IV SA/Po 604/21
PostanowienieWSA w Poznaniu2022-02-22
Skład orzekający: Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji, po uchyleniu przez sąd drugiej instancji pierwotnego wyroku, skarżącemu przysługuje odrębne wynagrodzenie radcy prawnego za ponowny udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku uchylenia merytorycznego orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, skarżącemu przysługuje odrębne wynagrodzenie radcy prawnego za ponowny udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Sąd uchylił postanowienie o zwrocie kosztów postępowania zawarte w pierwotnym wyroku i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę odpowiadającą rzeczywistym kosztom, w tym podwójnemu wynagrodzeniu radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca D. P. wniosła zażalenie na postanowienie o zwrocie kosztów postępowania zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 listopada 2021 r., którym uchylono decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty. Skarżąca domagała się uchylenia punktu drugiego wyroku i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, wskazując na konieczność uwzględnienia podwójnego wynagrodzenia radcy prawnego za dwukrotne postępowanie przed sądem pierwszej instancji. WSA w Poznaniu, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, uznał je za oczywiście uzasadnione.Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 604/21, zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej D. P. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, oddalono wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2022 roku na posiedzeniu niejawnym zażalenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej; postanawia 1. uchylić postanowienie w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 604/21, 2. zasądzić od Wojewody na rzecz skarżącej D. P. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 listopada 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 604/21 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 roku Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 roku (nr [...]) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
W punkcie drugim sentencji wyroku Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, a w uzasadnieniu wyjaśnił, że na zasądzoną kwotę składają się wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie radcy prawnego z wyboru ([...] zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa ([...] zł).
Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożyła zażalenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego (pismo z dnia [...] grudnia 2021 roku). Strona zażądała uchylenia punktu drugiego wyroku oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że sprawa sądowoadministracyjna ze skargi D. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 roku (Nr [...]) była dwukrotnie rozpoznawana przez sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 roku o sygn. akt II OSK 1687/18 przyznał skarżącej kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Podsumowując strona podniosła, że objęty punktem drugim wyroku zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej powinien uwzględniać dwa razy minimalną stawkę opłaty wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru za reprezentowanie skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji ([...] = [...] zł), wpis od skargi ([...] zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa ([...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 195 § 2 P.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.
W okolicznościach niniejszej sprawy, zażalenie skarżącej na zawarte w pkt 2 wyroku z dnia z dnia 25 listopada 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 604/21 postanowienie rozstrzygające o kosztach postępowania jest oczywiście uzasadnione.
Przepis art. 200 P.p.s.a. statuuje zasadę odpowiedzialności strony za wynik postępowania, zgodnie z którą, skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, w myśl art. 205 § 2 P.p.s.a., zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Kosztami celowymi dochodzenia praw są niewątpliwie koszty reprezentacji skarżącej przez radcę prawnego z wyboru w postępowaniu sądowym na etapie pierwotnego oraz ponownego rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny pierwszej instancji. W związku z powyższym Sąd, uwzględniając skargę, powinien był zasądzić od Wojewody na rzecz skarżącej D. P. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na wysokość tej kwoty składają się bowiem: uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości ([...] zł), opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa ([...] zł) oraz opłata za czynności radcy prawnego w wysokości [...] zł.
Skarżąca trafnie podnosi, że kwota [...]zł, pierwotnie ustalona według jednej stawki minimalnej opłaty określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018, poz. 265), nie odpowiada wysokości poniesionych przez nią kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw.
Jeżeli merytoryczne orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie (post. NSA z dnia 14.10.2016 r. I FZ 313/16; post. NSA z 12.2.2009 r. II FZ 38/09; post. NSA z 20.3.2009 r. I FZ 42/09; post. NSA z 1.9.2011 r., I OZ 613/11; post. NSA z 25.3.2013 r., I FZ 1/13; post. NSA z 14.2.2014 r., II FZ 25/14).
Odnosząc się do oddalenia żądania wniosku o zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Sąd wskazuje, że strony postępowania sądowoadministracyjnego ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Stosowanie do art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Brak jest podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w przepisie art. 209 P.p.s.a. (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSA i WSA 2008/2/23).
Zaskarżone postanowienie nie jest żadnym z orzeczeń wymienionych w art. 209 P.p.s.a. Ustawodawca nie przewidział możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w sytuacji skorzystania przez Sąd I instancji z uprawnień wynikających z art. 195 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 658/15, CBOSA). W związku z powyższym Sąd oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 195 § 2, art. 200 oraz art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło