IV SA/Po 747/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną, oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] Starosta P. orzekł o uznaniu P. R. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania P. R. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. R.organ powiela swoje poprzednie decyzje. Odwołujący podniósł, że w "[...]" pracował na podstawie umowy o dzieło od września 2009 r. do [...] sierpnia 2011 r., a następnie na podstawie umowy zlecenia od [...]września 2011 r. do [...] września 2012 r. W ocenie odwołującego nie zaliczenie IV, VI i IX września 2012 r. z powodu braku minimalnego wynagrodzenia nie obciążają go, a pracodawcę. Odwołujący podniósł, że pracodawca celowo zaniżał ilość przesyłek – celem umniejszenia dochodów. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Wojewoda W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że warunki nabywania prawa do zasiłku dla bezrobotnych zostały określone w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674) zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni(...)." Dalej organ podniósł, że na mocy art. 2 ust. 1, pkt 12a ww. ustawy, "minimalne wynagrodzenie za pracę oznacza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników przysługującą za pracę w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy ogłaszaną na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314)". Organ wyjaśnił, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, tj. w okresie od [...] kwietnia 2011 r do [...] października 2012 r. P.R. świadczył pracę na podstawie umów o dzieło od [...]kwietnia 2011 r. do [...] lipca 2011 r. Organ podniósł, że okresu świadczenia pracy na podstawie umów o dzieło nie zaliczono do okresu uprawniającego do zasiłku dla osób bezrobotnych, ponieważ od przedmiotowych umów nie zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Na podstawie zaświadczenia z Firmy "G." ustalono, iż zainteresowany świadczył pracę łącznie przez okres 387 dni. Organ podniósł, że do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych zaliczono te miesiące świadczenia pracy, w których podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okresy pełnego miesiąca co dało razem łącznie 302 dni. Organ wyjaśnił, że na podstawie przedłożonych przez odwołującego dokumentów - umów zlecenie, wliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku podlegałyby okresy 302 dni. Na podstawie zaświadczenia z dnia [...] listopada 2012 r., do okresu uprawniającego do zasiłku zaliczono okres 302 dni. Organ podkreślił, że z porównania obu zestawień wynika ta sama liczba przepracowanych dni. Do okresu uprawniającego do zasiłku nie zaliczono miesiąca kwietnia i, czerwca, września 2012 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za miesiące te stanowiła kwota niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przeliczenie osiągniętego w tych miesiącach wynagrodzenia, zarówno liczby dni pracy określonych w umowie, jak i w zaświadczeniu z dnia [...] listopada 2012 r. nie powoduje zmiany wysokości wynagrodzenia, pozwalającej na zaliczenie tych miesięcy do okresu uprawniającego do zasiłku. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P.R. wskazując, że wystawienie umów o dzieło a dalej umów zlecenia na firmę "G." jest sprzeczne z prawem – co ma potwierdzić Prokuratura. Skarżący podniósł, że wykreślenie z rejestru 3 miesięcy pracy obciąża pracodawcę, a nie jego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W szeregu pism procesowych skarżący podniósł m.in. że z załączonego pisma ZUS wynika, iż firma "G." odprowadzała do ZUS składki jedynie od 1 października do 28 lutego 2012 r. oraz że winę z powstałe sprawy ponosi "expseudopracodawca". Skarżący wskazywał również, że oferta pracy pochodziła z Urzędu Pracy i to on odpowiada za poczynania i niefrasobliwość pracodawcy. Na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. skarżący podtrzymał skargę oraz oświadczył, że odpowiedzialność za ten stan rzeczy ponosi Prokurator, który nie zlustrował firm, w których pracował. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy. Na wstępie należy wskazać, iż skarżący prawidłowo, zgodnie z ustawowym unormowaniem, na podstawie art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, z dniem [...]października 2012 r., uznany został za osobę bezrobotną. W rozpatrywanej sprawie, w sporządzonej skardze, skarżący nie wypowiadał się w powyższej kwestii, natomiast przede wszystkim kwestionował rozstrzygnięcie organów administracji, mocą których odmówiono mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda w motywach zaskarżonej decyzji zaakcentował, że odmowa przyznania zasiłku spowodowana została nie spełnieniem wymogów formalnych polegających na tym, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji skarżący nie miał przepracowanych 365 dni, względnie dni uznawanych za równoznaczne z zatrudnieniem. Przesłanki nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych określa art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia. Przepis ten taksatywnie wymienia okresy pracy oraz inne okresy zaliczane do okresu uprawniającego do zasiłku. Regulacja ta ma charakter kompleksowy oraz wyczerpujący. Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75% przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia, h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant, i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Z treści powyższego przepisu wynika, iż warunkiem uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek, z których pierwszą jest posiadanie okresu zatrudnienia i okresów zaliczanych wynoszących, co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, natomiast drugą jest uzyskiwanie w powyższym okresie, z uwzględnieniem okresów zaliczanych, wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia objętego obowiązkiem opłacania składki na Fundusz Pracy. W tym miejscu wskazać również należy, że ustawodawca jednoznacznie i w sposób zupełny określił przesłanki wymagane do ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych. Mają one charakter bezwzględnie obowiązujący i nie uprawniają organów administracji do uznaniowego przyznawania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Prawo to mogą otrzymać wyłącznie osoby spełniające wszystkie kryteria przyjęte w ustawie. W wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1553/10, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż art. 71 ust.1 ustawy promocji zatrudnienia określa sytuacje, w których bezrobotnemu przysługuje prawo do zasiłku. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Musi być on interpretowany i stosowany w sposób ścisły, nie dając administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie przedmiotowego świadczenia. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w okresie 18 miesięcy poprzedzającym rejestrację tj. w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] października 2012 r. skarżący świadczył pracę zarówno na podstawie umowy o dzieło jak i umowy zlecenia. W tym miejscu wskazać należy, że od umowy o dzieło nie ma obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i składki takie faktycznie nie były odprowadzane. Ponadto należy mieć na uwadze, że od umowy o dzieło nie są, co do zasady, także odprowadzane składki ZUS. Zgodnie z art. 8 ust. 2 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.) za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Obecnie obowiązująca ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nakazuje odprowadzanie składek ZUS tylko od umowy o dzieło zawartej z własnym pracownikiem. Zatem jeśli dana osoba nie pozostaje nigdzie zatrudniona i zawiera umowę o dzieło, to od takiej umowy nie odprowadza się składek ZUS. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy zasadnie nie zaliczyły skarżącemu do okresu zasiłkowego okresów świadczenia pracy na podstawie umowy o dzieło. Biorąc powyższe pod uwagę oraz znajdujące się w niniejszej sprawie dokumenty wskazać należy, że skarżący świadczył pracę przez okres 387 dni (zaświadczenia z firmy "G."). W tym miejscu należy przypomnieć, że warunkiem zaliczenia danego okresu do okresu zasiłkowego jest uzyskiwanie w powyższym okresie wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia objętego obowiązkiem opłacania składki na Fundusz Pracy. Przy czym zauważyć należy, że chodzi tu o wynagrodzenie faktycznie otrzymywane, a nie o wynagrodzenie, które pracownik mógł otrzymywać, będąc zatrudnionym w innym, wyższym wymiarze czasu pracy. Dla uzyskania zasiłku dla bezrobotnych niezbędne jest więc wykazanie, że w czasie 365 dni przed rejestracją wynagrodzenie pracownika nie było niższe od najniższego wynagrodzenia. Okresy, w których nie osiągał on takiego wynagrodzenia nie podlegają natomiast zaliczeniu do stażu zasiłkowego. Nie są przy tym istotne przyczyny takiego stanu rzeczy. Nie ma zatem znaczenia czy zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy i otrzymywane w związku z tym niskie wynagrodzenie było wynikiem świadomego wyboru pracownika, czy też spowodowane było innymi okolicznościami, w szczególności brakiem możliwości podjęcia innej pracy (wyrok NSA z 7 września 2006r. I OSK 333/06 oraz wyroki: WSA w Opolu z dnia 9 listopada 2006r., II SA/Op 509/06, WSA w Olsztynie z 16 grudnia 2008r., II SA/Ol 909/08, WSA w Gliwicach z dnia 6 maja 2010r. IV SA/Gl 596/09). Wobec powyższego organ zasadnie nie zaliczył do okresu zasiłkowego okresu od [...] kwietnia do [...] kwietnia 2012 r., okresu od [...] czerwca do [...] czerwca 2012 r., oraz okresu od [...]września do [...] września 2012 r. W okresach tych skarżącemu wypłacono odpowiednio dochód w kwocie [...] zł, [...] zł, [...] zł. Jak wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. (Dz. U. nr 192, poz. 1141) minimalne wynagrodzenie w 2012 r. wynosiło 1.500 zł. Zatem w wyżej wskazanych okresach tj. okresie od [...] kwietnia do [...][...] kwietnia 2012 r., od [...] czerwca do [...] czerwca 2012 r., oraz w okresie od [...] września do [...] września 2012 r. skarżący otrzymał wynagrodzenie niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przy czym w tym miejscu wskazać należy, że okoliczności podnoszone przez skarżącego zaniżania przez pracodawcę ilości paczek, co wpłynęło na wysokość wynagrodzenia nie jest przedmiotem rozstrzygania. Z akt sprawy wynika jakie w danym okresie skarżący faktycznie otrzymał wynagrodzenie. Natomiast nieprawidłowości w naliczaniu wynagrodzenia pozostają poza zainteresowaniem organu orzekającego o zasiłku dla bezrobotnych. Wszelkie spory między pracownikiem a pracodawcą co do prawidłowości naliczenia wynagrodzeń rozpoznaje właściwy sąd pracy. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organ dokonał prawidłowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zabrany w sprawie materiał wskazuje, że do okresu zasiłkowego skarżącemu można zaliczyć wyłącznie 302 dni, a co za tym idzie uzasadnia odmowę przyznania zasiłku z uwagi na niespełnienie przesłanek do jego przyznania. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym oraz nie narusza przepisów prawa materialnego, zatem brak było podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.