IV SA/Po 638/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-11-20

Skład orzekający: Maciej Busz, Ewa Kręcichwost - Durchowska, Izabela Bąk - Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa garażu o powierzchni zabudowy 27,81 m.kw. wymaga pozwolenia na budowę, czy wystarczające jest zgłoszenie, jeśli zgłoszono budowę budynku gospodarczego o powierzchni do 25 m.kw.?
Ratio decidendi
Budowa garażu o powierzchni zabudowy 27,81 m.kw. wymaga pozwolenia na budowę, nawet jeśli zgłoszono budowę budynku gospodarczego o powierzchni do 25 m.kw. Zwiększenie gabarytów obiektu i zmiana jego przeznaczenia z budynku gospodarczego na garaż, a także przekroczenie dopuszczalnej powierzchni zabudowy dla budynków gospodarczych (25 m.kw.), skutkuje koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę. W przypadku braku takiego pozwolenia, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a w razie jego bezskuteczności – do nakazania rozbiórki obiektu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę garażu o powierzchni zabudowy 27,81 m.kw., wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Inwestor zgłosił budowę budynku gospodarczego o powierzchni około 20 m.kw. (wymiary 6x4 m), na co organ nie wniósł sprzeciwu. Jednakże w trakcie budowy obiekt został powiększony i zmieniono jego przeznaczenie na garaż. Po uchyleniu pierwszej decyzji i stwierdzeniu jej nieważności, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących zgłoszenia budowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi B. Ś., Z. Ś. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, oddala skargę IV SA/Po 638/13 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) na złożony w dniu 23.04.2009r. wniosek M.W. wszczął postępowanie w sprawie zabudowy działki nr. Ewid [...]położonej w Kościanie przy ul. N. nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...].11.2009r. nr [...] wstrzymał dalsze prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym - garażu o wymiarach w rzucie 6,35 x 4,38 m zrealizowanym na działce położonej w K. przy ul. N. nr [...], oznaczonej nr ewid. [...] a także nałożył na inwestora Z.Ś. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 15.02.2010r. wskazanych w tym postanowieniu dokumentów niezbędnych do legalizacji w/w inwestycji. Inwestor w zakreślonym terminie nie złożył wspomnianych dokumentów. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...].04.2010r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art.48 ust.4 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm - dalej ustawa prawo budowlane lub Pb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. 2000 r., nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej Kpa) nakazał inwestorowi Z.Ś rozbiórkę obiektu budowlanego – garażu o wymiarach w rzucie 6,35 x 4,38 m zrealizowanego na działce położonej w K. przy ul. N. nr [...], oznaczonej nr ewid. [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż właściciel w dniu 14.03.2006r. zgłosił Starostwu Powiatowemu w K. zamiar rozpoczęcia robót budowlanych polegających na pobudowaniu budynku gospodarczego z płyt parkanowych o powierzchni około 20 m.kw. ze wskazaniem na załączonej mapie jego wymiarów 6 x 4 m. W stosunku do tego zgłoszenia organ architektoniczno – budowlany nie wniósł sprzeciwu. Z ustaleń dokonanych podczas niniejszego postępowania wynika, że inwestor podczas realizacji tego obiektu zwiększył jego gabaryty do 27,81 m.kw. powierzchni zabudowy, usytuowanie oraz przeznaczenie z budynku gospodarczego na garaż. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art.28 Pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art.29-31 Pb zawierających enumeratywnie wyliczone wyłączenia od powyższej zasady. Wykonanie robót budowlanych bez uzyskania decyzji pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Z przepisów art.29-31 Pb nie wynika, by garaż o powierzchni zabudowy ponad 25 m.kw. był zwolniony z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym przypadku inwestor takiej decyzji nie uzyskał. Doszło więc do samowoli budowlanej. W celu jej legalizacji organ zobowiązał inwestora do złożenia wyszczególnionych dokumentów w terminie do dnia 15.02.2010r. Inwestor tego obowiązku nie wykonał, ani nie przystąpił do jego wykonania. W tej sytuacji organ na mocy art.48 ust.4 Pb był zobligowany orzec jak w sentencji. Odwołanie od powyższej decyzji do W. Wojewódzkiego Inwestora Nadzoru Budowlanego w P. (zwanego dalej WWINB) wniósł Z.Ś. podnosząc, że dokonał zgłoszenia przedmiotowej inwestycji, które zostało zatwierdzone bez sprzeciwu przez PINB. Wskazał, że organ I instancji nie poinformował go, że obiekt nie może być większy niż 25 m.kw. Zaznaczył, że był nieświadomy, iż obiekt zwiększył swe gabaryty. Zaprzeczył, by obiekt stanowił garaż, gdyż jest on w ocenie skarżącego budynkiem gospodarczym. Skarżący zadeklarował też, że dostosuje obiekt do obowiązujących wymogów, ale bez obowiązku rozebrania go. Wojewódzki W. Inwestor Nadzoru Budowlanego w P. (WWINB) decyzją z dnia [...].07.2010r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji prowadzące do wydania decyzji z dnia [...].04.2010r. nr [...]. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia robót budowlanych przedkładając wymagane dokumenty określone w art.30 ust.2 Pb. Tym samym spełnił obowiązek legalnego wszczęcia budowy. Organ podkreślił, że w stosunku do zgłoszenia robót budowlanych oraz dołączanych do nich dokumentów przepisy nie przewidują rygorystycznych wymogów jakie są wymagane dla pozwolenia na budowę i projektu budowlanego. Dokumenty te powinny zawierać jedynie ogólne informacje o planowanym obiekcie. W tym stanie rzeczy w ocenie WWINB, ponieważ organy administracji w myśl art. 6 Kpa działają na podstawie przepisów prawa, brak było podstaw do podjęcia działań przez organy nadzoru budowlanego. Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją WWINB wniósł B.W. argumentując to tym, że pominięto go jako stronę postępowania. Wskutek tego wniosku WWINB decyzją z dnia [...].02.2011r. nr [...] stwierdził wydanie decyzji WWINB z dnia [...].07.2010r. nr [...] z naruszeniem prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie (dalej GINB) rozpoznając odwołanie B.W. od powyższej decyzji decyzją z dnia [...].07.2012r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji. GINB wskazał, że to postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec wyeliminowania z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia nieważność decyzji WWINB z dnia [...].07.2010r. nr [...] o czym poniżej. Wymieniona wyżej decyzja GINB z dnia [...].07.2012r. nie została zaskarżona do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednocześnie K.W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji WWINB z dnia [...].07.2010r. nr [...]. GINB w Warszawie decyzją z dnia [...].03.2011r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji WWINB z dnia [...].07.2010r. nr [...] wskazując na rażące naruszenie art.138 § 1 pkt2 Kpa i art.105 Kpa i zaistnienie przesłanki nieważnościowej określonej w art.156 § 1 pkt2 Kpa. GINB wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania występuje wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc konkretnej sprawy w której organ administracji jest obowiązany wydać rozstrzygnięcie o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W tym przypadku przedmiot postępowania nadal istnieje – jest nim obiekt budowlany wybudowany niezgodnie ze złożonym zgłoszeniem. Dokonanie zgłoszenia w trybie art.30 Pb powoduje, że inwestor zobowiązany jest wykonać roboty budowlane zgodnie z treścią zgłoszenia. Jeżeli roboty budowlane nie są prowadzone zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, tj. jeśli zgłoszenie było prawidłowe, lecz inwestor realizuje inny obiekt wymagający uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, to wówczas należy przeprowadzić postępowanie na podstawie art.48-49 Pb. Rozpatrując wniosek B. I Z.Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy GINB w Warszawie decyzją z dnia [...].04.2011r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję - tj. swoją decyzję z dnia [...].03.2011r. nr [...] - podtrzymując i rozszerzając swoją dotychczasową argumentację m.in. poprzez podkreślenie, że w rozpatrywanym przypadku o tym, czy konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, czy też wystarczające jest dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi decyduje powierzchnia zabudowy. Ponieważ w tym przypadku wynosiła ona powyżej 25 m.kw. wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Ponadto GINB wyjaśnił, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie jest obiektem małej architektury, lecz stanowi budynek w rozumieniu art.3 pkt 3 Pb. WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 17.01.2012r. wydanym w sprawie VII SA/Wa 1521/11 oddalił skargę na decyzję GINB w Warszawie z dnia [...].04.2011r. nr [...]. Stwierdzenie nieważności decyzji WWINB z dnia [...].07.2010r. nr [...] spowodowało konieczność ponownego rozpoznania odwołania od decyzji PINB w K. z dnia [...].04.2010r. nr [...]. WWINB decyzją z dnia [...].04.2013r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...].04.2010r. nr [...] nakazującą Z.Ś. rozbiórkę przedmiotowego garażu. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku ze znacznym upływem czasu zlecono PINB w K. przeprowadzenie ponownej kontroli w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego. Pomimo dwukrotnego zawiadomienia o terminie kontroli nie zastano współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji kontroli dokonano w obecności świadka z nieruchomości sąsiedniej. Ustalono, że obecny stan faktyczny jest taki sam, jak podczas kontroli dokonanej w dniu 09.06.2009r. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art.28 Pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art.29-31 Pb zawierających enumeratywnie wyliczone wyłączenia od powyższej zasady. W myśl art.29 ust.1 pkt 2 Pb pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m.kw. Taka budowa zgodnie z art.30 ust.1 pkt 1 Pb wymaga jedynie zgłoszenia, którego inwestor dokonał. Jednak skarżący zgłosił Starostwu Powiatowemu w K. zamiar rozpoczęcia robót budowlanych polegających na pobudowaniu budynku gospodarczego z płyt parkanowych o powierzchni około 20 m.kw. o wynikających z załączonej mapy wymiarach 6 x 4 m. Z ustaleń dokonanych podczas niniejszego postępowania wynika, że inwestor podczas realizacji tego obiektu zwiększył jego gabaryty do 27,81 m.kw. o wymiarach 4,38 x 6,35 m powierzchni zabudowy. Wobec powyższego skarżący wybudował obiekt niezgodny z dokonanym zgłoszeniem o parametrach przekraczających parametry wskazane w art.29 ust.1 pkt 2 Pb. W konsekwencji budowa przedmiotowego obiektu wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tak więc należało przeprowadzić postępowanie na podstawie art.48-49 Pb. Organ zaznaczył, że w świetle powyższego bez znaczenia było, czy obiekt spełnia funkcję gospodarczo – garażową, czy też jedynie gospodarczą. Organ I instancji prawidłowo wydał na podstawie art.48 ust.2 i 3 Pb postanowienie z dnia [...].11.2009r. zobowiązujące inwestora do przedłożenia wskazanych dokumentów. Następnie wobec niewykonania tegoż obowiązku słusznie wydał na podstawie art.48 ust.1 w zw.z ust.4 Pb decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Skargę na powyższą decyzję do WSA w Poznaniu wnieśli B. i Z. Ś. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucili: I) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: 1/ art. 7 w zw. z art.77 § 1 Kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zgłoszenia skarżącego z dnia 14.06.2009r. o dokonaniu robót budowlanych i bezpodstawne przyjęcie, że przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną. W szczególności skarżący wskazali, że zgłoszono zamiar budowy obiektu o wymiarach 6 x 4 m, a więc 24 m.kw., a wybudowano obiekt budowlany o wymiarach 6,35 x 4,38 m, a więc o parametrach w zasadzie odpowiadających tym, które określono w zgłoszeniu. 2/ Art.80 Kpa poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący wybudowali na swojej nieruchomości obiekt budowlany niezgodny z dokonanym zgłoszeniem, gdyż wybudowano obiekt o wymiarach zbliżonych do podanych w zgłoszeniu od którego nie wniesiono sprzeciwu, a więc wybudowano obiekt określony w zgłoszeniu. 3/ Art.8 Kpa poprzez nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu pomimo, iż skarżący dokonali zgłoszenia robót budowlanych, a właściwy organ administracji architektoniczno – budowlanej nie wniósł od tego zgłoszenia sprzeciwu, a tym samym działanie podważające zaufanie skarżących do władzy publicznej, gdyż nakazano rozbiórkę obiektu wybudowanego na podstawie legalnego zgłoszenia. II) naruszenie prawa materialnego w postaci art.30 ust.2 w zw. z art.30 ust.1 pkt 1 i art.29 ust.1 pkt 2 Pb poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przedmiotowy obiekt budowlany podlega reżimowi prawnemu pozwolenia na budowę, gdy zastosowanie wykładni celowościowej prowadzi do odmiennego wniosku. Podniesiono, że organ bezrefleksyjnie przyjął, że otrzymana powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu wynosząca 27,81 m.kw. uniemożliwia zakwalifikowania go jako podlegającego reżimowi zgłoszenia i nakazał rozbiórkę obiektu. WWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację i podkreślając, że przedmiotowy budynek wybudowano niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem i powołując się na stanowisko GINB w Warszawie oraz WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1521/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W tym miejscu należy wskazać, iż przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu o powierzchni 27,81 m.kw. Powstała w niniejszej sprawie kwestia sporna, sprowadza się więc do kwalifikacji prawnej wybudowanego przez inwestora obiektu budowlanego, jego legalności i zasadności zastosowania trybu legalizacji jego budowy, określonego w art. 48 ustawy Pb. Uwzględniając regulacje ustawy w pierwszej kolejności podkreślić należy, że w myśl art. 28 ust. 1 Pb, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 Pb określających wyłączenia od ogólnej zasady ustanowionej w art. 28 ust. 1 ustawy. Stosownie też do art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m. Zgodnie natomiast z art.30 ust.1 pkt 1 Pb budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 Pb, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi z zastrzeżeniem art. 29 a Pb. Niespornym było, że skarżący wybudował przedmiotowy obiekt bez decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący podnosił, że wystarczające było w rozpatrywanym przypadku dokonanie zgłoszenia w myśl art.30 ust.1 pkt 1 Pb. Sąd orzekający miał na uwadze fakt, że w toku niniejszego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał w dniu 17.01.2012r. wyrok w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1521/11. Wyrok ten jest prawomocny. W uzasadnieniu tego wyroku jednoznacznie wskazano, że "wbrew twierdzeniom skarżących, skoro zamiar inwestycyjny dotyczył budowy budynku garażowego, a nie budynku gospodarczego, to inwestor winien był uzyskać pozwolenie na budowę takiego obiektu. Garaż nie mieści się bowiem w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. (...) Wprawdzie zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak w ustawowym terminie sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej wyłącza, co do zasady, możliwość przyjęcia, że nastąpiła samowola budowlana, o której mowa w art. 49b Prawa budowlanego. Tym niemniej organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do dokonania oceny, czy zgłoszony obiekt budowlany nie został wybudowany w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Stanowisko to zostało wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 108/04 (ONSA i WSA 2004/1/26) i akceptowane jest w doktrynie (por. Z. Niewiadomski (w:) Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006, str. 524). Jeżeli zatem Z.Ś. zgłosił wykonanie budynku gospodarczego mieszczącego się w dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a wykonał garaż, na który winien był uzyskać pozwolenie na budowę, to dopuścił się samowoli budowlanej podlegającej dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego. Przyjęcie w zaistniałym stanie faktycznym, że zgłoszenie odniosłoby skutek prawny - jak sugerowali skarżący - chociaż konieczne było uzyskanie pozwolenia budowlanego, prowadziłoby do niedopuszczalnego obejścia prawa (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt. II OSK 1375/05, LEX nr 321523; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 121/97, LEX 46672). Obowiązkiem organów nadzoru w postępowaniu zwyczajnym było zatem przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego." Powyższy pogląd i ocena prawna WSA w Warszawie są wiążące dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie na podstawie art.153 Ppsa. Ponadto Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela wspomniany wywód prawny. Zgodnie z art. 153 Ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3). Artykuł 153 Ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21.4.2010 r., II FSK 2129/08, Lex nr 596261). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 Ppsa pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 Ppsa przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 Ppsa określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. W świetle powyższego bezspornym było, że w ustalonym stanie faktycznym zgłoszenie dokonane przez skarżącego w trybie art.30 ust.1 pkt 1 Pb było niewystarczające. Jak słusznie wskazał GINB - i co jest zgodne nie tylko z wykładnią prawa, lecz także z zasadami logicznego i racjonalnego rozumowania -jeśli zgłoszenie było prawidłowe, lecz inwestor realizuje inny obiekt wymagający uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, to wówczas należy przeprowadzić postępowanie na podstawie art.48-49 Pb. Zgłoszenie dokonane przez skarżącego wywołałoby skutek zamierzony przez skarżącego jedynie wówczas, gdyby zrealizował on swą inwestycje zgodnie z parametrami określonymi przez niego w zgłoszeniu. W konsekwencji skarżący wybudował przedmiotowy garaż bez wymaganej (niezbędnej) w takiej sytuacji decyzji o pozwoleniu na budowę. W zaistniałym stanie rzeczy organ I instancji zasadnie przyjmując, że występują przesłanki określone w art.48 ust.2 Pb wstrzymał postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał skarżącego do złożenia w terminie do dnia 15.02.2010r. do złożenia wyszczególnionych w art.48 ust.3 Pb dokumentów. Inwestor tego obowiązku nie wykonał, ani nie przystąpił do jego wykonania. W tej sytuacji organ na mocy art.48 ust.1 w zw. z ust.4 Pb był zobligowany nakazać rozbiórkę wspomnianego garażu. Podkreślić z cała mocą należy, że skoro skarżący zgłosił wykonanie budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 20 m.wk. (jak wynikało ze zgłoszenia), względnie 24 m.kw. (jak wynikało z dołączonej do zgłoszenia mapy), to powinien zrealizować taki właśnie obiekt o takiej powierzchni zabudowy. Oczywistym jest w świetle wiążącego poglądu WSA w Warszawie, że skarżący nie tylko wybudował inny obiekt (garaż zamiast budynku gospodarczego), lecz także przekroczył wskazaną powierzchnię zabudowy, która wyniosła 27,81 m.kw. zamiast zgłaszanych 20 (24) m.kw. Ma to istotne znacznie, gdyż nawet gdyby przyjąć (czego Sąd orzekający nie uczynił), że skarżący faktycznie wybudował budynek gospodarczy, to z uwagi na powierzchnię zabudowy tego obiektu wynoszącą 27,81 m.kw. przekroczona została powierzchnia zabudowy wynosząca 25 m.kw., a wskazana w art.29 ust.1 pkt 2 Pb. W rezultacie przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w rozpatrywanym przypadku wskutek czego należało przyjąć, że przedmiotowy obiekt można było wybudować jedynie po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, której skarżący nie uzyskał. Nietrafna jest przy tym argumentacja skarżącego, że powstała powierzchnia zabudowy wymuszona została elementami konstrukcyjnymi, gdyż obiekt zwiększył swe gabaryty wskutek zastosowania płyt parkanowych wskazanych już w zgłoszeniu. O ile Sąd nie kwestionuje aspektu technicznego tego toku myślenia, o tyle nie jest on istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z punktu widzenia zasad określonych w Prawie budowlanym nie są bowiem istotne przyczyny dla których inwestor zrealizował obiekt odmienny od określonego w zgłoszeniu. Zaakcentować należy, że wymienione wcześniej przepisy Prawa budowlanego nie mają charakteru uznaniowego. Ustawodawca ściśle określa parametry i rodzaje obiektów, których budowa nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie dokonanie zgłoszenia. Wspomniane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Organy administracji nie są zobligowane do weryfikacji możliwości wykonania zgłaszanego przez inwestora obiektu. To rolą inwestora jest budowa takiego obiektu i o takich parametrach jakie wskazał w zgłoszeniu. Dokonując zgłoszenia inwestor powinien mieć wiedzę, czy realne i technicznie możliwe jest wybudowanie obiektu o charakterze i parametrach określonych w zgłoszeniu. Dokonując zgłoszenia inwestor deklaruje, że wykona obiekt o charakterze i parametrach określonych w zgłoszeniu. Nieistotne są przyczyny dla których wybudowano odmienny obiekt o odmiennych parametrach od określonych w zgłoszeniu. Ważny jest rezultat, tj. to, czy wykonano obiekt zgodny ze zgłoszeniem, czy też niezgodny. Organy administracji trafnie przyjęły, że zrealizowanie obiektu o innym przeznaczeniu i parametrach niż to określono w zgłoszeniu skutkowało obligatoryjnym zastosowaniem postępowania określonego w art.48 Pb. Prawidłowo również uznały, że skoro procedura legalizacyjna okazała się bezskuteczna wobec braku jakiejkolwiek inicjatywy inwestora w tym zakresie, to należało nakazać dokonanie rozbiórki przedmiotowego garażu. Nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy był również zarzut skarżacego dotyczący wadliwości kontroli przeprowadzonej na nieruchomości skarżącego na zlecenie WWINB. Organ odwoławczy prawidłowo - w związku ze znacznym upływem czasu - zlecił PINB w Kościanie przeprowadzenie ponownej kontroli w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego. Pomimo dwukrotnego zawiadomienia o terminie kontroli nie zastano współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości (skarżącego). Tym samym skarżący miał realną szansę i możliwość uczestniczenia w owej kontroli. Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn swej nieobecności podczas owych prób przeprowadzenia kontroli. Organ w zaistniałym stanie rzeczy miał więc prawo domniemywać, że skarżący zmierza do przedłużenia postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, po dwóch nieudanych próbach przeprowadzenia kontroli, po stwierdzeniu po raz trzeci nieobecności współwłaścicieli kontrolowanej nieruchomości zasadnie dokonano kontroli w obecności świadka z nieruchomości sąsiedniej. Zarzut, że świadkiem tym był pełnomocnik osoby mającej odmienny interes prawny w niniejszym postępowaniu jest słuszny co do zasady. Jednak skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn dla których nie uczestniczył we wspomnianej kontroli oraz wcześniejszych nieudanych próbach jej przeprowadzenia. Przede wszystkim zaś na rozprawie w dniu 20.11.2013r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie kwestionuje powierzchni zabudowy przedmiotowego garażu. Skarżący nie kwestionował również wyników tejże kontroli. W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że wspomniane uchybienie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, skoro skarżący nie kwestionował wyników przedmiotowej kontroli. Wobec powyższego organy I i II instancji słusznie i prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego i nakazały dokonanie rozbiórki garażu skarżącego wobec braku niezbędnej decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym stanie rzeczy na podstawie art.151 Ppsa skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło