IV SA/Po 623/09
WyrokWSA w Poznaniu2010-02-25
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Ewa Makosz-Frymus, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, wydana na podstawie uchwały rady gminy, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli uchwała ta została wydana na podstawie nieobowiązującego już przepisu prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja odmawiająca wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie była dotknięta wadą nieważności. Nawet jeśli uchwała rady gminy, stanowiąca podstawę decyzji, została wydana na podstawie przepisu, który później stracił moc, nie stanowi to rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., jeśli uchwała była prawidłowo ogłoszona i obowiązywała w dacie wydania decyzji. Ponadto, sprzedaż alkoholu bez wymaganego zezwolenia oraz negatywna opinia zarządu miasta stanowiły wystarczające podstawy do odmowy wydania zezwolenia.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, argumentując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym na podstawie uchwały rady gminy, która opierała się na nieobowiązującym przepisie. Organy administracji dwukrotnie odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. WSA uchylił jedną z decyzji SKO z powodu braku należytego uzasadnienia, jednak po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO ponownie utrzymało w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc szereg zarzutów dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 1. oddala skargę 2. przyznaje radcy prawnemu K. J. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie (...) (...) zł podwyższone o kwotę (...) (...) zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie (...) (...) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/M. Dybowski /-/E. Makosz-Frymus
W dniu [...] sierpnia 2002 r. W. S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Naczelnika [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2001 r.). Decyzją tą odmówiono wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych: do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo, od 4,5-18% i powyżej 18% zawartości alkoholu, w [...], gdyż wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych został złożony w dniu [...] października 2001 r., a więc przed upływem terminu określonego w § 12 załącznika do uchwały [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. (dalej Uchwała bądź Uchwała nr [...]) Zdaniem Wnioskodawcy, decyzja z [...] grudnia 2001 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które nie przewidują żadnych ograniczeń co do terminu składania wniosków o wydanie zezwolenia (k. 40 akt [...]).
Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2005 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO bądź Kolegium), na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. 79/01/856) i art. 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. 98/00/1071, dalej kpa) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...].
W uzasadnieniu wskazano, że decyzja z [...] grudnia 2001 r. wydana została z upoważnienia Prezydenta Miasta[...], który upoważnił Naczelnika [...], zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. 142/01/1591) do wydawania w jego imieniu indywidualnych decyzji administracyjnych z zakresu administracji w ramach zadań realizowanych przez Wydział [...]. Owej decyzji nie można przypisać wady nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, bowiem przekroczenie praw musi mieć charakter jasny i niedwuznaczny, treść decyzji musi pozostawać w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a w niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą. Brak podstaw prawnych, by kwestionować powołanie się przez organ I instancji na postanowienia Uchwały [...] w sprawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych na terenie [...], bowiem Uchwała została wydana na podstawie upoważnień zawartych w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i gdyby była sprzeczna z prawem, to zgodnie z art. 91 ustawy o samorządzie gminnym byłaby nieważna. Nieważność uchwały w całości lub w części stwierdza wojewoda jako organ nadzoru w terminie 30 dni od daty doręczenia uchwały, natomiast SKO nie jest właściwe do orzekania o niezgodności z prawem uchwał organów samorządu terytorialnego. Decyzja z [...] grudnia 2001 r. nie narusza również przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. 101/99/1178 ze zm.- dalej pdg), bowiem art. 27 ust. 1 pdg na dzień wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że uzyskanie zezwolenia wymaga wykonywania działalności gospodarczej w zakresie określonym w przepisach odrębnych ustaw. Taką odrębną ustawą jest ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 35/82/230 ze zm., dalej uwt bądź ustawa o wychowaniu w trzeźwości). Decyzji z [...] grudnia 2001 r. nie można przypisać wady nieważności z powodu naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Podstawą odmowy udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przez organ I instancji było nie tylko wystąpienie z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przed upływem roku od wydania decyzji o wygaśnięciu poprzednio wydanego zezwolenia, ale także negatywna opinia wydana przez Zarząd Miasta [...] i akt oskarżenia przeciwko W. S. w związku ze sprzedażą i podawaniem napojów alkoholowych bez wymaganego zezwolenia na sprzedaż alkoholu (k. 51-56 akt [...]).
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. S. zarzucił: błąd formalny i merytoryczny polegający na tym, że wniosek dotyczył zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wraz z piwem przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, a nie sprzedaży i podawania napojów alkoholowych; błędnie wskazano stronę zaskarżonej decyzji, bowiem stroną decyzji winien być przedsiębiorca W. S., a nie lokal użytkowy [...] co stanowi, że decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zarzucił też brak rozpatrzenia i przekazania według właściwości wniosku o niezgodności z prawem § 12 załącznika do Uchwały [...], ewentualnie brak stosownego pouczenia w przedmiocie właściwości organu władnego rozpatrzyć ten wniosek, czym naruszono art. 7, 8, 9, 10 i 11 kpa. Zarzucił organowi administracji bezprawne stwierdzenie, że Wnioskujący popełnił przestępstwo z art. 43 ust. 1 uwt i bezprawne ograniczenie ustawowego prawa do składania wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu sprzedaży. Do wniosku Strona załączyła odpis aktu oskarżenia z dnia [...] października 2001 r. [...] i odpis wyroku z dnia[...] września 2003 r., [...] Sądu Apelacyjnego w [...], umarzający postępowanie (k. 33-39 akt SKO-4121/8/09).
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2005 r.) SKO w [...], na podstawie art. 1, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U.79/01/856) i art. 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 98/00/1071) utrzymało decyzję z [...] lipca 2005 r. w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2005 r. i stwierdziło, że wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych podlega ocenie organu I instancji w ramach uznania administracyjnego (k. 107-108 akt [...]).
Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r., III SA/Po 297/07 (dalej wyrok z 29 maja 2007 r.) wydanym na skutek skargi W. S. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA), uchylił decyzję z [...] września 2005 r.
W uzasadnieniu WSA wskazał, że SKO w ogóle nie ustosunkowało się do zarzutów przedstawionych przez Stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym przestawione zostały również nowe argumenty dotyczące sprawy karnej, wskazując jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2005 r. Takie działanie w świetle art. 127 § 3 kpa nie może być uznane za prawidłowe. Obowiązkiem organu było ponowne ustalenie stanu faktycznego bez odwoływania się do poprzednich ustaleń. W przeciwnym razie nie sposób mówić o pełnej realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi podstawę przeprowadzenia ponownego postępowania w tej samej sprawie. W owej sprawie oznaczało to ponowne przedstawienie całości argumentacji uzasadniającej odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2001 r. w odniesieniu do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd stwierdził, że decyzja z [...] września 2005 r. nie spełnia wymogów w zakresie uzasadnienia faktycznego. Kolegium w decyzji tej ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2005 r. i do wskazania, że wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych podlega ocenie organu I instancji w ramach uznania administracyjnego. Skoro w wyniku wniesienia przez Stronę środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy, to również wydaną w wyniku tego rozpoznania decyzję należy traktować jako nową decyzję, a zatem decyzja z [...] września 2005 r. nie może w swym uzasadnieniu odsyłać do uzasadnienia decyzji z [...] lipca 2005 r. Ograniczenie uzasadnienia decyzji z [...] września 2005 r. do stwierdzenia, że SKO podtrzymuje swe stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. świadczy o tym, że organ uznał, że decyzja z [...] września 2005 r. korzysta z uzasadnienia zawartego w poprzedzającej ją decyzji. Wniosek ten z uwagi na treść art. 127 § 3, art. 107 § 3 i art. 140 kpa Sąd uznał za pozbawiony podstaw.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że SKO wydając decyzję z [...] września 2005 r. naruszyło przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 127 § 3 i art. 107 § 3 kpa, co powoduje, że nie poddaje się ona kontroli sądowej pod względem zastosowanych przepisów prawa materialnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania (k. 43-46 akt [...] dołączonych w czerwonym skoroszycie).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy SKO w [...] decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2007 r.) na podstawie art. 1, 17 ust. 1 i 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. 79/01/856 ze zm.) i art. 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2005 r.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzja z [...] grudnia 2001 r., stwierdzenia nieważności której domagał się W. S., została wydana na podstawie art. 18 ust. 1 uwt i na podstawie uchwały [...], podjętej m. in. w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 4 uwt. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, Uchwała ta jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania Rady Miejskiej [...], w związku z czym kwestionowana przez Skarżącego decyzja jest prawidłowa w świetle art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 7 kpa. Decyzji tej nie można przypisać, że została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa), gdyż została ona wydana przez Naczelnika [...] wydanego w oparciu o art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. 142/01/1591). Użyta w decyzji dla oznaczenia organu administracji publicznej pieczęć nagłówkowa i pieczęć podpisowa są zgodne z art. 107 § 1 kpa i instrukcją kancelaryjną ustaloną rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (Dz. U. nr 112, poz. 1319).
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium wskazało, że Skarżący nie występował o stwierdzenie nieważności Uchwały nr [...]. Sąd Rejonowy w [...] uznał Skarżącego winnym popełnienia przestępstwa z art. 43 ust. 1 uwt, tj. sprzedaży i podawania napojów alkoholowych bez zezwolenia i wymierzył karę grzywny, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Z kolei Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] września 2003 r. umorzył postępowanie z powodu przedawnienia karalności. Zdaniem Kolegium, takie rozstrzygnięcie nie przesądza o bezzasadności aktu oskarżenia sporządzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...]. Niezależnie od powyższego, sprzedaż alkoholu bez zezwolenia stanowiła element dodatkowy nie mający istotnego wpływu na wydanie decyzji, dla której podstawowe znaczenie miało złożenie wniosku przed upływem roku od dnia wydania decyzji o wygaśnięciu zezwoleń. Wbrew zarzutom Skarżącego, złożony przezeń wniosek dotyczył wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w lokalu, natomiast organ I instancji w decyzji z dnia 18 grudnia 2001 r. prawidłowo oznaczył stronę – W. S. (k. 22-30 akt administracyjnych).
Wyrokiem z dnia 31 marca 2009 r. III SA/Po 31/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) ppsa uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w odniesieniu do członka samorządowego kolegium odwoławczego Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 lutego 2007 r., II GPS 2/06, ONSAiWSA 3/07/61 stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 zd. 1 kpa ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa. Nadto Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. P 57/07, wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego (w składzie, który nie podzielił stanowiska wyrażonego w uchwale II GPS 2/06), orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji RP.
Trybunał Konstytucyjny w pełni podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z 22 lutego 2007 r. II GPS 2/06, akcentując, że przesłanka wyłączenia pracownika z powodu brania przez niego udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 kpa nawiązuje w swej istocie do zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady hierarchicznego podporządkowania organów orzekających. W takim klasycznym modelu postępowania administracyjnego odwołanie rozpatruje inny organ, oczywiście w innym składzie osobowym. Omawiana przesłanka wyłączenia pracownika ma charakter bezwzględny. Skoro prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ jest wyjątkiem od klasycznego modelu postępowania odwoławczego, to wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco, a tym bardziej nie można go przenosić na inne instytucje postępowania, jak np. wyłączenie pracownika. Zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 kpa), trzeba bezwzględnie oceniać, czy nie zachodzi przesłanka wyłączenia pracownika przewidziana w art. 24 § 1 pkt 5 kpa.
Sąd zauważył, że dwaj członkowie SKO [...] (J. P. i M. P.) brali udział w wydaniu decyzji z [...] lipca 2005 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2001 r., jak również w wydaniu decyzji z [...] października 2007 r., utrzymującej w mocy decyzję z [...] lipca 2005 r., podjętą w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa. W związku z powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, w sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego przewidziana w art. 145a kpa, co powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) ppsa. Kolegium musi ponownie rozpoznać sprawę z uwzględnieniem wyłączenia członków tego organu, którzy brali udział w wydaniu wcześniejszej decyzji, zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 kpa oraz art. 2 i 78 Konstytucji RP w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 15 grudnia 2008 r., P 57/07 (k. 12-17 akt [...]).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. (dalej decyzja z [...] czerwca 2009 r.) SKO [...] na podstawie 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z [...]lipca 2005 r. nr [...].
Rozpatrując ponownie sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji z 18 grudnia 2001 r., SKO wskazało, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, decyzja jest oceniania według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie jej nieważności. Decyzja organu I instancji z [...] grudnia 2001 r. została wydana na podstawie art. 18 ust. 1 uwt i na podstawie Uchwały [...] w sprawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta [...]. Kolegium wskazało, że Uchwała nr [...] podjęta została miedzy innymi na podstawie art. 4¹ ust. 1 pkt 4 uwt. Artykuł ten, dodany ustawą z dnia 12 września 1996 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 127/96/593), obowiązywał do dnia 09 listopada 2002 r., gdy został skreślony ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 167/02/1372), która weszła w życie 09 listopada 2002 r. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, Uchwała nr [...] będąca aktem prawa miejscowego, jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania Rady, w związku z tym należało stwierdzić, że decyzja z 18 grudnia 2001 r. nie narusza przepisów art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 7 kpa. Decyzji tej nie można przypisać, że została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). Decyzja została wydana przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]. Ustosunkowując się do zarzutu Skarżącego, że Kolegium nie przekazało według właściwości wniosku o niezgodności z prawem § 12 załącznika do Uchwały nr [...] podkreślono, że Skarżący nie występował o stwierdzenie nieważności przedmiotowej Uchwały. Odnosząc się do zarzutu nie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z uwagi na akt oskarżenia w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 43 ust. 1 uwt dotyczącym sprzedaży i podawania napojów alkoholowych bez zezwolenia, Kolegium wskazało, że wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] [...]umarzający postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpa w zw. z art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń z powodu przedawnienia karalności, nie przesądza o bezzasadności sporządzonego aktu oskarżenia przez Prokuraturę Rejonową w [...]. Kolegium uznało, podobnie jak organ I instancji w piśmie z [...] września 2007 r. skierowanym do tutejszego Organu, że zarzut sprzedaży alkoholu bez wymaganego zezwolenia przez Skarżącego stanowił dodatkowy element, nie mający jednak istotnego wpływu na wydanie decyzji odmownej, gdyż podstawowym faktem było złożenie wniosku przed upływem roku od dnia wydania decyzji o wygaśnięciu zezwoleń (k. 1-7 akt administracyjnych).
W skardze na decyzję SKO z [...] czerwca 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję z [...] lipca 2005 r., Skarżący zarzucił: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia wskazując, że rada gminy nie mogła określać szczegółowych zasad wydawania i cofania zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży w uchwale wskazując art. 4¹ ust. 1 pkt 4 uwt lecz wyłącznie w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, uchwalanym corocznie przez gminę na podstawie art. 4¹ ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4¹ ust. 2 uwt; błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, ponieważ materia uregulowana w Uchwale nr [...], związana z ograniczeniem wolności działalności gospodarczej, może być zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ustanawiana tylko w ustawie, Uchwała wydana została więc bez upoważnienia ustawowego; błąd w ustaleniach faktycznych orzeczenia polegający na przyjęciu przez Kolegium, że Skarżący nie występował o stwierdzenie nieważności Uchwały i w związku z tym nie przekazano wniosku o niezgodności z prawem § 12 załącznika do Uchwały nr [...] według właściwości, gdy tymczasem Kolegium nie rozpatrzyło żądań i zarzutów właśnie w tym przedmiocie i zakresie. Wnioski o wydanie zezwoleń nie mogą być reglamentowane uchwałami Rady Miejskiej. Decyzja wydana na podstawie takiej uchwały zawiera wadę powodującą nieważność z mocy prawa, a to oznacza, że Skarżący zarzuca nieważność Uchwały n r[...] , co stanowi o konieczności dokonania oceny prawnej w tej kwestii, jest to ewidentne żądanie stwierdzenia jej nieważności; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu przez Kolegium, że rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego nie przesądza o bezzasadności sporządzonego aktu oskarżenia przez Prokuraturę Rejonową w [...], a przecież nie było żadnej podstawy prawnej do oskarżenia z tego tytułu, czego skutkiem jest w ostateczności brak orzeczenia o popełnieniu zarzucanego czynu; błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że zarzut sprzedaży alkoholu bez wymaganego zezwolenia przez Skarżącego stanowi element dodatkowy, nie mający istotnego wpływu na wydanie decyzji odmownej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji uwzględnił negatywną opinię wydaną przez zarząd Miasta [...] i wziął pod uwagę fakt skierowania aktu oskarżenia przeciw Skarżącemu za sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych bez zezwolenia po uprawomocnieniu się decyzji o wygaśnięciu poprzedniego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, który to fakt miał podstawowe znaczenie o odmowie wydania przedmiotowego zezwolenia; obrazę prawa przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej mimo wystąpienia przesłanek pozytywnych z art. 156 kpa; obrazę prawa polegającą na nie ogłoszeniu w dzienniku urzędowym województwa Uchwały nr [...] , które skutkuje brakiem wejścia w życie tego aktu; obrazę prawa polegającą na nie przekazaniu skargi i wniosku o niezgodności z prawem Uchwały nr [...], gdy tymczasem w przypadku skargi pozostawia się organowi wybór, czy skargę zwrócić nadawcy ze wskazaniem właściwego organu z pouczeniem, czy też przekazać ją właściwemu organowi, a w przypadku wniosku obligatoryjnie przekazać organowi właściwemu (k. 2-15 akt IV SA/Po [...]).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując nadto, że w obrocie prawnym pozostaje prawomocna decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2002 r. odmawiająca wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w [...] , wydana w związku z wnioskiem W. S. z dnia [...] grudnia 2001 r. Decyzja z [...] maja 2002 r. została utrzymana w mocy przez Kolegium decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 01 grudnia 2004 r. 3/II SA/Po 2187/02 po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. S. na decyzję Kolegium z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] skargę oddalił (k. 55 akt [...]). SKO decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...]w sprawie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży [...]. Skarga na powyższą decyzję została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 22 maja 2003 r. II SA/Po 1560/01 (k. 16-26 akt administracyjnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadną.
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153/02/1269, zm. 169/05/1417 dalej usa), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 2 usa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
2. W niniejszej sprawie Skarżący żądał stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] (k. 45 akt [...]) odmawiającej zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych, wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 uwt i § 12 załącznika do Uchwały nr [...]. Trafnie Skarżący wskazuje (k. 8 akt IV SA/Po 623/09) na omyłkowe przywoływanie w poszczególnych decyzjach numeru owej decyzji jako "[...]" (w tym s. 1 decyzji z [...] czerwca 2009 r.), jednakże uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro nie ulega wątpliwości, że przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym była decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] (W. S. w piśmie z [...] sierpnia 2002 r. sam przywołuje "nr [...]" – k. 40 akt SKO-[...]załączonych w czerwonym skoroszycie). Ów błąd pisarski może ulec sanowaniu w każdym czasie w trybie art. 113 § 1 kpa.
3. Nietrafnymi okazały się zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia (k. 3-6 akt[...] – w szczególności w postaci opisanych w punktach 1-5 skargi). Zarzuty opisane w punktach 1 i 2 stanowią w istocie polemikę z aktami subsumcji i do nich Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych.
Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, co następuje:
[...]
Sąd dał wiarę tym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 i art. 245 kpc, i – odpowiednio – art. 252 i 253 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: "Kodeks postępowania cywilnego Komentarz" LexisNexis 2009 t. 1 s. 474 uw. 32). Protokół przesłuchania świadka – w tym w szczególności w procesie karnym - jest bowiem dokumentem urzędowym, podobnie jak poświadczony za zgodność przez właściwy organ protokół kontroli, przeprowadzonej przez pracowników PIH, a dokumenty te korzystają z domniemania prawdziwości (T. Ereciński – op. cit. s. 702 uw. 6-8, s. 704 uw. 19, s. 705 uw. 23 i 24, s. 706 uw. 26, s. 32 uw. 32 zd. 3), którego w niniejszym postępowaniu sądowo administracyjnym żadna ze stron nie obaliła (art. 252 kpc). Z kolei pisemne oświadczenia Skarżącego mają jedynie przymiot dokumentu prywatnego, stanowiącego dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 kpc; T. Ereciński – op. cit. s. 712 uw. 11 in fine, s. 713 uw. 18). Protokół wyjaśnień podejrzanego W. S. posłużył Sądowi do ustalenia zdarzeń, które miały miejsce w trakcie kontroli dnia [...] kwietnia 2001 r. Bezspornym w sprawie było, że dnia [...] kwietnia 2001 r. o godz. 1610 W. S. sprzedał w pubie [...] dwie porcje wódki Bols i że do dnia [...] stycznia 2000 r. nie uiścił opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (art. 106 § 5 w zw. z art. 233 § 1 kpc). Strony różniły się jedynie co do prawnych skutków obu tych zdarzeń, co mieści się w sferze subsumcji – zatem naruszeń prawa materialnego (J. Krajewski w: "Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem" W.Pr. 1989 t. 2 s. 606 uw. 15; T. Ereciński – op. cit. t. 2 s. 121 uw. 9), nie zaś oceny dowodów. W pozostałej części wyjaśnienia W. S. przedstawiały jedynie jego subiektywną ocenę skutków prawnych poszczególnych zdarzeń, które wiązały się z toczącymi się postępowaniami odwoławczymi i postępowaniem sądowoadministracyjnym, toczącym się ze skargi W. S. na decyzję rozstrzygającą o tym, czy zezwolenie na sprzedaż alkoholu powyżej 4,5% pozostawało aktualne. Stan świadomości i ocen W. S. nie wpływa na ocenę prawną zdarzeń związanych z tym sporem, dokonaną prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 01 grudnia 2004 r., 3/II SA/Po 2187/02, która to ocena pozostaje dla wszystkich podmiotów – w tym Sądu orzekającego w sprawie IV SA/Po 623/09 - w tym zakresie wiążąca.
5. Skarżący podnosząc, że do oceny zasadności oskarżenia o popełnieniu przestępstwa nie miały i nie mają żadnego umocowania organy administracji publicznej, pomija fakt, że organy te nie wypowiadały się o winie Skarżącego w rozumieniu prawa wykroczeń. Wznowienie postępowania wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2003 r. [...] w sprawie [...] Sądu Rejonowego w [...], zakończonego prawomocnie wyrokiem z [...] listopada 2002 r., utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy [...] – skazującym W. S. na karę grzywny za czyn z art. 43 ust. 1 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. nr 35 poz. 230 ze zm.) i umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 45 § 1 kw (k. 150, 158-159 akt II K 1227/02), nie jest uniewinnieniem W. S. od zarzutu popełnienia zarzucanego mu czynu ani też umorzeniem postępowania z uwagi na to, że czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia (art. 17 § 1 pkt 1 kpk), ani też umorzeniem postępowania z uwagi na to, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 kpk; postanowienie SN z: 3.4.2002 r., V KKN 484/00; 2.7.2002 r., IV KKN 264/99, akceptowane przez P. Hofmańskiego w: "Kodeks postępowania karnego. Komentarz" C.H. Beck 2007 t. 1 s.150-151 nb 22, 23). Skutkiem takiego rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego, wydanego w oparciu o przesłanki ściśle procesowe, Sąd Administracyjny i organy administracji publicznej nie są związane ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnionego przestępstwa (art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 11 kpc). Brak tego związania nie zwalnia organów administracji publicznej i Sądu Administracyjnego od obowiązku dokonania samodzielnych ustaleń w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowody utrwalone w aktach sprawy karnej – w szczególności uwierzytelnione protokoły: kontroli i dokonania zakupu kontrolnego; protokół zeznań świadka i protokół wyjaśnień podejrzanego, wyrok sądu powszechnego mogą być podstawą ustaleń Sądu Administracyjnego, tym bardziej, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie obowiązuje zasada bezpośredniości (art. 106 § 3 i 5 ppsa; K. Knoppek "Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993 s. 88, 94, 98, 100-101). Wskazane wyżej dokumenty pozwoliły na dokonanie ustaleń, że W. S. dnia [...] kwietnia 2001 r. dokonał sprzedaży bez wymaganego zezwolenia napoju alkoholowego. Odpadnięcie sankcji za popełnienie wykroczenia z art. 43 ust. 1 uwt nie zmienia faktu, że W. S. i dopuścił się deliktu administracyjnoprawnego wobec naruszenia bezwzględnie obowiązującej normy z art. 18 ust. 1 uwt i winien był się liczyć z sankcjami administracyjnoprawnymi za ów czyn.
Jedynie na marginesie należy zaznaczyć, że po wejściu w życie z dniem 28 czerwca 2001 r. art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi... (art. 6 in princ. – Dz.U. 60/01/610), czyn z art. 43 ust. 1 uwt z wykroczenia stał się przestępstwem. Ustawodawca uznał zatem sprzedaż napojów alkoholowych bez zezwolenia za czyn o znacznie wyższym stopniu społecznego niebezpieczeństwa, niż w okresie, w którym Skarżący czynu swego się dopuścił.
6. Nie można zgodzić się z poglądem Skarżącego, że skoro Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem [...] umorzył postępowanie to oznacza, że nie ma orzeczenia o popełnieniu zarzucanego Skarżącemu przestępstwa, a co za tym idzie Kolegium błędnie przyjęło, że wyrok ten nie przesądza o bezzasadności sporządzonego przeciwko Skarżącemu aktu oskarżenia. W uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] wskazano, że czyn, którego dopuścił się W. S. nie był przestępstwem, lecz stanowił wykroczenie, bowiem zmiana wprowadzona ustawą nowelizacyjną z dnia 27 kwietnia 2001 r., która w art. 1 pkt 26 nadała nowe brzmienie art. 43 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i reaktywowała (w stosunku do brzmienia pierwotnego art. 43 ust. 1 uwt) prawny charakter określonego w nim czynu jako przestępstwa. Zmiana ta weszła w życie w dniu 28 czerwca 2001 r., czyli ponad 2 miesiące od chwili czynu, co dało podstawę do wznowienia postępowania (art. 520 § 1 pkt 2 lit. a kpk; k. 158v akt II K 1227/02). Mimo, że czyn Skarżącego nie stanowił przestępstwa lecz wykroczenie i karalność jego w chwili orzekania przez Sąd Okręgowy ustała, co dawało przesłankę do umorzenia postępowania karnego (art. 17 § 1 pkt 6 kpk) należy stwierdzić, że delikt, którego dopuścił się Skarżący polegający na sprzedaży alkoholu bez wymaganego zezwolenia, miał miejsce, a jedynie upływ czasu skutkował tym, że niemożliwym było zastosowanie sankcji karnej. Okoliczność ta jednak nie była jedyną okolicznością, która przesądzała o odmowie wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Przesłanką tą było nadto złożenie wniosku o wydanie zezwolenia przed upływem roku od dnia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Kolejną przesłanką była negatywna opinia z dnia[...] grudnia 2001 r. Zarządu Miasta [...] (k. 45-45v akt w czerwonym skoroszycie). W istocie zatem do odmowy doszło na skutek spełnienia trzech przesłanek negatywnych, które zostały przez Prezydenta Miasta ocenione, jako przemawiające za odmową wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Ocena ta została trafnie uznana przez Samorządowe Kolegium w zaskarżonej decyzji, że nie narusza prawa w stopniu, przemawiającym za stwierdzeniem nieważności decyzji z[...] grudnia 2001 r.
7. Postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym i odrębnym od postępowania zwykłego (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kpa. Komentarz" C.H. Beck 2008 wyd. 9 s. 641 nb 2, s. 643-644 nb 3). Postępowanie nieważnościowe nie służy ustaleniu odmiennych ocen prawnych zdarzeń, które to oceny prawne legły u źródeł rozstrzygnięć w postępowaniach zwykłych – administracyjnych bądź sądowo administracyjnych, prawomocnie zakończonych, a takie w szczególności założenie przyświeca Skarżącemu w sprawie IV SA/Po 623/09. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji nie może być zmiana wykładni prawa (wyrok NSA z 21.12.1994 r., III SA 640/94, POP 3/96/109, akceptowany przez Zespół pod red. A. Wróbla "Kodeks postępowania administracyjnego orzecznictwo piśmiennictwo" Zakamycze 2002 s. 798 uw. 127), a tym bardziej dążenie Strony do zaprezentowania własnej wykładni prawa, odmiennej od wykładni, która legła u podstaw prawomocnych wyroków sądu w sprawach z udziałem tejże Strony.
8. Skutkiem prawomocnego wyroku sądu jest w szczególności prekluzja stanu faktycznego. Prawomocny wyrok sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe (art. 170 ppsa; art. 365 § 1 kpc w zw. z art. 106 § 5 ppsa). Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 maja 2003 r. II SA/Po 1560/01, Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2001 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2000 r. nr [...] (k. 23-24v akt II K1227/02; k. 114 akt IV SA/Po 623/09), którą to decyzją Prezydent Miasta orzekł o wygaśnięciu z dniem [...] lutego 2000 r. zezwoleń z dnia [...] marca 1999 r. na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w [...], wydanych W. S. W uzasadnieniu NSA wskazał w szczególności, że bezspornym w sprawie było, że Skarżący nie uiścił opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do końca 2000 r. Istota zarzutów Skarżącego wywodziła się z Jego stanowiska, że nienależna była opłata za część roku, na poparcie czego przedstawiał różne okoliczności. Skarżący nie uiścił żadnej kwoty tytułem opłaty, nawet za tę część roku, co do której obciążenia obowiązkiem opłaty zastrzeżeń nie wnosił. Z art.111 uwt wyprowadzić należy wniosek co do funkcjonowania zasady samoobliczania należności z tytułu opłaty za sprzedaż napojów alkoholowych. Na W. S. jako podmiocie obowiązanym do zapłaty ciążył obowiązek jej obliczenia i zapłaty, choćby w wysokości odpowiadającej uznawanej przezeń części. Mechanizm obliczania należności nie wydawał się budzić wątpliwości Skarżącego, spór dotyczył ewentualności obniżenia opłaty przez wyłączenie obowiązku dotyczącego części roku 2000. Spór dotyczący rozmiarów obowiązku uiszczenia opłaty względnie ewentualnego zwrotu nadpłaconej opłaty nie jest rozstrzygany w drodze decyzji administracyjnej. Czynności organów administracji publicznej z tego zakresu mają charakter czynności materialno-technicznych i mogą podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego w trybie art. 16 ust. 1 pkt 4 ówcześnie obowiązującej ustawy z 11 maja 1995 r. o NSA (Dz.U. 74/95/368 ze zm.; uchwała 5 Sędziów NSA z 23.6.1997 r., OPK 1/97, ONSA 4/97/149 i wyrok z 11.12.1997 r., II SA 1060/97, Pr. Gosp. 7/97/37). W piśmie z [...] grudnia 2000 r., wobec twierdzeń Skarżącego, wskazano wysokość opłat z tytułu sprzedaży napojów alkoholowych i czynność ta nie została skutecznie zakwestionowana (wyrok NSA z 22 maja 2003 r. II SA/Po 1560/01 wraz z uzasadnieniem – k. 58-62v akt II SA/Po 1560/01).
9. Art. 4 ¹ ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, na dzień 14 grudnia 2000 r. (na dzień podjęcia przez Radę Miasta Kalisza Uchwały nr [...]) stanowił, że do zadań własnych gminy należy ustalanie szczegółowych zasad wydawania i cofania zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży. Zarzut Skarżącego, że zasady te rada gminy mogła określać tylko i wyłącznie w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, uchwalanym corocznie przez gminę zgodnie z art. 4¹ ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ¹ ust. 2 uwt (k. 3 akt IV SA/Po 623/09), jest nietrafny; jest też w istocie zarzutem naruszenia prawa materialnego, nie zaś błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Treść art. 4¹ ust. 1 pkt 4 uwt ma przede wszystkim charakter szczegółowego upoważnienia ustawowego do uchwalania (kreowania) przez radę gminy aktu prawa miejscowego wykonawczego względem ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a dopiero w drugim znaczeniu można mówić o realizacji przez gminę tejże kompetencji prawotwórczej w kontekście swoistego zadania gminy. Treść uchwały podejmowanej na podstawie art. 4¹ ust. 1 pkt 4 uwt stanowi niewątpliwie materię ustawową i dla jej regulacji przez podmioty administracji publicznej jest potrzebne szczegółowe upoważnienie ustawowe właśnie w tym brzmieniu. Nie można dołączać uchwały podjętej na podstawie art. 4¹ ust. 1 pkt 4 uwt w charakterze załącznika do gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, który nie ma atrybutów prawa miejscowego (I. Skrzydło-Niżnik, G. Zalas "Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Komentarz" Zakamycze 2002 uw. 2 do art. 41) – w przeciwieństwie do uchwały podjętej na podstawie art. 4¹ ust. 1 pkt 4 uwt.
10. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości rada gminy ustala w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży. Oznacza to, że przedsiębiorca, który otrzymał zezwolenie na taką sprzedaż, dokonuje jej w punkcie sprzedaży, który zawiera się w liczbie ustalonej przez radę. Przedsiębiorca będący w danej sferze działalności profesjonalistą, musi liczyć się z tym, że jeśli nie opłaci w terminie ustawowym opłaty za korzystanie z zezwolenia, to dojdzie do wygaśnięcia zezwolenia z mocy prawa (T. Woś "Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej (art. 162 kpa)" PiP 7/92/51, 55-56). Obowiązek uiszczenia opłaty z art. 111 ust. 2 uwt wynika wprost z przepisów ustawy (art. 111 ust. 4 i art. 18 ust. 8 pkt 5 uwt), a jej wysokość reguluje ustawa (uzasadnienie uchwały 5 Sędziów NSA z 23.6.1997 r., OPK 1/97, ONSA 4/97/149 s. 92-93). Decyzja o wygaśnięciu decyzji o udzieleniu zezwolenia, ma charakter wyłącznie deklaratoryjny – jedynie potwierdza skutki prawne, wynikające z ustawy (uzasadnienie uchwały 5 Sędziów NSA z 23.6.1997 r., OPK 32/97, ONSA 4/97/152 s. 100, 104-105). Gdy przedsiębiorcy wygasa zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, tak jak w niniejszej sprawie, z powodu nie dokonania opłaty (art. 18 ust. 8 uwt), to do ograniczonej liczby sprzedaży, aspirować może następny przedsiębiorca (ONSA 4/97/152 s. 105). Taki zapis w ustawie powoduje, że nawet jeśli przedsiębiorca złoży kolejny wniosek w określonym terminie na sprzedaż napojów alkoholowych i będzie spełniał przesłanki do jego otrzymania, a liczba punktów sprzedaży ustalonych uchwałą rady gminy będzie wyczerpana, to w danym okresie takiego zezwolenia nie otrzyma. Mechanizm ów należy ocenić jako prawidłowy i proporcjonalny do osiągnięcia celu, jaki pragnie uzyskać ustawodawca w demokratycznym państwie dla ochrony zdrowia i moralności publicznej (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP; preambuła i art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 4¹ ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 18 ust. 1-3 i 8 uwt). Wzgląd na ówcześnie obowiązującą ustawę z dnia 19 listopada 1999 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. 101/99/1178 ze zm. – dalej odg) nie prowadzi do odmiennego wniosku. Prawomocnym wyrokiem z 1 grudnia 2004 r., 3/II SA/Po 2187/02 (dalej wyrok z 1 grudnia 2004 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z [...] lipca 2002 r. nr[...], utrzymującą w mocy decyzję z [...] maja 2002 r. nr [...] Prezydenta Miasta [...] o odmowie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo, od 4,5% do 18% i powyżej 18% zawartości alkoholu w [...]. W uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 1 grudnia 2004 r. Sąd w szczególności wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 uwt, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwego prezydenta miasta, po zasięgnięciu opinii zarządu gminy. Organ I instancji nie przekroczył granic uznania i nie działał wbrew jego celowi przyjmując, że jeśli ustawodawca nakłada obowiązek cofnięcia zezwolenia w przypadku nie przestrzegania przez przedsiębiorcę zasad obrotu napojami alkoholowymi, to gdy wnioskodawca prowadzi sprzedaż alkoholu bez wymaganego zezwolenia, okoliczność ta może skutkować odmową wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Prezydent Miasta prawidłowo przyjął, że gdy decyzją z [...] grudnia 2000 r. orzekł, że pozwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasło z dniem [...] lutego 2000 r., a decyzją ostateczną z [...] marca 2001 r. SKO utrzymało w mocy decyzję z [...] grudnia 2000 r. a w toku rozpatrywania skargi w sprawie II SA/Po 1560/01, nie wstrzymano wykonania decyzji, to w 2001 r. W. S. prowadził sprzedaż alkoholu bez wymaganego zezwolenia. Przedsiębiorca w ramach swobody prowadzonej działalności gospodarczej obowiązany jest swą działalność tak organizować i prowadzić, by działać zgodnie z prawem. Przedsiębiorca prowadzący sprzedaż alkoholu bez wymaganego zezwolenia nie może skutecznie podnosić zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego przez organ dokonujący negatywnej oceny zachowania się przedsiębiorcy w odniesieniu do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu, bowiem nie daje gwarancji przestrzegania zasad obrotu alkoholem w przypadku udzielenia mu zezwolenia działalności (wyrok z 1 grudnia 2004 r.,3/II SA/ Po 2187/02 wraz z uzasadnieniem – znany Sądowi z urzędu; art. 106 § 5 ppsa).
11. Wbrew zarzutowi podniesionemu w piśmie Pełnomocnika Skarżącego z [...] lutego 2010 r. (k. 108-109 akt IV SA/Po 623/09), w sprawie nie orzekał z naruszeniem art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 kpa członek składu orzekającego SKO A. K. W wydawaniu decyzji z 22 lipca 2005 r. uczestniczyli: J. P. i, M. P. i T.Z. (k. 4-8 akt SKO-[...]), a w wydawaniu decyzji z [...] czerwca 2009 r.: A. K., S. K. i K. S. (k. 1-7 akt SKO-[...]). A. K. uczestniczył jedynie w wydawaniu postanowienia z [...] października 2007 r. nr [...] o sprostowaniu na podstawie art. 113 § 1 kpa omyłki w decyzji z [...] lipca 2005 r., którym na stronie pierwszej w sentencji decyzji zamiast słów "wydania zezwolenia na sprzedaż i prowadzenie napojów alkoholowych" winny być słowa "wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych" (k. 1 ak t[...]; k. 111 akt IV SA/Po 623/09). Postanowienie o sprostowaniu owej oczywistej omyłki nie wpływa na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy ani decyzją z [...] lipca 2005 r., ani decyzją z [...] czerwca 2009 r.
12. Trafnie Skarżący zarzuca, że w uzasadnieniach poszczególnych decyzji organów obu instancji wskazywały one na różną rolę, jaką w aktach subsumcji przywiązywały do: sprzedaży alkoholu bez wymaganego zezwolenia, faktu skierowania przez Prokuraturę Rejonową w [...] aktu oskarżenia przeciw W. S. za sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych po uprawomocnieniu się decyzji o wygaśnięciu poprzedniego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych; kwalifikacji osobistych po stronie wnioskodawcy...właściciel pubu "[...]" ewidentnie złamał prawo, sprzedając po wygaśnięciu zezwolenia (k. 5-6 akt IV SA/Po 623/09). Uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). W szczególności należy zauważyć, że organy obu instancji władne były dokonać ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia poszczególnych spraw w oparciu o zebrane w każdej z tych spraw dowody – w tym na podstawie dowodu z dokumentu, jakim jest odpis: aktu oskarżenia, wyroku sądu powszechnego I bądź II instancji, a następnie Sądu Apelacyjnego w trybie wznowieniowym. Dowody te nie prowadziły jednak do odmiennych ustaleń faktów istotnych dla rozstrzygnięcia każdej ze spraw, w których zapadały wskazane przez Skarżącego decyzje. Różnice w akcentach poszczególnych uzasadnień wskazują jedynie, że w różnym stopniu uzasadnienia poszczególnych decyzji spełniały wymogi z art. 107 § 1 i 3 kpa. Nadto należy zauważyć, że tylko w sprawach o wydanie zezwolenia Prezydent Miasta obowiązany był zasięgać opinii zarządu miasta, a opinia ta była tylko jednym z elementów materiału dowodowego sprawy o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, podlegającym rozpatrzeniu przez organ wydający zezwolenie według zasad określonych w art. 7 kpa i w trybie określonym w art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa (art. 18 ust. 1 uwt, uchwała 5 Sędziów NSA z 18.9.1995 r., VI SA 10/95, OSP 2/96/23). Wskazywanie w poszczególnych uzasadnieniach wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia poszczególnych spraw okoliczności faktycznych nie wskazuje na "dostosowywanie faktów i prawa do potrzeb", a wskazuje jedynie na poszczególne akty subsumcji w każdej z tych spraw.
13. Nietrafny okazał się zarzut Skarżącego polegający na nie ogłoszeniu przez Radę Miasta Kalisza Uchwały nr [...] w dzienniku urzędowym województwa wielkopolskiego. W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. Prezydent Miasta [...] poinformował, że Uchwala nr [...], zgodnie z jej § 4, została podana do publicznej wiadomości przez umieszczenie jej tekstu na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim w [...] w dniach od 19 grudnia 2000 r. do 05 stycznia 20001 r. (pieczątki kancelarii ogólnej) i w [...] prasie tj. [...] (k. 92 akt IV SA/Po 623/09). W ustawie z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. 13/96/74 ze zm. – dalej usg), w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia Uchwały nr [...] zostały zawarte przepisy, które wskazywały w jaki sposób ogłasza się przepisy gminne i kiedy wchodzą one w życie. Art. 42 ust. 1 usg stanowił, że przepisy gminne (jak wówczas ustawodawca nazywał akty prawa miejscowego pochodzące od organów gminy), ogłasza się przez rozplakatowanie obwieszczeń w miejscach publicznych lub w inny sposób miejscowo przyjęty, a także przez ogłoszenie w lokalnej prasie, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej. W ust. 2 art. 42 ustawy o samorządzie terytorialnym wskazano, że przepisy gminne wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, o ile nie przewidują wyraźnie terminu późniejszego. W niniejszej sprawie brak takich przepisów, które inaczej stanowiłyby co do trybu i sposobu ogłaszania aktu prawa miejscowego, podjętego na podstawie art. 4¹ ust. 1 pkt 4 uwt (A. Agopszowicz w: A. Agopszowicz, Z. Gilowska "Ustawa o gminnym samorządzie terytorialnym. Komentarz" C.H. Beck 1999 s. 283 nb 1, 2, 4). Uchwała nr [...] została podjęta w czasie obowiązywania ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu, zgodnie z którym nie było wymogu ogładzania aktów prawa miejscowego w dziennikach urzędowych. Tę zmianę wprowadziła dopiero ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów (Dz. U. 62/00/718 dalej uoap - w brzmieniu pierwotnym), która weszła w życie z dniem 01 stycznia 2001 r. – po uchwaleniu Uchwały i po jej prawidłowym ogłoszeniu na tablicy ogłoszeń. Dopiero z dniem 01 stycznia 2001 r. weszło w życie nowe brzmienie art. 42 usg, zgodnie z którym zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów (Dz. U. 62/00/718). Wejście w życie art. 32 pkt 4 w zw. z art. 44 uoap, po uchwaleniu, należytym opublikowaniu według przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2000 r. Uchwały nr [...], nie wpłynęło na ważność Uchwały ani decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. Zgodnie z § 4 Uchwały, weszła ona w życie dnia 02 stycznia 2001 r., bowiem wejście w życie ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów (Dz. U. 62/00/718 - w brzmieniu pierwotnym), nie wpłynęło na wejście w życie Uchwały nr[...] . Skoro Uchwała [...] w dacie wydania decyzji z [...] grudnia 2001 r. była należycie ogłoszona i obowiązywała, wiązało się z nią domniemanie zgodności z prawem i Prezydent Miasta miał obowiązek postanowienia Uchwały i Załącznika – w tym w szczególności jego § 12 – stosować, jako aktu prawa miejscowego (art. 87 ust. 2 Konstytucji i art. 40 usg).
14. Samorządowe Kolegium należycie ustaliło, że decyzja z [...] grudnia 2001 r., jako wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], który upoważnił Naczelnika [...], zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. 13/96/74 ze zm.) do wydawania w jego imieniu indywidualnych decyzji administracyjnych z zakresu administracji w ramach zadań realizowanych przez Wydział [...], jest wydaną przez organ właściwy miejscowo i rzeczowo (art. 18 ust. 1 uwt). W sprawie nie zachodzą zatem przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
15. W doktrynie, orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyróżnia się trzy różne stanowiska odnośnie treści pojęcia rażące naruszenie prawa (J. Borkowski "Nieważność decyzji administracyjnej" ZCO 1997 s. 102). Wskazuje się na różne koncepcje nieważności decyzji administracyjnej (Z. Janowicz "Kpa. Komentarz": PWN 1995 s. 389-400=W.Pr. PWN 1999 s.438-449; J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kpa. Komentarz" C.H. Beck 2008 s. 736 nb 3 i n.). Sąd, nie wdając się w owe spory doktrynalne i rozbieżności w orzecznictwie, winien dekodować taką normę prawną z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, która najpełniej odzwierciedla wolę ustawodawcy i najlepiej służy współczesnym potrzebom obywateli i organów stosujących prawo.
Przepisy nie definiują pojęcia rażącego naruszenia prawa, zawartego w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Znaczenia tego terminu należy szukać w orzecznictwie i doktrynie. Orzecznictwo wskazuje, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (przykładowo: wyroki NSA z dnia 21.08.2001 r.- II SA 1726/00- LEX 51233; 26.09.2000 r.- V SA 2998/99- LEX 51249; 5.10.2000 r.- III SA 2244/99- LEX 47084; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9.11.2005 r.- III SA/Wa 2210/05- LEX 192628). Rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.12.2005 r.- VII SA/Wa 706/05- LEX 196278). W części orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Ten pogląd należy uznać za przestarzały i odwołujący się do nieaktualnej koncepcji stosowania przepisów prawa, nie zaś norm prawnych. W doktrynie wskazuje się, że koncepcja rozumienia bezpośredniego przepisów prawnych (J. Wróblewski "Wykładnia prawa a poglądy na strukturę normy prawnej" PiP 1/60/118), jest nieadekwatna (J. Woleński "Logiczne problemy wykładni prawa" Kraków 1972 s. 72-73). Z wyróżnieniem rozumienia bezpośredniego i jego braku, łączono paremię clara non sunt interpretanda (J. Wróblewski "Rozumienie prawa i jego wykładnia" Ossolineum 1990 s. 55-59). W orzecznictwie Sądu Najwyższego w okresie 1990-2000 odstąpiono od takiego rozumienia zasady clara non sunt interpretanda, nadając jej znaczenie właściwe dla paremii interpretatio cessat in claris, a Sąd Najwyższy w tym okresie, w przytłaczającej większości przypadków, nawet w sytuacji uzyskania jednoznaczności językowej przepisu, poddawał go również wykładni systemowej i funkcjonalnej- zwykle po to, by sprawdzić, czy jednoznaczność uzyskana nie prowadzi do sprzeczności w systemie prawa (np. z normami hierarchicznie wyższymi albo z zasadami prawa), bądź czy nie burzy powszechnie akceptowanych społecznie wartości (A. Municzewski "Reguły interpretacyjne w działalności orzeczniczej Sądu Najwyższego" Szczecin 2004 s. 103-104, 151-152, 217). Takie stanowisko odnośnie interpretacji przepisów prawa administracyjnego prezentują E. Smoktunowicz "Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego- kpa" Białystok 1994 s. 18-51; J.P. Tarno "Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego" W-wa 1999 s. 52-53). Poglądy te trafnie akceptuje doktryna (M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki" W. Pr. LexisNexis 2008 s. 57-64).
O rażącym naruszeniu prawa decydują zatem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja.
Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z 9.02.2005 r.- OSK 1134/04- LEX 165717).
Mając na uwadze powyższe rozważania należało stwierdzić, ze żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Kolegium w sposób prawidłowy ustaliło w zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2009 r., że nie można w odniesieniu do decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. mówić o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 kpa. Kolegium przeprowadziło wnikliwe postępowanie, uwzględniające w pełni art. 7, 8 i 77 kpa, a także – wypełniające zawarte w art. 1 Konstytucji [z 1952 r.- obecnie art. 2 Konstytucji z 2.4.1997 r.] wskazania o stosowaniu w praktyce zasad demokratycznego państwa prawnego (wyrok NSA z 26.10.1992 r.- III SA 907/92; B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kpa. Komentarz" s. 105-106 nb 3). Z zasady wyrażonej w art. 8 kpa wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Zakamycze 2005, wyd. II, s. 154, t. 1; wyrok WSA w Warszawie z 3.03.2005 r.- VI SA/Wa 789/04- LEX 189248). Zasady: demokratycznego państwa prawa i praworządności (art. 2 i 7 Konstytucji, art. 6 kpa) oraz uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa) nakazują, by organ administracji publicznej każde rozstrzygnięcie wydał po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Nie można stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego jednoznacznie wykazującego, że w decyzji będącej przedmiotem postępowania nadzorczego tkwi wada opisana w art. 156 § 1 kpa (wyrok WSA w Warszawie z 17.08.2005 r.- VII SA/Wa 1765/04- LEX 190808).
16. Decyzja z [...] grudnia 2001 r. nie jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Skarżący nie wskazał w szczególności przepisów odrębnych, które ustanawiałyby klauzulę nieważności wobec niniejszej decyzji (J. Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. Beck 2009 s. 605-606 nb 48-50).
17. Sąd w niniejszej sprawie nie może odnieść się do zarzutów podniesionych względem samej Uchwały [...] za wyjątkiem sprawdzenia, czy była ona należycie ogłoszonym aktem prawa miejscowego. W orzecznictwie utrwalonym jest pogląd, że uchwała mimo jej uchylenia (zmiany), co do której istnienie domniemania zgodności z prawem co do okresu między jej wydaniem a uchyleniem (zmianą nadal obowiązuje (wyrok NSA z 3.X.1995 r., SA/Łd 729/95, Wspólnota 48/96/26, akceptowany przez A. Agopszowicza – op. cit. s. 293-284 nb 6). Sprawa o stwierdzenie nieważności uchwały, będącej aktem prawa miejscowego, nie może być rozpatrzona w sprawie ze skargi na decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych oraz piwa. Skarżący nietrafnie upatruje skargi na Uchwałę nr [...], jako złożonej łącznie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 2001 r., w piśmie z dnia 14 sierpnia 2002 r. do SKO w [...] (k. 2 akt IV SA/Po 623/09). W istocie odpis tego pisma znajduje się na k. 40 akt [...] , załączonych w czerwonym skoroszycie za aktami [...]).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że użyty w art. 135 ppsa zwrot we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, oznacza postępowania zaliczone do trybu zwyczajnego, jak i postępowania nadzwyczajne- w tym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (odpowiednio- wyrok NSA z: 6.2.2007 r.- I GSK 632/06; 6.12.2006 r.- I GSK 632/06; A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek "Ppsa. Komentarz" Zakamycze 2006 s. 302-303 uw. 1-3). Pojęcie sprawa w art. 134 § 1 i art. 135 ppsa należy rozumieć szeroko- różni się ono od pojęcia sprawa administracyjna, jest odeń szersze (wyrok NSA z 16.11.2005 r.- FSK 2261/04, akceptowany przez T. Wosia w: "Ppsa. Komentarz" 2008 s. 502 uw. 5). Pojęcie sprawa w rozumieniu art. 135 ppsa obejmuje wszelkie te postępowania i wydane bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia administracyjne, które poprzedzają zaskarżone, warunkowały dokonaną w nim konkretyzację stosunku prawnego. Kontrola decyzji wykonawczej (zależnej), może prowadzić do wzruszenia decyzji innej, jako leżącej u podstaw decyzji kontrolowanej (odpowiednio- wyrok NSA z 31.7.2001 r.- V SA 2702/00, akceptowany przez W. Tarasa w glosie w OSP 2/02/15; A. Kabata- op. cit. s. 303; J. P. Tarno "Ppsa. Komentarz" W.Pr. 2006 s. 296 uw.9= LexisNexis 2008 s. 338 uw. 9; T. Wosia- "Ppsa. Komentarz" 2008 s. 504 uw. 11).
Rozważając zastosowanie art. 135 ppsa w stosunku do Uchwały, Sąd wskazuje, że w świetle powołanego przepisu sąd administracyjny obowiązany jest do podjęcia przewidzianych w ustawie ppsa środków, a wiec wydania stosownego orzeczenia, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Rozstrzygniecie kwestii "głębokości" upoważnień do orzekania sądu administracyjnego dotyczy tylko decyzji i postanowień wydanych w granicach danej sprawy, natomiast nie dotyczy uchwał. Przeciwko orzekaniu w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej o ważności Uchwały decydują zarówno względy podmiotowe (organem w sprawie ze skargi na decyzji jest wyłącznie SKO, a w sprawie ze skargi na Uchwałę może być wyłącznie Rada Miejska [...], jak i przedmiotowe (inne są przesłanki nieważności decyzji, a inne nieważności uchwały; inne są warunki skutecznego wywiedzenia skargi na decyzję, a inne na uchwałę). Zarzuty i wnioski, podniesione w skardze z [...] lipca 2009 r. wobec Uchwały nr [...] , potraktowane zostały przez WSA jako skarga na uchwałę (art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) a Sąd dokona ich oceny w odrębnej sprawie.
18. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie utrwalonym jest pogląd, że w jednym piśmie procesowym strony znaleźć się może kilka oświadczeń woli strony (w tym o charakterze procesowym; przykładowo – uchwała SN z 11.9.1997 r., III CZP 39/97, OSNC 12/97/191, z aprobującą glosą A. Szpunara- PS 6/98/200 i n., i przytoczone przez Glosatora orzecznictwo SN, i piśmiennictwo). Jednakże – wbrew subiektywnej ocenie Skarżącego, pismo z [...] sierpnia 2002 r., zatytułowane "Skarga – zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 1; 2; 7 kpa", zawiera tylko jedno oświadczenie woli, jednoznacznie sformułowane "Wnoszę o stwierdzenie nieważności wydanej decyzji przez Urząd Miejski w [...] z dnia [...]12.2001 r. /nr [...]...". Dalsze rozważania, w tym przywołanie § 12 załącznika do Uchwały [...], stanowi jedynie polemikę z tokiem rozumowania organu I instancji i przedstawienie rozumowania Skarżącego, nie zaś skargę w rozumieniu art. 101 usg. W piśmie z 14 sierpnia 2002 r. brak oświadczenia woli o wniesieniu skargi z art. 101 usg na Uchwałę [...] (ani w sposób wyraźny, ani jako immanentnie zawarty). Skoro pismo z [...] sierpnia 2002 r. nie nasuwało w tej materii wątpliwości, SKO nie musiało wzywać W. S. do doprecyzowania pisma.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i zgodnie z art. 151 ppsa oddalił skargę. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 ppsa w zw. z § 2 ust. 1 i 3 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163/02/1348 ze zm.).
/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus
jh
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło