reklam jest budowlą jest podzielane przez orzecznictwo (por. wyrok NSA z dnia 19.12.2000r., sygn..akt II SA/Po 1799/99, niepubl.). Także zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 1509/06 z dnia 25 maja 2007r. budowa tablicy reklamowej - wolnostojącego nośnika reklamowego ustanowionego na podstawie fundamentowej pełniącej funkcję prefabrykowanego fundamentu jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z w/w wyrokiem Sądu zarówno obiekt budowlany trwale związany z gruntem, jak i nie mający tych cech jest budowlą. A zatem kwestii urządzeń reklamowych nie reguluje wyłącznie przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zwrócić należy przede wszystkim uwagę na wolnostojące urządzenia reklamowe, trwale związane z gruntem zaliczane do budowli wymienionych w art. 3 pkt 3, na które wymagane jest pozwolenie na budowę. Budowa ich nie została wymieniona jako nie wymagająca pozwolenia na budowę w myśl art. 29 Prawa budowlanego. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie stanowiskiem, przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma wyłącznie zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Słusznie zatem organy obu instancji wykazały, iż wniesiony sprzeciw jest prawidłowy z powodu, iż zgłoszone przedsięwzięcie dotyczy budowy - robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Na marginesie należy podkreślić, iż ustawienie nośnika reklamowego w miejscu dotąd wolnym od zabudowy stanowi zmianę zagospodarowania terenu. Zgodnie zaś z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy".
Sąd nie dopatrzył się także, aby organy administracyjne dopuściły się naruszenia art. 7 i 8 Kpa, polegającego na zaniechaniu uwzględnienia słusznego interesu strony; art. 107 § 3 czy art. 11 Kpa. Organy prawidłowo ustaliły w sprawie stan faktyczny, jak również prawidłowo udzieliły wyjaśnień skarżącemu w zakresie zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło