IV SA/Po 931/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-03-05
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Maciej Busz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy wniesiono odwołanie od tej decyzji, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet w sytuacji wniesienia odwołania, nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeśli inwestor działał w dobrej wierze i nie naruszył przepisów o planowaniu przestrzennym ani techniczno-budowlanych. Wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji, ale nie uniemożliwia rozpoczęcia robót, jeśli inwestor jest świadomy ryzyka wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Sankcje z art. 48 Prawa budowlanego nie mogą być stosowane wobec inwestora, który rozpoczął budowę na podstawie nieostatecznej decyzji, a nie całkowicie bez pozwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymującego roboty budowlane i nakładającego obowiązek dostarczenia dokumentów, wydanego w związku z podejrzeniem samowolnego rozpoczęcia budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. PINB uznał, że roboty rozpoczęto przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inspektor Nadzoru Budowlanego (INB) uchylił postanowienie PINB, uznając, że rozpoczęcie robót na podstawie nieostatecznej decyzji jest legalne. Skarżący (Wspólnota Mieszkaniowa i jej członkowie) kwestionowali to rozstrzygnięcie, podnosząc m.in. naruszenie przepisów dotyczących rozpoczęcia robót budowlanych, ostateczności decyzji oraz błędną ocenę dowodów. Sąd rozpatrywał również kwestię indywidualnego interesu prawnego skarżących oraz prawidłowości reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skarg Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w [...], J. Z., J. U. i M. G. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargi w całości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej PINB) postanowieniem z [...].07.2019 r. nr [...] (znak: [...]), działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2019r. poz. 1186 – dalej p.b.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018r. poz. 2096 ze zm. – dalej k.p.a.):
1. wstrzymał inwestorowi - [...]" Sp. jawna - prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy [...] w [...] (działka nr [...], arkusz [...], obręb [...]) oraz
2. nałożył na Spółkę obowiązek dostarczenia następujących dokumentów w terminie 60 dni od dnia doręczenia zaskarżonego postanowienia:
a) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wyżej wymienionego budynku, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i wykazującą się przynależnością do właściwego samorządu zawodowego, sprawdzonego zgodnie z art. 20 ust. 2 p.b., wraz z ważnym w dniu sporządzenia projektu zaświadczeniem potwierdzającym przynależność autora projektu do właściwej izby samorządu zawodowego;
b) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
c) zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto w związku z informacjami mieszkańców sąsiedniego budynku przy [...] w [...] informujących o samowolnym rozpoczęciu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W związku z powyższym [...].05.2019 r. przeprowadzono czynności kontrolne na terenie nieruchomości położonej przy [...] w [...] (działka nr [...], arkusz [...], obręb [...]) i stwierdzono, że prowadzone są roboty ziemne (wykop szeroko przestrzenny). Ustalono także, że teren budowy jest ogrodzony, na ogrodzeniu zamocowana jest tablica informacyjna i ustawiono tymczasowe obiekty zaplecza budowy. Obecni w trakcie kontroli wspólnicy [...] Sp. j. okazali pozwolenie wydane przez Prezydenta Miasta [...] na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową (znak: [...]) z [...].03.2019 r. oraz zawiadomienie o terminie rozpoczęcia robót budowlanych z [...].04.2019 r.
W trakcie postępowania wyjaśniającego PINB ustalił, że od decyzji o pozwoleniu na budowę odwołanie wnieśli członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej przy [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...].06.2019 r. (znak: [...]) umorzył postępowanie odwoławcze. Odwołanie od ww. decyzji o pozwoleniu na budowę wniosła również Wspólnota Mieszkaniowa przy [...]. Postanowieniem z [...].05.2019 r. (znak: [...]) Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową oraz odmówił jej przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
Zdaniem PINB z pism mieszkańców i wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości sąsiedniej (daty wpływu: [...] marca 2019 r., [...] marca 2019 r., [...] marca 2019 r.) wynika, że roboty budowlane rozpoczęto przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i były one kontynuowane po wydaniu pozwolenia na budowę, ale przed upływem terminu, kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę stała się wykonalna. Na zdjęciach dołączonych do wymienionych wyżej pism widoczny jest wykop szerokoprzestrzenny oraz składowane elementy żurawia wieżowego. Roboty te kontynuowane były także w trakcie postępowania odwoławczego, które zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r. Fakt prowadzenia robót budowlanych przed datą zakończenia postępowania odwoławczego potwierdzają zapisy w dzienniku budowy, a także czynności kontrolne przeprowadzone [...] maja 2019 r. W trakcie tej kontroli stwierdzono, prowadzenie robót ziemnych (wykopu szerokoprzestrzennego) oraz wykonanie obiektów zaplecza budowy (tymczasowych obiektów kontenerowych).
PINB powołał treść art. 41 ust. 1 i 2 p.b. i wskazał, że z zapisu w dzienniku budowy geodezyjne wytyczenie obiektu nastąpiło [...] maja 2019 r., to jest przed zakończeniem postępowania odwoławczego ([...] czerwca 2019 r.). Z zapisów w dzienniku budowy wynika ponadto, że [...] czerwca 2019 r. zakończono roboty ziemne w zakresie wykopu i tego dnia inspektor nadzoru dokonał odbioru podłoża gruntowego pod fundamenty. Ponadto zaplecze budowy wykonano także przed zakończeniem postępowania odwoławczego. Jego istnienie stwierdzono już w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych [...] maja 2019 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że rozpoczęcie budowy nastąpiło w niniejszym przypadku przed zakończeniem postępowania odwoławczego.
Zdaniem PINB nie można zgodzić się z twierdzeniem inwestora, że przed wydaniem pozwolenia na budowę ([...] marca 2018 r.) nie prowadzono robót budowlanych, a jedynie badania geologiczne. Na zdjęciach dostarczonych przez stronę postępowania w dniu [...] marca 2019 r. niewątpliwie widoczny jest wykop. W piśmie z [...] lipca 2019 r. inwestor potwierdza, że wykop ten wykonany był w części obrysu budynku. Trudno jednak dać wiarę, że był to "wykop obserwacyjny" wykonany w celu określenia zasięgu występowania "słabonośnych gruntów organicznych". Dane dotyczące warunków gruntowo-wodnych pozyskuje się zazwyczaj poprzez wykonywanie odwiertów i badań laboratoryjnych pozyskanych w ich wyniku próbek.
Mając powyższe na uwadze PINB zwrócił uwagę, że art. 28 ust. 1 p.b., w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443- dalej ustawa zmieniająca) wyraża przede wszystkim zasadę, że podstawowym środkiem reglamentacji prawnobudowlanej w Polsce pozostaje pozwolenie na budowę, a wyjątki od tej zasady przewidują art. 29-31. W aktualnym brzmieniu przepis ten stanowi, że "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Wymieniona wyżej nowelizacja nie wprowadziła zasady wykonalności pozwolenia na budowę przed uzyskaniem przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Poza przypadkami określonymi w art. 130 § 3 pkt 1 i 2 oraz § 4 k.p.a., decyzja o pozwoleniu na budowę nie podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, zaś wniesienie odwołania wstrzymuje jej wykonanie. Regułą pozostaje zatem rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie PINB w niniejszym przypadku rozpoczęto roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co wyczerpuje hipotezę art. 48 p.b.
Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł [...] Sp. j. kwestionując ustalenia będące podstawą wydanego przez PINB orzeczenia i zarzucając naruszenie art. 28 ust. 1, art. 41 ust. 1 – 3 i art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.b. oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 §1, art. 77 §1 i 2, art. 78 §1 i 2 i art. 80 k.p.a.
Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...]INB) po rozpoznaniu powyższego zażalenia postanowieniem z [...] września 2019r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 123 § 1 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
W uzasadnieniu postanowienia [...]INB powołał się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu z 19.09.2018 r. sygn. IV SA/Po 511/18 w którym wyrażono pogląd, że inwestor co do zasady ma prawo rozpocząć roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozpoczynając roboty budowlane na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę, inwestor naraża się na ryzyko, iż decyzja ta może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Nie można jednak w takiej sytuacji mówić o naruszeniu art. 28 ust. 1 p.b., który wprost uprawnia do rozpoczęcia tych robót. Zmiana wprowadzona ustawą zmieniającą, polegająca na traktowaniu rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jako w pełni legalnej, ma ten skutek, że w sytuacji, gdy decyzja ta stanie się ostateczna w toku lub nawet po zakończeniu realizacji robót budowlanych, zasadniczo nie będzie zachodziła konieczność wydania rozstrzygnięcia w kwestii tych robót, które zostały zrealizowane do chwili uzyskania przez pozwolenie na budowę przymiotu ostateczności.
Organ II instancji podkreślił, że słusznie podniesiono w wniesionym zażaleniu, iż stosownie do art. 130 § 2 k.p.a. wniesienie odwołania po terminie nie wstrzymuje wykonania decyzji. W niniejszej sprawie jak wynika z decyzji Wojewody [...] z [...].06.2019 r. (znak: [...]) decyzja o pozwoleniu na budowę wydana [...].03.2019 r. doręczona została Wspólnocie Mieszkaniowej (odwołującym) stosownie do treści art. 44 k.p.a. w dniu [...].03.2019 r. a zatem termin do wniesienia odwołania od tej decyzji zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. upłynął dla Wspólnoty Mieszkaniowej w dniu [...].04.2019 r. Natomiast ostatnia ze stron odebrała decyzję w dniu [...].04.2019 r. Tym samym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna z dniem [...].05.2019 r. Wniesienie odwołania po terminie i prowadzenie postępowania związanego z tym odwołaniem nie odbiera decyzji przymiotu ostateczności. W ocenie [...]INB nie można także pominąć faktu, iż Wojewoda [...] decyzją z [...].06.2019 r. (znak: [...]) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. Z., M. G. oraz J. U. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...].03.2019 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi, iż ww. nie przysługiwał przymiot strony. W związku z tym należy przyjąć, że odwołanie jest niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W ocenie [...]INB inwestor z chwilą wytyczenia obiektu [...].05.2019 r.) nie tylko legitymował się decyzją o pozwoleniu na budowę, lecz stała się ona również ostateczna z tym dniem. Natomiast wcześniej prowadzone roboty ziemne zgodnie z oświadczeniem wykonawców związane były z pracami geologicznymi (opinia geotechniczna z dokumentacją badań podłoża i elementami dokumentacji hydrogeologicznej z listopada 2018 r.) oraz zabezpieczeniem skarpy, która powstała po wykonanym wykopie.
Wspólnota Mieszkaniowa [...] w Poznaniu oraz J. Z., M. G. i J. U. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli skargę na powyższe postanowienie [...]INB. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. art. 28 ust. 1 p.b. poprzez uznanie, że dopuszczalne jest rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę,
2. art. 130 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja o pozwoleniu na budowę z [...].03.2019 r. stała się ostateczna [...].05.2019 r.,
3. art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że przed [...].05.2019 r. inwestor nie prowadził na miejscu budowy żadnych prac budowlanych i to w oparciu o niezweryfikowane oświadczenie inwestora i wbrew oświadczeniom stron, wbrew dokumentacji fotograficznej oraz wbrew ustaleniom kontrolnym Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...],
4. art. 48 ust. 2 i 3 p.b. poprzez uznanie, że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie tego przepisu jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy roboty prowadzone są bez wydania decyzji o pozwoleniu na budowę,
5. art. 131 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak doręczenia skarżącym odpisu zażalenia inwestora na postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z [...].07.2019 r. albo zaniechanie co najmniej wyznaczenia stronom terminu do zapoznania się z zażaleniem,
6. art. 124 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie w zaskarżonym postanowieniu stron postępowania, art. 125 k.p.a. poprzez pominięcie J. Z., M. G. oraz J. U. jako stron postępowania, a także naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie zaskarżonego postanowienia Wspólnocie Mieszkaniowej przy [...] w [...] zamiast jej pełnomocnikowi.
Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionowali stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu, iż art. 28 ust. 1 p.b. po nowelizacji z dnia [...].06.2015 r. dopuszcza prowadzenie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący powołując się na wyrok NSA z 19 września 2018 r. sygn. akt II OSK 151/18 stwierdzili, że nowelizacja nie zmieniła zasady, że dla rozpoczęcia prac budowlanych konieczne jest legitymowanie się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Uzasadniając naruszenie art. 130 k.p.a. skarżący wskazali, że organ pominął całkowicie fakt, że umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło dopiero decyzją z [...].06.2019 r., a więc co najwyżej z tym dniem decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna.
Uzasadniając naruszenie art. 80, art. 7 oraz art. 8 § 1 k.p.a. wskazano, że jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej i ustaleń PINB, jeszcze przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (tj. już [...].03.2019 r.), na nieruchomości znajdował się dźwig, utwardzono teren i wykonano wykop. Inwestor oświadczył, że wykop wykonano na potrzeby prac geologicznych. Jest to o tyle kuriozalne, że prace geologiczne nie wymagają wykopu aż w takim rozmiarze, a już z całą pewnością do ich przeprowadzenia nie jest potrzebny dźwig ani utwardzenie terenu. W ocenie skarżących zakres i rozmiar prac wykonanych jeszcze przed [...].03.2019 r. w sposób niebudzący wątpliwości świadczą o tym, że były to już zaawansowane roboty budowlane związane z inwestycją. Jeszcze bardziej dotyczy to prac wykonywanych pomiędzy [...].05.2019 r. a [...].06.2019 r. Mało tego, do dnia [...].06.2019 r. (tj. do pisma PINB z [...].06.2019 r.) nie wydano inwestorowi nawet dziennika budowy co wynika właśnie z w/w pisma PINB, a to właśnie z uwagi na fakt, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie była jeszcze ostateczna. W tym kontekście bardzo ciekawą okolicznością są wpisy w dzienniku budowy z datą [...].05.2019 r. W ocenie skarżących materiał dowodowy i ustalenia poczynione przez PINB wskazują, że inwestor rozpoczął prace budowlane już na przełomie lutego i marca 2019 r., a więc jeszcze przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie prace te były kontynuowane, a nasiliły się po [...].05.2019 r. Tak więc inwestor w momencie rozpoczęcia realizacji inwestycji nie legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a co do najwcześniejszych robót nie legitymował się nawet samą decyzją o pozwoleniu na budowę.
Odnośnie reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej wyjaśniono, iż zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przy [...] ustanowiony został w akcie notarialnym - umowie ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowie sprzedaży pierwszego wyodrębnionego lokalu na rzecz osoby innej niż dotychczasowy właściciel nieruchomości (wyodrębnienie i sprzedaż lokalu nr [...] w dniu [...].07.2010 r. na rzecz A. K., zarząd ustanowiono w § 11 umowy). Lokal nr [...] był pierwszym lokalem wyodrębnionym na rzecz osoby trzeciej (wcześniej wyodrębniono dwa lokale użytkowe-hale garażowe ale na rzecz dotychczasowego właściciela). Potwierdza to wyciąg z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości wspólnej (KW nr [...]). Wraz z wyodrębnieniem pierwszego lokalu powstała Wspólnota Mieszkaniowa i jednocześnie ustanowiono jej zarząd.
Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Pełnomocnik skarżących w odpowiedzi na wezwanie Sądu do wykazania indywidulanego interesu prawnego J. Z., M. G. i J. U. do wniesienia przedmiotowej skargi wyjaśnił, że art. 28 p.b. zawężający krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie ma zastosowania w postępowaniach w sprawach samowoli budowlanej. Stroną postępowania w takich sprawach powinien być z mocy art. 28 k.p.a. ten podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo ten podmiot, który ze względu na swój interes prawny lub obowiązek żąda czynności organu. Postępowanie w sprawie likwidacji samowoli budowlanej dotyczy obowiązku prawnego podmiotów, wobec których organ nadzoru budowlanego może orzec nakaz likwidacji samowoli budowlanej: czy to w postępowaniu legalizacyjnym, czy w postępowaniu naprawczym. Krąg tych podmiotów wymienia art. 52 p.b. Materialnoprawny udział w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej mają też co do zasady właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji jako osoby trzecie, których interesy są chronione z mocy art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.
Mając powyższe na uwadze wskazano, że z analizy inwestora wynika, że jako istniejący poziom terenu dla budynku skarżących (budynek nr 34A) wskazano 77,28 m n.p.m., gdy tymczasem wynosi on 76,45 m n.p.m. (różnica to 0,83 m). W tym miejscu wyjaśniono, że rzeczywisty poziom wokół budynków skarżących waha się od 76,09 do 76,19 m n.p.m., a wartość 76,45 to rzędna posadzki parteru budynków, co wykazują załączone pomiary geodezyjne. Błędne wskazanie poziomu budynku skarżących skutkuje błędnym wyliczeniem wysokości przesłaniania, gdyż zawyżona została dolna krawędź najniżej położonych okien budynku skarżących jako budynku przesłanianego - według analizy inwestora wysokość przesłaniania wynosi 868 cm, gdy tymczasem wynosi ona 1029 cm. Tym samym nie został spełniony warunek odległości pomiędzy budynkami, o której mowa w § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm. - dalej rozporządzenie). Skarżący powołali się przy tym na analizę przesłaniania opracowaną przez skarżących stanowiącą załącznik do pisma.
W ocenie skarżących również zbyt mała odległość projektowanego budynku od budynku nr [...] powoduje, iż nie zostanie zachowany określony w § 60 rozporządzenia minimalny czas nasłonecznienia przynajmniej jednego pokoju w lokalu zaznaczonym na rzucie technicznym w budynku nr [...] i stanowiącym własność skarżących M. G. i J. U. (lokal nr [...]). Zdaniem skarżących załączone analizy nasłonecznienia pokazują, że warunek ten w odniesieniu do zaznaczonego lokalu nie został spełniony. W lokalu tym największe nasłonecznienie jest w pokoju zaznaczonym na rzucie pod nr [...] (salon), a mimo tego minimalne parametry nasłonecznienia nie zostały spełnione. Ten sam problem dotyczy lokalu skarżącej J. Z. (lokal nr [...]), jakkolwiek szczegółowa analiza nasłonecznienia została przeprowadzona wyłącznie dla lokalu M. G. i J. U.. W ocenie skarżących, nie ulega żadnym wątpliwościom, że projektowany budynek wpłynie na stopień nasłonecznienia tego lokalu, a także lokalu nr [...]. A tym samym planowana inwestycja będzie oddziaływać na lokale J. Z. oraz M. G. i J. U..
Firma [...]" Sp. jawna będąca uczestnikiem postepowania działając przez profesjonalnego pełnomocnika w piśmie procesowym z [...] stycznia 2020r. wniosła o odrzucenie skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], odrzucenie skarg J. Z., M. G. i J. U., a ewentualnie o ich oddalenie.
Uzasadniając odrzucenie skargi Wspólnoty mieszkaniowej wskazano na nie uzupełnienie w terminie braków formalnych skargi. Do skargi załączono bowiem pełnomocnictwo podpisane między innymi przez W. S., a także kserokopię aktu notarialnego z [...] lipca 2010 r., rep. A nr [...], sporządzonego przez notariusza L. D., w którym to akcie notarialnym powierzono zarząd nieruchomością wspólną W. S.. Uczestnik postępowania wskazał, że Sąd wezwał Wspólnotę Mieszkaniową Mieszkaniowej [...] w [...] przez jej pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej przez osoby podpisane od pełnomocnictwem. W terminie zakreślonym przez Sąd nie został złożony przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową Mieszkaniowej [...] i [...] w [...] lub jego pełnomocnika stosowny dokument lub jego odpis. Jedynie ponownie przedłożono kserokopię przedłożonego wcześniej aktu notarialnego. Kserokopia ta nie spełniała wymogów z art. 37 § 1 p.p.s.a. i art. 6 ust. 3 ustawy z dnia [...] lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 75). Z tego też powodu istnieje podstawa do odrzucenia skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Uzasadniając odrzucenie skargi J. Z., M. G. i J. U. uczestnik postepowania podniósł, że w/w nie wykazali odrębnego od skarżącej wspólnoty indywidualnego interesu prawnego we wniesieniu skargi. Podniesione zarówno w piśmie procesowym pełnomocnika skarżących z [...] grudnia 2019 r., jak i podnoszone w postępowaniach związanych z wydaniem pozwoleniem na budowę argumenty dotyczące zacieniania i przesłaniania w istocie nie są związane z ich lokalami, lecz dotyczą nieruchomości wspólnej oraz innych lokali mieszkalnych w budynku przy [...] w [...]. Wykazywany przez skarżących interes prawnych nie jest wyjątkowym, odrębnym interesem prawnym od interesu prawnego ogółu współwłaścicieli nieruchomości (właścicieli samodzielnych lokali mieszkalnych) tworzących Wspólnotę Mieszkaniową za który to ogół działa Wspólnota Mieszkaniowa poprzez zarząd, a nie poszczególni właściciele lokali mieszkalnych.
Nadto wskazano, że już w projekcie budowlanym zamieszczona została analiza zacieniania i nasłonecznienia - stosownie do w § 13 i § 60 rozporządzenia autorstwa mgr inż. arch. A. K.. Analiza ta wykazuje, że w istocie to projektowany budynek jest zacieniany przez budynek przy [...] w [...] (dz. nr [...]).
W ocenie uczestnika podana przez pełnomocnika skarżących rzędna posadzki parterów budynku 76,45 jest również błędna. Jest to rzędna z projektu zagospodarowania terenu do pozwolenia na budowę budynku, w których lokale mają skarżący (budynek nr [...]). W rzeczywistości rzędna posadzki "zero" budynku wynosi 76,80 m. To właśnie ta wartość ma znaczenie do ustalenia odległości niezbędnej do przesłaniania. Tak więc to skarżący posługują się błędnymi danymi, a nie projektanci budynku, którego dotyczy niniejsze postępowanie.
Dalej wskazano, że na etapie postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę pełnomocnik inwestora przedłożył analizę zacieniania i nasłonecznienia, autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. D. P., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno- budowlanej. Jak słusznie wskazał Wojewoda [...] w decyzji z [...] czerwca 2019 r., nr IR [...], analiza złożonej dokumentacji jednoznacznie wskazuje, że budynek odwołujących z uwagi na jego niekorzystne usytuowanie względem stron świata rzuca cień własny, powodując znaczne ograniczenie nasłonecznia lokali odwołujących. Zauważyć należy, iż okna pomieszczeń w lokalach mieszkalnych odwołujących skierowane są na północ i wschód, co przy tak usytuowanym budynku uniemożliwia nasłonecznienie lokali odwołujących w godzinach od ok. 9.15 do ok. 15.40 w dniu [...] marca, zaś w dniu [...] września od godziny ok. 9.12 do ok. 15.00. Lokalizacji projektowanego budynku od strony północnej budynku istniejącego nie wpłynie zatem znacząco na nasłonecznienie lokali mieszkalnych skarżących. Poza tym z projektu budowlanego oraz z analizy nasłonecznienia sporządzonej przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia jednoznacznie wynika, że w lokalach [...] czas nasłonecznienia przekracza wymagane przepisami prawa 3 godziny. Tym samym, stwierdzić należy, że spełnione są warunki określone w § 57 i § 60 rozporządzenia. Poza tym w materiale dowodowym znajduje się oświadczenie, że w sprawie spełniony jest również § 13 ww. rozporządzenia.
Tym samym nie można stwierdzić, że skarżący, jako właściciele lokali nr [...] doznają jakiś szczególnych ograniczeń w związku ze wzniesieniem budynku, którym objęte jest zaskarżone pozwolenie na budowę, wynikających przepisów administracyjnego prawa materialnego, z których to ograniczeń mogliby wywieźć swój indywidualny interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu, związany z posiadanym prawem własności do samodzielnego lokalu mieszkalnego - odrębny od interesu Wspólnoty Mieszkaniowej.
Co jednak najważniejsze załączona do odwołania od pozwolenia na budowę i pisma procesowego z dnia [...] grudnia 2019 r. analiza opiera się na błędnych założeniach - nie dotyczy ona okna w mieszkaniu skarżących, lecz okna w mieszkaniu sąsiednim w pokoju oznaczonym [...] (podkreślić należy, że mieszkanie to posiada także pokoje mieszkalne nr [...] i nr [...] - korzystniej położone pod względem stron świata, a więc także - naświetlenia).
Uczestnik podkreślił, że przedstawione przez niego analizy wykazują, że w dniach równonocy ilość nasłonecznienia dla lokali sąsiedniej Wspólnoty Mieszkaniowej pozostaje zgodna z prawem. Analiza ta została przygotowana przy pomocy najdokładniejszego oprogramowania komputerowego przez rzeczoznawcę budowlanego.
Uczestnik zgodnie z wytycznymi wynikającymi z wyroku WSA w Poznaniu z 11 grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 722/19 przedłożył dodatkową analizę przesłaniania autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. D. P., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz mgr inż. arch. J. M., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej bez ograniczeń oraz konstrukcji obiektów o powszechnie znanych rozwiązaniach. Jak wskazano we wnioskach analizy: "Zgodnie z § 13 przesłanianie mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego (parter budynku przy [...]) do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (budynek przy [...]). Jeśli warunek spełniony zostanie dla najniżej położonych okien budynku, zostaje spełniony dla okien znajdujących się powyżej ze względu na. skrócenie wysokości przesłaniania o wysokość kondygnacji. Z przeprowadzonej analizy merytorycznej oraz graficznej rys. 1 oraz rys. 2 wynika jasno, iż dla omawianego budynku przy [...] nie zachodzi przesłanianie, a co za tym idzie warunki zawarte w omawianym §13 Rozporządzenia należy uznać za spełnione dla mieszkania nr [...]. znajdującego się na parterze, oraz każdego znajdującego powyżej, w tym mieszkania 113. Należy też podkreślić, że powyższy paragraf (§ 13) dotyczy warunków dostępu światła dziennego i nie jest tożsamy z nasłonecznieniem (§ 60). Celem zapewnienia odpowiednich odległości wynikających z wysokości przesłaniania jest umożliwienie dotarcia światła rozproszonego do danego pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, skąd wynika jego szersze zastosowanie (dla każdego pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi), stąd jego bezpośrednie powiązanie z § 57." Lokale nr [...] (lokale skarżących) są lokalami o takim samym układzie pomieszczeń. Od strony projektowanego budynku w tych lokalach znajduje się okno z pomieszczenia kuchni (§ 13, § 57 i § 60), pokój posiadający dwa okna (jedno od strony projektowanego budynku - nie spełniające wymogów z § 57 oraz drugie okno w innej ścianie - spełniające wymogi z § 57 i tym samym podlegające analizie przesłaniania) - te okna od strony projektowanego budynku nie podlegają analizie. Brak statusu strony w niniejszej sprawie może być również podstawą oddalenia skarg J. Z., M. G. i J. U..
Uczestnik oświadczył również, że w całości popiera stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu podkreślając, że przed uzyskaniem pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], podejmował jedynie czynności nie stanowiące budowy tj. magazynowanie maszyn budowlanych (żurawia) oraz wykonania wykopu nie związanego z prowadzenie robót budowlanych i bez wytyczenia geodezyjnego (w celu ustalenia zasięgu występowania gruntów organicznych i monitorowania wahań wód gruntowych - wykop sondażowy (obserwacyjny) stanowił 5%-7% wykopu pod przyszłą inwestycję). W niniejszej sprawie w katalogu określonym w art. 41 ust. 2 p.b. na pewno nie mieści się przechowywanie na działce elementów dźwigu wieżowego. Także wykonywanie wykopu (w tym nie przewidzianego do wykonania w nim obiektu budowlanego, lecz wykonanego w celu wykonania prac geotechnicznych) nie mieści się w tym katalogu - nie jest to bowiem niwelacja terenu w rozumieniu tego przepisu. Dokonując tych czynności inwestor nie naruszył art. 28 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1, 2, 3 p.b.. Z tego też powodu brak było podstaw do zastosowania art. 48 p.b.
Uczestnik podkreślił należy, że na ostateczność decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2019 r., znak: [...] wpływu nie miały odwołania złożone przez Wspólnotę Mieszkaniową przy [...] w [...] oraz przez mieszkańców tej wspólnoty. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. i art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie przysługuje stronie w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Tak więc jedynie w przypadku wniesienia odwołania przez uprawnioną stronę w terminie do tego przepisanym skutkuje brakiem ostateczności decyzji. Wniesienie odwołania po terminie lub przez osobę nieuprawnioną nie skutkuje brakiem ostateczności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie [...]INB uchylające wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. postanowienie PINB wstrzymujące inwestorowi prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy [...] w [...] (działka nr [...], arkusz [...], obręb [...]) oraz nakładające na Spółkę obowiązek dostarczenia określonych dokumentów we wskazanym terminie.
Uwzględniając treść złożonego przez uczestnika postępowania wniosku o odrzucenie skargi oraz mając na uwadze fakt, iż J. Z., M. G. i J. U. jako członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej przy [...] nie brali udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem, istotną kwestią w niniejszej sprawie jest ocena indywidulanego interesu prawnego w/w osób we wniesieniu skargi. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym mogą wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami zaskarżonego do sądu orzeczenia. W przedmiotowej sprawie J. Z., M. G. i J. U. wnieśli skargę wraz ze Wspólnotą Mieszkaniową, która brała udział w postepowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem w przewidzianym terminie. J. Z., M. G. i J. U. zachowali więc termin dla strony biorącej udział w postępowaniu.
Oceniając możliwość wniesienia odrębnej skargi przez członka wspólnoty mieszkaniowej Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd reprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie z którym także członek wspólnoty mieszkaniowej, jeżeli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota. Uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i poszczególnego właściciela nie są bowiem wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie. Ocenie powinno zatem podlegać czy właściciel wyodrębnionej nieruchomości lokalowej wykazał, iż doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość, poprzez dopuszczenie do realizacji określonych robót budowlanych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.05.2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 287/10, LEX nr 676066, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2.12.2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1269/08, LEX nr 558379). Wprawdzie zasadą jest występowanie w sprawach wspólnot mieszkaniowych – organów je reprezentujących, jednakże nie wyłącza to możliwości uzyskania przez właściciela lokalu (lokali) przymiotu strony postępowania w sprawie dotyczącej tej wspólnoty w razie wykazania, że taki przymiot posiada i to niezależnie od występującej w jego imieniu wspólnoty. Przywołać w tym miejscu należy pogląd prezentowany w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2208/10, w którym wskazano, że konsekwencją powołania wspólnoty mieszkaniowej nie może być pozbawienie właściciela lokalu (lokali) możliwości administracyjnej i sądowej ochrony jego praw w sytuacji, gdy potrzebę tej ochrony opiera na przepisach prawa i gdy tej ochrony nie zapewnia mu właściwy organ wspólnoty. Nie jest słuszne stanowisko zgodnie z którym zawsze i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. W wyroku z 7 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1648/06, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że jeśli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota. Aby członek wspólnoty mógł samodzielnie występować jako strona postępowania w sprawie pozwolenia na budowę musi istnieć przepis prawa, który ogranicza możliwości zagospodarowania jego mieszkania, będącego jego własnością.
W przedmiotowej sprawie J. Z., M. G. i J. U. swój indywidualny interes prawny wywodzili z niezachowania warunku odległości pomiędzy budynkami uregulowanego w § 13 rozporządzenia. Zbyt mała odległość projektowanego budynku od budynku nr [...] w ocenie J. Z., M. G. i J. U. powoduje również, iż nie zostanie zachowany określony w § 60 rozporządzenia minimalny czas nasłonecznienia przynajmniej jednego pokoju w lokalach mieszkalnych stanowiących ich własność. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 11 grudnia 2019r. sygn. akt IV SA/Po 722/19 uchylającego decyzję Wojewody [...] z [...].06.2019r. nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze zainicjowane przez J. Z., M. G. i J. U. Sąd stwierdził, że przedstawiona analiza nasłonecznienia nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że planowana inwestycja nie spowoduje ograniczeń w użytkowaniu lokali nr [...] i to nawet przy założeniu, zmiany ich przeznaczenia na odpowiadające bardziej rygorystycznym wymogom w przedmiocie nasłonecznienia, tj. np. do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, o których mowa w § 60 rozporządzenia. W tym zakresie prawidłowość stanowiska Wojewody [...] stwierdzająca brak indywidualnego interesu prawnego J. Z., M. G. i J. U. nie budziła żadnych wątpliwości Sądu. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że oceny tej w żaden sposób nie podważają załączone do odwołania wydruki zatytułowane [...]
W tym miejscu wskazać należy, że wyrok WSA w Poznaniu z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] zapadł w ramach sądowej kontroli decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze zainicjowane przez J. Z., M. G. i J. U. w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy [...] w [...] (działka nr [...], arkusz 41, obręb [...]), a więc sprawie w której interes prawny w/w osób podobnie jak w sprawie dotyczącej postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. wywodzony jest z § 60 rozporządzenia. Powyższe oznacza, że ustalenia Sądu w zakresie wywodzenia interesu prawnego J. Z., M. G. i J. U. z naruszenia § 60 rozporządzenia są wiążące dla Wojewody [...] rozpoznającego ponownie sprawę odwołania w/w osób jak i dla Sądu w niniejszej sprawie.
Sąd w wyroku z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] wskazał, że odrębnie przedstawia się kwestia w sprawie naturalnego oświetlenia mieszkań [...] w budynku [...] przy [...]. Ta kwestia nie została, bowiem w ocenie Sądu należycie udokumentowana w aktach sprawy, które nie zawierały dokumentacji pozwalającej na weryfikację interesu Skarżących w kontekście § 13 rozporządzenia, na podstawie którego odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, m.in. jeżeli: między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m (lit. a), 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m (lit. b) oraz zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Powyższe oznacza, iż oceniając indywidulany interes prawny J. Z., M. G. i J. U. w niniejszej sprawie zasadnym jest ocena przesłanki przesłaniania uregulowanej w § 13 rozporządzenia. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że § 13 ust. 2 rozporządzenia odsyła w swej treści do § 57 rozporządzenia, który w ust. 1 stanowi, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. W § 57 ust. 2 rozporządzenia wskazano natomiast, że w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12. Jak wynika z przesłanej przez uczestnika postępowania analizy przesłaniania stanowiącej załącznik nr [...] do pisma z [...] stycznia 2020 r. w lokalach nr [...] położonych w budynku mieszkalnym przy [...] w [...] należących do J. Z., M. G. i J. U. od strony inwestycji prowadzonej na działce nr [...], arkusz [...], obręb [...] znajdują się kuchnia i salon. Stosownie do § 3 pkt 9 rozporządzenia, przez mieszkanie należy rozumieć zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Ustawodawca wyodrębnił więc w ramach mieszkania pomieszczenia mieszkalne i pomocnicze wskazując, że są to dwie odrębne kategorie. Zgodnie z § 3 pkt 10 rozporządzenia przez pomieszczenie mieszkalne należy rozumieć pokoje w mieszkaniu, a także sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi w budynku zamieszkania zbiorowego. Z kolei pomieszczeniem pomocniczym zgodnie z § 3 pkt 11 rozporządzenia jest pomieszczenie znajdujące się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służące do celów komunikacji wewnętrznej, higieniczno-sanitarnych, przygotowywania posiłków, z wyjątkiem kuchni zakładów żywienia zbiorowego, a także do przechowywania ubrań, przedmiotów oraz żywności. Ponadto przepisy rozporządzenia dopuszczają realizację kuchni bez otworów okiennych usprawiedliwione względami bezpieczeństwa (wentylacji). Oznacza to, że naturalne oświetlenie badane jest wyłącznie dla pomieszczenia mieszkalnego, którym w przypadku lokali mieszkalnych należących do J. Z., M. G. i J. U. jest salon. Z analizy przesłaniania przesłanej przez inwestora wynika, że podlegające analizie salony w mieszkaniach należących do w/w osób mają powierzchnię 19,16 m2 i znajdują się w nim 2 okna. Jedno o wymiarach otworu okiennego 1,7 m x 2,10 m nie skierowane na inwestycję na działce nr [...] oraz drugie okno skierowane na nieruchomość należącą do inwestora. Nie ulega wątpliwości, że rozważane pomieszczenie przeznaczone jest na pobyt ludzi. W konsekwencji współczynnik, o jakim mowa w § 57 ust. 2 rozporządzenia z uwzględnieniem wyłącznie okna nie wychodzącego na inwestycję prowadzoną na działce nr [...], arkusz 41, obręb [...] z uwzględnieniem współczynnika 0,8 koniecznego dla ustalenia światła ościeżnic wynosi dla analizowanych pomieszczeń mieszkalnych 1:6,7 (wg. wyliczenia powierzchnia pokoju do rozmiaru okna w świetle ościeżnic 19,16 m / 3,57 m x 0,8), co oznacza spełnienie warunku o jakim mowa § 57 ust. 2 rozporządzenia. Fakt, że proporcja powierzchni okien do powierzchni podłogi została zachowana wyłącznie przy uwzględnieniu okna nie skierowanego na inwestycję prowadzoną na działce nr [...], przy uwzględnieniu treści 13 ust. 2 rozporządzenia wyklucza zaistnienie przesłanki przesłaniania jako mającej zastosowanie przy ocenie interesu prawnego J. Z., M. G. i J. U. jako właścicieli lokali mieszkalnych nr [...] położonych w budynku mieszkalnym przy [...] w [...]. Mając zatem brak po stronie J. Z., M. G. i J. U. indywidulanego interesu prawnego do wniesienia skargi Sąd postanowił oddalić skargę wniesioną przez w/w osoby. Oddalając skargę Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uwzględnił prezentowany w orzecznictwie pogląd, że interes prawny jest kategorią prawa materialnego, a zatem wymaga poczynienia ustaleń i rozważań w tym kierunku. Ich negatywny wynik musi prowadzić do oddalenia skargi, nie zaś jej odrzucenia [[...].) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2016, Legalis].
Odnosząc się w dalszej kolejności do zgłoszonego przez uczestnika postępowania wniosku o odrzucenie skargi wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] wskazać należy, że zasadnicze znaczenie w danej sprawie ma ustalenie czy w/w wspólnota mieszkaniowa w niniejszej sprawie jest prawidłowo reprezentowana przez W. S., który w niniejszej sprawie ustanowił profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz.U. z 2019r. poz. 737 ze zm. – dalej ustawa) właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej, którą ustawodawca w innym miejscu nazywa zarządcą. W przepisie tym jest mowa o zarządzie w znaczeniu funkcjonalnym, bowiem chodzi w nim o zarządzanie nieruchomością wspólną, czyli podejmowanie czynności faktycznych i prawnych koniecznych dla utrzymania tej nieruchomości. Zarządca jest przy tym osobą trzecią, a więc podmiotem odrębnym od samej wspólnoty. Z akt sprawy wynika, że doszło do ustanowienia zarządcy w akcie notarialnym repertorium [...] zawierającym umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowy sprzedaży (§ 11 umowy, k. 23 akt sądowych). Właściciele lokali nie powołali zatem zarządu na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy.
W tzw. dużych wspólnotach mieszkaniowych, jak w niniejszej sprawie, właściciele lokali zobowiązani są podjąć uchwałę o wyborze zarządu (art. 20 ust. 1 ustawy). W orzecznictwie sądowym prezentuje się pogląd, który Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie podziela, że taka regulacja prawna oznacza to, że ustanowienie zarządcy (w znaczeniu funkcjonalnym) na podstawie art. 18 ust.1 ustawy wyklucza możliwość tworzenia zarządu (w znaczeniu podmiotowym) według postanowień art. 20 ustawy. Za taką wyłącznością określonej, przyjętej już raz formuły prawnej zarządu nieruchomością wspólną przemawiają także istotne względy natury organizacyjno-gospodarczej. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, ze nie ma potrzeby mnożenia struktur zarządu nieruchomością wspólną, co powoduje problemy w ewentualnym rozkładzie uprawnień pomiędzy takie struktury (por. post. SN z dnia 14 września 2005 r., III CZP 62/05).
Wobec powyższego przyjąć należy, że jeżeli ustanowiono zarządcę na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy, to zagadnienie działania zarządcy (osoby prawnej lub fizycznej) w imieniu właścicieli lokali i zakresu takiego upoważnienia sprowadza się w istocie do treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli, przewidzianych w powyższym przepisie ustawy.
W niniejszej sprawie z przedłożonej kopii aktu notarialnego, wynika, że nabywcy lokali mieszkalnych (właściciele tworzący wspólnotę mieszkaniową) postanawiali, że pierwszy zarząd nieruchomością wspólną zgodnie z postanowieniami ustawy o własności lokali sprawować będzie [...]. Oznacza to, że W. S. powołany na podstawie przepisów ustawy do sprawowania zarządu jest umocowany do kierowania sprawami Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między Wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.
W tym miejscu wskazać należy, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez uczestnika postępowania Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] w odpowiedzi na wezwanie Sądu złożyła do akt sprawy kserokopię aktu notarialnego z [...] lipca 2010r., rep. A nr [...], sporządzonego przez notariusza [...], w którym to akcie notarialnym powierzono zarząd nieruchomością wspólną W. S. (k. 63-75 akt sądowych) spełniającą wymogi z art. 37 § 1 p.p.s.a. i art. 6 ust. 3 ustawy z dnia [...] lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 75). Powyższe oznacza, że skarżąca prawidłowo wykazała sposób swej reprezentacji.
Odnosząc się do meritum sprawy stwierdzić należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 2 i 3 p.b. Wybudowany lub będący w budowie bez wymaganego pozwolenia obiekt budowlany podlega rozbiórce (art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.). Art. 48 p.b., oprócz norm regulujących nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, zawiera także przepisy stanowiące podstawę prawną legalizacji samowoli budowlanych. Jeżeli bowiem budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 prawa budowlanego (art. 48 ust. 2 i 3 p.b.). Celem postępowania legalizacyjnego jest likwidacja samowoli budowlanej poprzez doprowadzenie nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w tym dostosowanie obiektu do przepisów z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz norm techniczno-budowlanych.
Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym legalizacja samowoli budowlanej prowadzona na podstawie art. 48 p.b. jest uprawnieniem inwestora, od którego to w dużym stopniu zależy, czy w stosunku do obiektu budowlanego zostanie orzeczony nakaz rozbiórki, czy nie. Decyzja inwestora o legalizowaniu samowoli budowlanej implikuje obowiązek wykonania nakazanych czynności, których spełnienie - uzależnione w dużej mierze od inicjatywy i aktywności strony - skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki (tak m.in. NSA w wyroku z 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 367/16, System Informacji Prawnej LEX nr 2426948).
W przedmiotowej sprawie wszczęto wobec [...] Sp. jawna postępowanie legalizacyjne wstrzymując prowadzenie robót budowlanych i zobowiązując inwestora do przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło, ustalenie organu pierwszej instancji co do tego, że zakres realizowanych przez inwestora robót budowlanych stanowił samowolę budowlaną tj. roboty prowadzone były bez pozwolenia na budowę. W sprawie nie budziło przy tym wątpliwości, że co do zasady realizacja tego rodzaju inwestycji jak budowa prowadzona przez [...] Sp. jawna wymagała pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia konieczne było rozstrzygnięcie tego, czy faktycznie skarżąca rozpoczęła roboty budowlane przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę, stosownie do art. 28 ust. 1 p.b., jest aktem administracyjnym legitymizującym inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez organ I instancji (zakwestionowanym przez [...]INB) rozpoczęcie robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę narusza art. 28 ust. 1 p.b. i stanowi samowolę budowlana, o której mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b., tj. budowę bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W tym miejscu należy wskazać, że art. 28 ust. 1 p.b. do czasu zmiany wprowadzonej nowelą z [...] lutego 2015 r. stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Na gruncie tak brzmiącej regulacji nie budziło wątpliwości, że roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji powyższego rozpoczęcie robot budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę również stanowiło budowę bez wymaganego pozwolenia i wymagało zastosowania sankcji z art. 48 p.b.
Stan taki zmienił się z dniem [...] czerwca 2015 r., gdy z art. 28 ust. 1 p.b. wykreślono słowo "ostatecznej", a przepis ten otrzymał brzmienie: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31".
W tym miejscu wskazać należy, że interpretacja powyższej zmiany budzi wątpliwości w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Sądowi w składzie orzekającym w niniejszej sprawie znane jest stanowisko prezentowane we wskazanym w skardze wyroku NSA z 19 września 2018 r. sygn. akt II OSK 151/18, iż poza przypadkami określonymi w art. 130 § 3 pkt 1 i 2 oraz § 4 k.p.a., decyzja o pozwoleniu na budowę nie ulega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, zaś wniesienie odwołania wstrzymuje jej wykonanie. Regułą pozostaje zatem rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie NSA trudno w związku z tym podzielić pogląd, że decyzja o pozwoleniu na budowę stanowi kolejny, obok wymienionych w art. 130 § 3 pkt i i 2 oraz § 4 k.p.a., wyjątek od wyżej przytoczonej zasady z art. 130 § 1 k.p.a. Nie przemawia za tym ani wykładnia literalna, ani celowościowa, ani systemowa zarówno art. 130 k.p.a., jak i art. 28 ust. 1 p.b.
Zwrócić należy jednak uwagę, iż NSA w wyroku z 29 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 49/19 (zob. http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA), wyraził pogląd, że "Z dniem [...] czerwca 2015 r. wykreślone zostało z treści art. 28 ust. 1 słowo "ostatecznej" w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie której można rozpocząć roboty budowlane (ustawa z dnia [...] lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. poz. 443). Zacytowany wyżej pogląd zachowuje jednak aktualność w zakresie oceny skutków prawnych rozpoczęcia robót budowlanych w oparciu o nieostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę i wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie można dopatrzeć się w nim wsparcia dla tezy o słuszności zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego." Dalej NSA akceptując stanowisko wyrażone w powyższej sprawie przez sąd I instancji wskazał, że "..przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego należy odczytywać z uwzględnieniem treści art. 130 § 1 k.p.a., który stanowi, że wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Podzielić należy również pogląd, że aktualne brzmienie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oznacza wprawdzie zezwolenie na rozpoczęcie robót budowlanych zanim decyzja o pozwoleniu na budowę stanie się ostateczna, jednak w razie wniesienia od niej odwołania, należy wziąć pod uwagę, że przestaje ona być wykonalna. Jeśli mimo tego inwestor kontynuuje rozpoczęte roboty budowlane, powinien liczyć się ze skutkami prawnymi, jakie niesie możliwość wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego w toku instancyjnym."
Pogląd prawny prezentowany w w/w orzeczeniu NSA znajduje potwierdzenie w powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 19 września 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 511/18 (CBOSA) w którym wskazano, że "Aktualnie inwestor co do zasady ma prawo rozpocząć roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozpoczynając roboty budowlane na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę, inwestor naraża się na ryzyko, iż decyzja ta może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Nie można jednak w takiej sytuacji mówić o naruszeniu art. 28 ust. 1, który wprost uprawnia do rozpoczęcia tych robót. Zmiana wprowadzona nowelą z [...] lutego 2015 r., polegająca na traktowaniu rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jako w pełni legalnej, ma ten skutek, że w sytuacji, gdy decyzja ta stanie się ostateczna w toku lub nawet po zakończeniu realizacji robót budowlanych, zasadniczo nie będzie zachodziła konieczność wydania rozstrzygnięcia w kwestii tych robót, które zostały zrealizowane do chwili uzyskania przez pozwolenie na budowę przymiotu ostateczności (A. Kosicki [w:] Prawo budowlane, Komentarz, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2018)".
Niezależnie jednak od powyższych rozbieżności Sąd orzekający w sprawie niniejszej stoi na stanowisku, że inwestora, który rozpoczął roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie można traktować tak jak sprawcy samowoli budowlanej, tj. osoby, która rozpoczęła budowę, nie mając w ogóle decyzji o pozwoleniu na budowę, w szczególności nie można nałożyć na niego sankcji przewidzianych w art. 48 i 49 p.b. (por. Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją Andrzeja Glinieckiego, wyd. III, WK 2016).
Mając powyższe na uwadze Sąd akceptuje stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu [...]INB co do tego, że nie zaistniała podstawa do wstrzymania inwestorowi robót na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. Jednocześnie zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, by rozpoczęcie budowy w rozumieniu art. 41 ust. 1 i 2 p.b. nastąpiło przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazano na pisma mieszkańców sąsiedniej nieruchomości z [...] i [...] marca 2019 r. dołączona do pisma z dnia [...] marca 2019 r. dokumentacja fotograficzna wskazuje na składowanie elementów dźwigu oraz na niewielki wkop w południowo-zachodniej części działki inwestycyjnej. Składowanie elementów maszyn nie może być uznane za jedną z prac przygotowawczych z art. 41 ust. 2 p.b., zaś argumentacja przedstawiona przez PINB odnośnie wykopu ("dane dotyczące warunków gruntowo-wodnych pozyskuje się zazwyczaj poprzez wykonywanie odwiertów i badań laboratoryjnych pozyskanych w ich wyniku próbek") nie może być uznana za skuteczne zakwestionowanie twierdzeń inwestora o celowości wykonania wykopu badawczego znajdujących oparcie w treści opinii geotechnicznej z listopada 2018 r. (k. 174 i k. 178 akt). W sprawie nie doszło więc także do naruszenia przez organ II instancji przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania w tym odnoszących się do oceny zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w zaskarżonym postanowieniu [...]INB, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, że inwestor rozpoczął roboty budowlane jeszcze przed wydaniem nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa we wniesionej skardze kwestionowała ustalenia faktyczne dokonane przez [...]INB. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że oceny dowodów należy dokonać na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, a więc w sposób dialektyczny, tj. między innymi przez przeciwstawienie sobie wzajemnie sprzecznych środków dowodowych i ocenę ich wiarygodności w kontekście pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie. Nie dochodzi zatem do sprzeczności ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego, jak też nie będzie przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, jeżeli ustalenia faktyczne są identyczne tylko z częścią zebranego materiału, a organ w sposób prawidłowy wyjaśni, dlaczego ustalenia swe oparł tylko na tej części materiału dowodowego. Ma to miejsce wtedy, gdy istnieją dwie grupy przeciwstawnych dowodów, a ustalenia faktyczne z konieczności muszą pozostawać w sprzeczności z jedna z nich. W granicach swobodnej oceny dowodów organ ma prawo eliminować pewne dowody, tzn. albo nie dawać im wiary, albo uznać je za nieistotne. Musi jedynie swoje stanowisko w tym przedmiocie należycie uzasadnić.
W takiej sytuacji postawienie zarzutu obrazy art. 80 k.p.a. oraz art. 7 i 8 §1 k.p.a. nie może polegać jedynie na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów; skarżący może tylko wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi, że organ naruszył ustanowione w wymienionym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów i że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Jeżeli z określonego materiału dowodowego organ wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena organu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie organu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez organ ocena dowodów może być skutecznie podważona.
W przedmiotowej sprawie [...]INB na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w ocenie Sądu przyjął zasadnie, że jedynymi pracami wykonanymi przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę było wykonanie prac ziemnych, które zgodnie z oświadczeniem wykonawców związane były z pracami geologicznymi (opinia geotechniczna z dokumentacją badań podłoża i elementami dokumentacji hydrogeologicznej z listopada 2018r.) oraz zabezpieczeniem skarpy, która powstała po wykonanym wykopie. w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w tym złożonej przez mieszkańców nieruchomości sąsiedniej dokumentacji fotograficznej brak jest podstaw do zakwestionowania tego stanowiska. W tym miejscu wskazać należy, iż jak wynika z art. 41 ust. 1 p.b. rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy. Pracami przygotowawczymi są: wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów, wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. Roboty ziemne polegające na niwelacji terenu, wyrównaniu bądź podwyższeniu poziomu gruntu można zakwalifikować jako roboty budowlane podlegające regulacjom p.b. w dwóch przypadkach. Po pierwsze, wówczas, gdy są pracami przygotowawczymi do rozpoczęcia budowy określonego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 2 p.b. Po drugie, w sytuacji, gdy zmierzają do powstania budowli ziemnej. Wykonane w niniejszej sprawie przez inwestora prace ziemne nie stanowiły niwelacji terenu w rozumieniu w/w przepisu. Rozmiar wykonanych prac nie wskazuje, aby prowadzone one były w całym obrysie przyszłych fundamentów. Brak jest więc podstaw do zakwestionowania stanowiska prezentowanego przez inwestora związane były z pracami geologicznymi (opinia geotechniczna z dokumentacją badań podłoża i elementami dokumentacji hydrogeologicznej z listopada 2018 r.) oraz zabezpieczeniem skarpy, która powstała po wykonanym wykopie. Za wykonanie prac przygotowawczych w rozumieniu art. 41 ust. 1 p.b. nie może być bowiem uznane złożenie na terenie działki nr [...], arkusz [...], obręb [...] elementów dźwigu wieżowego. Fakt, że na placu budowy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę znajdowały się elementy dźwigu wieżowego, nie oznacza, że roboty budowlane tego dnia były rozpoczęte. Rozpoczęcie budowy następuje jedynie w przypadku wykonania prac przygotowawczych wymienionych w art. 41 ust. 2 p.b. i tylko na terenie budowy, o którym mowa w art. 3 pkt 10 p.b.. Samo ustawienie maszyn budowlanych na terenie budowy, nie może zatem stanowić o rozpoczęciu budowy, w rozumieniu ww. art. 41 ust. 2 ww. ustawy.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania w zakresie dotyczącym praw Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] oraz J. Z., M. G. i J. U. wskazać należy, że w/w osoby będące członkami wspólnoty formalnie nie zgłosili udziału w tym postępowaniu oraz były reprezentowane przez zarząd wspólnoty, w związku z czym zarzuty naruszenia ich praw na etapie postepowania administracyjnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku, pomimo zalegającego w aktach administracyjnych pełnomocnictwa do działania dla radcy prawnego M. F.. Odnosząc się do naruszenia praw Wspólnoty Mieszkaniowej jako strony postępowania wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] lipca 2019 r. (k.35 akt adm.) adresowane do Wspólnoty Mieszkaniowej doręczone zostało pierwotnie radcy prawnemu M. F. (k. 38 akt adm.). Organ I instancji ponowne zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] lipca 2019 r. (k. 41 akt adm.) doręczył bezpośrednio [...] (k. 42 adm.). Z udziałem tego podmiotu jako zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] prowadzone było dalsze postępowanie. Na adres zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej doręczane były również postanowienia organów I i II instancji. Ze znajdującego się w przesłanych aktach sprawy pisma z dnia [...] czerwca 2019 r. (prezentata PINB [...] lipca 2019 r.) wynika jednak, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] do reprezentowania interesów wspólnoty w sprawie legalizacji inwestycji [...] Sp. jawna - polegających na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy [...] w [...] (działka nr [...], arkusz [...], obręb [...] ustanowiła radcę prawnego M. F.. Oczywistym więc, że pominięcie prawidłowo wyznaczonego pełnomocnika stanowi naruszenie przepisu art. 40 § 2 k.p.a. Powyższe w ocenie sądu nie stanowi jednak naruszenia prawa w stopniu istotnym. Zwrócić należy bowiem uwagę na fakt, że PINB pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. poinformował pełnomocnika o wniesieniu zażalenia przez inwestora o wydanego w sprawie postanowienia PINB z [...] lipca 2019 r. nr [...] (znak: [...]), którego odpis przesłano w załączeniu. Powyższe umożliwiło pełnomocnikowi odniesienie się do jego treści pismem z [...] sierpnia 2019r. (prezentata PINB [...] sierpnia 2019 r.), które pismem z [...] sierpnia 2019 r. (105 akt adm.) przesłano do [...]INB. Organ odwoławczy miał więc możliwość zapoznania się ze stanowiskiem pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej. Zwrócić należy również uwagę na fakt, iż wadliwe doręczenie postanowienia organu I instancji bezpośrednio zarządcy nie pozbawiło Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] możliwości złożenia skargi z zachowaniem terminu. Opisane wyżej uchybienia nie miały zatem ostatecznie wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 131 k.p.a. w zw. z art. 10 i art. 144 k.p.a. zgodzić należy się ze skarżącą wspólnotą, że organ II instancji dopuścił się naruszenia w/w przepisów. Z akt nie wynika, aby wspólnota została zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zwrócić należy jednak uwagę, iż na skutek doręczenia pełnomocnikowi wspólnoty postanowienia organu I instancji, zajęciem przez niego stanowiska w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. (prezentata PINB [...] sierpnia 2019 r.), doręczeniem zarządcy pisma informującego o fakcie złożenia zażalenia i o przedłużeniu postępowania przed organem II instancji skarżąca wspólnota miała świadomość prowadzonego postępowania zażaleniowego. Pokreślić należy również, że w ramach postępowania zażaleniowego nie prowadzono żadnego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu pomimo naruszenia art. 131 k.p.a. w zw. z art. 10 i art. 144 k.p.a. nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu istotnym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło