IV SA/Po 645/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-08-13

Skład orzekający: Maciej Busz, Grażyna Radzicka, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość grzywny nałożonej w celu przymuszenia, zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powinna uwzględniać możliwości finansowe zobowiązanego, czy też jej głównym kryterium jest skuteczność w nakłonieniu do wykonania obowiązku?
Ratio decidendi
Wysokość grzywny nałożonej w celu przymuszenia, wymierzanej w ramach uznania administracyjnego i w granicach ustawowego poziomu, jest oceniana przede wszystkim z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanego do wykonania obowiązku. Możliwości finansowe zobowiązanego mają drugorzędne znaczenie. Grzywna ta nie jest karą, lecz środkiem nacisku mającym na celu skłonienie do określonego zachowania, a jej uiszczenie staje się nieopłacalne, gdy zobowiązany wykona nałożony obowiązek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.P. na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane w związku z obowiązkiem rozbiórki budynku. Po wcześniejszych decyzjach nakazujących rozbiórkę i utrzymujących ją w mocy, organ egzekucyjny nałożył grzywnę. Po uchyleniu przez WWINB pierwszej grzywny z powodu błędnego obliczenia, nałożono kolejną. WWINB utrzymał w mocy drugie postanowienie o grzywnie. WSA w Poznaniu uchylił postanowienie WWINB, wskazując na brak należytego uzasadnienia wymierzenia grzywny. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo uzasadnił wybór i wysokość grzywny, a możliwości finansowe zobowiązanego nie są decydujące. WSA w Poznaniu, związany wykładnią NSA, oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Karol Pawlicki Protokolant ref. staż. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi R.P. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. IV SA/Po 645/14 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej PINB), działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 Nr 156, poz. 1118 ze zm.) – dalej: Prawo budowlane – decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nakazał R.P. rozbiórkę budynku (altany z płyty obornickiej) oznaczonego nr 1 na załączniku do protokołu z dnia [...] maja 2008 r., o wymiarach w planie 7,15 x 5,00 m, zlokalizowanego na działce [...] położonej w B., Gm. P. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) utrzymał w mocy powyższą decyzję, zaś skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na to rozstrzygnięcie została odrzucona. W dniu 11 marca 2011 r. skarżący odebrał wystosowane przez PINB upomnienie, w którym wezwano go do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dnia [...] kwietnia 2011 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy [...] obejmujący obowiązek wynikający dla skarżącego z decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. PINB orzekł o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 w zw. z art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej: u.p.e.a. – w kwocie [...] zł i wezwał do jej wpłacenia w terminie 30 dni od dnia trzymania postanowienia. Jednocześnie organ wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ egzekucyjny błędnie obliczył wysokość grzywny w sprawie, poprzez zastosowanie błędnej podstawy prawnej. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. PINB orzekł o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia na postawie art. 121 § 2 w zw. z art. 119 u.p.e.a. w kwocie [...] zł i wezwał do jej wpłacenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Jednocześnie organ wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. Na skutek zażalenia wniesionego przez R.P. WWINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012, nr [...], utrzymał w mocy powyższe postanowienie PINB. Organ opisał stan faktyczny w sprawie i szeroko omówił ustawową regulację grzywny w celu przymuszenia oraz jej charakter, konstatując, że zasadne jest zastosowanie tego środka w sprawie. Podkreślono, że skarżący nadal uchyla się od wykonania nałożonych na niego obowiązków, pomimo że wszczęto postępowanie egzekucyjne, co uzasadnia nałożenie na niego grzywny w maksymalnej wysokości. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ wskazał, że pomiędzy wrześniem 2008 r. a [...] grudnia 2011 r. na działce nr [...] PINB dokonał kontroli, w wyniku której ustalono, że pierwotny obiekt, którego dotyczy nakaz rozbiórki, nadal istnieje. Obiekt ten został jedynie rozbudowany. Rozbudowa nie niweczy możliwości wykonania nakazu rozbiórki, ponieważ obowiązek wykonania rozbiórki dotyczy obiektu w całości. W pozostałym zakresie organ wskazał, że o legalności obiektu – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie świadczy mapa zasadnicza działki nr [...], ani pismo Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r. przytaczające jedynie odtwórczo oświadczenie skarżącego w tej mierze. Skargę na powyższe postanowienia organów obydwu instancji złożył R.P. wnosząc o stwierdzenie ich nieważności. Zaskarżonym postanowieniom zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez oparcie ich na nieistniejącym przedmiocie nazwanym budynkiem-altaną o wymiarach 7,15 x 5 m; naruszenie art. 6, 7, 80 Kpa poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego w oparciu o istniejącą dokumentację; dowolność w ustaleniach stanu faktycznego i nie wyjaśnienie w sposób należyty przyczyn pomijania przez organy wskazanych dokumentów (pozwolenie na budowę, zawiadomienie o rozpoczęciu prac budowlanych, mapy zasadniczej); naruszenie art. 7, 10 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 77 § 1 – 4 k.p.a., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia kwestii rozbiórki pierwotnego obiektu zlokalizowanego na działce nr [...]. W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie. Uwzględniając skargę wyrokiem z dnia 20 września 2012 r., IV SA/Po 813/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu II instancji nie mogło się ostać, lecz ze względów innych aniżeli podniesione w skardze i po rozpoznaniu skargi R.P/ na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, (1) uchylił zaskarżone postanowienie; (2) orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; (3) zasądził koszty postępowania. Wskazano, że organ egzekucyjny, stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a., nie może badać zasadności obowiązku podlegającego egzekucji, to znaczy nie może badać, czy decyzja, na mocy której nałożono obowiązek, była zgodna z prawem i słuszna (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r., I OSK 1508/10, LEX nr 745053). Przepis art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej wskazuje wprost, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W konsekwencji zadaniem organu jest sprawdzenie, czy egzekucja jest dopuszczalna i zastosowanie – w przypadku odpowiedzi pozytywnej – odpowiednich środków egzekucyjnych, celem wyegzekwowania obowiązków objętych tytułem wykonawczym. Z tego względu polemika skarżącego z organem w dużej mierze pozostaje bez znaczenia dla niniejszego postępowania. Argumenty podnoszone przez skarżącego winny być podniesione w innych postępowaniach np. administracyjnym postępowaniu odwoławczym. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego organ egzekucyjny uchybił przepisom art. 8, 9, 11 Kpa w związku z art. 7 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Uchybienia wskazanym przepisom Sąd I instancji upatruje w tym, że organ w żaden sposób nie wskazał sposobu wyliczenia wysokości grzywny, którą wszak przyjął w maksymalnej dopuszczalnej wysokości. Poprzestał jedynie na podaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia i ogólnikowym stwierdzeniu, że skarżący nie wykonał obowiązku pomimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wskazane wyżej przez Sąd przepisy wymagają od organu, aby podjęte rozstrzygnięcie uzasadnił, i to w taki sposób, aby strona wiedziała skąd taka a nie inna jego treść. W szczególności wymierzenie grzywny w wysokość maksymalnej winno być prawidłowo uzasadnione. Zasada przekonywania (art. 11 Kpa), która głosi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu, nabiera w postępowaniu egzekucyjnych szczególnego znaczenia. Sprawa doszła bowiem do takiego etapu, gdy zobowiązanego przymusza się do wykonania nałożonego obowiązku. Użycie środków przymusu wymaga ponad wszelką wątpliwość dokładnego wskazania powodów takiej, a nie innej "represji". W niniejszej sprawie organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie, które w istocie poprzestało jedynie na wymierzeniu maksymalnej kary, bez słowa komentarza. Rzeczą organu, w duchu zasady dwuinstancyjności było zbadanie, czy postanowienie organu I instancji jest prawidłowe, czego, zdaniem Sądu, nie uczynił, stąd konieczność jego eliminacji z porządku prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2012 r., IV SA/Po 813/12, wniósł W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej NSA) rozpoznając powyższą skargę wyrokiem wydanym w dniu 06.05.2014r. o sygn. II OSK 2883/12 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Poznaniu i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zastosowany w rozpoznawanej sprawie środek egzekucyjny, czyli grzywna w celu przymuszenia, został uregulowany w art. 119 u.p.e.a. Stosownie do art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy między innymi spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W § 2 wskazano, że grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Przy wyborze środka egzekucyjnego organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności, bacząc by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku. Uzasadnienie wyboru środka egzekucyjnego znajduje się na stronie drugiej i trzeciej postanowienia WWINB z dnia [...] czerwca 2012 r., gdzie organ wskazuje dlaczego wybrał grzywnę w celu przymuszenia, a nie wykonanie zastępcze i uzasadnienie to należy uznać za wyczerpujące, czemu nie zaprzecza również Sąd I instancji. Zasadą wynikającą z art. 121 § 1 u.p.e.a. jest, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem sytuacji, w której egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, bowiem wówczas grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (art. 121 § 4 ustawy). Wysokość orzeczonej grzywny została naliczona prawidłowo, zgodnie z art. 121 § 2 u.p.e.a., jako że orzeczony nakaz rozbiórki dotyczy innego niż budynek obiektu budowlanego, w rozumieniu prawa budowlanego, co zostało przesądzone już w poprzednim (uchylającym) postanowieniu WWINB w przedmiocie grzywny. "Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając przedmiotową grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań" (zob. wyrok NSA z dnia 26.07.2012 r., II OSK 813/11, LEX nr 1252196). Wynika z tego, że w postępowaniu egzekucyjnym jedynym kryterium wysokości grzywny wymierzanej w ramach uznania i w granicach ustawowego poziomu jest ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanego do wykonania obowiązku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ egzekucyjny sprostał powyższym wymaganiom, wbrew stanowisku Sądu I instancji. Na stronie drugiej postanowienia WWINB z dnia [...] czerwca 2012 r. organ stwierdził bowiem, że zastosowany środek egzekucyjny jest adekwatny do stanu faktycznego sprawy, a "konieczność uiszczenia określonej kwoty grzywny stanowić powinna istotny bodziec skłaniający zobowiązanego do wykonania decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. Również perspektywa przymusowego ściągnięcia tej grzywny w trybie egzekucji świadczeń pieniężnych (...) powinna dodatkowo oddziaływać na sferę motywacyjną zobowiązanego", który, jak dalej pisze organ, nadal uchyla się od wykonania obowiązku, mimo wszczęcia postępowania i wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. (str. 3 postanowienia). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wymierzając grzywnę w maksymalnej wysokości i pamiętając o jej jednorazowości, organ nie przekroczył granic wyznaczonych przez ogólne zasady postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności przez zasadę racjonalnego działania wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy oraz zasadę niezbędności wyrażoną w art. 7 § 3 ustawy. Wynika z nich obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Należy mieć bowiem na uwadze, że mimo ostateczności decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki i odrzucenia skargi na tę decyzję przez sąd administracyjny, skarżący wciąż kwestionuje sam obowiązek wynikający z decyzji (zarówno w skardze, jak i w odpowiedzi na skargę kasacyjną), co może sugerować, że nie chce go dobrowolnie wykonać. Mając powyższe na uwadze NSA za usprawiedliwiony uznał zarzut skarżącego kasacyjnie organu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 8, 9, 11 i 107 § 3 Kpa w związku z art. 18 i art. 7 § 2 u.p.e.a. To zaś uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Na rozprawie w dniu 13.08.2014r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze w szczególności zarzucając, że określając wysokość grzywny nie uwzględniono jego możliwości finansowych, a także iż nie uzasadniono właściwie dlaczego organy administracji nałożyły na niego grzywnę w takiej właśnie wysokości. Ponadto skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niego adwokata z urzędu na wypadek konieczności złożenia skargi kasacyjnej. Ponieważ skarżący nie wnosił o odroczenie rozprawy, a wniosek o przyznanie prawa pomocy nie dotyczył postępowania przez tut. Sądem, lecz ewentualnego postępowania kasacyjnego Sąd nie widział podstaw do odroczenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie istotne jest to, że NSA wyrokiem wydanym w dniu 06.05.2014r. o sygn. II OSK 2883/12 uchylił wyrok WSA w Poznaniu wydany w dniu 20.09.2012r. pod sygn. IV SA/Po 813/12. Zgodnie z art. 190 Ppsa, sąd któremu przekazana została sprawa, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Norma zawarta w tym przepisie w sposób zasadniczy wpłynęła na rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszym postępowaniu. Wykładnia prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą bowiem w sprawie nie tylko sąd, lecz także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także strony postępowania. Artykuł 190 Ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) NSA oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobligowany był w niniejszym postępowaniu do przyjęcia i zastosowania wykładni prawa dokonanej przez NSA we wspomnianym już wyroku NSA. W wyroku tym Naczelny Sąd jednoznacznie wskazał, że przy wyborze środka egzekucyjnego organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności, bacząc by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku. Uzasadnienie wyboru środka egzekucyjnego znajduje się na stronie drugiej i trzeciej postanowienia WWINB z dnia [...] czerwca 2012 r., gdzie organ wskazuje dlaczego wybrał grzywnę w celu przymuszenia, a nie wykonanie zastępcze i uzasadnienie to należy uznać za wyczerpujące. Według NSA wysokość orzeczonej grzywny została naliczona prawidłowo, zgodnie z art. 121 § 2 u.p.e.a., jako że orzeczony nakaz rozbiórki dotyczy innego niż budynek obiektu budowlanego, w rozumieniu prawa budowlanego, co zostało przesądzone już w poprzednim (uchylającym) postanowieniu WWINB w przedmiocie grzywny. Jak słusznie podkreślił NSA "Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając przedmiotową grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań" (zob. wyrok NSA z dnia 26.07.2012 r., II OSK 813/11, LEX nr 1252196). Wynika z tego, że w postępowaniu egzekucyjnym jedynym kryterium wysokości grzywny wymierzanej w ramach uznania i w granicach ustawowego poziomu jest ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanego do wykonania obowiązku. Drugorzędne natomiast, lub wręcz nieistotne, są możliwości finansowe zobowiązanego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ egzekucyjny sprostał powyższym wymaganiom. W piśmie z dnia 24.07.2014r., a także na rozprawie w dniu 13.08.2014r. skarżący podtrzymał swe zarzuty w zakresie dotyczącym wadliwego uzasadnienia decyzji administracyjnych nakładających na niego przedmiotową grzywnę w celu przymuszenia, a ponadto wskazał, że wysokość wymierzonej grzywny przekracza jego możliwości finansowe. Powyższe zarzuty okazały się niezasadne. W zakresie wadliwego uzasadnienia istotnych dla sprawy decyzji administracyjnych Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie na mocy art.190 Ppsa był związany przedstawioną wyżej wykładnią NSA dokonaną w przytoczonym wyżej wyroku. Sąd orzekający z urzędu nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji (podobnie jak NSA) uchybień tego rodzaju, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ja poprzedzającej. Co do zarzutu ewentualnego przekroczenia możliwości finansowych skarżącego - będącego skutkiem wymierzonej grzywny – podkreślić należy, iż skarżący może doprowadzić do tego, iż nie będzie zmuszony płacić wspomnianej grzywny w razie zrealizowania nałożonego na niego obowiązku, tj. wykonania obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym nr [...] obejmującym obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nakazującej skarżącemu rozbiórkę budynku (altany z płyty obornickiej) oznaczonego nr 1 na załączniku do protokołu z dnia 21 maja 2008 r., o wymiarach w planie 7,15 x 5,00 m, zlokalizowanego na działce [...] położonej w B., Gm. P. W myśl bowiem art.33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie nałożonego obowiązku. Według natomiast art.59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został umorzony lub wygasł z innego powodu. Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art.125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Innymi słowy wyłącznie od skarżącego zależy, czy będzie zmuszony zapłacić nałożoną na niego grzywnę. Nie będzie zobligowany jej płacić jeżeli wykona nałożony na niego obowiązek rozbiórki. Wobec powyższego zarzut skarżącego dotyczący jego braku możliwości finansowych nie ma żadnego znaczenia. Celem nałożonej grzywny jest bowiem jedynie doprowadzenie do realizacji określonego w tytule wykonawczym obowiązku. Wspomniana grzywna nie jest karą, lecz ma na celu wymuszenie obowiązku nałożonego na niego wspomniana decyzją. Powtórzyć należy, że jedynie od skarżącego zależy, czy będzie musiał uiścić grzywnę. W razie bowiem realizacji nałożonego na niego obowiązku rozbiórki nie dojdzie do egzekucji nałożonej grzywny. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.151 Ppsa skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło