IV SA/Po 587/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy G. R. i S. R. reprezentowani przez adwokata A. J. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. G. R. wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Zgodnie z oświadczeniem rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącego ([...] zł.) i jego żony ([...] zł.). Wnioskodawca opisując swą sytuację majątkową ujawnił posiadanie domu o pow. [...] m2 (wartość ok. [...] tys. zł.)., terenów zielonych o pow. [...] ha (wartość [...] tys. zł.), nieruchomości gruntowej o pow. [...] m2 (wartość ok. [...] zł.), samochodów [...] [...] z 2003r. i [...] z 2007r. oraz kredytu hipotecznego (wysokość zadłużenia [...] zł.). Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, ponosi on stałe wydatki na ratę kredytu ([...] zł.) i koszty utrzymania domu ([...] zł./mc). Celem uzupełnienia informacji zawartych we wniosku pismem z dnia 5 lipca 2018r. (doręczonym w dniu 23 lipca 2018r.) wezwano wnioskodawcę do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do wnioskodawcy i jego żony, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat, przedłożenia zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości uzyskiwanego dochodu (własnego i żony), zeznania podatkowego za 2017r. (własnego i żony) i zaświadczenia o wysokości zadłużenia i raty kredytu hipotecznego. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie i w dniu 27 lipca 2018r. uiścił wpis sądowy. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 - dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w treści art. 246 P.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienia NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11; z 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11). Ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa zatem na stronie, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwia rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a referendarz sądowy na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku i ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Zatem, to strona powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu wykazanie tych okoliczności. W przeciwnym razie musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a. Niedostarczenie żądanych danych powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji referendarz sądowy uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (postanowienia NSA z 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II GZ 895/15; z 14 października 2014 r., sygn. akt II GZ 646/14; z 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10; z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GZ 377/15 publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W niniejszej sprawie miała miejsce taka właśnie sytuacja, ponieważ pomimo wezwania wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając zatem na uwadze fakt, iż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy to w całości, czy w części, jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 418/05, postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 128/12 - CBOSA), zasadną jest odmowa przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.