IV SA/Po 892/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. i E. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji A. W. i E. W. wnieśli skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2017 r. odmówiono Skarżącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na to postanowienie Skarżący złożyli zażalenie. Postanowieniem NSA z dnia 07 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 375/17 uchylono postanowienie tut. Sądu. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd w kwestii wstrzymania wykonania orzeka na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ponadto wielokrotnie wskazywano, że nie jest wystarczającym powołanie się na treść przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. i w tym zakresie rację ma Sąd pierwszej instancji, wskazując na konieczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie NSA powyższa ocena nie uwzględnia jednak tego, że o ile przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody musi być każdorazowo doprecyzowana przez wnioskodawcę i w tym zakresie wniosek wymaga uzasadnienia przez jego autora, to w sytuacji, gdy wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęta jest decyzja nakazująca dokonanie rozbiórki, niejako z jej przedmiotu wynikać będzie wystąpienie drugiej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. "trudnych do odwrócenia skutków", niezależnie od wielkości i wartości materialnej obiektu budowlanego. Jak wielokrotnie bowiem wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. Tym samym stwierdzenie Sądu pierwszej instancji o niemożności udzielenia skarżącym ochrony tymczasowej z uwagi jedynie na charakter obiektu budowlanego należało uznać za niewystarczające dla wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi § 3 wyżej wymienionego przepisu: po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Nie chodzi przy tym o posłużenie się użytymi przez ustawodawcę zwrotami tj. "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" czy też "spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków". Przedmiotowa decyzja dotyczy nakazu rozbiórki garażu. Zdaniem Sądu wykonanie tej decyzji spowodowałoby możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Już sama czynność rozbiórki przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3.08.2008 r., sygn. akt II SA/Bk 352/2006 (patrz: LexPolonica nr 1241556), stwierdzającym, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd przyjął, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, wykonanie przez skarżących nałożonego na nich zaskarżoną decyzją obowiązku rozbiórki narazi ich na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie rozbiórki, co do zasady, wiąże się bowiem z koniecznością pokrycia przez skarżących kosztów prac rozbiórkowych oraz, w razie stwierdzenia wadliwości zaskarżonej decyzji i braku podstaw do dokonania rozbiórki, pokryciem kosztów ponownej odbudowy obiektu (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 586/16, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienia NSA z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 118/11; z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 1040/09; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 202/08; z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II OZ 1352/06, czy z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 276/05). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a.