IV SA/Po 83/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant sekretarz Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. S., C. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez K. S. i C. S. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia 29 czerwca 2017 r. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 29 czerwca 2017 r. Prezydent Miasta P. odmówił K. S. i C. S. przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych realizowanych przez PCK. Decyzję wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia odwołania doręczono Skarżącym w dniu 10 lipca 2017 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniesiono pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w P. dnia 25 lipca 2017 r., a następnie uzupełniono pismem z dnia 03 sierpnia 2017 r. W przekazanym organowi odwołaniu, wskazano, że jest ono kopią pisma wysłanego w dniu 24 lipca 2017 r. – tj. w terminie. Wyjaśniono, że odwołanie zostało złożone do skrzynki podawczej poczty – bez znaczka i bez koperty – z powodu spóźnienia Skarżącego o 2 minuty na pocztę. Skarżący wyjaśnił, że prosił przez zamknięte drzwi o sprzedanie znaczka na list, ale odmówiono mu tego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 24 listopada 2017 r. stwierdziło uchybienie przez Skarżących terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzję pierwszoinstancyjną doręczono Skarżącym 10 lipca 2017 r., a w takim przypadku termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 24 lipca 2017 r. (w poniedziałek). Tymczasem, złożone w niniejszej sprawie odwołanie nadano w Urzędzie Pocztowym w P. dnia 25 lipca 2017 r., a więc dzień po terminie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że odwołanie złożono z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności, a Skarżący nie zażądali przywrócenia terminu. Opisano również treść odwołania i wskazano, że Skarżący nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu, a podnoszona w odwołaniu okoliczność spóźnienia do urzędu pocztowego, jak i rzekomego wrzucenia odwołania do skrzynki pocztowej bez koperty i znaczka w terminie pozostają bez wpływu na ocenę co do faktu uchybienia terminu. W przewidzianym prawem terminie małżonkowie S. wnieśli skargę do sądu administracyjnego wyjaśniając, że Skarżący nadal jest chory po przebytej w grudniu 2017 r. operacji, a K. S. nie wstaje samodzielnie z łóżka i wymaga całodobowej opieki. Pismem sporządzonym dnia 08 maja 2018 r. Skarżący wyjaśnił, że nie jest prawnikiem i nie wiedział o możliwości zwrócenia się o przywrócenie terminu. W piśmie wniesiono o przeprowadzenie dowodów: z przesłuchania A. Ł. – pracownicy Urzędu Pocztowego przy ul. [...], która – jak wyjaśnił Skarżący – z zemsty za otrzymany mandat za nieprzepisowe parkowanie – zatrzasnęła mu 24 lipca 2017 r. drzwi poczty, uniemożliwiając złożenie odwołania w terminie. Skarżący wyjaśnił, że odwołanie niósł idąc o kulach, a z uwagi na brak poręczy na schodach przed budynkiem urzędu pocztowego, Skarżący potknął się i kiedy wstawał usłyszał zatrzaśnięcie drzwi poczty. P. A. Ł. , Skarżący zażądał również na okoliczność wrzucenia odwołania bez koperty i bez znaczka do skrzynki pocztowej. W piśmie skierowanym do Sądu doprecyzowano, że Skarżący w istocie spóźnił się o niecałą minutę, a nie o 2 minuty, jak podawał wcześniej. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonej do pisma dokumentacji fotograficznej, przedstawiającej wejście do urzędu pocztowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia należy wyjaśnić, że przedmiotem złożonej do Sądu skargi była – wyłącznie – zgodność z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie Sąd – nie badał – przyczyn z jakich doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 29 czerwca 2017 r. Jedyną okolicznością, która podlegała badaniu w niniejszej sprawie, było ustalenie czy prawidłowo Kolegium stwierdziło, że doszło do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. po terminie, tj. po dniu 24 lipca 2017 r. Jednocześnie, kwestią bezsporną w okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje, że do nadania odwołania - doręczonego organowi - doszło w dniu 25 lipca 2017 r., a więc dzień po terminie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.u. z 2017, poz.1257 – dalej jako: kpa) stosownie do treści którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W myśl art. 129 §1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W okolicznościach niniejszej sprawy kwestią bezsporną pozostaje fakt doręczenia małżonkom Spychała decyzji pierwszoinstancyjnej, zawierającej prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania, w dniu 10 lipca 2017 r. Okoliczności te pozostają bezsporne i nigdy przez Skarżących nie były kwestionowane. Istota sporu sprowadza się do skuteczności złożenia odwołania, poprzez wrzucenie do skrzynki oddawczej operatora pocztowego niezakopertowanego i nieopłaconego odwołania. W ocenie Sądu, w okolicznościach badanej sprawy nie może być mowy o skutecznym – w rozumieniu przepisów prawa - złożeniu odwołania w dniu 24 lipca 2017 r., poprzez wrzucenie niezakopertowanej i nieopłaconej kopii odwołania do skrzynki pocztowej. Nie może budzić uzasadnionych wątpliwości fakt, że dla zachowania terminu do wniesienia odwołania niezbędne jest nadanie odwołania przed upływem ustawowego terminu do jego wniesienia w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, jak stanowi art. 57 § 5 pkt 2 kpa (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2007 r., I OSK 1872/06, LEX nr 434007). W myśl art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U z 2017 r., poz. 1481ze zm. – dalej jako: Prawo pocztowe) nadanie (o którym mowa w art. 57 § 5 pkt 2 kpa) to polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Jednocześnie, przez nadanie w polskiej placówce operatora publicznego należy rozumieć wyłącznie sytuację przyjęcia przesyłki do przemieszczenia i doręczenia w placówce operatora publicznego (wyrok NSA z dnia 8 lutego 2012 r., II FSK 1497/10, LEX nr 1126320). Przy czym przesyłką pocztową jest rzecz opatrzona oznaczeniem adresata i adresem - przedłożona do przyjęcia lub przyjęta przez operatora pocztowego - w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi (art. 3 pkt 21 Prawa pocztowego). Wobec powyższego w okolicznościach badanej sprawy nie może być wątpliwości, co do tego, że wrzucenie do skrzynki oddawczej operatora pocztowego niezakopertowanego i nieopłaconego odwołania nie może być uznane za nadanie go w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, w rozumieniu art. 57 § 2 kpa w zw. z art. 3 pkt 8 Prawa pocztowego. Należy zauważyć, że świadomości również samych Skarżących, co do bezskuteczności dokonanej w dniu 24 lipca 2017 r. czynności dowodzi fakt, że ponowili oni czynność polegającą na złożeniu odwołania w dniu 25 lipca 2017 r. Nie ulega również wątpliwości, że Skarżący nie wnieśli wraz z odwołaniem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ - co przyznają wprost - w piśmie skierowanym do Sądu podnosząc, że nie wiedzieli o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Argumentacja pisma skierowanego do Sądu, potwierdza zatem dokonaną przez Kolegium ocenę treści złożonego przez Skarżących odwołania, w tym zakresie, że nie zawierało ono żądania przywrócenia terminu. Należy też zauważyć, że jak wynika z treści odwołania, Skarżący utrzymywali, że w istocie wrzucając nieopłacone i niezakopertowane odwołanie do skrzynki oddawczej operatora pocztowego w dniu 24 lipca 2017 r. dotrzymali oni terminu do wniesienia odwołania. Stąd spójny z tą argumentacją pozostaje wniosek Kolegium, co do braku żądania przywrócenia terminu, któremu jak podkreślono w odwołaniu Skarżący mieli nie uchybić. Odnosząc się do podniesionej w piśmie z dnia 08 maja 2018 r. kwestii braku pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że w myśl art. 107 § 1 pkt 7 kpa obligatoryjnym elementem decyzji jest pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. Skarżący zostali pouczeni prawidłowo zarówno o terminie jak i trybie wniesienia odwołania. Jednocześnie, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że żaden przepis prawa nie nakłada na organy rozpatrujące sprawy w trybie administracyjnym obowiązku udzielania stronom pouczenia o możliwości złożenia prośby o przywrócenie terminu (zob. np. wyrok NSA z 17 października 1997 r., III SA 681/96, LEX nr 35450; wyrok NSA z 6 marca 1998 r., III SA 765/97, LEX nr 44766; wyrok NSA z 6 grudnia 2007 r., I OSK 284/07, LEX nr 544901) Jednocześnie należy zauważyć, że Skarżący wiedzę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu posiedli z chwilą doręczenia zaskarżonego postanowienia. W doręczonym dnia 05 grudnia 2017 r. postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 listopada 2017 r. Kolegium wskazało, że Skarżący nie wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ani nie wskazali przyczyn usprawiedliwiających uchybienie terminu. Kolegium wprost przytoczyło brzmienie art. 58 § 1 i 2 kpa. W tym momencie Skarżący powzięli zatem wiedzę na temat możliwości zwrócenia się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i nawet pomimo posiadanej wiedzy nigdy z takim żądaniem się do Kolegium nie zwrócili, ani nie zażądali aby przyjąć, że treść złożonego przez nich odwołania obejmuje również wniosek o przywrócenie terminu. Okoliczność ta nie rodzi wątpliwości Sądu, który wezwał organy do przesłania kompletnej dokumentacji sprawy Skarżących, obejmującej okres od 2015 r. Sąd miał na uwadze również fakt, że sam fakt dokonania czynności procesowej po terminie nie stwarza domniemania, że strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu, a pogląd jakoby można było złożyć wniosek o przywrócenie terminu w sposób dorozumiany nie znajduje oparcia w przepisach administracyjnej procedury" (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2012 r., II OSK 2287/10, LEX nr 1121217, wyrok NSA z dnia 3 marca 2008 r., I OSK 268/07, LEX nr 401669; podobnie NSA w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r., II GSK 596/09, LEX nr 603140). Należy również zauważyć, że wobec faktu, że ponad wszelką wątpliwość Skarżący uchybili terminowi do wniesienia odwołania nadając je urzędzie pocztowym w P. dzień po terminie (we wtorek 25 lipca 2017 r.) Kolegium nie tylko miało prawo, ale miało obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli natomiast intencją złożonego przez Skarżących z uchybieniem terminu odwołania było również żądanie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to taka informacja - wobec braku wyraźnego sformułowania takiego żądania w odwołaniu – powinna zostać wprost wyartykułowana przez Skarżących i przekazana Kolegium. Należy bowiem wskazać, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o przywrócenie terminu stanowi odrębną od niniejszej sprawę. Stąd też przedstawione w piśmie z dnia 08 maja 2018 r. skierowanym do Sądu okoliczności pozostawały, bez wpływu na wynik sprawy. Należy podkreślić, że – przyczyny – uchybienia terminu podlegają ocenie właśnie w przypadku złożenia wniosku przywrócenie terminu. Jednocześnie należy wskazać, że co do zasady złożony w terminie wniosek o przywrócenie terminu może zostać rozpoznany pomimo wydania na podstawie art. 134 kpa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania (por. wyro WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Lu 473/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania otwiera wówczas drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania, mimo pozostawania w obrocie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia odwołania. W kwestii żądania przeprowadzenia dowodów wskazanych w piśmie z dnia 08 maja 2018 r. należy wyjaśnić, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 ppsa, w myśl którego Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów - jeżeli - jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie każdy dowód może zatem zostać dopuszczony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale tylko taki który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Dowody, o których przeprowadzenie Skarżący wniósł dotyczą w zasadniczej mierze okoliczności w jakich doszło do uchybienia terminu, a więc dotyczą okoliczności które zasadniczo winny być badane w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Natomiast w kwestii przesłuchania A. Ł. na okoliczność wrzucenia nieopłaconego odwołania do skrzynki oddawczej operatora pocztowego, należy wskazać, że z woli ustawodawcy sąd administracyjny przeprowadza dowody – wyłącznie – z dokumentów. Nie byłoby więc możliwe przesłuchanie przed sądem administracyjnym wskazanej pracownicy urzędu pocztowego. Niezależnie od powyższego, wrzucenie nieopłaconego i niezakopertowanego pisma procesowego nie może być uznane za złożenia pisma procesowego w rozumieniu kpa, co Sąd wyjaśnił powyżej. Uznając zarzuty skargi za niezasadne Sąd, rozpatrując skargę, nie dostrzegł również z urzędu żadnej innej wadliwości zaskarżonego postanowienia, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Z wyżej wskazanych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369) skargę oddalił.