IV SA/Po 769/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odtworzenia akt dotyczących podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]maja 2013 r. nr [...]utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie odtworzenia akt postępowania administracyjnego dotyczących wydzielenia działki [...]. Powyższe postanowienia wydano w następujących okolicznościach faktycznych: Dniu 28.08.2012r. B. P.zwróciła się z wnioskiem do Prezydenta Miasta K. o odtworzenie akt postępowania administracyjnego dotyczących wydzielenia działki [...]. Organ podniósł, że działka nr [...]powstała przez wydzielenie z większej nieruchomości. Jednak wnioskodawczyni jako osoba nie mająca prawa do tej nieruchomości nie była stroną postępowania podziałowego i wydzielenie odbywało się bez jej udziału. Nie wykazała również obecnie interesu prawnego związanego ze złożonym wnioskiem. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 61a § 1 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie odtworzenia akt. Organ podkreślił, iż przepis ten stanowi, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wobec tego na organie rozpatrującym wniosek ciąży obowiązek zbadania w pierwszej kolejności czy osoba wnioskująca posiada przymiot strony. Wnioskodawczyni takiego przymiotu nie posiada. Nadto organ wskazał, że kpa nie reguluje w swej treści spraw polegających na odtworzeniu akt postępowań oraz dowodów, które zostały sporządzone na potrzeby wydanych w przeszłości orzeczeń. Zażalenie na to postanowienie wniosła B. P. nie zgadzając się z jego treścią. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] SKO utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, podtrzymując merytoryczną argumentację zawartą w uzasadnieniu tego postanowienia i powołując się na treść art.289 § 1 ustawy p.p.s.a. wskazało, iż Sąd wszczyna postępowanie w sprawie odtworzenia akt z urzędu lub na wniosek strony. Postępowanie podziałowe dotyczące działki nr [...]prowadzone było bez udziału wnioskodawczyni bowiem stroną była parafia Rzymsko-Katolicka im. Św, G.w K., która była właścicielem działki i której decyzja zatwierdzająca projekt podziału przedmiotowej działki została doręczona. W związku z czym tylko i wyłącznie jej jako stronie postępowania przysługuje możliwość domagania się odtworzenia akt postępowania administracyjnego w tej sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wniosła B. P. domagając się uchylenia obu postanowień. W obszernie uzasadnionej skardze podniosła szereg zarzutów wskazując na naruszenie: art. 28 kpa oraz z art. 61a §1kpa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że postępowanie objęte numerem [...] toczyło się w przedmiocie zatwierdzenia podziału działki nr [...] położonej w K. przy ul.K. [...] stanowiącej własność Parafii Rzymsko-Katolickiej im. św. G. w K. A decyzja zatwierdzająca projekt podziału działki nr [...], której stroną była wyłącznie parafia została jej doręczona. Skarżąca jest właścicielem nieruchomości graniczącej z tą działką, która na mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z 1997r. została podzielona. Skarżąca nie była stroną postępowania podziałowego, a także nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości objętej podziałem i te okoliczności są bezsporne. Należy zauważyć, iż wniosek skarżącej z dnia 28.08.2012r. dotyczy odtworzenia akt postępowania dotyczącego podziału działki [...]. Organy bezzasadnie zastosowały art. 61 a § 1 kpa. W myśl tego przepisu, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ II instancji utrzymując w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne uzasadnił swoje rozstrzygnięcie względami merytorycznymi. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty to konsekwentnie, w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 kpa organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (tak też wyroki WSA : z dnia 13.12.2011r. II SA/Ol 893/11; z dnia 27.02.2012r. II SA/Kr 1356/11; z dnia 7.08.2012r. VII SA/Wa 813/02; z dnia 6.09.2012r. IV SA/Po 332/12; z dnia 17/10.2012r. II SA/Go 695/12; z dnia 5.03.2013r. III SA/Kr 487/12 – dostępne w CBOiSA). Ocen dotyczących kwestii materialnoprawnych stanowiących podstawę interesu prawnego wnioskodawcy dokonać można jedynie we wszczętym postępowaniu, a nie w postanowieniu o charakterze formalnym. Ponadto istotnie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują postępowania w razie zaginięcia lub zniszczenia akt, ale zgodnie a przyjętą w doktrynie zasadą, dopuszczalne a nawet konieczne staje się w tej sytuacji stosowanie w drodze analogii normujących tę kwestię przepisów działu IX ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe nie oznacza jednak, iż organ administracji może się uchylić od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia zgodnie z obowiązującym prawem, do czego zobligowany jest z mocy art.7 kpa. Reasumując, zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego koniecznym było uchylenie zaskarżonych postanowień zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa i dlatego orzeczono jak w pkt. 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. MZ